Những biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh ở trường THPT Trong những năm gần đây, khi xu thế toàn cầu hóa, hội nhập với thế giới, mở ra cho nước ta những thời cơ vận hội mới. Nền kinh tế đã có những bước phát triển vượt bậc, đời sống nhân dân được nâng lên.Thì con người cần có giáo dục để phát triển tri thức và nhân cách, phát triển năng lực của bản thân, từ đó góp phần xây dựng để phát triển xã hội.
Trang 1MỤC LỤC
Tran g
Chương 1 Thực trạng của việc quản lí nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục đạo đức của học sinh trường THPT trong giai
đoạn hiện nay
3
1.3 Những vấn đề đặt ra trong quản lí nâng cao chất lượng giáo
dục đạo đức học sinh của nhà trường trong giai đoạn hiện nay
5
Chương 2 Những biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục đạo đức học sinh ở trường THPT
5
2.1 Tăng cường sự lãnh đạo của Chi bộ Đảng trong trường học 5 2.2 Nâng cao vai trò, trách nhiệm của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm
và giáo viên bộ môn trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh
6
2.3 Phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh trong nhà trường
7
2.5 Phát huy hoạt động tự quản của tập thể học sinh 9 2.6 Kết hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội để giáo dục đạo
đức học sinh
10
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Trong những năm gần đây, khi xu thế toàn cầu hóa, hội nhập với thế giới,
mở ra cho nước ta những thời cơ vận hội mới Nền kinh tế đã có những bước phát triển vượt bậc, đời sống nhân dân được nâng lên.Thì con người cần có giáo dục để phát triển tri thức và nhân cách, phát triển năng lực của bản thân, từ đó góp phần xây dựng để phát triển xã hội
Vấn đề đặt ra là giáo dục thế hệ trẻ một cách toàn diện, đặc biệt là tăng cường giáo dục lí tưởng, đạo đức, giáo dục những giá trị nhân văn, giá trị đạo đức để thực hiện nhiệm vụ giáo dục cho học sinh có đủ năng lực và phẩm chất
để trở thành những người công dân có ích cho đất nước Trước tình hình và thực trạng này, trong những năm qua đã được các cấp các ngành, đặc biệt là ngành giáo dục đã quan tâm, đầu tư giáo dục toàn diện, nhưng vấn đề giáo dục lí tưởng đạo đức có những lúc, có những nơi còn bị xem nhẹ, chưa được quan tâm
và đầu tư đúng mức, việc tổ chức thực hiện chưa đồng bộ và thiếu hiệu quả
Đối với trường THPT nơi tôi công tác từ khi mới thành lập mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng trong những năm gần đây đã có nhiều tiến bộ, đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ trong giáo dục toàn diện Đó là nhờ vào kết quả của việc tăng cường giáo dục kỷ cương nề nếp trong hoạt động dạy và học, đặc biệt
là giáo dục đạo đức cho học sinh Bản thân đang là một cán bộ quản lý, được nhà trường phân công quản lí công tác thi đua và công tác chủ nhiệm, tôi nhận thấy vai trò giáo dục đạo đức, lí tưởng, hoài bão cho học sinh luôn luôn phải được coi trọng và có nhiều giải pháp thích hợp, từ đó làm nền tảng cho giáo dục toàn diện ở các trường THPT nói chung và trường THPT nơi tôi công tác nói riêng
Xuất phát từ những lý do như đã nêu trên, tôi chọn đề tài: Những biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh ở trường THPT trong giai đoạn hiện nay
2 Mục đích nghiên cứu:
Đề xuất những biện pháp quản lí để nâng cao chất lượng giáo dục đạo
đức cho học sinh trường THPT; để giúp cho cán bộ quản lí và giáo viên trong nhà trường có những nhận thức đầy đủ và đúng đắn về vai trò của việc giáo dục đạo đức cho học sinh ở bậc THPT, góp phần nâng cao chất lượng toàn diện giáo
Trang 3dục, đáp ứng điều kiện đào tạo con người mới phù hợp với yêu cầu của đất nước trong giai đoạn phát triển hiện nay
3 Nhiệm vụ nghiên cứu:
3.1 Phân tích, đánh giá thực trạng đạo đức học sinh ở trường
3.2 Đề xuất những biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh ở trường THPT giai đoạn hiện nay
4 Đối tượng nghiên cứu:
4.1 Nghiên cứu thực tế từ cán bộ, giáo viên và học sinh của nhà trường
4.2 Từ thực trạng, nghiên cứu những biện pháp quản lí nhằm nâng cao
chất lượng giáo dục đạo đức học sinh ở trường THPT
5 Phương pháp nghiên cứu:
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Nhóm phương pháp nghiên cứu hỗ trợ
Từ những phương pháp trên, tiến hành phân tích, tổng hợp và khái quát thành những vấn đề cơ bản trong công tác quản lí giáo dục đạo đức cho học sinh ở nhà trường
Trang 4PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1 THỰC TRẠNG CỦA VIỆC QUẢN LÍ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CỦA HỌC SINH TRƯỜNG THPT TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Để xác định đúng mục tiêu của việc quản lí giáo dục và quản lí giáo dục đạo đức ở trường THPT chúng ta cần nhận thức đúng đắn, đầy đủ về đối tượng giáo dục; từ đó người quản lí xác định được nội dung, phương pháp chính xác, toàn diện để đảm bảo đạt hiệu quả cao trong công tác giáo dục học sinh Trước hết, nhà quản lí và giáo viên phải nhận thức rõ cơ sở pháp lí về vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh THPT
Muốn giáo dục đạo đức học sinh đạt hiệu quả cao trước hết cần nắm vững đặc điểm tâm lí lứa tuổi, đặc điểm tâm lí học sinh ở mỗi địa phương, tình hình thực trạng các mặt chất lượng của học sinh trong nhà trường Đồng thời giáo dục đạo đức cho học sinh phải được tiến hành bằng nhiều hình thức phong phú, linh hoạt, phù hợp với lứa tuổi học sinh
1.1 Những nét khái quát về nhà trường:
Ba Vì là huyện vùng núi, có nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, do đó nền kinh tế chưa phát triển mạnh Nguồn thu nhập của người dân còn thấp và đời sống của phần lớn nhân dân còn khó khăn
Trường THPT nơi tôi công tác nằm ở trung tâm Huyện Học sinh của trường chủ yếu là con em của nhiều xã trong huyện
Khi mới thành lập trường có rất nhiều khó khăn vì số lượng học sinh ít, giáo viên cơ hữu ít, phải thue giáo viên thỉnh giảng Đến nay trường đã có đủ giáo viên cơ hữu của trường và có cơ sở vật chất khang trang với đầy đủ phòng học đạt tiêu chuẩn để phục vụ cho việc nghiên cứu giảng dạy và học tập của giáo viên, học sinh; sân trường đã được lát gạch và cây xanh đã vươn mình phủ bóng tạo nên sự khang trang cho ngôi trường
Hiện nay quy mô nhà trường có 12 lớp , đội ngũ cán bộ giáo viên gồm 28 đồng chí đều đạt chuẩn
Những năm học gần đây, chất lượng giáo dục đã có sự thay đổi về chất, giáo viên trong trưởng đã tích cực ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học và
đã đạt được nhiều giải giáo án điện tử do Sở tổ chức , không ngừng đổi mới phương pháp dạy học đặc biệt từ khi nhà trường thực hiện nghiêm túc các cuộc
Trang 5vận động của ngành, từ đó đã thay đổi nhận thức dạy và học của giáo viên và học sinh; đã đạt được một số kết quả khả quan
- Học sinh vi phạm nội quy bị kỷ luật và học sinh bị đuổi học:
Năm học Học sinh bị kỷ luật Học sinh bị đuổi học
Để đạt được kết quả trên đó là nhờ sự quan tâm giúp đỡ của các tổ chức,
cơ quan cấp trên, sự nỗ lực của đội ngũ quản lí, các tổ chức đoàn thể, đặc biệt là tập thể Hội đồng sư phạm của trường Tuy vậy đội ngũ quản lí cần phải cố gắng tìm giải pháp tốt hơn nữa để đưa nhà trường phát triển ngày càng vững mạnh đáp ứng được nhu cầu của xã hội và của địa phương, đội ngũ cán bộ quản lí, các
tổ chức đoàn thể, giáo viên của trường cần phải cố gắng nhiều hơn nữa để phát huy những thành quả đã đạt được và khắc phục những hạn chế, tồn tại để nâng cao chất lượng toàn diện của học sinh
1.2 Những tồn tại, khó khăn :
Qua những năm công tác tại trường, tôi nhận thấy do một số nguyên nhân khách quan và chủ quan mà chất lượng giáo dục chưa cao là: không có giám thị chuyên trách, chỉ có giám thị kiêm nhiệm Vì thế kỷ cương nề nếp dạy và học của giáo viên, học sinh chưa thực sự được quan tâm đầy đủ, đúng mức, mặc dù
đã đặt lên vị trí hàng đầu, đồng thời còn thiếu những giải pháp cụ thể trong việc nâng chất lượng chất lượng đạo đức cho học sinh
Cụ thể ở học sinh còn có những biểu hiện vi phạm, suy thoái về mặt đạo đức như sau:
- Một số bộ phận học sinh sống không có lí tưởng, thiếu ý chí cố gắng phấn đấu, không có bản lĩnh vững vàng trước những ảnh hưởng tiêu cực của xã hội; sống thờ ơ, không thực sự hoà đồng với các bạn trong lớp, trong trường, không tích cực tham gia các hoạt động xã hội, hoạt động từ thiện của nhà trường, chỉ lo vui chơi, đua đòi chạy theo các trào lưu thời trang, bắt chước các thần tượng âm nhạc, điện ảnh, thể thao của mình một cách lố lăng không phù hợp với học sinh
- Một bộ phận học sinh không thực hiện tốt Nội quy của nhà trường
Trang 6- Một số em chưa xác định được mục tiêu học tập và phương pháp và nội dung học tập
- Học sinh phần lớn là sống ở nông thôn nên trong giao tiếp các em còn vụng về, hay nói trống không hoặc nói năng còn cục cằn không suy nghĩ, một số học sinh có lúc còn nói tục, phát ngôn bừa bãi
- Một số em còn thích vui chơi, đua đòi, thậm chí có em còn uống rượu, đánh bạc, gây bè phái làm mất trật tự nơi công cộng và trong nhà trường Một số học sinh cá biệt có thái độ vô lễ với thầy cô giáo
-Việc kết hợp giữa giáo dục nhà trường-gia đình-xã hội còn chưa đồng bộ
1.3 Một số vấn đề đặt ra trong quản lí nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh ở nhà trường trong giai đoạn hiện nay :
Dựa trên cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý và phân tích cụ thể thực trạng của việc quản lí nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh ở nhà trường; tôi nhận thấy có những vấn đề đặt ra là :
- Tăng cường vai trò lãnh đạo của Chi bộ Đảng trong việc quản lí để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh, đặc biệt là giáo dục đạo đức để phát triển nhân cách của học sinh
- Nâng cao vai trò, trách nhiệm của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn trong việc giáo dục đạo đức và rèn luyện nhân cách cho học sinh
- Phát huy vai trò xung kích sáng tạo của tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong nhà trường
- Đẩy mạnh công tác giáo dục truyền thống để phát huy những giá trị đạo đức cao quý của dân tộc và của học sinh trong nhà trường
- Phát huy hoạt động tự quản của tập thể học sinh trong việc giáo dục và rèn luyện nâng cao phẩm chất đạo đức
- Kết hợp giáo dục giữa nhà trường - xã hội - gia đình trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh
Chương 2
Những biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh ở trường THPT trong giai đoạn hiện nay 2.1 Tăng cường vai trò lãnh đạo của Chi bộ Đảng:
Chi bộ thường xuyên cập nhật thông tin, quán triệt các quan điểm, đường lối, nghị quyết của Đảng và các cấp chính quyền Họp định kỳ vào cuối tháng để đánh giá công tác đã thực hiện, tìm ra ưu điểm để phát huy và những mặc tồn tại
Trang 7để khắc phục, từ đó đề ra chủ trương cụ thể, giao trách nhiệm cho các tổ chức trong nhà trường thực hiện Đặc biệt là công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức cho cán bộ giáo viên, học sinh
Chi bộ phân công đảng viên theo dõi kiểm tra, đôn đốc, uốn nắn, sữa chữa kịp thời những tư tưởng lệch lạc sai đường lối chủ trương mà Chi bộ đã đề ra Đồng thời phân công đảng viên phụ trách chỉ đạo, giúp đỡ Ban chấp hành Công đoàn, Ban Thường vụ Đoàn trường có kế hoạch tổ chức những hoạt động có chủ điểm và thường xuyên, phát động nhiều phong trào thi đua cho giáo viên, đoàn viên, thanh niên; thông qua đó giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức cho học sinh
Chi bộ có lúc chưa lãnh đạo kịp thời, sâu sát một số hoạt động của trường
2.2 Nâng cao vai trò, trách nhiệm của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn trong việc giáo dục đạo đức và rèn luyện nhân cách cho học sinh:
a/ Đối với giáo viên chủ nhiệm:
Giáo viên chủ nhiệm là người trực tiếp quản lí học sinh, gần gũi, gắn bó
dễ tìm hiểu được tâm tư, nguyện vọng và hoàn cảnh của các em, là người mà các
em cảm thấy gần gũi thân thiết, muốn thổ lộ, giải bày những cảm xúc tình cảm của mình Vì thế để làm tốt công tác giáo dục đạo đức học sinh thì người cán bộ quản lí cần phải làm tốt các công việc sau:
- Khi phân công giáo viên chủ nhiệm, người quản lí phải chọn trong những giáo viên có lập trường chính trị tư tưởng vững vàng, có phẩm chất đạo đức tốt, có nhiều kinh nghiệm, yêu nghề, năng động, thương yêu học sinh, hết lòng vì sự nghiệp giáo dục
- Có kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm thường
- Cần thành lập tổ giáo viên chủ nhiệm
- Trong công tác quản lí, cần quán triệt chỉ đạo cho giáo viên chủ nhiệm phải kết hợp chặt chẽ với Ban chấp hành Đoàn trường, Ban giám thị
- Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm có kế hoạch mời Ban đại diện Hội Phụ huynh học sinh của lớp tham gia sinh hoạt cùng với học sinh, một tháng một lần
- Ban giám hiệu cùng với giáo viên chủ nhiệm, đại diện Hội Phụ huynh học sinh của trường mỗi tháng một lần họp giao ban
- Thường xuyên kiểm tra, đánh giá, xếp loại để động viên và khen thưởng kịp thời những giáo viên chủ nhiệm làm tốt
Trang 8b/ Đối với giáo viên bộ môn và cán bộ nhân viên :
- Chỉ đạo cho giáo viên thông qua các giờ học trên lớp giáo viên bộ môn
có thể tổ chức giảng dạy lồng ghép, tích hợp các kiến thức bộ môn nhằm giáo dục đạo đức học sinh như:
Môn Giáo dục công dân giúp học sinh nắm được các khái niệm cơ bản về
các phạm trù đạo đức trong việc ứng xử hàng ngày, nắm được các chuẩn mực về đạo đức, các hành vi trong các hoạt động và các mối quan hệ; nhận thức rõ trách nhiệm, nghĩa vụ, lương tâm, các quy định cơ bản của pháp luật để chuẩn bị bước vào cuộc sống mới
Môn Ngữ văn bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm, lòng yêu thương con người,
yêu quê hương đất nước, sống có nghị lực bản lĩnh; biết phân biệt các việc nên
và không nên làm; biết ghét cái xấu, cái ác, biết làm theo điều tốt, điều thiện; biết giúp đỡ những con người hoạn nạn khó khăn
Môn Lịch sử giúp học sinh hiểu biết truyền thống đấu tranh dựng nước và
giữ nước của ông cha ta, biết tự hào và trân trọng về những truyền thống đó mà thấy rõ trách nhiệm của mình với quê hương đất nước
Môn Địa lý qua các bài giảng giúp học sinh hiểu thêm về quê hương, đất
nước; giúp học sinh thấy được vẻ đẹp của những di sản thế giới, những danh lam thắng cảnh của đất nước Từ đó bồi dưỡng cho học sinh có thêm niềm tự hào, lòng trân trọng và bảo vệ các di sản, danh lam đó Mặt khác giúp học sinh hiểu
về môi trường và bảo vệ môi trường
Đối với các môn Khoa học tự nhiên giúp học sinh nhận thức, lựa chọn đánh giá đúng đắn các giá trị và tìm ra những hành vi, biện pháp hợp lý trong đời sống đạo đức của mình
- Thường xuyên động viên, nhắc nhở các giáo viên bộ môn để họ hiểu trách nhiệm giáo dục đạo đức học sinh trong trường là một nhiệm vụ của mọi người, không của riêng ai
2.3 Phát huy vai trò xung kích sáng tạo của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong nhà trường :
- Xây dựng và kiện toàn đội ngũ cán bộ Đoàn
- Trong năm học phải bám sát nhiệm vụ năm học và nhiệm vụ của Đoàn trường học để từ đó lập ra các kế hoạch cụ thể
Trang 9- Xây dựng kế hoạch, phối hợp chặt chẽ giữa Đoàn trường, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, đặc biệt với Đoàn cấp trên, với Ban đại diện Cha mẹ học sinh
- Tổ chức tốt phong trào “ Uống nước nhớ nguồn
- Tổ chức tốt phong trào "Lá lành đùm lá rách", “ Thương người như thể thương thân”
- Từng tháng có kế hoạch tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường ở nhà trường và ở nơi công cộng
- Tham gia và chăm sóc tốt công trình thanh niên
- Tổ chức các buổi lao động công ích
- Kết hợp với Huyện đoàn chủ động giao lưu với các tổ chức Đoàn trong huyện
- Ban chấp hành Đoàn trường phải thực hiện và giám sát việc thực hiện các cam kết giữa Đoàn trường và đoàn viên thanh niên không tham gia vào các
tệ nạn xã hội, thực hiện tốt Luật giao thông đường bộ
- Ban Thường vụ Đoàn trường có sự phối hợp chặt chẽ với ban chấp hành Chi đoàn Giáo viên Hoặc chỉ đạo cho đoàn viên trong Chi đoàn tích cực cố gắng, có các biện pháp giáo dục kịp thời, phù hợp đối với các học sinh có hành
vi vi phạm nội quy của trường, đặc biệt là học sinh các biệt
- Ban giám hiệu tạo mọi điều kiện cho cán bộ Đoàn có cơ hội giao lưu học hỏi với các Đoàn trường bạn có phong trào hoạt động Đoàn tốt hơn hoặc điển hình để học tập và rút ra các kinh nghiệm trong công tác Đoàn
2.4 Đẩy mạnh công tác giáo dục truyền thống :
Nhà trường cần thu thập đầy đủ tư liệu và bố trí phòng truyền thống của nhà trường Đầu năm học mới giới thiệu cho học sinh truyền thống của nhà trường, các hình ảnh về những tháng năm mới thành lập còn nhiều gian khổ, những thành tích mà nhà trường đã đạt được, các thế hệ đã trưởng thành từ nhà trường nay đang góp sức xây dựng quê hương đất nước, các thế hệ thầy cô giáo
đã và đang công tác trong nhà trường và các thành tích của họ
Hàng năm Ban giám hiệu tổ chức ngày thành lập trường để đoàn viên, thanh niên có cơ hội gặp gỡ và giao lưu với học sinh cũ Đây là cơ hội và việc làm có tác động tích cực động viên học sinh trong học tập và hành động
Trang 10Tổ chức các đợt đi thăm các di tích lịch sử như: Di tích K9, Đình Tây Đằng, Cây đa Bác Hồ ở Yên Bồ, Vườn quốc gia Ba Vì…
Lập kế hoạch, tổ chức tốt các đợt thi đua kỷ niệm chào mừng các ngày Lễ trọng đại của quê hương và đất nước theo các chủ đề
2.5 Phát huy hoạt động tự quản của tập thể học sinh :
Ban giám hiệu cần có định hướng và tổ chức tốt việc xây dựng, phối hợp các tổ chức tự quản của học sinh
Tập thể học sinh là một tổ chức có cùng môi trường học tập, có cùng lứa tuổi, là nơi các em dễ bộc lộ bản thân Vì thế người cán bộ quản lí kết hợp với giáo viên chủ nhiệm phải giúp các em xây dựng được một tập thể lớp có kế hoạch và tổ chức hoạt động tự quản tốt
Ban giám hiệu cần định hướng chỉ đạo cho giáo viên chủ nhiệm, tổ chức Đoàn trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục, tổ chức các hoạt động ngoại khoá, văn hoá tinh thần, thể dục thể thao, vui chơi giải trí ; giáo viên khi lập kế hoạch, hướng dẫn thực hiện cần tạo điều kiện thuận lợi về thời gian để học sinh tự tổ chức tập luyện và tham gia Chú ý đến tính tự nguyện, tự giác, chủ động tích cực và sáng tạo, thu hút đông đảo học sinh tham gia một cách hứng thú, tạo nhiều sân chơi “ học mà chơi, chơi mà học” bổ ích cho học sinh
Để phát huy được hoạt động tự quản của học sinh cần có sự đầu tư về đội ngũ cán bộ lớp, cán bộ Chi đoàn cụ thể:
- Ban cán sự lớp là những học sinh có phẩm chất, có năng lực, nhiệt tình
và có uy tín với tập thể lớp
- Căn cứ vào số lượng học sinh phân chia lớp thành các tổ có tỷ lệ chất lượng, phù hợp với vị trí địa lý Trong mỗi tổ có thể chia thành các nhóm nhỏ có cùng sở thích, tổ chức tốt phong trào “ học nhóm “, “ học vì bản thân, gia đình
và xã hội “, “ học vì ngày mai lập nghiệp “
- Có sự định hướng giữa giáo viên chủ nhiệm với Ban chấp hành Đoàn trường về cơ cấu nhân sự của Ban chấp hành Chi đoàn để có sự thống nhất điều hành hoạt động của tập thể lớp Đội ngũ cán sự lớp và BCH Chi đoàn có nhiệm
vụ điều hành hoạt động của lớp theo các tiêu chí của lớp và quyết định của nhà trường Điều hành tập thể lớp giúp giáo viên chủ nhiệm trong các hoạt động tập thể
- Sau mỗi đợt phát động thi đua, cuối học kỳ, cuối năm học, cán sự lớp phải có trách nhiệm đánh giá và xếp loại kịp thời để biểu dương, khen thưởng