Việc dạy và học môn tiếng Anh tuy không còn mới mẻ nhưng khó đối với tất cả giáo viên và học sinh nhất là học sinh ở vùng khó khăn.Với việc nghiên cứu đề tài này, tôi mong muốn sẽ phần n
Trang 1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
“MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP HƯỚNG DẪN HỌC TỐT
CÁCH PHÁT ÂM TIẾNG ANH”
Lệ Thủy, tháng 04 năm 2020
Trang 2CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
“MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP HƯỚNG DẪN HỌC TỐT
CÁCH PHÁT ÂM TIẾNG ANH”
Họ và tên: Đoàn Thị Tuyết
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Phú Thủy
Lệ Thủy, tháng 04 năm 2020.
1 PHẦN MỞ ĐẦU
Trang 31.1 Lý do chọn sáng kiến
Giáo dục có vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển của xã hội loài người Trong tình hình hiện nay, đất nước trên con đường đổi mới, chính sách mở cửa quan hệ với các nước trên thế giới đã tăng đáng kể Sự giao tiếp rộng rãi với các nước trên thế giới bằng tiếng Anh - Ngôn ngữ quốc tế - ngày được quan tâm hơn
Ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng ngày càng trở nên quan trọng trong thời đại toàn cầu hóa hiện nay Đặc biệt, tiếng Anh đã trở thành một phương tiện chính thức để chúng ta có thể hội nhập sâu rộng với thế giới trên mọi lĩnh vực Xác định tầm quan trọng đó, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định số 1400/QĐ – TTg ngày 30/9/2008 phê duyệt Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, giai đoạn 2008-2020” Trong đó đã quy định ngoại ngữ số 1 được dạy và học trong hệ thống giáo dục quốc dân là tiếng Anh; xây dựng và ban hành khung trình độ năng lực ngoại ngữ gồm 6 bậc tương thích với các tiêu chí của khung tham chiếu châu Âu Theo đó học sinh tốt nghiệp cấp Tiểu học phải đạt chuẩn bậc 1
Bậc tiểu học là bậc học góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng cho việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh Môn Tiếng Anh ở bậc tiểu học cũng như những môn học khác cung cấp những tri thức ban đầu và những nhận thức về việc sử dụng ngôn ngữ nước ngoài
Môn Tiếng Anh ở bậc tiểu học là một môn học độc lập, chiếm không ít thời gian trong chương trình học của học sinh Bởi đặc thù của môn học nó không giống như các môn học khác là ngoài giờ học trên lớp, các em không thể nhận được sự kèm cặp hay giúp đỡ nào từ phía gia đình Nhất là vùng nông thôn của chúng tôi, hầu hết các bậc phụ huynh chỉ có rất ít kiến thức về môn Tiếng Anh Môn Tiếng Anh có tầm quan trọng to lớn trong thời kỳ đổi mới hiện nay của đất nước, trong xu thế hội nhập toàn cầu hoá, cả thế giới là một ngôi nhà chung Vì vậy, Tiếng Anh nó là môn học ngôn ngữ giao tiếp chung và được xem
là ngôn ngữ quốc tế Ở Việt Nam, những năm gần đây môn Tiếng Anh cũng được bắt đầu đưa vào học ở chương trình học của bậc tiểu học, nên cần phải có từ ngữ đơn giản, gần gũi, phù hợp với hoạt động nhận thức của học sinh Đối với học sinh
Trang 4tiểu học, đọc tiếng Việt cho chuẩn xác, gợi cảm đã là một vấn đề không dễ, huống
gì nói đến việc đọc tiếng Anh lại càng nan giải và khó khăn hơn nhiều; song
không thể để cho học sinh học tiếng Anh cho vui, vô bổ
Để giúp các em vượt qua trở ngại này tôi chọn đề tài " Một số phương pháp hướng dẫn học tốt cách phát âm trong tiếng Anh"
1.2 Điểm mới của sáng kiến
Mặc dù cũng đã có nhiều đề tài nghiên cứu về việc giúp học sinh phát âm tốt khi học tiếng Anh Tuy nhiên, điều kiện và đặc điểm của từng địa phương, từng trường thì khác nhau Trường tôi là một trường tiểu học thuộc vùng khó của một tỉnh miền Trung nên việc phát âm của các em còn rất nặng Đồng thời, trường tôi đang áp dụng mô hình trường học mới VNEN- mô hình mới so với các trường hiện hành
Việc dạy và học môn tiếng Anh tuy không còn mới mẻ nhưng khó đối với tất
cả giáo viên và học sinh nhất là học sinh ở vùng khó khăn.Với việc nghiên cứu đề tài này, tôi mong muốn sẽ phần nào giúp giáo viên dần khắc phục những khó khăn trên để tiến hành dạy học môn tiếng Anh có hiệu quả tốt hơn, học sinh tích cực, chủ động trong việc tiếp thu, lĩnh hội kiến thức của bài học Vì vậy, hi vọng đề tài này sẽ giúp các em học sinh thuộc vùng khó, phát âm nặng và đặc biệt là các học sinh học theo mô hình VNEN sẽ phát huy tối đa khả năng phát âm của mình
2 PHẦN NỘI DUNG
Trang 52.1 Thực trạng.
Nhằm bắt kịp với xu thế hội nhập toàn cầu, ngành giáo dục Việt Nam đang ngày một hội nhập cùng thế giới Hiểu rõ tầm quan trọng của giáo dục hiện đại là đào tạo ra những con người có thể bắt kịp xu thế hội nhập toàn cầu Ngoại ngữ nói chung, Tiếng Anh nói riêng là công cụ đắc lực cho quá trình hội nhập Nhiều công
ty nước ngoài đã đầu tư vào Việt Nam, số người nước ngoài đến du lịch, làm việc
ở nước ta ngày càng nhiều Bên cạnh đó thì số học sinh Việt Nam du học nước ngoài cũng tăng một cách đáng kể và theo một thống kê gần đây đã công bố rằng:
du học sinh của Việt Nam không kém các học sinh, sinh viên của nước khác về tiếp nhận kiến thức, nghiên cứu khoa học, ý thức tự học Tuy nhiên, đa số du học sinh Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn trong học tập và sinh hoạt ở nước ngoài do vốn ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, còn rất hạn chế Thế nhưng làm thế nào để chuẩn bị tốt kiến thức ngoại ngữ thì có lẽ đa số học sinh phải chuẩn bị Tiếng Anh ngay từ khi ở bậc tiểu học
Việc cải tiến phương pháp dạy học theo hướng tích cực, phát huy tính chủ động sáng tạo và năng lực tự học của học sinh là giải pháp cơ bản để nâng cao giáo dục Chính vì vậy Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tập trung đổi mới chương trình dạy và học Tiếng Anh Theo phương pháp cũ, giáo viên làm trung tâm, các
em ghi chép thụ động từ và mẫu câu rồi sau đó về nhà học thuộc lòng sẽ không tạo khả năng tư duy và sáng tạo phong phú của các em Bên cạnh việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên giảng dạy, việc thiết kế chương trình giảng dạy cũng phải phù hợp cho từng đối tượng học sinh của từng bậc học Như vậy, tạo được khả năng tư duy và phát triển khả năng học tập một cách độc lập, tạo niềm say mê, thích thú cho cả thầy và trò trong quá trình giảng dạy và học tập môn Tiếng Anh Nhiều phương pháp dạy-học được đưa ra trong ngành giáo dục nhằm khắc phục những hạn chế mà ngành đang đối mặt Song các vấn đề đã đưa ra còn mang nặng
lý thuyết chung chung và tập trung phần lớn ở các cấp học cao Quan tâm tới phương pháp dạy-học của bậc tiểu học đang là vấn đề cấp thiết mang tính nền tảng lâu dài cho việc lên các cấp học sau này Để trẻ học tốt môn Tiếng Anh và quan trọng là vận dụng được để trẻ phát triển khả năng giao tiếp Tiếng Anh tốt trong các cấp học sau này Trong vài năm gần đây, một số trường cũng đã sử dung nhiều
Trang 6bộ sách Tiếng Anh của Bộ GD-ĐT , Nhà xuất bản Singapore, Trường đại học Oxford … để vừa phù hợp với khả năng thu nhập kinh tế của từng vùng và vừa phù hợp trình độ tiếp thu của trẻ
Hơn nữa việc giao tiếp của trẻ ở những vùng nông thôn vẫn còn nhiều hạn chế Đồng hành cùng với việc thay sách, đổi mới chương trình và phương pháp dạy và học, tôi nhận thấy việc hạn chế trong giao tiếp của học sinh ở vùng nông thôn là do việc ít được giao tiếp bằng Tiếng Anh nên các em nghe và nói Tiếng Anh chưa tốt, phát âm chưa chuẩn Muốn giao tiếp được bằng Tiếng Anh đòi hỏi học sinh song song với việc rèn luyện các kĩ năng là phải luyện tập nghe nhiều, giao tiếp nhiều Đối với học sinh ở bậc tiểu học, nội dung kiến thức không nhiều nhưng phần nghe nói chiếm đa số, nên đòi hỏi các em phải có kỷ năng nghe tốt để thưc hành luyện nghe và nói Tiếng Anh ở bậc tiểu học vẫn là môn học tự chọn nên một số phụ huynh lẫn học sinh không quan tâm dẫn đến việc các em ít học từ vựng, không đầu tư mua băng đĩa để các em luyện nghe bên cạnh đó cơ hội tiếp xúc với người nước ngoài rất hiếm hoi nên các em càng khó khăn hơn trong cách nghe và phát âm Tiếng Anh Chính vì điều đó đã gây cho tôi sự trăn trở là phải tìm
ra phương pháp giúp đỡ các em phát âm chuẩn Đó là lý do tôi chọn đề tài " Một số phương pháp hướng dẫn học tốt cách phát âm tiếng Anh" với hy vọng góp một
phần nhỏ bé vào việc nâng cao chất lượng học tập bộ môn Tiếng Anh cho các em học sinh tiểu học
Trên thực tế giảng dạy ở trường tôi nhận thấy khả năng đọc và phát âm của một số em đọc tốt bên cạnh đó vẫn còn một số học sinh đọc và phát âm chưa được tốt nên khi phát âm ra sợ sai dẫn đến ngại đọc , cũng vì từ chỗ học sinh phát âm sai dẫn đến phần đánh dấu trọng âm và ngữ điệu cũng bị sai theo Vậy để có biện pháp , phương pháp dạy về cách đọc và phát âm tốt khắc phục sai sót đó tôi đã tiến hành khảo sát từ đầu năm để phân loại đối tượng học sinh nhằm biết học lực từng
em để tiện theo dõi và giúp đỡ
Sau khi tiến hành khảo sát phân loại đối tượng kết quả học sinh đạt như sau: Tổng số học sinh kiểm tra khối 5
Lớp TSHS Điểm 9-10 Điểm 7-8 Điểm 5-6 Điểm < 5
Trang 75A 29 2 6,8 6 20,6 9 31.3 12 41.3
Ghi chú: Điểm 9-10: Phát âm đúng trọng âm và ngữ điệu đúng.
Điểm 7- 8: Phát âm đúng trọng âm và ngữ điệu khá tốt.
Điểm 5- 6:Bước đầu biết cách phát âm song chưa thể hiện đúng trọng âm và ngữ điệu.
Điểm < 5: Phát âm chưa được.
2.1.1 Thuận lợi.
Trong những năm vừa qua trường đã đạt trường học đạt chuẩn quốc Mức
độ II và được các bậc phụ huynh học sinh nhiệt tình ủng hộ trong việc nâng cao dân trí Do đó đầu năm học 2019 – 2020 Nhà trường đã tạo điều kiện cho giáo viên trong việc giảng dạy môn Tiếng Anh với những trang thiết bị hiện đại như: loa, máy CD ,máy chiếu, TV đa năng, bảng tương tác Với sự chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu nhà trường đã giúp đỡ giáo viên rất nhiều trong công tác giảng dạy của mình Chương trình sách giáo khoa có nội dung kiến thức phù hợp với thực tế cuộc sống học sinh và có nhiều tranh ảnh đẹp, dễ bắt mắt, tạo niềm hứng thú cho học sinh Sự phát triển của công nghệ thông tin giúp giáo viên có được nhiều nguồn tư liệu, hình ảnh qua mạng Internet Giáo viên nhiệt tình, có trách nhiệm trong công tác giảng dạy môn Tiếng Anh
2.1.2 Khó khăn
a Học sinh:
Về phía học sinh, bên cạnh một số em học tập nghiêm túc, nhưng cũng không ít học sinh chỉ học cho vui, không tập trung chú ý vào bài học, không tập nói, tập nghe, tập đọc tập viết thường xuyên, không thuộc từ dẫn đến không nghe được Đến khi giáo viên yêu cầu các em sẽ không thành công Bên cạnh đó rất khó khăn trong việc kiểm tra hoặc hướng dẫn các em tự học ở nhà Bởi vì vậy là môn ngoại ngữ, không phải phụ huynh nào cũng biết Đây cũng là vấn đề hết sức khó
Trang 8khăn trong quản lý việc học ở nhà của học sinh Ngoài ra, rèn luyện kỹ năng nghe của học sinh cũng là điều đáng được quan tâm, học sinh không có băng đĩa loa máy ở nhà nên phần luyện nói, phát âm cũng gặp nhiều khó khăn Hơn nữa học sinh không có điều kiện về cơ sở vật chất để phục vụ tốt phần luyện nghe, nói phát
âm và cố nhớ nghĩa bằng tiếng Việt, có viết trong tập viết cũng là để đối phó với giáo viên, chứ chưa có ý thức tự kiểm tra lại mình, để khắc sâu từ mới và vốn từ sẵn có Vì thế cho nên, các em rất mau quên và dễ dàng lẫn lộn giữa từ này với từ khác Do vậy, nhiều học sinh đâm ra chán học và bỏ quên Cho nên giáo viên cần chú ý đến tâm lý này của học sinh
b Giáo viên:
Theo phân phối chương trình hiện nay, môn tiếng Anh tiểu học mỗi tuần 04 tiết, mà hầu như tiết nào cũng có từ mới trong bài học và kể cả trong bài tập Nhưng muốn dạy tốt môn Tiếng Anh để tiết học sinh động hơn, giáo viên phải làm tranh ảnh, đồ dùng để minh hoạ, loa máy tạo điều kiện cho các em nhớ từ dễ dàng
và hướng sự chú ý của các em vào phần phát âm hay trọng tâm bài học
c Về phía phụ huynh học sinh:
Phụ huynh học sinh một số em chưa có nhận thức tốt môn học này do quan niệm “Tiếng Việt nói chưa xong mà học Tiếng Anh” Vì vậy thiếu sự quan tâm sâu sát đến con em trong việc học môn Tiếng Anh
d Về trang-thiết bị dạy học:
Học sinh rất hứng thú khi được học bài giảng điện tử nhưng số lượng phòng học nhiều nên nhà trường chưa có đủ điều kiện để bố trí cho bộ môn Tiếng anh mỗi phòng một TV Smart, nên tiết dạy bằng giáo án điện tử chưa được tận dụng triệt để
Một số học sinh do hoàn cảnh khó khăn, các em phải dành thời gian ở nhà
để phụ giúp gia đình, và các em cũng chưa được trang bị đầy đủ sách giáo khoa và dụng cụ học tập vì thế các em không có điều kiện để tự học ở nhà
2.2 Một số phương pháp hướng dẫn học tốt cách phát âm trong tiếng Anh
Muốn học sinh học tốt cách phát âm và làm bài tập tốt trong tiếng Anh thì
Trang 9trước hết phải giúp đỡ các em nắm vững các khái niệm về nguyên âm ,phụ
âm ,trọng âm ,ngữ điệu, cách đọc khi thêm “s”và “es” và cách đọc khi thêm “ ed”
vì thực tế đọc không được từ đó nên các em có tâm lý nặng nề khi đọc không muốn đọc đọc sợ sai Vì vậy tôi đã hướng dẫn các em nắm vững cách đọc ,cách phân biệt nguyên âm,phụ âm ,cách phát âm ,cách nhấn trọng âm ,ngữ điệu, cách đọc khi thêm “s” và”es” và cách đọc khi thêm “ ed” ,bên cạnh đó tôi luôn động viên tạo không khí thoải mái và dặc biệt tôi hướng dẫn học sinh đọc và cách đọc đúng nên học sinh thích đọc hơn
2.2.1 Cách đọc nguyên âm, phụ âm:
Chỉ cho học sinh nắm vững nguyên âm, phụ âm và một số cách đọc của một
số từ khi đứng trước nguyên âm
Ex: The pen / әpen /pen /
Khi phiên âm có dấu / : / thì đọc kéo dài
/ I / đọc ngắn như i của tiếng Việt
/ I: / đọc kéo dài ii
/ ^ / đọc ă và ơ / / đặt đầu lưỡi giữa hai hàm răng
2.2 2 Cách đọc dấu nhấn:
Để luyện trọng âm, chỉ ra trọng âm trong từ, câu, có thể dùng các cách sau:
* Using your voice ( sử dụng giọng nói của bạn):
+ Đọc câu, chỉ rõ sự khác nhau giữa âm nhấn và không nhấn:
Ex: I’d like some coffee
* Using gestures (sử dụng cử chỉ):
+ Giáo viên dùng cánh tay như người nhạc trưởng , dùng cử chỉ mạnh cho các âm tiết được nhấn mạnh
+ Dùng cách vỗ tay, vỗ tay to hơn đối với âm tiết được nhấn mạnh
+ Gõ thước vào bàn, bảng khi đọc đến âm nhấn mạnh
* Using symbols on the blackboard ( dùng biểu tượng).
+ Giáo viên đọc một danh sách từ
Trang 10+ Học sinh nghe giáo viên đọc từ có trọng âm ở âm tiết nào thì điền từ đó vào cột thích hợp
+ Nếu cần, giáo viên có thể đọc lại từ cho học sinh kiểm tra trọng âm
* Hướng dẫn học sinh cách đọc dấu nhấn- tức âm đó được đọc mạnh hơn Dấu nhấn thường dùng khi một từ có hơn một âm tiết
Ex: hello / hәpen /'lәu / lәpen /u /
* Dấu nhấn thứ nhất và dấu nhấn thứ hai
Ex: notebook / 'lәu / nәpen /utbuk /
* Dấu nhấn trong cụm từ và câu
Ex: listen and repeat / 'lәu / lisn en(d) ri'lәu / pi:t /
Một số quy tắc đánh dấu trọng âm :
A.nhấn vào âm tiết thứ nhất:
Hầu hết tính từ và danh từ là hai âm tiết trở lên
Ex: heavy/ ‘hevi/: nặng
summer / ˈsәpen /mәpen /r/ : mùa hè.
B.nhấn vào âm tiết cuối:
Hầu hất động từ là hai âm tiết
Ex: divide/di’vaid/ : chia ra
C.nhấn vào âm tiết thứ 2 kể từ âm cuối:
Quy tắc: từ tận cùng băng ic / sion – tion
Ex: economic/i:kәpen /’nomik /: kinh tế
vacation[vәpen /'lәu / kei∫n] : kì nghỉ
D.Nhấn vào âm tiết thứ 3 kể từ cuối:
Quy tắc:từ tận cùng bằng cy,ty,phy, gy và al
Ex :pharmacy[ˈfa:məsi] tiệm thuốc.
critical ['lәu / kritikәpen /l]chỉ trích; chê bai; phê phán
2.2.3 Ngữ điệu.
Ngữ điệu (Intonation) được hiểu đơn giản là sự lên và xuống của giọng nói Người nghe có thể hiểu nhầm hoặc hiểu sai hoàn toàn ý của người nói nếu như người nói sử dụng sai ngữ điệu, bởi ngữ điệu được so sánh như là hồn của câu
* Falling tone (Ngữ điệu xuống) được thể hiện bằng cách hạ âm điệu