Câu 1: Phân tích sự khác nhau giữa hai loại hình văn hóa gốc và lý giải nguyên nhân? Mỗi quốc gia, mỗi dân tộc đều có nền văn hóa riêng của mình, đ1o là tiêu chí quan trọn để phân biệt dân tộc này với dân tộc khác. Tuy nhiên, các nền văn hóa của mỗi dân tộc dù phong phú và đa dạng đếm mấy cũng đều có nguốn gốc xuất phát từ một trong hai loại hình văn háo gốc là văn hóa gốc chăn nuôi du mục và văn hóa gốc nông nghiệp trồng trọt. Giữa hai loại hình văn háo gốc này có sự khác nhau như sau: Về điều kiện tự nhiên và môi trường: Loại hình văn háo gốc chăn nuôi du mục là loại hình văn hóa gốc hình thành ở phương Tây, bao gồm toàn bộ châu Âu, do điều kiện khí hậu lạnh khô, địa hình củ yếu là thảo nguyên, xứ sở của những đồng cỏ, thích hợp chăn nuội vì vậy nghề truyền thống của cư dân phương Tây cổ xưa là chăn nuôi. Trong khi loại hình văn háo gốc nông nghiệp trồng trọt là nói đến văn hóa phương Đông gồm Chấu Á và Châu Phi, điều kiện khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều, có những con sông lớn, những vùng đồng bằng trù phú, phì nhiên thích hợp cho nghề trồng trọt phát triển. Về đặc điểm: Loại hình văn hóa phương Tây do loại hình chăn nuối gia súc đòi hỏi phải sống du cư, nay đây mai đó lối sống thích di chuyển, trọng động, hướng ngoại. còn loại hình văn háo phương Đông, do nghề trồng trọt buộc con người phải sống định cư, phải lo tạo dựng cuộc sống lâu dài, không thích di chuyển, thích ổn định, trọng tĩnh, hướng nội. Loại hình văn hóa phương tây vỉ luôn di chuyển nên cuộc sống của dân du mục không phụ thuộc vào thiên nhiên, nảy sinh tâm lý coi thường thiên nhiên và có tham vọng chinh phục, chế ngự tự nhiên. Trong khi loại hình văn háo phương Đông, do nghề trồng trọt phụ thuộc vào thiên nhiên nên cư dân rất tôn trọng và sùng bái thiên nhiên, với mong muốn sống hòa hợp với thiên nhiên. Vì sống du cư nên tính gắng kết cộng đồng của dân du mục không cao, đề cao tính cá nhân dẫn đến tâm lý ganh đua, cạnh tranh, hiếu thắng, lối sống độc tôn, độc đoán trong tiếp nhận, cứng rắn trong đối phó. Trong khi loại hình văn hóa phương Đông lại đề cao tính cộng đồng do cuộc sống nông nghiệp, phụ thuộc vào tự nhiên, buộc cư dân phải sống định cư, tính cộng đồng gắn kết, liên kết sức mạnh.
Trang 1Van de I: Qua trinh ra dM Nha nir^c d^u tien tit Viet Nam
A
Nha nirtrc Van Lang - Au Lac.I
1 Cac nhan t6 d^n dn sir hinh thanh Nha nir^c d^u tien
Bat ngubn tu giai doan Phung Nguyen va dac biet a giai doan Dong Son xa hoi Viet Nam
da co sir chuyen bien:
J.I Chuyen bien ve kinh te
Nong nghiep trong lua nuoc chiem vi tri chu dao, nang suat tang vugt bac bat nguon tu: -Sir thay th^ trong cong cu lao dong trong nong nghiep
•-Chan nuoi, san ban, danh ca van ton tai va phat trien.
-Thu cong nghiep chuyen bien manh me:
-Due dong, luyen sat dongai tro quan trong;
-Cac nghe gom, det, dan lat, phat trien;
-Thuong nghiep ra doi
Nhan xet: n6n kinh te da co sir chuyen bien ca ban ve moi mat
1.2Chuyen bien trong xa hoi
-Hon nhan va gia dinh
+ Che do phu he thay the cho che do m^u he;
+ Su xuat hien cua "gia dinh nho", che do tu hftu ra ddi
+ C6ng xa nong thon thay the cho cong xa thi toe
<t^••. + Cong xa nong thon dugc xem nhu tap doan dau tien cua nhung nguai tu do;
+ Thua nhan quyen tu h^u nha a va san vat cua nguai lao dong, nhung khong thua nhan quyen tu huu doi vdi dat dai
-Phan hoa xa hoi: can cu vao nhung tai lieu khao co hoc ve hinh thuc chon c^t va tai san chon theo nguai chet, x^ hoi phan chia lam 3 tng lap:
+ Tang lop quy toe;
+ Tang lap nong dan cong x8 nong thon; ^^^ ; •
+ Tang lap no ti
Nhan xet: su phan hoa ve dia vi va sd huu cang dugc the hien ro net, nhung muc do phan hoa khong gay gat
1.3Yeu to tri thuy va chong ngoai xdm
-Nhu cau tri thuy bat nguon tu:
+ Vi tri dia ly;'
Trang 2+ Ndng nghiep trdng lua nude.
-Nhu cau chong ngoai xam bat ngudn tu:
+ Vi tri <Jia ly;
+ Hien tirong lich su tat yeu - tu ve va md rdng lanh thd
Nhpt xet: nhu cau tri thuy va chong ngoai xam co y nghia nhu nhung ylu td thuc dly xa hoi can co su to chuc, quan ly toan cpng dong va tao tien de cho su ra ddi cua Nha nude
2 Qua trinh hinh thanh Nha nude dau tien
2./ Thai ky Van Lang - Nha nuac trong trang thai dang hinh thanh
-Dan cu: ngudi Viet Lac Viet;
-Lanh thd: tucmg ung vdi vung Bac Bo, Bac Trung Bo nude ta ngay nay va mot phhn phia nam Quang Dong, Quang Tay Trung Qudc
-Su chuyen hda quyen lire xa hoi sang quyen lire nha nude:
+ Quy toe thi toe thanh nhung ngudi quan ly xa hoi;
+ Bang dia vi cua minh quy toe thi toe chiem doat san pMm du thua cua cong ddng
-To chuc quan ly x5 hoi: hinh thanh lien minh cac bo lac vao khoang the ky VII TCN, cu
thi:
+ Dung dau la Hung Vuong;
+ Chia nude lam 15 bo, dung dau mdi bo la Lac tudng;
+ Dudi bp cd cac cong xa ndng thdn, dung dau la Bo chinh
2.2 Nha nuac Au Lac
2.2.1Lich su hinh thanh Nha nuac Au Lac:
-Bit nguon tu nhu cau chong giac ngoai xam: ngudi Lac Viet va ngudi Au Viet doan kit lai (thanh ngudi Au Lac) do Thuc Phan dung dau chong lai cupc xam lupc cua nha T^n nam
214 TCN;
-Thuc Phan thay thi Hung Vuomg, lap nude Au Lac nam 208 TCN
2.2.2To chuc bo may nha nuac:
-Thuc Phan len ngdi Vua liy hieu An Duong Vuong, ddng do Phong Khe - xay thanh Cd Loa;
-Dudi Vua cd chuc quan Lac hau;
-Chia nude lam cac bp do cac Lac tudng dung dau;
-Cong viec d cong xa ndng thdn do Bd chinh va Hoi ddng cong xa giai quylt.
-To chuc quan dpi chuyen nghiep.
3.Phap luat
Trang 31 Nha nirdc va phap luat cua cac Chinh quyen do ho
/ 1 T6 chiec bo may chinh quyin do ho (179 TCN - 938)
1.1.1Giai doan tie ndm 179 TCN din ndm 40
-Nha Trieu (179 TCN - 111 TCN): thuc hien chinh sach cai tri "dung ngudi Viet cai tri
ngudi Viet".
-Chia nude ta thanh 2 quan: Giao Chi va Cuu Chan, dung dau mdi quan la quan Diln su, giup viec co quan Ta tudng phu trach linh vuc quan su
-Dudi quan nha Trieu gift nguyen each thuc to chuc chuc co truyen cua ngudi Viet, chia quan thanh cac bo, dung dau la cac Lac tudng ngudi Viet
-Nha Tay Han (111 TCN - 8) va nha Tan (8 - 23): thuc hien chinh sach "ddng hda ngu dan" -Nude ta la 3 trong so 9 quan thuoc Chau Giao Chi, dung dau la quan Thu su
-Gdm 3 quan: Giao Chi, Cuu Chan va Nhat Nam, dung dau moi quan la quan Thai thu, giup
viec co quan Do su phu trach linh virc quan su.
-Dudi Chau la huyen, dftng dau la quan Huyen lenh ngudi Viet
-Nha Dong Han (23 - 39): co ban van gift nguyen 3 cap chinh quyen dia phuong nhu trudc, nhung cd su tdng cudng so luomg quan lai trong bo may do ho
1.1.2Giai doan tic ndm 43 den ndm 544
Nha Dong Han (43 - 220): tiep tuc duy tri chinh quyen do ho 3 cap nhu trudc, nhung cd mot so thay doi:
y - Nam 203, trieu dinh doi Chau Giao Chi thanh Giao Chau, dung dau la quan Chau muc D6i vdi huyen, thay cac vien Huyen lenh ngudi Viet bang quan Huyen lenh ngudi Han
Nha Dong Ngo, Nguy (220 - 265): co ban giong nhu trudc, nhung cd giai doan Giao Chau chia thanh 2 chau: Quang Chau va Giao Chau Lanh tho nude ta gdm 3 quan: Giao Chi, Cuu Chan va Nhat Nam true thuoc Giao Chau
Nha T^n, Tdng, T6 (265 502): co ban vln td chuc theo chinh quydn 3 cip: chau quan -huyen, chu yeu chi cd su thay ddi trong su phan chia cac quan, nhu:
-Nha Tan chia Giao Chau thanh 7 quan trong do cd 6 quan thuoc lanh thd cua nude ta -Nha Tdng chia Giao Chau lam 6 quan
-Nha T6 chia Giao Chau thanh 9 quan, trong do cd 7 quan thuoc lanh thd nude ta ngay nay.
Nha nude va phap luat Viet Nam thdi BSc thuoc
Phap luat thanh van chua ton tai, cac quan he trong cudc song chu yeu duoc dieu chinh bang
tap quan phap, phong tuc hay menh lenh khiu truyen cua nha Vua
Trang 4Nha Luang (502 - 544): chia Giao Chau thanh 8 chau, trong do co 6 chau thuoc lanh tho nuac ta.
1.1.3 Giai dogn tie ndm 603 den ndm 938
Nha Tuy (603 - 618): chia nuac ta thanh 6 quan dat dudi su quan ly true tiep cua trieu
dinh.
Nha Duong (618 - 905): thuc Men chinh sach cai tri "tran ap bang vu lire, tang cudng quan su".
-Goi ten nuac ta la An Nam do ho phu, dung dau la quan Tiet do su
-Dudi chia thanh cac chau, dung dau la quan Thu su (CJ vung mien mii con dat cac chau
"KiMi").
-Duoi chau la huyen, dung dau la quan Huyen lenh
-Duoi huyen la huong, chia lam dai huong va tieu huong
Duoi huong la x&, chia lam dai xa va tilu xa
1.2 Phdp lugt thai ky do ho (179 TCN - 938)
Cac quan h? trong thoi ky nay ducrc dieu chinh chu yeu bang luat tuc cua ngudi Viet va luat phap cua phong kien Trung Hoa
Phap luat hinh su: trung tri cac toi pham chu yeu nham phuc vu loi ich cua chinh quyen
do ho.
-Nhom toi chong chinh quyen do ho: trimg tri thang tay nhung lanh tu nghia quan va deu bi khep vao toi phan loan, hinh phat pho bien la tu hinh hay luu
-Nhom toi pham lien quan den chuc vu: toi tham nhung, tham 6, nhan hoi 16
-Nhom toi ve kinh te: toi mua ban, tang tru san vat qui, muoi, sat, no ti tu nhan
-Phap luat dan su: co 2 hinh thuc so hiJu ruong d^t:
-So huu toi cao cua Hoang de Trung Quoc.
So huu tu nhan: cac chu so huu chu yeu la nhung quan lai va dia chu nguoi Han
2 Chinh quyen doc lap, tv chu
2.1Chinh quyen Hai Bd Trung (40 -43)
Hai Ba Trung xung Vuong, dong do 6 Me Linh Voi mot thoi gian doc lap ngdn ngui (40
- 43), Hai ba Trung chua co di6u kien dl xay dung mot bo may chinh quy6n vung chic
2.2Nha nuac VgnXuan (544 -602)
Nam 544, Ly Bi len ngoi Vua, liy ten hieu la Ly Nam dl, dat qu6c hieu la Van Xuan T6
chuc bo may nha nude thoi Ly Nam De con don gi^n Dung diu la Hoang D6, giup viec cho
Hoang De co 2 Ban van va v6.
2.3Chinh quyin ho Khuc: (905-930)
Trang 5Nam 905, Khuc Thira Du xoa bo bo may cai tri cua chinh quy^n do ho Nam 907, Khuc Thua Du mit, con la Khuc Hao len thay Khuc Hao chia dia phuong thanh 5 ckp hanh chinh:
16 - phu - chau - giap - xa Xa co xa quan dung dau gom mot Chanh lenh trudng va mot Ta lenh
trudng M6i giap co mot Quan giap phu trach chung va mot Pho tri giap trong nom viec thu thue Ca nuoc luc bay gio co tong cong 314 giap
2.4 ChinhquyinDuangDinhNghe(931-937)
Ducmg Dinh Nghe give chuc Tiet do su dugc 6 nam (931 - 937) Do vay ve ca ban,
6ng van gift nguyen cac cap chinh quyen nhu truac
Van de 3: Mot so van de chung ve Nha nir^^c - phap luat
Viet Nam thcri trung dai
1.Luge su cac trieu dai phong kien Viet Nam
2.Co1 so kinh te, xa hoi cua Nha nuac va phap luat Viet Nam thai trung dai
3.Quy luat phat trien ca ban cua lich su Viet Nam va cau tnic xa hoi Viet Nam thai trung dai 4.Tu tuang truyen thong va tu tuang chinh tri - phap ly cua Nha nuac phong kien Viet Nam
5.Hinh thuc Nha nuac.
6.Chuc nang Nha nuac.
7.Hinh thuc phap luat
8.Nhung dac diem ca ban cua phap luat phong kien Viet Nam ve hinh thuc va noi dung
Van de 4: To chuc Bo may nha nuftc phong kien Viet Nam
1- Nguyen tac ca ban trong To chuc va hoat dong cua B9 may nha nuac phong kien Viet Nam.
2 To chuc bo may nha nu^e phong kien Viet Nam tru^^c cai each cua Le Thanh Tong
(X- XV)
2.1 To chuc bo may nha n^c( X)
2.1.1NhaNgo (939-965)' \ -Nam 939 Ngo Quy6n xung Vuong, dong do 6 C6 Loa
-"Dat tram quan, che dinh trieu nghi pham phuc".
-Chia ca nuac ra lam Lq - Phu - Chau - Giap - Xa.
2.1.2Trieu Dinh (968 -980)
To chuc chinh quyen trung uong
Nam 968, Dinh Bo Llnh len ngoi Hoang D6, \ky hieu Dai Thing Minh Hoang d^, nien hieu Thai Binh Qu6c hieu Dai C6 Viet, dong do Hoa Lu
Trang 6Quy dinh quan van, vo trong trieu:
-Dinh qudc cong: vien quan dau tri^u, tirong duong Tl tudng sau nay
-Do ho phii si su: trong coi viec hinh an, xet xu.
-Thap dao tudng quan: dung dau 10 dao quan trong ca nude
-Do uy: trong coi viec quan dpi.
-Chi hau npi nhan: trong coi viec tuan phong d cung cam.
-Tang thong: phong cho vi su dung d^u Phat giao
-Tang luc: cung Tang thong trong coi viec Phat giao
Sung chan uy nghi: phong cho dao si trong coi Dao giao
To chuc chinh quyen dia phuang
Xuat hien don vi hanh chinh dao Don vi hanh chinh co so la xa, dung dhi cd mot Chanh lenh trudng va giup viec la mot Ta lenh trudng
2.1.3 TiinU (980-1009)
To chuc chinh quyen trung ucmg
Nam 980, Thai Hau Duong Van Nga cung tudng si va mot so quan lai ton Thap dao tudng
quan Le Hoan len lam Vua.
Ti^n hanh to chuc quan lai:
-Dai tong quan quan su: la vien quan dau trieu, dung dau cac quan lai khac.
-Thai su: la quan dai than trong trieu, cd chuc nang tu van cao c^p cho nha vua.
-Thai uy: La quan vo, dudi chuc tdng quan.
-Nha npi do chi huy su: cung la mot vi quan v5
To chuc chinh quyen diaphucmg
Le Hoan ddi 10 Dao thdi Dinh thanh cac cdp Lp - Phu - Chau Dudi chau la giap va cudi cung
^ cap xa.
2.2 Bo may nha nude Ly - Tr^n - H6 (XI- XIV )
Day la giai doan cung co va phat trien Nha nude phong kien trung uong tap quy^n
2.2.1 To chuc Bo may Nha nude thdi nha Ly
To chuc Bo may nha nude trung ucmg
Dung ^hx la Vua, nm trong tay toan bp quy^n luc: ban hanh phap luat, thuc thi phap luat,
giu quyen xet xu toi cao; dung dau quan dpi, ngoai giao, chinh sach thue
Quan dai than: gom cd
-Tam thai: Thai su - Thai phd - Thai bao.
rrrr.
-Tam thieu: Thieu su - Thieu phd - Thieu bao.
-Thai uy, Thieu uy, Binh chuong su.
Trang 7Cac ca quan chuyen mon:
-Han lam vien: dung &ku la quan Han lam hoc si, chuc nang soan thao chilu, bieu cho nha Vua.
-Khu mat su: dung dau la quan Ta su, giup viec co Huu su, chuc nang cung nha Vua ban
bac cong viec trieu chinh thupc ltnh vuc dan su
-Qu6c tu giam: dung dau la quan Tu nghiep, chuc nang trong coi viec hoc hanh, thi cu va
quan ly Van Mieu.
Mot so cac chuc quan khac:
-Quan van: nhu Ta, Huu Gian nghi dai phu; Vien ngoai lang
-Quan vo: nhu Do thong, Nguyen suy, Dai Tuong, Thong tuong
-Chuc quan ve dao: Quoc su, Tang thong, Tang luc,Tang chinh.
To chuc chinh quyen dia phuong
-Chia c^ nuoc thanh 24 16 va 2 trai (Hoan chau va Ai chau) Dung dau 16 la Thong phan, dung dau trai la CM trai
-& vung d6ng bang, 16 duoc chia thanh phu, dung dhi phu co quan Tri phu, giiip viec co quan Phan phu CJ vung mien mii, 16 duoc chia thanh cac chau, dung dau co quan Tri chau
-Don vi hanh chinh cap ca sa la xa, dung dau la Xa truang.
2.2.3 To chuc bo may Nha nude trieu Trdn- Ho
To chuc bo may Trieu dinh trung ucmg
Thai Thucmg Hoang v^ Vua
Cac quan dai than:
-Tam thai: Thai su - Thai pho - Thai bao
-Tam thieu: Thieu su - Thieu pho - Thieu bao.
-Tam tu: Tu do - Tu ma - Tu khong.
-Thai uy, Thieu uy va Phieu ki tuang quan
Cac co quan chuyen mon:
-Ngu su dai: dung dau la quan Ngu su dai phu, chuc nang kilm tra hoat dong cua dpi ngu quan lai trong bp may nha nuac, g6m 3 vien nho: Dai vien - Sat vien - Dien vien
-Ton nhan phu: do quan Dai ton chinh dung dau, co chuc nang soan gia pha cho nha Vua
-Giang duong vo: nai dao tao vo quan.
-Tu ihien giam: phu trach viec lam lich, thien van thai tilt
Cac Vien:
-Tham hinh vien: la ca quan xet xu cao nhdt.
Trang 8-Tarn ty vien: coi viec hinh nguc, giam gift pham nhan.
-Quoc hoc vien: chftc nang cung voi Quoc tft giam chuyen dao tao si tft
-Khu mat vien: chftc nang la tham gia ban bac chinh sir va quan ly cam ve quan
-Dang van vien: xem xet, phung chi tra hoi doi vdd nhftng toi nhan co mftc an nang nhat, -Quoc sft vien: c6 chftc nang chep sft cho trieu dinh
To chiec chinh quyen dia phuang
Giai doan tft nam 1226 den 1396:
-Chia ca nuoc thanh 12 16, dftng dau la quan An phu chanh sft, giftp viec co quan An phu pho sft
-0 mien dong bang, 16 chia ra thanh phu, dftng dau la quan Tri phu CJ mi6n nfti, 16 chia thanh chau, dftng dau la quan Chuyen van sft
-Duoi phu, chau la xa, dftng dau la Chanh sft giam, giftp viec co cac quan Xa sft, Xa giam -Giai doan tft nam 1397 d6n 1400:
-Chia ca nuoc thanh cac 16, dftng dau la quan An phu sft, giftp viec co quan An phu pho sft -Duoi 16 la phu, dftng dau la quan Tran phu sft, giftp viec co quan Tran Phu pho sft
-Dufti phu la chau, dftng dau la Thong phan, giftp viec co quan Thiem phan 6 mihn nfti goi
la chau Ki Mi do cac toe truong, tu truong dftng dau
-Diroi chau la huyen, dftng dau la quan L6nh fty, giftp viec co quan Chu ba
-Duoi huyen la xa, dftng dau la quan Chanh sft giam
2.3 Bo may Nha nirftc thoi Le so (1428 - 1527)
To chuc chinh quyen trung ucmg Thai ky dau Le So (1428 - 1460)
-Vua: chii throng xay dung nha nuoc phong kien chinh thl quan chu trung uong tap quy^n
tren nen tang nguyen tac "ton quan quyen" cua Nho giao.
-Quan dai than: gom
+ Ta, Huu Tuong quoc;
+ Dai Hanh Khiln;
+ Tarn Tu: Tu do, Tu ma, Tu khong;
+ Tarn Thai: Thai su, Thai pho, Thai bao;
+ Tarn Thieu: Thieu su, Thieu pho, Thieu bao
-Co quan giftp viec nha Vua - chftc nang van phong:
+ Thuong Thu Tinh: dftng dau Thuong Thu Lenh; chftc nang lien lac voi cac Thuong Thu
cac Bo.
+ M6n Ha Trnh: dftng dau Tri Tu Su; chftc nang gift an tin cua nha Vua, chuyen lenh Vua
xuong cac quan.
Trang 9+ Trung Thu Tinh: dung d^u Trung Thu Lenh; chuc nang dua lai khuyen, y kiln cho Vua
trong cac viec quan trong cua trieu dinh.*
+ Noi Thi Tinh: dung dau Do Tri; chuc nang trong nom, quan doc cong viec trong cung + Han Lam Vien: dung dlu Han Lam Dien Hoc SI; chuc nang soan thao chieu bieu (che, cao, chieu chi) cho nha Vua
+ Bi Thu Giam: dung dlu Bi Thu Giam Hoc ST; chiic nang trong coi thu vien cua nha Vua
-Cac Bo:
+ Bo Lai: dung dlu Thuong Thu va pho la Ta, Huu Thi Lang; chuc nang quan ly toan bo dpi
ngu quan lai trong ca nuoc.
+ Bo Li: dung dlu Thucmg Thu va pho la Ta, Huu Thi Lang; chuc nang phu trach ll nghi,
te tu, giao due, ngoai giao.
-Co quan chuyen mon giiip viec nha Vua (ca quan tham van cho nha Vua):
+ Chinh Su Vien: dung dau Chinh Su Vien Thucmg Thu; chuc nang giup Vua xem xet cac
cong viec quan trong.
+ Noi Mat Vien: dung dau Noi Mat Vien Chanh Su; chuc nang giup Vua ban bac cong viec
co mat trong trieu.
-Co quan van hoa - giao due
+ Quoc Sir Vien: dung dau Tu soan; chuc nang chep sir cua trieu dinh
+ Quoc Tu Giam: dung dau Te Tim; chuc nang dao tan nho si va trong coi Van Mieu + Thai Su Vien: dung dau Thai Su Lenh; chuc nang trong coi, sip xep cac bai vi trong viec
cung te.
-Co quan tu phap - giam sat
+ Ngu Su Dai: dung diu Ngu Sir Dai Phu; chuc nang giam sat quan lai, giam sat viec thi hanh phap luat
+ Dinh Uy Ty: dung dau Dinh Uy, chuc nang tra hoi nhung an he trong
+ Ngu Hinh Vien: nhiem vu trong coi hinh an, g6m 5 vien: Thim Hinh, Ta Hinh, Him Hinh, Tudng Hinh va Tu Hinh ma co dieu nghi ngb
3-T6 chiic Bo may nha nird'c nhat nguyen che cua phong kiln Viet Nam tu trieu Le Thanh Tong den thcri Nguyen
3.1 Tit saucdi each Le Thanh Tong (1460 - 1527)
-Vua: chu truong xay dung nha nuoc phong kiln quan chu trung uong tap quyln cao do,
tren nguyen tac:
+ Tinh gian quan che, co quan va cap chinh quyen trung gian, dam bao tap trung quyen luc
cua Vua.
Trang 10+ T6 chuc ca che kilm tra, giam sat Ian nhau trong hoat dong gifta cac ca quan de loai trft
sir lam quyen va nang cao trach nhiem cua quan chuc nha nude.
+ Thirc hien nguyen tac tan quyen, ngan chan tiem quyen.
-Quan dai than: gom
+ Tam Thai: Thai su, Thai pho, Thai bao (Chanh nhat pham);
+ Tam Thieu: Thieu su, Thi6u pho, Thieu bao (Chanh nhi phim)
+ Thai uy, Thieu uy.
-Co quan giup viec nha Vua - chuc nang van phong:
+ Han lam vien: dung dau la quan Thfta chi (Chanh tu pham); chuc nang phung menh Vua
khdi thao mot so loai van thu (bieu, chieu, chi, ).
+ Dong cac vien: dung d^u la quan Dong cac dai hoc si (Tong tu ph^m); chuc nang chu y6u
la siia chua cac van ban do Han Lam Vien da soan thao.
+ Trung thu giam: dung dau la quan Trung thu giam xa nhan (Chanh luc ph^m); chuc nang phu trach bien chep du thao van ban chinh thuc trinh len Vua ban hanh
+ Hoang mon tinh: dung dau la quan Hoang mon thi lang (Tong tam pham); chuc nang: gift
an cua nha Vua.
+ Bi thu giam: dung dau la quan Bi thu giam hoc si (Tong ngu pham); chuc nang trong coi
thu vien cua Vua.
-Luc Bo: la nhftng ca quan quan ly trong mot nganh, linh vuc nMt dinh; dung d^u m6i Bo
la quan Thuong thu (Tong nhi pham), dudi co quan Ta, Hftu Thi lang (Tong tam pham) giup viec M6i Bo duoc t6 chuc thanh:
+ Thanh lai ty - ca quan phu trach cong viec chuyen mon: dung dku la quan Lang trung (Chanh luc pham), dudi cd quan Vien ngoai lang (Tong luc pMm) giup viec
+ Tu vu sanh - ca quan phu trach cong viec van phong: dung dau la quan Tu vu (Tong bat
pham).
To chuc Luc Bo, cu the:
+ Bo Le: chuc nang phu trach ll nghi, t^ tu, giao due, ngoai giao Bo Ll cd mot Thanh lai ty
La Nghi che thanh lai ty
+ Bo Lai: chuc nang tuyen bo, thang thudng, giang chuc, thuyen chuyen quan lai Bo cd mot Thuyen khao Thanh lai ty
+ Bo Ho: chuc nang quan ly ruong dat, to thue, kho, nhan khau, luang cua quan va quan
trong ca nude; Bo cd 2 Thanh lai ty: Do chi va Ban tich Thanh lai ty
+ Bo Hinh: chuc nang trong coi hinh phap, xet xu va nguc tung; cd 4 Thanh lai ty: Thanh hinh, Than hinh, Minh hinh va Tudng hinh Thanh lai ty
+ Bo Cong: chuc nang trong coi cong viec xay dung cung dien, dudng xa, cau cdng, va
quan ly cong xudng, thg thuy^n cua Vua; Bo cd 2 Thanh lai ty: Doanh thien va Cong trinh Thanh lai ty