Nghiên cứu phương pháp lựa chọn tổ hợp máy thi công hợp lý, áp dụng cho công trình nâng cấp hệ thống đê hữu hồng tỉnh hà nam

Tuy nhiên, hai ràng bu c quan tr ng nh t luôn luôn ph i có là:.

L I C M N

Sau m t th i gian nghiên c u, tác gi đã hoàn thành lu n v n Th c s chuyên

ngành Qu n lý xây d ng v i đ tài “Nghiên c u ph ng pháp l a ch n t h p

máy thi công h p lý, áp d ng cho công trình nâng c p h th ng đê h u H ng –

t nh Hà Nam”

Quang C ng – Tr ng i h c Th y l i, Hà N i, đã dành nhi u th i gian t n tình

h ng d n tác gi hoàn thành lu n v n

Tác gi c ng xin cùng bày t lòng bi t n chân thành t i các th y giáo, cô giáo khoa Công trình và các khoa khác tr ng i h c th y l i đã đem l i cho tác gi

nh ng ki n th c quý báu, vô cùng có ích trong nh ng n m h c h c t p t i tr ng

C ng xin g i l i c m n chân thành t i Ban Giám hi u, Phòng ào t o sau đ i

h c, i h c Th y l i, Hà N i đã t o đi u ki n cho tác gi trong quá trình h c t p Tác gi c ng xin đ c c m n b n bè, đ ng nghi p và nh ng ng i thân trong gia đình đã h t lòng giúp đ , đ ng viên và t o đi u ki n thu n l i trong quá trình

h c t p và hoàn thành lu n v n

V i trình đ h n ch và kh i l ng ki n th c ng d ng cho đ tài còn ph c

đóng góp chân tình c a các th y cô giáo, các nhà khoa h c, b n bè, đ ng nghi p và

L I CAM OAN

Tác gi cam đoan, đ tài Lu n v n này là s n ph m nghiên c u c a riêng cá nhân tác gi Các s li u và k t qu trong lu n v n là hoàn toàn đúng và ch a ai công b trong t t c các công trình nào tr c đây T t c các trích d n đã đ c ghi

M C L C

M U 1

CH NG 1: T NG QUAN V MÁY THI CÔNG T 4

1.1 CÁC THI T B MÁY THI CÔNG T 4

1.1.1 Vai trò thi t b máy thi công đ i v i công trình th y l i 4

1.1.2 Công tác đào, xúc đ t (máy đào đ t) 5

1.1.3 Công tác san l p (máy i) 7

1.1.4 Công tác đ m nén (máy lu) 8

1.1.5 V n chuy n đ t (ô tô v n chuy n) 9

1.2 NGUYÊN T C L A CH N MÁY THI CÔNG 9

1.2.1 Máy đào 9

1.2.2 Máy i 10

1.2.3 Máy lu 11

1.2.4 Ô tô v n chuy n 12

1.3 CÁC PH NG PHÁP L A CH N T H P MÁY THI CÔNG 13

1.3.1 Ph ng pháp gi i tích 13

1.3.2 Ph ng pháp dùng lý thuy t đ tin c y 13

1.3.3 Ph ng pháp dùng lý thuy t ph c v đám đông 14

1.3.4 Ph ng pháp ch n máy d a trên c s chu n đoán k thu t 14

1.3.5 Ph ng pháp chuyên gia 14

1.3.6 Ph ng pháp th ng kê, phân tích k t h p v i lý thuy t xác su t 15

1.3.7 Ph ng pháp quy ho ch toán h c 15

1.3.8 Ph ng pháp tra b ng 15

1.4 NGUYÊN T C L A CH N T H P MÁY THI CÔNG 16

1.5 QU N LÝ VÀ NÂNG CAO HI U QU S D NG MÁY THI CÔNG 17 1.5.1 S d ng máy tri t đ v s l ng, th i gian ho t đ ng, công su t 17

1.5.2 S d ng máy thi công theo đúng đ nh m c s d ng 18

1.5.3 Gi m đ c hao mòn h u hình và hao mòn vô hình 18

1.5.4 S d ng máy thi công theo đúng ch đ b o d ng s a ch a 18

1.5.5 B o qu n và v n chuy n máy m t cách h p lý 19

1.5.6 m b o m i liên h gi a nguyên v t li u, máy móc và con ng i 19

1.5.7 An toàn lao đ ng trong quá trình làm vi c 20

CH NG 2: NG D NG BÀI TOÁN T I U TRONG L A CH N T H P MÁY THI CÔNG H P LÝ 22

2.1 CÁC M C TIÊU C N T C V TÍNH CH N MÁY 22

2.1.1 Các y u t nh h ng t i n ng su t t máy thi công 22

2.1.2 Các m c tiêu c n đ t đ c khi ch n máy thi công 24

2.2 PH NG PHÁP TÍNH CH N MÁY THEO HÀM M C TIÊU 24

2.2.1 L a ch n ph ng pháp 24

2.2.2 Các y u t nh h ng t i công tác tính ch n máy thi công 25

2.3 MÔ HÌNH BÀI TOÁN CH N THI T B T I U 25

2.3.1 Hàm m c tiêu có th ch n theo các đ nh h ng sau: 26

2.3.2 H th ng các ký hi u dùng cho bài toán 27

2.3.3 Mô hình bài toán đ c phát bi u nh sau: 27

2.3.4 Khai tri n các ràng bu c theo t ng lo i công vi c 28

2.3.5 Ki m tra s ph i h p gi a ô tô và máy đào 34

2.3.6 Quy trình và th t tính toán 36

CH NG 3: L A CH N T H P MÁY THI CÔNG H P LÝ CHO CÔNG TRÌNH NÂNG C P H TH NG Ê H U H NG – T NH HÀ NAM 37

3.1 GI I THI U CÔNG TRÌNH NÂNG C P Ê H U H NG - T NH HÀ NAM 37

3.1.1 Gi i thi u chung 37

3.1.2 c đi m đ a hình 40

3.1.3 Kh i l ng thi công t i công trình nâng c p đê h u H ng 44

3.1.4 Công tác t ch c hi n tr ng c a nhà th u 50

3.1.4 Bi n pháp thi công 56

3.1.5 T ch c thi công 59

3.1.6 T ng ti n đ thi công 60

3.2 GI I BÀI TOÁN T I U CH N T H P MÁY THI CÔNG CÔNG TRÌNH 60

3.2.1 Nh n xét v mô hình bài toán 60

3.2.2 Ph ng pháp gi i bài toán 61

3.2.3 Gi i bài toán cho t ng lo i công vi c 62

3.2.4 i v i công tác đào xúc đ t (Máy đào 1 g u) 63

3.2.5 i v i công tác san l p (Máy i) 65

3.2.6 i v i công tác đ m nén (Máy lu) 67

3.2.7 i v i công tác v n chuy n (Ô tô) 69

3.2.8 Ki m tra s ph i h p gi a ô tô và máy đào 71

3.3 DANH M C CÁC LO I MÁY Ã CH N 72

3.4 BI N PHÁP T CH C THI CÔNG CÔNG TRÌNH B NG CÁC MÁY

à CH N 73

3.4.1 i v i công tác đào xúc đ t 73

3.4.2 i v i công tác san l p 75

3.4.3 i v i công tác đ m nén 78

3.4.4 i v i công tác v n chuy n 79

PH N K T LU N VÀ KI N NGH 80

1 K t lu n 80

2 Ki n ngh 80

TÀI LI U THAM KH O 82

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 1.1: S đ các lo i máy đào 5

Hình 1.2: S đ vùng làm vi c hi u qu c a máy đ m 11

Hình 1.3: Các ph ng pháp tính ch n máy thi công 13

Hình 3.1: Bình đ v trí d án 38

Hình 3.2: M t c t ngang đ i đi n đê 47

Hình 3.3: Thi công đào đ t t i m 74

Hình 3.4: Thi công bóc h u c n n đ p 76

Hình 3.5: S đ b trí máy thi công đ p đ t K95 77

Hình 3.6: B n v thi t k s đ lu 78

DANH M C CÁC B NG

B ng 2.1: Ý ngh a các ký hi u t ng ng v i các h ng m c thi công 29

B ng 3.1: Kh i l ng thi công đê 48

B ng 3.2: Giá tr tính toán thông s c a công trình 63

B ng 3.3: Danh m c tính toán máy đào 64

B ng 3.4: Danh m c tính toán máy i 66

B ng 3.5: Danh m c tính toán máy lu 68

B ng 3.6: Danh m c tính toán ô tô 70

B ng 3.7: Danh m c các máy đã ch n 72

B ng 3.8: S l ng máy thi công c n có cho công trình 73

M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

T nh Hà Nam là vùng chiêm tr ng và ch u nhi u nh h ng c a n c l t đ u ngu n tràn v H th ng đê đi u c a t nh dài h n 319 km, trong đó đê c p I đ n c p

III (h u H ng và t áy) dài g n 90 km, đê c p IV (sông Nhu , Châu Giang, Hoành

Uy n, ch n n c Hà Tây + t Duy Tiên) dài h n 98 km Công trình kè c ng trên các tuy n đê đa ph n là xây d ng t cách đây 50-60 n m i n hình nh c ng V

Xá, v trí 134+108 trên đê h u H ng thu c xã o Lý (Lý Nhân) xây d ng t n m

1930, hi n tr ng c ng y u, có n i b bung và n t; đê T áy đo n K101,7 đ n K102,7 (thu c Kim B ng) có kè nh ng khá y u, nhi u ph ng ti n v n t i n ng đi qua, dòng ch l u ch y th ng góc v i mái đê có nguy c s t l cao

Sông H ng qua đ a ph n t nh Hà Nam đóng vai trò r t l n v c nh quan môi

tr ng, nh h ng tr c ti p đ n đ i s ng dân sinh hai bên b , là tuy n giao thông

đ ng th y quan tr ng n i gi a th đô Hà N i v i các t nh xung quanh Tuy nhiên,

v n đ bi n đ i khí h u th gi i cùng v i v n n n tàn phá tài nguyên r ng d n đ n

s bi n đ i b t th ng, kh c li t, có xu h ng gây b t l i nghiêm tr ng và khó ki m soát cho dân c khu v c ven sông T x a cho t i nay, v n đ v l l t và m c đ

an toàn c a các tuy n đê đi u là v n đ mà Chính ph Vi t Nam nói chung, chính quy n t nh Hà Nam nói riêng và ng i dân s ng trong khu v c luôn quan tâm c

bi t là đ i v i tuy n đê c p I h u H ng – tuy n đê chính ch u trách nhi m b o v an toàn cho toàn b dân c thu c hai huy n Duy Tiên, Lý Nhân, thành ph Ph Lý và

c t nh Nam nh T th c tr ng khu v c công trình, vi c x lý kh n c p h th ng

kè ch ng s t l b và nâng c p m r ng k t h p giao thông đê h u H ng t nh Hà Nam là r t c n thi t, đ m b o an toàn v tính m ng và tài s n; giúp các h dân yên tâm s n xu t Ngoài ra t o tuy n đ ng c u h , c u n n, di d i dân m i khi có bão

l n x y ra, t o m t tuy n đ ng giao thông đi l i trong khu v c đ c thu n l i T o

c nh qua môi tr ng cho khu v c d án Gi m thi u thi t h i do thiên tai gây ra m i khi mùa m a l đ n g n Do di n bi n th i ti t ngày càng tr nên ph c t p, bão l

xu t hi n v i c ng đ ngày càng m nh h n, ph m vi nh h ng r ng h n do đó

vi c đ u t xây d ng công trình càng s m thì càng giúp đ a ph ng gi m thi u thi t

i v i m t công trình xây d ng c nào th đó, có r t nhi u lo i máy móc thi t b tham gia vào vi c thi công Tuy nhiên, ph thu c vào nhi u y u t khác nhau c a công trình xây d ng nh : đ c đi m thi công, đi u ki n đ a ch t, kh i

l ng thi công các h ng m c, th i gian hoàn thành công trình vv…, thì vi c l a

ch n máy đ a vào thi công sao cho h p lý là m t v n đ r t đáng ph i quan tâm, nó

đây s xem xét m t t máy làm đ t đi n hình, bao g m: Máy ch t t i - Ô tô

t đ - Máy san - Máy đ m Trong dây chuy n này, máy ch t t i chính là máy ch

đ o, quy t đ nh đ n hi u qu , n ng su t c a c t máy Vì v y vi c l a ch n máy

ch t t i c n ph i h p lý k c v m t k thu t và kinh t Máy ch t t i có th là máy đào, máy xúc l t, máy đào xúc t ng h p,…Trong đa s các tr ng h p, máy đào

đ c s d ng làm máy ch t t i trong dây chuy n thi công đ t nói trên vì v y ta ph i xem xét vi c l a ch n máy đào góc đ các yêu c u k thu t T c là s t ng thích

gi a các tính n ng k thu t c a thi t b v i yêu c u và đi u ki n làm vi c c th c a

công trình

Trong giai đo n m i vi c t ch c thi công theo hình th c đ u th u, đòi h i các

doanh nghi p ph i có ph ng án thi công t i u đ th ng th u và đ t l i nhu n cao

nh t Vì v y đ tài “Nghiên c u ph ng pháp l a ch n t h p máy thi công h p

lý, áp d ng cho công trình nâng c p h th ng đê h u H ng – t nh Hà Nam” s

góp ph n xác đ nh ch ng lo i và s l ng các ph ng ti n thi công c gi i đ thi công công trình sao cho phù h p v i ti n đ thi công, đ m b o đ t hi u qu kinh t -

k thu t cao nh t

2 M c tiêu nghiên c u c a đ tài

M c đích c a lu n v n là nghiên c u, đ ra các gi i pháp có tính kh thi đ đánh giá

và l a ch n các thi t b c gi i h p lý có th đ a vào khai thác đ nâng cao ch t l ng và

đ m b o hi u qu kinh t - k thu t thi công công trình nâng c p h th ng đê h u H ng –

t nh Hà Nam

Hà Nam và các thi t b thi công c gi i có trong khu v c

thi đ khai thác h p lý c a các thi t b c gi i

4 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u

a Cách ti p c n

CH NG 1: T NG QUAN V MÁY THI CÔNG T 1.1 CÁC THI T B MÁY THI CÔNG T

1.1.1 Vai trò thi t b máy thi công đ i v i công trình th y l i

Trong công cu c công nghi p hóa hi n đ i hóa đ t n c thì máy làm đ t đóng vai trò h t s c quan tr ng, nó góp ph n gi i quy t m t s l ng công vi c l n thay cho con ng i N c ta là m t n c có n n công nghi p ch m phát tri n, nói chung cho đ n nay thì ch a s n xu t đ c các lo i máy làm đ t, đ c bi t là máy đào và máy i Do v y các máy làm đ t đ c s d ng n c ta hi n nay ch y u là đ c

nh p t n c ngoài v nên hi u qu khai thác và s d ng nó ch a đ c cao Ngày

nay do đòi h i v ch t l ng công trình, th i gian và công ngh xây d ng,… nên các lo i máy m i và hi n đ i đ c nh p v khá nhi u Hi n nay các lo i máy làm

đ t hi n đ i có tính n ng k thu t t t, hi u qu s d ng cao đ c nh p v n c ta t

các hãng n i ti ng nh : Komatsu, Hitachi, Mitsubishi (Nh t); Daewoo (Hàn Qu c); Volvo (Th y i n); Fiat (Italy); Caterpillar (M )…

Tr c đây, khi ch a có s xu t hi n c a các lo i máy thi công thì đ xây d ng

m t công trình l n c n ph i huy đ ng v i m t s l ng r t l n công nhân T

khi máy thi công xu t hi n thì s công nhân đã đ c gi m đi v i s l ng đáng k

công nhân làm vi c Trong s nghi p hi n đ i hóa đ t n c hi n nay thì lao đ ng

th công không th đáp ng đ c nhu c u v xây d ng và khai thác Cùng v i s phát tri n c a khoa h c k thu t, h u h t các công vi c s đ c c gi i hóa Khi đó máy móc s thay th công vi c lao đ ng chân tay, góp ph n làm gi m s c lao đ ng

c a con ng i và t ng n ng su t lao đ ng lên m c t i đa

Vi c c gi i hóa và t đ ng hóa trong xây d ng là m t khâu không th thi u

đ c trong quá trình xây d ng công trình th y l i Nó quy t đ nh đ n t ng n ng

su t lao đ ng, h giá thành s n ph m, gi m nh s c lao đ ng chân tay và trí óc cho

ng i lao đ ng ng th i thi t b máy thi công góp ph n quan tr ng vào vi c rút

ng n th i gian thi công, nhanh chóng đ a công trình vào khai thác s d ng, nâng

cao hi u qu kinh t , đ m b o k m thu t, đ y m nh t c đ t ng tr ng n n kinh t

qu c dân

1.1.2 Công tác đào, xúc đ t (máy đào đ t)

Khi thi công công trình th y l i đ u ph i ti n hành công tác đào đ t nh đào kênh m ng, đào móng, đào tràn, khai thác v t li u Nói chung khâu đào đ t

th ng là khâu đ u tiên trong dây chuy n s n xu t thi công và chi m m t kh i

l ng r t l n, vì v y gi i quy t đ c khâu này s có m t ý ngh a th c ti n r t l n Thi t b thi công c gi i làm công tác đào, xúc đ t ch t t i lên ph ng ti n v n chuy n là máy đào, phân lo i hình d ng theo g m:

Hình 1.1: S đ các lo i máy đào

Nhóm máy đào m t g u, là nhóm máy đào làm vi c theo chu k , l p đi l p l i, bao g m các c c u v n hành tay g u: máy đào th y l c v n hành g u đào b ng h

c c u xi lanh th y l c, m y đào truy n đ ng cáp v n hành g u đào b ng h c c u

t i cáp Nhóm máy đào làm vi c liên t c là máy đào nhi u g u

Máy đào g u thu n có c c u tay g u đào ch thích h p cho vi c đào đ t đá

đ cao l n h n đ cao máy đ ng Vi c cho máy đào g u thu n đào th p h n đ cao máy là r t kém hi u qu (n ng su t r t th p) Khi đào các h móng th p h n máy đào, thì máy đào g u thu n ph i t đào đ ng xu ng cho b n thân máy và cho ô tô

t i ch đ t, lúc đó máy đào g u thu n làm vi c không hi u qu nh ng b t bu c ph i

th c hi n Ho c đ hi u qu , ph i t o đ ng d c công v ban đ u đ cho máy đào

và ô tô xu ng đ c h đào b ng m t ph ng ti n đào khác nh máy i, Ngoài ra, trong tr ng h p máy đào g u thu n đào các h đào sâu, ph i đ m b o m t b ng t i

v trí máy công tác luôn đ c khô ráo (b ng các bi n pháp tiêu thoát n c m t trong

h đào) N u thoát n c không t t, m a ng p máy, máy đào g u thu n không làm

vi c đ c Máy đào g u thu n làm vi c hi u qu khi đào đ t đá vùng đ i núi, đ a hình không b ng ph ng, thu n l i cho vi c b trí máy đào đ ng th p h n kh i đ t

c n đào Máy đào g u thu n thích h p cho vi c đào đ t đ lên ph ng ti n v n chuy n đi xa nh ô tô t i Do trong m i thao tác đào, máy đào g u thu n b t đ u đào t v trí cánh tay đòn g n máy nh t, nên l c đào kh e Do v y g u đào c a máy đào g u thu n th ng l n h n nhi u máy đào g u ngh ch, đ ng th i n ng su t c ng cao h n r t nhi u

Máy đào g u ngh ch đ c dùng ph bi n trong xây d ng, th ng dùng đ đào các h móng sâu h n v trí n n đ t t nhiên, máy làm vi c hi u qu khi đ ng m t

ch đào đ t đ đ ng trên b hay đ lên ph ng ti n v n chuy n ph thông là ô tô

t i Do khi b t đ u đào máy xúc ngh ch ph i ti p đ t v trí xa tr ng tâm máy nh t, khác v i máy đào g u thu n b t đ u đào v trí g n máy nh t, cho nên máy đào g u ngh ch th ng có dung tích g u không l n, nh h n nhi u so v i máy đào g u thu n cùng công su t Tuy nhiên, máy đào g u ngh ch không ch dùng đ đào h sâu h n

m t b ng máy đ ng mà chúng còn có th đào đ t đ cao l n h n cao trình máy

đ ng Lo i máy đào ngh ch ph bi n dùng trong xây d ng có dung tích g u trong kho ng 0,15-0,5 m³ Các lo i máy đào g u ngh ch đi u khi n b ng th y l c đ c s

d ng r ng rãi h n lo i đi u khi n b ng cáp và có th có dung tích g u đào t i 3,3 m³ Tuy kh i tích g u đào phân b trong r i giá tr nh , h n nhi u máy đào g u thu n, nh ng máy đào g u ngh ch l i có th làm vi c đa n ng h n máy đào g u thu n Do khi công tác đ ng cao h n v trí công tác (trên b ) nên không ph i làm

đ ng công v cho máy xu ng v trí công tác nh máy đào g u thu n ng th i do

có c u t o g u đào thu n l i cho vi c t o đi m t a cho máy, giúp cho máy có th làm vi c trên m i đ a hình Khi g p s c nh m t th ng b ng, l t máy xu ng h đào hay sa l y, thì có th dùng c n g u đào làm chân tr ch ng đ đ t thân máy

gi i c u cho máy Máy đào g u ngh ch lo i bánh xích còn có th ho t đ ng trên m i

đ a hình c trên n n đ t y u

Máy đào g u dây có u đi m có th đào sâu và r t xa, n o vét kênh m ng, có

đào g u dây có c c u t b c khó ho t đ ng v i đ t c ng, d t i khó chính xác v trí, yêu c u m t b ng r ng khi qu ng g u, ngày nay ít s d ng ch s d ng cho d

án quy mô l n

Máy đào g u ngo m đào h sâu, h p, thành h th ng đ ng, khai thác cát khoáng s n, ch đào đ c đ t mèm c p I, II, không l n đá to, cây c i, r , g c cây,

n ng su t th p h n nh ng lo i máy trên

1.1.3 Công tác san l p (máy i)

Máy i là lo i máy đào và san đ t th ng g p trong công tác xây d ng nói

chung và trong xây d ng th y l i nói riêng Nó là m t lo i máy kéo có trang b thêm b ph n i đ t dùng đ đào đ t thành t ng l p và v n chuy n đi kho ng 50 –

100m Máy làm vi c theo chu k , m t chu k làm vi c c a nó g m các giai đo n

sau : c t đ t và tích l y đ t tr c bàn i, chuy n đ t v phía tr c và đ đ t, ch y không t i v v trí c và ti p t c chu k m i nâng cao n ng su t máy i, c n

ph i s d ng h p lý ch đ l c kéo trong t ng giai đo n đ rút ng n th i gian trong chu k làm vi c c a máy, trong đó giai đo n c t đ t và tích l y đ t tr c bàn i là quan tr ng nh t Máy i đ c s d ng r ng rãi trong công tác xây d ng công nghi p và dân d ng, giao thông, th y l i, khai thác m …do máy có c u t o đ n

gi n, phí t n ít, n ng su t cao, c đ ng, có th làm đ c nhi u công vi c: làm công tác chu n b cho hi n tr ng (nh g c cây, làm s ch hi n tr ng…); đào đ p các công trình có đ cao, đ sâu c a n n ± 2m; đ nh hình m t đ ng, san b ng b m t công trình, làm ph ng các mái d c, t o đ chênh cao, vun đ ng v t li u, san r i v t

li u, ngoài ra còn làm công vi c khác nh kéo đ y các ph ng ti n khác di chuy n (máy c p), l p thêm các b công tác khác đ th c hi n nhi u ch c n ng khác…

Hi n nay s l ng và ch ng lo i máy i n c ta nhi u, đang đ c s d ng ch

y u là: Komatsu, Caterpillar….v i ch ng lo i r t đa d ng Máy i th ng đ c phân lo i theo công su t đ ng c , l c kéo, c c u đi u khi n, c c u di chuy n, k t

c u c a b công tác…

Phân lo i theo b di chuy n có hai lo i: Máy i bánh l p đ c dùng ch y u

các tr ng h p đ c bi t nh di chuy n trong thành ph , làm vi c nh ng n i có

kh i l ng công vi c không t p trung, hay ph i di chuy n, yêu c u t c đ di chuy n

l n, trên n n đ t b n, ch c… Máy i bánh xích đ c s d ng r ng rãi khi thi công

trong đi u ki n n n đ t y u, b di chuy n bánh xích giúp cho máy i có th di chuy n d dàng trên n n đ t t

Phân lo i theo h th ng đi u khi n: Máy i có h th ng đi u khi n c h c s

d ng cáp đ nâng b công tác, khi n l i i vào đ t ch y u nh vào tr ng l ng

b n thân c a b công tác; Máy i có h th ng đi u khi n th y l c đ c s d ng ph

bi n hi n nay, vi c n sâu l i i vào đ t khác v i máy i có h th ng đi u khi n c

h c là nó s d ng h th ng th y l c nh c p xylanh n sâu b công tác xu ng, do

đó tr ng l ng c a b công tác gi m đi đáng k , và nó cho phép máy i có th đào

đ c nh ng n i đ t c ng mà lo i máy i truy n đ ng c khó có th làm đ c

1.1.4 Công tác đ m nén (máy lu)

Trong công tác làm đ t, đ m nén là m t khâu then ch t quy t đ nh đ n ch t

l ng công trình Máy đ m hi n nay có r t nhi u hãng ch t o, có nh ng hãng n i

ti ng nh Caterpillar, Komatsu, Sakai, Dynac… và m t s hãng c a Liên Xô tr c đây Có nhi u lo i máy đ m khác nhau nh : m qu l n t nh, đ m rung, đ m bánh

h i, đ m chân c u… Máy lu là m t máy đ c s d ng đ đ m nén đ t, c p ph i

v thi công các công trình xây d ng trong công nghi p, giao thông, th y l i, nông nghi p và các công trình phát tri n c s h t ng khác có nhu c u đ m nén Các máy lu th ng có m t ho c hai ng tr và có kh i l ng l n, đ các ng tr nén

v i l c l n, nh vào l c h p d n c a Trái t, lên b m t đ t đá hay v t li u; khi n các m nh v t li u đ c tách nh , phân ph i đ u, nén ch t, ph ng m n M t s máy

có ng tr rung đ tác đ ng r i v t li u hi u qu Máy lu có các lo i lu bánh l p, lu chân c u, lu bánh c ng; theo ch đ v n hành có lu rung, lu t nh Tuy nhiên các

tr ng h p đ m nén hi n nay đ u dùng đ m rung do có u đi m và hi u qu n i b t

c a nó c đi m ch y u c a đ m rung do Caterpillar ch t o: d b o d ng, s a

ch a; Cabin đ c thi t k h p lý cho ng i lái, d đi u khi n, d quan sát; d n đ ng

th y l c t nh tr c ti p cho bánh ho c tr ng tr c

1.1.5 V n chuy n đ t (ô tô v n chuy n)

Trong thi công các công trình th y l i vi c v n chuy n xây d ng là công tác

tr ng y u trong đó v n chuy n đ t th ng chi m t l phí t n l n chi m 40 – 90%

t ng phí t n các công trình đ t Công tác v n chuy n là m t khâu trong dây chuy n thi công đào, đ p và còn là khâu ch y u quy t đ nh đ n ti n đ thi công và giá thành công trình Vi c ch n ph ng án v n chuy n h p lý dùng bi n pháp k thu t

và t ch c v n chuy n có ý ngh a c c k quan tr ng c đi m c a công tác v n chuy n đ t hi n tr ng thi công là: v n chuy n m t chi u, c ly v n chuy n ng n,

th i gian kh i l ng v n chuy n ph i th a mãn yêu c u c a k ho ch thi công Các ph ng án v n chuy n đ t c gi i th ng s d ng đ thi công các công trình th y l i là: v n chuy n b ng đ ng ray (kh i l ng v n chuy n l n); v n chuy n b ng ô tô đ c s d ng r ng rãi vì thích h p v i đ a hình ph c t p, di n tích công tác h p, có tính c đ ng l n, v n chuy n b ng máy kéo ít s d ng trong vi c

v n chuy n đ t vì t c đ ch m

1.2 NGUYÊN T C L A CH N MÁY THI CÔNG

1.2.1 Máy đào

Vi c l a ch n máy đ c ti n hành v i s k t h p hài hòa gi a đ c đi m s

d ng c a máy và các y u t c b n c a công trình: c p đ t đào, m c n c ng m, hình d ng, kích th c h đào, đi u ki n chuyên ch , ch ng ng i v t, kh i l ng

đ t đào và th i h n thi công

Tr c h t hãy xem xét vi c l a ch n máy đào góc đ các yêu c u k thu t

T c là s t ng thích gi a các tính n ng k thu t c a thi t b v i yêu c u và đi u

ki n làm vi c Th c t công tác đ t trong xây d ng và khai thác đã ch ng t r ng,

n u m t máy làm đ t nói chung và máy đào nói riêng khi l a ch n, đ u t không

d a trên đi u ki n làm vi c c th s làm gi m tu i th c a máy m t cách nhanh chóng và ho t đ ng kém hi u qu , th m chí không ho t đ ng đ c Ví d , n u dùng

lo i r ng g u bình th ng đ xúc cát s mòn r t nhanh chóng Dùng g u đào đ t đ

xúc đá s kém hi u qu Khi dùng máy đào có xích thông th ng s không th làm

vi c đ c trên n n đ t y u vì áp su t riêng lên n n quá cao,…

Khi l a ch n máy đào g u s p, c n d a trên đi u ki n làm vi c c a máy Ngoài ra, c n ph i có cái nhìn t ng quan v th tr ng Nói cách khác c n ph i làm

- Chi u sâu đào yêu c u?

- v t li u lên lo i ô tô nào?

- D ki n m c v n đ u t ?

Quy t đ nh l a ch n cu i cùng c n ph i k t h p v i h ch tiêu so sánh đ

ch n t máy đ ng b theo quan đi m kinh t , k thu t toàn di n c a n n kinh t , th

tr ng Ch n lo i máy đào đ t đá đúng công su t, đ c đi m c u t o máy và các thông s k thu t phù h p s nh h ng r t l n đ n n ng su t c a t máy thi công

Vi c ch n máy đào ph thu c vào các y u t nh h ng sau:

- Kh i l ng công vi c và ti n đ yêu c u thi công

- Chi u dày l p đ t đá đ c phép khai thác t i bãi v t li u

- áp ng nhu c u thi t b v n chuy n (th a mãn h s ph i h p xe máy)

chi u trong khi máy v n chuy n đ ng theo chi u ti n Các y u t nh h ng t i vi c

thi công, di n tích công tác, mùa thi công…

đ i v i m i lo i máy đ m

Vùng làm vi c hi u qu theo lo i đ t c a các lo i máy đ m:

Hình 1.2: S đ vùng làm vi c hi u qu c a máy đ m

Trên c s đó ch n lo i máy đ m có các thông s k thu t (t i tr ng, n ng

su t, m c tiêu hao nhiên li u, kích th c máy và ph ng pháp v n hành…) phù h p

v i yêu c u k thu t, đ c thù công vi c th c hi n và phù h p v i h s ph i h p c a

c t máy

1.2.4 Ô tô v n chuy n

Ch n đ c thi t b v n chuy n phù h p không nh ng gi m đ c giá thành công trình mà còn t ng đ c n ng su t c a ph ng ti n v n chuy n và c a c t

h p máy Tùy theo kho ng cách v n chuy n đ t, kh i l ng và đi u ki n làm vi c

c a máy đào có th s d ng các d ng v n chuy n b ng ô tô, tàu h a máy kéo, b ng

t i và v n chuy n b ng th y l c Trong đó ph ng ti n v n chuy n b ng ô tô là

d ng ch y u vì nó có tính linh ho t và ch đ ng cao, thích h p v i đi u ki n đ a hình đ i d c không b ng ph ng lo i ô tô hay dùng là lo i t đ bên c nh ho c đ ng sau v i t i tr ng t 6 - 40 t n

Khi kho ng cách ng n, đ ng không thu n ti n và có đ d c l n thì dùng

ph ng ti n v n chuy n là máy kéo

Trên c s đó c n ch n thi t b v n chuy n phù h p v i t h p máy đào, máy

i, máy lu, v n chuy n b ng ô tô ph i đ m b o đi u ki n v n chuy n, ra vào d dàng trong quá trình thi công, d dàng b o d ng s a ch a khi g p s c , th a mãn kích th c yêu c u Khi l a ch n m t ph ng ti n v n chuy n c n c n c vào:

1.3 CÁC PH NG PHÁP L A CH N T H P MÁY THI CÔNG

C n c vào m c tiêu kinh t - k thu t c n đ t đ c và cách ti p c n v n đ ,

ng i ta th ng s d ng các ph ng pháp sau đ tính ch n máy thi công:

Hình 1.3 : Các ph ng pháp tính ch n máy thi công

Các ph ng pháp trên đ u có nh ng u nh c đi m và ph m vi ng d ng riêng, c th nh sau:

1.3.1 Ph ng pháp gi i tích

B n ch t c a ph ng pháp này là xác đ nh các thông s c a máy thi công d a trên các quan h hình h c và các phép toán gi i tích nh m xác đ nh các thông s kích th c t i h n c a máy đ đ m b o thao tác h p lý khi s d ng u đi m c a

ph ng pháp này là xác đ nh khá chính xác các thông s c a máy thi công phù h p

v i đòi h i công trình Nh c đi m là ph ng pháp này khó áp d ng cho vi c l a

ch n hàng lo t l n máy thi công v i nhi u ki u, lo i khác nhau Ph ng pháp gi i tích thích h p cho vi c ch n máy thi công đ n chi c v i s l ng nh

1.3.2 Ph ng pháp dùng lý thuy t đ tin c y

Dùng lý thuy t đ tin c y đ đánh giá ch t l ng c a máy thi công là m t trong nh ng ph ng pháp t t nh t đ có th ch n đ c nh ng máy có ch t l ng

s d ng cao th a mãn yêu c u đ ra B n ch t c a ph ng pháp này là d a trên

đ ng l i c a toán th ng kê và lý thuy t xác su t xác đ nh ra các quy lu t c a th i gian làm vi c không h ng hay th i gian h h ng c a các b ph n ho c c a máy thi

s s n sang, h s s n sàng đ ng, h s s d ng k thu t,…Nh c đi m ph ng pháp này ch đánh giá máy thi công v ph ng di n ch t l ng ho t đ ng mà không

đ c p đ n y u t k thu t c a máy trong quá trình khai thác s d ng

1.3.3 Ph ng pháp dùng lý thuy t ph c v đám đông

C n c vào lý thuy t ph c v đám đông, ta s ch n đ c các đ i máy đ ng b

ph i h p v i nhau theo dây chuy n công ngh cho hi u qu kinh t - k thu t cao

u đi m c a ph ng pháp này là đã quan tâm đ c c đ n trình t và th i gian hao phí ch đ i x p hàng đ n và đi Do đó nó s r t h u d ng cho các bài toán dùng đ xây d ng lu n ch ng kinh t - k thu t ho c l p k ho ch tác nghi p quá trình thi

công theo dây chuy n c gi i Nh c đi m ph ng pháp này ch a đ c p m t cách

đ y đ v thông s ch t l ng và ch t l ng c a máy thi công

1.3.4 Ph ng pháp ch n máy d a trên c s chu n đoán k thu t

Chu n đoán k thu t cho phép xác đ nh tr ng thái k thu t c a t ng máy m t

th i di m nh t đ nh trong quá trình làm vi c, d báo đ c s thay đ i tr ng thái k thu t c a máy theo th i gian Nh v y có th ch n máy đ n l phù h p v i yêu c u công vi c mà còn d báo đ c th i đi m h h ng c a m t lo t các b ph n ho c chi

ti t nh m t ch c khai thác và s a ch a phòng ng a có hi u qu B ng các thi t b chuyên dùng l p vào các v trí c a máy đ nguyên ho c tháo r i đ có th thu đ c

nh ng tín hi u chu n đoán Phân tích x lý các tín hi u chu n đoán này có th nh n

đ c k t qu t ng đ i chính xác v tr ng thái k thu t c a máy Trên c s đó, l p

k ho ch s d ng hay s a ch a phòng ng a kèm theo d tr ph tùng thay th ho c quy t đ nh l a ch n máy Nh c đi m, n u dùng ph ng pháp này đ ch n máy thi công v i s l ng l n, nhi u ch ng lo i thì còn có nh ng khó kh n nh t đ nh nh đòi h i nhi u ph ng ti n, thi t b chu n đoán, th i gian ti n hành chu n đoán dài…

1.3.5 Ph ng pháp chuyên gia

u đi m c a ph ng pháp này là có th tính g p các ch tiêu c n so sánh, đánh giá vào m t ch tiêu duy nh t Các ch tiêu th ng di n t b ng l i và có th l ng hóa bình đi m theo ý ki n các nhà chuyên môn có uy tín, có tính đ n t m quan

tr ng c a các ch tiêu và m c đ chuyên sâu c a các chuyên gia Ph ng pháp này

đ c bi t phát huy u đi m khi đ i t ng đánh giá không có c s ch c ch n, không dùng đ c ph ng pháp th c nghi m, các thông tin không đ c th ng kê đ y đ và

có đ b t đ nh l n Nh c đi m, ph ng pháp này mang tính ch quan s g p nhi u khó kh n khi x lý n u các ý ki n đánh giá t n m n ho c trái ng c nhau

1.3.6 Ph ng pháp th ng kê, phân tích k t h p v i lý thuy t xác su t

Theo ph ng pháp này nhu c u v s l ng và ch t l ng c ng nh vi c đánh giá tính n ng k thu t c a máy thi công đ c xác đ nh ch y u trên k t qu th ng

kê, phân tích tình hình ho t đ ng c a máy trong nhi u n m tr c ây là ph ng pháp đ n gi n, cho k t qu t ng đ i chính xác Nh c đi m là c n s li u th ng kê chính xác và khi có lo i máy m i nh p v thì không th đánh giá đ c

1.3.7 Ph ng pháp quy ho ch toán h c

i v i ph ng pháp này, nhu c u v s l ng, lo i máy thi công c ng nh các ch tiêu kinh t - k thu t đ đánh giá chúng đ c mô t d i d ng m t mô hình toán quy ho ch thông qua vi c l p hàm m c tiêu và các ràng bu c thích h p Sau

đó, tìm c c tr c a hàm m c tiêu này v i đi u ki n các bi n th a mãn ràng bu c cho

tr c

Mô hình toán này th ng có hai ph n: ph n hàm m c tiêu và ph n mô t các ràng bu c Ph ng pháp quy ho ch toán h c có u đi m là cho phép tính toán s

l ng máy thi công h p lý đ i v i t ng dây chuy n c gi i ho c toàn b công vi c

áp d ng vào công tác quy ho ch trang b c gi i cho t ng đ n v , t ng vùng hay toàn lãnh th Ngoài ra ph ng pháp này còn có th giúp cho vi c đánh giá tình

tr ng c gi i hi n t i và d báo nhu c u máy thi công cho t ng lai Tuy nhiên,

ph ng pháp này ch có hi u qu khi áp d ng tính ch n máy thi công hàng lo t l n

v i các ch tiêu kinh t - k thu t, chi phí ca máy đ c xác đ nh t tr c

1.3.8 Ph ng pháp tra b ng

Ngoài các ph ng pháp nêu trên, có th l a ch n máy thi công theo ph ng pháp tra b ng ây là ph ng pháp đ c áp d ng Liên Xô (c ) trên c s th ng

kê k t qu trong th c t nhi u n m công trình V i ph ng pháp này cho phép l a

ch n đ c máy thi công m t các đ n gi n, không yêu c u v ph ng ti n ho c thi t

b cao Nh c đi m, ph ng pháp này ch a th hi n đ c ch tiêu kinh t - k thu t

m t cách c th

1.4 NGUYÊN T C L A CH N T H P MÁY THI CÔNG

L a ch n máy và c c u nhóm máy h p lý trên c s công ngh thi công tiên

ti n đ m b o n ng su t cao, tiêu hao nhiên li u ít và giá thành m t đ n v s n ph m

và đi u ki n b trí thi công thông qua tính toán n ng su t c a t ng lo i r i l a ch n máy thích h p Vi c ch n máy ph i xét m t cách t ng h p v : tính ch t công trình,

đi u ki n thi công và máy móc thi t b hi n có, ph i đ m b o kinh t k thu t nh t

Ví d :

b o an toàn

máy làm vi c, ph i dùng nhân l c đào đ t h b t đ d c, t o di n thi công r ng

N ng su t khai thác c a máy ch đ o v a ph i đáp ng đ c c ng đ thi công, v a ph i đ m b o ch tiêu n ng su t chugn c a c nhóm máy, ngh a là ph i

đ m b o m i quan h : c ng đ thi công theo yêu c u ≤ n ng su t khai thác máy

ch đ o ≤ n ng su t khai thác c a c nhóm máy Trên th c t ng i ta th ng ch n

n ng su t c u các máy ph tr cao h n n ng su t c u máy ch đ o M c đ l n h n

v n ng su t c a các máy ph tr so v i máy ch đ o tùy theo tính ch t ho t đ ng

c a c nhóm máy i v i nhóm máy ho t đ ng đ u đ n và nh p nhàng nh nhóm máy xúc đào (máy ch đ o) v i các ô tô ben t đ (máy ph tr ) trong công tác san

l p thì n ng su t c a ô tô c n ch n l n h n so v i n ng su t c a máy xúc đào kho ng 10-15% i v i máy có s gián đo n trong thi công, do ph i chuy n đ i công đo n và v trí làm vi c c a máy thì t l trên có th là 50-100%

1.5 QU N LÝ VÀ NÂNG CAO HI U QU S D NG MÁY THI CÔNG

thi công, s d ng h p lý ti t ki m nguyên v t li u, lao đ ng s ng và lao đ ng v t hóa t đó nâng cao n ng su t lao đ ng gi m đ c chi phí xây d ng công trình

thu t đòi h i ng i s d ng ph i am hi u k v c u t o, tính n ng k thu t, đi u

ki n s d ng c a t ng lo i máy, ph i bi t t ch c công tác s d ng máy m t cách khoa h c, phù h p v i t ng công trình c th Trên c s lý thuy t và th c t , c n

đ ra các nguyên t c chung đáp ng m c đích nâng cao hi u qu khia thác máy làm

đ t khi thi công công trình Nh t thi t ph i tuân th ch đ b o d ng, s a ch a

đ nh k cho máy, các đ nh m c v kh i l ng công vi c, chi phí s n xu t, th i gian

và ch đ làm vi c phù h p v i khí h u nóng m, đ a hình Vi t Nam nh m nâng cao hi u qu s d ng máy

1.5.1 S d ng máy tri t đ v s l ng, th i gian ho t đ ng, công su t

ph n th i gian công su t c a máy d n đ n tình tr ng làm vi c kém hi u qu , kéo dài

th i gian thi công M i lo i máy thi công đ u có nh ng tính n ng, tác d ng và nhi m v khác nhau, có vai trò khác nhau trong quá trình s n xu t ch t o s n

ph m Do v y ph i s d ng các máy móc đúng v i kh n ng v n có c a nó thì chúng m i phát huy h t tác d ng và đ t n ng su t cao nh t Khi các máy đ c b trí

h p lý theo đúng ch c n ng trình t trong quá trình thi công thì chúng m i đ c s

d ng có hi u qu , khai thác đ c h t công su t và tránh lãng phí trong quá trình thi

công

1.5.2 S d ng máy thi công theo đúng đ nh m c s d ng

thi công trong nh ng giai đo n nh t đ nh M c tham gia này đ c tính toán t i u

nh t m c đ phù h p v i kh n ng hi n t i c a máy móc thi t b Khi đó s tham gia c a máy móc thi t b vào quá trình thi công m t m t v n phát huy h t công d ng

m t m t v n duy trì đ c th i gian s d ng lâu dài, h n ch đ c nh ng t n th t do

s d ng quá m c đ nh m c gây ra Do v y vi c qu n lý s d ng máy móc thi t b theo đ nh m c không ch có ý ngh a s d ng t i đa theo n ng l c thi công c a máy

mà còn có ý ngh a nâng cao tu i th cho h th ng máy móc thi t b , hi u qu s

đ c nâng cao

1.5.3 Gi m đ c hao mòn h u hình và hao mòn vô hình

vi c do đó giá tr c a nó gi m d n do b hao mòn theo th i gian Hi n t ng này

x y ra c khi ho t đ ng c ng nh không ho t đ ng Qu n lý s d ng máy thi công

ph i đ m b o hao mòn máy móc là h p lý, tránh lãng phí th i gian s a ch a b o hành không c n thi t N u máy thi công đ c s d ng đúng ch đ đúng đ nh m c

và các tiêu chu n kinh t k thu t, thì hao mòn máy móc thi t b khi đó là h p lý Bên c nh đó máy móc có th b l c h u theo th i gian do khoa h c k thu t phát tri n nhanh nên vi c l a ch n máy thích h p cho công trình gi m đ c hao mòn vô hình, do v y vi c qu n lý và s d ng máy móc s hi u qu và đ c nâng cao

1.5.4 S d ng máy thi công theo đúng ch đ b o d ng s a ch a

ph c v b o d ng, ki m tra s a ch a nh m gi m hao mòn, ng n ng a s c , đ m

b o máy móc làm vi c bình th ng Ch đ b o d ng k thu t và s a ch a cho phép l p k ho ch b o d ng k thu t và s a ch a l p d trù v nhân l c, v t t k thu t, ti n v n cho công tác này Khi b o d ng k thu t ph i ti n hành: lau r a, xem xét, tra d u m , ki m tra xi t ch t, đi u ch nh…V sinh công nghi p là công

vi c b t bu c ph i làm khi ti n hành b o d ng k thu t, ph i th c hi n th ng k

và tr c lúc ti n hành các bi n pháp khác c a b o d ng Ki m tra hi u ch nh

chúng ta s ph c h i đ c các khe h c n thi t trong m i l p ghép, công tác xi t

ch t là ph c h i đ ch t c a các m i ghép do trong quá trình làm vi c đ tin c y c a các m i ghép b gi m d i tác d ng c a l c rung đ ng Bôi tr n nh m m c đích

gi m c ng đ mài mòn c a các chi ti t máy các m i ghép b ng cách t o ra gi a các b m t ti p xúc các l p v t li u bôi tr n, t ng s làm vi c n đ nh c a liên k t Khi máy g p s c h ng hóc ta ph i ti n hành ki m tra,s a ch a, ph c h i, ch y th

đ máy làm vi c t t sau s a ch a

1.5.5 B o qu n và v n chuy n máy m t cách h p lý

quanh, tránh đ c t i tr ng c h c tác d ng đ n chúng trong th i gian không làm

vi c, có th là b o qu n ng n h n ho c dài h n tùy theo quá trình s d ng máy trong

thi công Trong quá trình b o qu n ph i ti n hành b o d ng k thu t phù h p v i

h ng d n s d ng thi công các công trình ng i ta ph i v n chuy n máy t kho b o qu n t i công tr ng, ho c t công tr ng t i c s b o qu n, s a ch a Tùy theo đ c đi m, k t c u máy, đ c đi m c a đ ng sá, kho ng cách c n v n chuy n…mà có th áp d ng các hình th c v n chuy n cho phù h p: t hành, kéo theo v n chuy n b ng đ ng s t, đ ng th y, tr trên r moóc chuyên dùng

1.5.6 m b o m i liên h gi a nguyên v t li u, máy móc và con ng i

thi công, chúng có m i quan h m t thi t không th tách r i nhau, chúng có m i liên

h qua l i và tác đ ng l n nhau N u máy thi công có h p lý bao nhiêu n u nguyên

v t li u không đ c cung c p đ y đ k p th i thì hi u qu qu n lý và s d ng máy

c ng tr nên th p vì nó nh h ng tr c ti p đ n h s s d ng th i gian và công

su t huy đ ng c a máy Do v y yêu c u đ t ra đ i v i nguyên v t li u là ph i đ c

cung c p đ y đ k p th i N u m t trong các y u t trên không đ c đáp ng làm

cho quá trình thi công b ng ng tr , gián đo n nh h ng t i hi u qu qu n lý và s

d ng máy thi công

n n công ngh cao và đ c s n xu t nh ng n m g n đây thì ch t l ng máy móc

s t t h n: hi n đâ h n, đa tính n ng h n,, th i gian s d ng, công su t thi t k cao

h n T đó tác đ ng đ n n ng su t lao đ ng, ch t l ng s n ph m sau quá trình thi

công

trong v n đ qu n lý và nâng cao hi u qu s d ng máy thi công Con ng i l a

ch n ra các ph ng án t i u cho t ng ho t đ ng thi công, là y u t quan tr ng

nh t đ nâng cao n ng su t lao đ ng V trình đ tay ngh c a công nhân: quá trình

v n hành máy móc trong quá trình thi công đòi h i ng i công nhân ph i có m t trình đ tay ngh nh t đ nh, b i h th ng làm vi c theo quy trình Ng i công nhân

ph i đ c đào t o các k n ng đ s d ng máy móc m t cách t t nh t, đ m b o

gi m t i thi u các thao tác th a, k p th i phát hi n s c , nguyên nhân và cách kh c

ph c máy móc Trình đ t ch c qu n lý lao đ ng: c n t ch c s p x p b trí lao

đ ng m t cách h p lý, đúng ng i, đúng vi c đ m b o cho lao đ ng phát huy h t

n ng l c c a mình ng th i nâng cao tinh th n trách nhi m, ý th c t ch c cho

ng i lao đ ng tránh gây thi t h i v ng i và tài s n d n đ n hi u qu thi công

không cao M t khác ta th y r ng qu n lý và s d ng máy móc chính là quá trình

ng i công nhân v n hành máy trong quá trình làm vi c, do v y nâng cao tinh th n trách nhi m, t ch c k lu t cho ng i công nhân là bi n pháp r t c n thi t đ qu n

lý và nâng cao hi u qu s d ng máy thi công

1.5.7 An toàn lao đ ng trong quá trình làm vi c

An toàn lao đ ng ph i đ c chú ý đ n t t c các khâu: t đi u hành ph ng

án thi công, t ch c thi công đ n đi u khi n, v n hành và ch m sóc b o d ng máy

s d ng đ u ph i ki m tra tình tr ng k thu t theo các yêu c u ghi trong h ng d n

s d ng c bi t các c c u an toàn nh : phanh, c c u t hãm, c c u h n ch hành trình…N u có h ng hóc thì ph i k p th i s a ch a ngay m i đ a ra công trình

s d ng, ch cho phép công nhân đ c đào t o có đ ch ng ch , b ng lái, b c th

t ng ng, hi u bi t v tính n ng, c u t o máy, k thu t an toàn s d ng máy Công nhân tr c ti p v n hành ph i đ c trang b nh ng ph ng ti n b o h lao đ ng c n

thi t khi làm vi c, th ng xuyên ki m tra, làm v sinh máy, tra d u m , đi u ch nh,

s a ch a nh các b ph n an toàn, lo i tr kh n ng làm h ng máy Trong th i gian

t m ngh c n khóa hãm b ph n kh i đ ng, đ máy đ ng n i an toàn, c n ph i kê chèn ch c ch n, các máy khi di chuy n ho c làm vi c ban đêm ho c trong th i ti t

x u, có s ng mù m c dù đã có h th ng chi u sáng chung, nh ng v n ph i dùng chi u sáng riêng tr c và sau máy b ng h th ng đèn pha và đèn tín hi u

tuân th m t s đi u kho n sau: T t c máy làm đ t tr c khi đ a ra s d ng ph i

đ c t ch c ki m tra k càng tình tr ng k thu t, t t c các n i nguy hi m trên

tr c khi đ a máy vào làm vi c c n xác đ nh s đ di chuy n, n i đ , ch đ c ti n hành b o d ng k thu t khi đ ng c đã ng ng h n

CH NG 2: NG D NG BÀI TOÁN T I U TRONG L A CH N T

H P MÁY THI CÔNG H P LÝ 2.1 CÁC M C TIÊU C N T C V TÍNH CH N MÁY

2.1 1 Các y u t nh h ng t i n ng su t t máy thi công

đ t, khi chi u sâu khai thác nh h n tiêu chu n thì n ng su t máy đào s gi m

v i nhau, b trí s p x p v th i gian s d ng máy xây d ng trong ca c ng là nh ng nhân t nh h ng đ n n ng su t c a máy

máy, trình đ t ch c s n xu t, trình đ qu n lý c a các doanh nghi p xây l p quy t

đ nh n ng su t c a c t máy nh h ng tr c ti p đ n ti n đ thi công và ch t l ng

công trình

2.1 1.2 i u ki n v t ch c ph i h p xe và máy

Các y u t v n ng su t k thu t c a máy, chu k ho t đ ng, n ng su t ca máy

và n ng su t n m nh h ng đ n n ng su t c a t máy làm đ t

Khi đào đ đ lên ph ng ti n v n chuy n thì n ng su t s gi m so v i khi đào

đ t do N u máy đào l n, ô tô nh d n đ n tình tr ng máy đào ph i ch đ i, ho c

ô tô b non t i do l g u và ng c l i…đ kh c ph c c n ch n h s ph i h p cho phù h p

2.1 1.3 Vi c t ch c đào và v n chuy n đ t

Vi c b trí khoang đào, thi t k khoang đào, thoát n c trong khoang đào,

đ ng v n chuy n là nhóm nhân t c a vi c t ch c đào và v n chuy n đ t có nh

b ng cách lùi d n ho c b ng cách lái vòng trong đi u ki n ch t h p

Trong quá trình v n chuy n luôn luôn t n t i các kh n ng ách t c N u có s n các bi n pháp đ i phó t t v i nh ng ách t c này có th gi m thi u nhu c u d tr máy thi công, gi m đ ng v n trong d tr , đ m b o n ng su t làm vi c c a c t máy bình th ng Mu n có các bi n pháp đ i phó v i các ách t c có th x y ra thì ngay t đ u l p ph ng án v n chuy n đã ph i nêu các kh n ng, tình hu ng có th

d n t i ách t c trong v n chuy n

2.1 1.4 Nâng cao n ng su t thi t b b ng các gi i pháp khác

C n đ m b o n ng su t c a máy trong t h p ph i đ t đ c đ nh m c quy đ nh

b ng cách t ng th i gian h u ích trong m t ca máy

Thi t l p k ho ch b o d ng đ nh k , s a ch a th ng xuyên h p lý, có k

ho ch d tr ph tùng nh m tránh h ng hóc trong lúc đang thi công

B trí th v n hành h p lý, đúng b c th nên tuy n ch n công nhân có n ng

l c Gi m th i gian c a chu k làm vi c nh s k t h p nh p nhàng các đ ng tác, t ng

m c đ y g u nh cách làm vi c và b ng cách n o k t h p v i đánh s p đ l p đ t

ng viên th đi u khi n t ng h s s d ng th i gian trong ca, gi m thi u

th i gian ch đ i cho m t lo i máy trong dây chuy n gây nên

C n ph i tính toán b trí đ máy d tr

2.1.2 Các m c tiêu c n đ t đ c khi ch n máy thi công

Theo công ngh và đ c đi m c a các công vi c thi công đê, các máy thi công cho công trình th y l i có kh i l ng thi công l n c n ph i th a mãn các m c tiêu

sau:

quá trình công ngh sao cho có hi u qu kinh t v i s thi t b nh nh t, s ng i thi công ít nh t, gi m đ n m c t i đa các công vi c th công

không th thì s d ng nh ng máy t hành b ng bánh xích có kh n ng c đ ng

đ ng c s d ng ngu n n ng l ng khác

hóa đ ng b dây chuy n thi công

2.2 PH NG PHÁP TÍNH CH N MÁY THEO HÀM M C TIÊU

2.2.1 L a ch n ph ng pháp

Nh đã trình bày m c [1.3] qua xem xét, nghiên c u tác gi l a ch n ph ng pháp quy ho ch toán h c đ th c hi n đ tài c a mình vì:

s l ng máy thi công h p lý ph c v công tác xây d ng công trình mà còn có th

ng d ng c th khi l a ch n h p lý thi t b c gi i tham gia các công trình khác có quy mô l n

- Ph ng pháp quy ho ch toán h c cho phép tính toán s l ng máy thi công

h p lý đ i v i t ng dây chuy n c gi i ho c toàn b công tr ng

trang b c gi i cho t ng đ n v

2.2.2 Các y u t nh h ng t i công tác tính ch n máy thi công

Các công trình xây d ng nói chung và công trình xây d ng th y l i nói riêng

đ u có nh ng y u t nh h ng đ n vi c l a ch n và s d ng các thi t b c gi i

Ph n l n các máy thi công làm vi c ngoài tr i nên chúng b nh h ng tr c ti p

c a các y u t t nhiên (khí h u, th i ti t, n n đ t…) Sau khi thi công công

tr ng này chúng l i đ c chuy n đ n công tr ng khác, th c t đó cho th y máy thi công không nh ng b nh h ng do y u t th i ti t mà còn ph thu c vào các

đi u ki n đ a hình, đ a ch t…Bên c nh đó, vi c đ u t mua s m máy thi công có tính n ng k thu t phù h p v i yêu c u công vi c; th i h n thi công và m c đ t p trung c a công trình; tu i và tình tr ng k thu t c a máy; c s s a ch a và m c đ hoàn thi n c a b ph n ch m sóc, s a ch a máy thi công c ng nh m c đ lành ngh c a công nhân v n hành và s a ch a đ u có nh h ng m t cách tr c ti p

ho c gián ti p t i công tác tính ch n máy thi công

Qua s phân tích tính ch t tác đ ng c a các y u t trên đ n vi c tính ch n máy

ch ng t r ng nh h ng chung c a các y u t đó có ý ngh a quy t đ nh t i vi c

ch n lo i, ki u và s l ng máy thi công, đ ng th i c ng xác đ nh đ c s thay đ i

kh i l ng công vi c c n thi công trong m t đ n v th i gian và n ng su t v n hành

c a máy Do đó, các y u t trên c n đ c tính t i khi đánh giá các ch tiêu kinh t -

k thu t c a máy c ng nh các ph ng án trang b máy thi công h p lý cho các đ n

v c gi i

2.3 MÔ HÌNH BÀI TOÁN CH N THI T B T I U

Mô hình bài toán tính ch n máy thi công theo ph ng pháp quy ho ch toán

g m: Hàm m c tiêu và ph n mô t các ràng bu c

2.3.1 Hàm m c tiêu có th ch n theo các đ nh h ng sau:

Xác đ nh ch ng lo i, s l ng xe có trong t h p máy thi công, s ph i h p

nh p nhàng gi a các xe trong t máy, tính toán b trí đ máy d tr c n đ m b o yêu c u v kinh t - k thu t th a mãn các m c tiêu sau:

Khi đ t ra bài toán có th l a ch n t ng m c tiêu đ tính ch n máy thi công

ho c có th th a mãn hài lòng m t s m c tiêu cho tr c, đ i v i mô hình bài toán

l a ch n thi t b san l p tôi ch n t ng chi phí ca máy nh nh t là hàm m c tiêu đ t

ra cho bài toán

Ph n mô t các ràng bu c v đi u ki n kinh t - k thu t c a máy thi công có

th đ c l a ch n nh m th a mãn các đi u ki n sau:

t ng khai thác

Tùy theo yêu c u c a bài toán, các ràng bu c trên có th b sung hay b t đi cho phù h p Tuy nhiên, hai ràng bu c quan tr ng nh t luôn luôn ph i có là:

hi n có theo dây chuy n c gi i Có ngh a là ph i tìm ra ph ng án h p lý trong

vi c phân b công vi c cho các máy thi công theo các dây chuy n c gi i nh m

đ m b o ch tiêu chi phí nh nh t và ch s d ng các máy thi công hi n có trong khu

v c N i dung bài toán nh m xác đ nh s l ng máy thi công h p lý th c hi n cho

d án công trình nâng c p h th ng đê h u H ng – t nh Hà Nam

2.3.2 H th ng các ký hi u dùng cho bài toán

Xij (ca) – S ca máy lo i i làm công vi c j

Ti (ca) – Qu th i gian làm vi c cho phép (s ca máy cho phép) c a lo i máy i trong th i k thi công

khai thác j

2.3.3 Mô hình bài toán đ c phát bi u nh sau:

sao cho t ng chi phí ca máy là nh nh t T c ph i th a mãn hàm m c tiêu:

ng th i th a mãn h ràng bu c ph n ánh đ c đi m c a dây chuy n thi cơng

g m:

cho phép (s ca máy cho phép) c a máy đĩ

lo i i làm cơng vi c j ph i b ng kh i l ng đ nh tr c cho cơng vi c j:

1 khi thỏamãn mệnh đề F

0 khi khôngthỏamãn mệnh đề F

2.3.4 Khai tri n các ràng bu c theo t ng lo i cơng vi c

C n c vào các địi h i c a cơng trình xây d ng nĩi chung, xây d ng th y l i nĩi riêng th ng bao g m: cơng tác làm đ t (đào xúc đ - v n chuy n – đ p), đ m nén, san…M i cơng vi c trên địi h i nh ng thơng s khác nhau đ i v i máy thi

cơng khác nhau

h p lý

C ly v n chuy n đ t

h p lý

C ly v n chuy n đ t

2.3.4.1 Công tác đào, xúc đ t (máy đào 1 g u) – công vi c 1

chuy n thi công sao cho t ng chi phí ca máy là nh nh t và th i gian thi công là

gian cho phép (s ca cho phép) c a máy đó:

1 1

1

m i i

=

∑ (2-8)

thu c lo i I làm công vi c đào ph i b ng kh i l ng đ nh tr c cho công vi c đào:

Dj = D1 – Kh i l ng cơng vi c đào đ t

1

1 khi thỏamãn mệnh đề F

0 khi khôngthỏamãn mệnh đề F

Qi – Nhĩm đ t thi cơng đ c c a lo i máy đào Xi1

Bi – Chi u sâu đào c a lo i máy đào Xi1

Hi – Chi u cao đ p c a lo i máy đào Xi1

Si – C ly v n chuy n đ t h p lý c a lo i máy đào Xi1

Ni – N ng su t c a lo i máy đào Xi1

c a các máy đào làm cơng tác đào đ p đ t

Sau khi tính đ c giá tr hàm m c tiêu c a máy đào, ta so sánh v i giá tr hàm m c tiêu theo đ nh m c đ ch n máy đào cĩ chi phí th p nh t và th i gian thi cơng nhanh nh t

2.3.4.2 Cơng tác san l p (máy i) – cơng vi c 2

cơng sao cho t ng chi phí ca máy là nh nh t và th i gian thi cơng là ng n nh t T c

gian cho phép (s ca cho phép) c a máy đĩ:

2 2( 1 )

m i

=

∑ (2-11)

- Ràng bu c v kh i l ng cơng vi c: kh i l ng cơng vi c do các máy thu c lo i i làm cơng vi c i ph i b ng kh i l ng đ nh tr c cho cơng vi c i:

1 khi thỏamãn mệnh đề F

0 khi khôngthỏamãn mệnh đề F

c a các máy i làm cơng tác san l p

Sau khi tính đ c giá tr hàm m c tiêu c a máy i, ta so sánh v i giá tr hàm

m c tiêu theo đ nh m c đ ch n máy i cĩ chi phí th p nh t và th i gian thi cơng nhanh nh t

2.3.4.3 Cơng tác đ m nén đ t– cơng vi c 3

chuy n thi cơng sao cho t ng chi phí ca máy là nh nh t và th i gian thi cơng là

- T ng th i gian làm vi c (s ca máy)c a lo i máy i khơng v t quá qu th i gian cho phép (s ca cho phép) c a máy đĩ:

=

∑ (2-14)

thu c lo i i làm cơng vi c đ m nén ph i b ng kh i l ng đ nh tr c cho cơng vi c

1 khi thỏamãn mệnh đề F

0 khi khôngthỏamãn mệnh đề F

các máy i làm cơng tác san l p

Sau khi tính đ c giá tr hàm m c tiêu c a máy i, ta so sánh v i giá tr hàm

m c tiêu theo đ nh m c đ ch n máy đ m nén cĩ chi phí th p nh t và th i gian thi cơng nhanh nh t

2.3.4.4 Cơng tác v n chuy n (ơ tơ)– cơng vi c 4

cơng sao cho t ng chi phí ca máy là nh nh t và th i gian thi cơng là ng n nh t T c

gian cho phép (s ca cho phép) c a máy đĩ:

4 4

1

m i i

=

∑ (2-17)

thu c lo i i làm cơng tác v n chuy n ph i b ng kh i l ng đ nh tr c cho cơng tác

1 khi thỏamãn mệnh đề F

0 khi khôngthỏamãn mệnh đề F

Bi – Chi u r ng gi i h n ch c a ơ tơ v n chuy n Xi4

Hi – Chi u cao gi i h n ch c a ơ tơ v n chuy n Xi4