Bộ câu hỏi ôn tập dược liệu chứa tinh dầu
Trang 1Bộ câu hỏi ôn tập Dược liệu chứa tinh dầu
Định nghĩa tinh dầu & cấu tạo hóa học
16/16 điểm
1 Một hỗn hợp gồm menthol 37,5% + camphor 42,5% + eugenol 3,5% + citronelal 1,3% + các thành phần khác được phân vào loại sản phẩm nào?
Dầu béo
Tinh dầu
Chất thơm tổng hợp
Nhựa dầu
2 Đối tượng nào sau đây thuộc loại tinh dầu?
Tinh dầu Bạch đàn (Aetheroleum Eucalypti)
Menthol 37,5% + camphor 42,5% + eugenol 3,5% + citronelal 1,3%
Eucalyptol
Dầu khuynh diệp
3 Nội dung nào KHÔNG ĐÚNG về định nghĩa tinh dầu?
Là hỗn hợp tự nhiên nhiều thành phần
Bay hơi được ở nhiệt độ thường, có mùi thơm
Không tan trong nước, ít tan trong cồn, tan trong dung môi hữu cơ kém phân cực
Thu được từ thực vật bằng phương pháp cất kéo theo hơi nước
4 Chất thơm tổng hợp khác với tinh dầu ở điểm nào?
Thể chất lỏng ở nhiệt độ thường
Hỗn hợp nhiều thành phần, thường có mùi thơm
Gồm các thành phần tạo hương được pha chế theo công thức của tinh dầu
Được sử dụng trong công nghiệp thực phẩm và mỹ phẩm
5 Tính chất nào giúp phân biệt tinh dầu và dầu béo?
Trang 2Thể lỏng, nhớt ở nhiệt độ thường
Bay hơi được ở nhiệt độ thường
Tan trong dung môi hữu cơ, kém tan trong nước
Có tính quang hoạt và khúc xạ ánh sáng
6 Tính chất nào giúp phân biệt tinh dầu và dầu béo?
Thể lỏng, nhớt ở nhiệt độ thường
Có tính quang hoạt và khúc xạ ánh sáng
Tan trong dung môi hữu cơ, kém tan trong nước
Tan trong cồn và cồn - nước thích hợp
7 Tinh dầu và nhựa giống nhau ở tính chất nào?
Thể lỏng, nhớt ở nhiệt độ thường
Bay hơi được ở nhiệt độ thường
Trương nở trong nước thành dung dịch giả
Tan trong cồn và dung môi hữu cơ
8 Để định tính sự có mặt của tinh dầu trong dược liệu có thể dùng thí nghiệm nào?
Tìm mùi thơm trong cắn ether từ dược liệu
Trang 3Các acid béo không no
Các dẫn chất của acid benzoic và acid cinnamic
13 Bên cạnh các dẫn chất terpenoid, các loại hợp chất cũng thường có mặt trong tinh dầu?
Các dẫn chất thơm propenyl benzen hoặc allyl benzen và dẫn chất chứa
N, S
Các chất khử có bản chất polyphenol
Các acid béo không no
Các dẫn chất của acid benzoic và acid cinnamic
14 Trong thực vật, tinh dầu thường có mặt trong :
Các mô tiết
Các mô dẫn (libe, gỗ)
Mô mềm vỏ
Mô phân sinh ngọn
15 Trong một cây, tinh dầu thường phân bố ở bộ phận nào?
Các mô hoá gỗ (thân, rễ, cành)
Mô chuyển hoá, tân sinh (lá, ngọn cành)
Trang 4Lưu chuyển giữa một vài bộ phận nhất định
Nhiều bộ phận trong cây
16 Phát biểu nào KHÔNG ĐÚNG về phân bố tinh dầu?
Thành phần tinh dầu khác nhau giữa các bộ phận dùng
Thành phần tinh dầu từ các dược liệu thu hái ở các mùa khác nhau có thể khác nhau
Thành phần tinh dầu giống nhau giữa các loài cùng chi
Thành phần tinh dầu từ các dược liệu được trồng với điều kiện khác nhau thì khác nhau
Tính chất của tinh dầu
Tinh dầu tan tốt trong cồn và ít tan trong nước
Một số thành phần trong tinh dầu tan được trong nước
Độ tan trong cồn - nước phù thuộc tính tan và tỉ lệ của các thành phần trong tinh dầu
Tinh dầu có độ phân cực cao
Trang 520 Đa số tinh dầu có tỉ trọng so với nước , tức tinh dầu thường :
Cam, chanh, quýt, bưởi
Bạc hà, kinh giới, tía tô
Quế, đinh hương, hương nhu
22 Trở ngại lớn nhất cho việc dùng dầu béo để chiết xuất tinh dầu phục vụ nghiên cứu khoa học là gì?
Thường mang tạp dầu béo, khó tinh chế
Thường mang tạp phân cực, khó tinh chế
Khó kiểm soát mức độ bay hơi theo dung môi
Các tạp chất vốn có trong dung môi
23 Hiện tượng tinh dầu tạo được hỗn hợp cùng bay hơi với nước được gọi là gì?
Tạo được hỗn hợp đồng sôi với nước
Bay hơi hoàn toàn ở 100 oC
Tan được trong nước nóng, hơi nước
Hóa hơi (sôi) ở 100 oC
Trang 625 Hiện tượng tinh dầu để lâu trong không khí bị sẫm màu lại dẫn đến hoá nhựa liên quan đến tính chất hoá học nào của tinh dầu?
Tinh dầu dễ bị oxy hoá tự nhiên kèm trùng hợp hoá
Các thành phần alcol bị oxy hoá thành nhóm chức aldehyd
Các thành phần dialcol bị dehydrat hoá tạo thành ceton
Các nối đôi bị oxy hoá thành các aldehyd và acid mạch ngắn
26 Đề xuất điều kiện bảo quản thích hợp cho tinh dầu:
Sự tự oxy hoá và trùng hợp hoá tự nhiên
Khả năng tạo vết màu với thuốc thử vanilin-sulfuric trên sắc ký lớp mỏng
Các tính chất hoá học đặc trưng của nhóm chức
Khả năng tạo phức màu với thuốc thử chung
Kiểm nghiệm tinh dầu
29/29 điểm
28 Các nội dung nào cần kiểm nghiệm ở DƯỢC LIỆU CHỨA TINH DẦU? NGOẠI TRỪ:
Cảm quan, vi học, độ tinh khiết, các tạp chất liên quan
Định lượng tinh dầu trong dược liệu
Kiểm nghiệm tinh dầu
Định lượng hoạt chất chính trong dược liệu
29 Làm cách nào để nhận biết sự có mặt của tinh dầu trong dược liệu?
Cắn từ dịch chiết ether có mùi thơm nhẹ
Cao ether cho vết màu tím với thuốc thử vanillin-sulfuric trên sắc ký lớp mỏngThu được tinh dầu từ dược liệu khi cất kéo theo hơi nước
Dược liệu có mùi thơm, vị cay
Trang 730 Phương pháp nhận biết sự có mặt của tinh dầu trong dược liệu qua mùi thơm ở cắn chiết ether dựa vào các tính chất gì của tinh dầu?
Tinh dầu bay hơi được và thường có mùi thơm
Tinh dầu có thể cất kéo được theo hơi nước
Tinh dầu tan được trong dung môi hữu cơ và thường có mùi thơm
Tinh dầu tan được trong cồn và dung môi hữu cơ
31 Làm cách nào để định lượng tinh dầu trong dược liệu?
Chiết tinh dầu trong dầu và cân cắn tan trong cồn
Cất kéo theo hơi nước và đong lượng tinh dầu chiết được
Áp dụng sắc ký khí với chất chuẩn thành phần chính của tinh dầu
Chiết tinh dầu trong dầu và xác định độ giảm khối lượng do bay hơi
32 Để định lượng tinh dầu nặng hơn nước với bộ định lượng tinh dầu thông dụng,một lượng xác định hợp chất nào được thêm vào nước chưng cất?
Sudan III
Paraffin
Camphor
Xylen
33 Những chỉ số vật lý nào được dùng để định tính tinh dầu?
Chỉ số acid, chỉ số xà phòng hoá, chỉ số ester
Trang 835 Hiện màu chung các thành phần trong tinh dầu trên sắc ký lớp mỏng bằng thuốc thử gì?
Vanilin-sulfuric
FeCl3 /cồn
2,4-DNPH /cồn
Bouchardat
36 Biết tinh dầu rất kém phân cực, dung môi pha động nào có thể được dùng
để phân tích tinh dầu trên SKLM?
n-hexan - ethyl acetat 9:1
chloroform - methanol 9:1
chloroform - methanol 7:3
chloroform - methanol nước 63:35:10 (lớp dưới)
37 Để phân tích các hỗn hợp kém phân cực như tinh dầu thường dùng pha tĩnh silicagel Pha tĩnh này có cơ chế sắc ký gì?
Trao đổi ion
Lọc gel (rây phân tử)
Hấp phụ
Phân bố
38 Vì sao khi định tính các thành phần trong tinh dầu, mẫu thử được hòa trong ether hoặc chloroform mà không dùng methanol? CHỌN CÂU SAI:
Vì tinh dầu là các hợp chất kém phân cực
Vì tinh dầu tan được trong các dung môi hữu cơ
Vì tinh dầu dễ bị methyl hóa các -OH alcol, phenol
Vì tinh dầu dễ bay hơi hơn methanol, ethanol 96%
39 Vì sao không được sấy bản mỏng định tính tinh dầu trước khi nhúng thuốc thử?
Tinh dầu bay hơi
Tinh dầu bị biến tính
Mất điều kiện phản ứng
Tinh dầu bị hấp phụ chắc vào bản mỏng
Trang 940 Các dung môi nào thường được dùng để pha dung dịch mẫu 1% cho sắc ký lớp mỏng trong các chuyên luận tinh dầu (Dược điển VN V)?
Chloroform, ethyl acetat
Methanol
Anhydric acetic, Aceton
Diethyl ether, chloroform
41 Nếu tinh dầu có lẫn dầu béo hoặc paraffin sẽ để lại dấu vết gì trên giấy thấm?
Vết mờ tạo tủa với thuốc thử Dragendorff
Vết mờ trên giấy thấm khi sấy khô
Cắn chuyển vàng khi thấm hơi amoniac
Vết tinh dầu bay hơi hoàn toàn
42 Khi hòa tan tinh dầu có lẫn dầu béo vào cồn cao độ thì có hiện tượng gì ?
Hỗn hợp hỗn hòa thành dung dịch
Lớp tinh dầu giảm thể tích
Hỗn hợp tạo thành nhũ dịch
Xảy ra phản ứng tạo thành thể kem
43 Khi hoà cồn cao độ vào tinh dầu mà tinh dầu vẩn đục đến tách lớp thì có thể kết luận gì về mẫu tinh dầu trên?
Mẫu tinh dầu có lẫn cồn
Mẫu tinh dầu có lẫn nước
Mẫu tinh dầu có lẫn chất béo hoặc paraffin
Mẫu tinh dầu có nhiều kim loại nặng
44 Để phát hiện nước lẫn trong tinh dầu có thể dùng chất thử nào?
Natri sulfat khan
Fuchsin
Ethanol 96o
Dung dịch Natri sulfid
45 Muối khan sẽ phản ứng như thế nào đối với tinh dầu có lẫn nước?
Trang 10Giữ dạng hạt mịn
Vón cục
Hấp phụ tinh dầu
Tan vào tinh dầu
46 Phản ứng với 2,4-dinitro phenylhydrazin được áp dụng để hiện vết trên sắc
Xà phòng hoá với NaOH rồi chuẩn độ xác định lượng NaOH thừa
Acetyl hoá rồi xác định lượng NaOH cần thiết để xà phòng hoá ester toàn phầnTạo phức kết tinh với o-cresol và xác định điểm kết tinh
Tạo dẫn chất kết tinh bisulfitic
49 Trình bày nguyên tắc định lượng những thành phần mang nhóm chức alcol toàn phần:
Xà phòng hoá với NaOH rồi chuẩn độ xác định lượng NaOH thừa
Acetyl hoá rồi xác định lượng NaOH cần thiết để xà phòng hoá ester toàn phần
Tạo phức kết tinh với o-cresol và xác định điểm kết tinh
Tạo dẫn chất kết tinh bisulfitic
Trang 1150 Trình bày nguyên tắc định lượng những thành phần mang nhóm chức oxyd (cầu -O-):
Xà phòng hoá với NaOH rồi chuẩn độ xác định lượng NaOH thừa
Acetyl hoá rồi xác định lượng NaOH cần thiết để xà phòng hoá ester toàn phần
Tạo phức kết tinh với o-cresol và xác định điểm kết tinh
Tạo dẫn chất kết tinh bisulfitic
51 Phản ứng khử hóa I- thành I2 là phản ứng dùng định tính, định lượng thành phần tinh dầu mang nhóm chức nào?
Carbonyl (aldehyd, ceton)
Phenol
Oxyd (cầu -O-)
Peroxyd (cầu -O-O-)
52 Phương pháp nào có thể được dùng để định lượng các thành phần mang nhóm chức phenol?
Acetyl hoá rồi xác định lượng NaOH cần thiết để xà phòng hoá ester toàn phầnPhản ứng với 2,4-dinitro phenylhydrazin rồi định lượng bằng phương pháp đo quang
Phenolat hoá bằng NaOH rồi quan sát thể tích tinh dầu giảm đi do tan vào nước
Phản ứng với kali iodid (KI) rồi chuẩn độ xác định lượng iod (I2) sinh ra
53 Aldehyd cynamic trong tinh dầu Quế (Aetheroleum Cinnamoni) có thể được định lượng theo phương pháp nào?
Trang 12Xác định lượng tinh dầu phản ứng với natri bisulfit (NaHSO3) với bình Cassia
Acetyl hoá, chuẩn độ thừa trừ xác định lượng KOH cần dùng để xà phòng hoáXác định điểm kết tinh của sản phẩm từ phản ứng với o-cresol
Xác định lượng tinh dầu phản ứng với natri hydroxyd (NaOH) với bình Cassia
54 Để định lượng Eucalyptol trong tinh dầu Bạch đàn (Aetheroleum
Eucalypti) có thể áp dụng phương pháp nào?
Acetyl hoá, chuẩn độ thừa trừ xác định lượng KOH cần dùng để xà phòng hoáTạo dẫn chất màu với 2,4-DNPH rồi đo độ hấp thu tại bước sóng xác địnhXác định lượng tinh dầu phản ứng với natri hydroxyd (NaOH) với bình Cassia
Xác định lượng tinh dầu phản ứng với resorcin trong bình Cassia
Trang 1355 Để định lượng geraniol toàn phần trong tinh dầu Sả (Aetheroleum
Cymbopogonis) có thể áp dụng phương pháp nào?
Acetyl hoá, chuẩn độ thừa trừ xác định lượng KOH cần dùng để xà phòng hoá
Tạo dẫn chất màu với 2,4-DNPH rồi đo độ hấp thu tại bước sóng xác định
Xác định lượng tinh dầu phản ứng với natri hydroxyd (NaOH) với bình CassiaXác định lượng tinh dầu phản ứng với resorcin trong bình Cassia
56 Phản ứng cộng với natri bisulfit (Na2SO3) dùng để định lượng citral trong tinh dầu sả (Aetheroleum Cymbopogonis) là đặc trưng cho yếu tố cấu tạo nào?
Cấu trúc monoterpen
Nhóm chức phenol
Nhóm chức aldehyd
Cấu trúc nhân thơm
Chế tạo (chiết xuất) tinh dầu
13/13 điểm
57 Tinh dầu có thể được chế tạo bằng các phương pháp nào? NGOẠI TRỪ:
Cất kéo theo hơi nước
Ép nóng (hấp chín rồi ép cơ học)
Ép
Chiết hoặc ướp
58 Phương pháp nào thường được dùng để chế tạo tinh dầu?
Cất kéo theo hơi nước
Ép nóng (hấp chín rồi ép cơ học)
Trang 14Chiết hoặc ướp
59 Để chế tạo tinh dầu chất lượng cao THƯỜNG dùng phương pháp nào ?
Cất kéo theo hơi nước
Chiết với cồn, cồn – nước acid hóa
Ép
Chiết với dung môi kém phân cực
60 Ưu điểm nào khiến cất kéo theo hơi nước được ưa chuộng để chế tạo tinh dầu? CHỌN CÂU ĐÚNG NHẤT:
Tinh dầu tương đối sạch, ít cần tinh chế
Dung môi rẻ, không độc, an toàn với môi trường
Hiệu quả kinh tế cao
Yêu cầu thiết bị đơn giản, nhân lực phổ thông
61 Các phương pháp nào có thể được dùng để chế tạo tinh dầu phục vụ nghiên cứu khoa học? NGOẠI TRỪ
Chiết với cồn - cồn nước
Chiết với CO2 siêu tới hạn
Cất kéo theo hơi nước
Chiết với ether
62 Nguyên nhân nào chủ yếu khiến cho cất kéo theo hơi nước được dùng để chiết xuất tinh dầu phục vụ nghiên cứu khoa học và để định lượng tinh dầu trong dược liệu?
Tinh dầu tương đối sạch, ít cần tinh chế
Dung môi rẻ, không độc, an toàn với môi trường
Tinh dầu giữ được mùi thơm tự nhiên
Tinh dầu giữ nguyên vẹn các thành phần tự nhiên
63 Vì sao để cất kéo theo hơi nước tinh dầu từ vỏ thân quế, gỗ trầm, gỗ thông phải xay nhỏ dược liệu?
Vì các mô tiết nằm sâu bên trong dược liệu
Trang 15Vì thể chất cứng chắc
Vì túi tiết có màng pectin hoá rắn với nhiệt
Vì cần phá vỡ khối nhựa để chiết tinh dầu
64 Vì sao để cất kéo theo hơi nước tinh dầu từ vỏ chanh, vỏ quýt, vỏ bưởi phải xay nhỏ dược liệu?
Vì các mô tiết nằm sâu bên trong dược liệu
Vì thể chất cứng chắc
Vì túi tiết có màng pectin hoá rắn với nhiệt
Vì cần phá vỡ khối nhựa để chiết tinh dầu
65 Vì sao để cất kéo theo hơi nước tinh dầu từ hạt tiêu, gừng, tỏi, nghệ đen phải xay nhỏ dược liệu?
Vì các mô tiết nằm sâu bên trong dược liệu
Vì thể chất cứng chắc
Vì túi tiết có màng pectin hoá rắn với nhiệt
Vì cần phá vỡ khối nhựa để chiết tinh dầu
66 Vì sao tinh dầu thu được khi cất kéo theo hơi nước có một xác suất nhất định bị thay đổi mùi vị?
Vì tinh dầu bị oxy hoá và hoá nhựa
Vì một số hợp chất thành phần tan trong nước
Vì một số glycosid cũng tan được trong cồn
Vì tinh dầu bị lẫn nước
67 Để điều chế tinh dầu chanh (Aetheroleum Citri aurantifoliae), phương pháp nào cho tinh dầu có mùi tự nhiên nhất?
Cất kéo theo hơi nước
Chiết với dung môi hữu cơ
Ướp
Ép
68 Phương pháp ép có thể được thực hiện thuận lợi trên vỏ các loài Citrus nhờ điều kiện nào?
Trang 16Thành phần chủ yếu của tinh dầu Citrus là limonen
Tinh dầu tập trung ở các túi tiết trên bề mặt vỏ quả
Tinh dầu cất kéo theo hơi nước không giữ được mùi tự nhiên
Thể chất mỏng manh, sự thấm dung môi và chiết xuất diễn ra nhanh chóng
69 Tinh dầu trong cao chiết dung môi hữu cơ kém phân cực, dầu ướp có thể được tinh chế bằng cách nào?
Chiết xuất với cồn
Cất kéo theo hơi nước
Chưng cất phân đoạn
Đông đặc rồi cho bay hơi ở áp suất giảm
Vai trò của tinh dầu
Vị cay, mùi thơm, tính ấm
71 Tinh dầu thường có mặt trong dược liệu thuộc các nhóm thuốc cổ truyền nào?
Bổ khí, bổ dương
Bổ âm, bổ huyết
Giải biểu, trừ hàn
Thanh nhiệt, lợi tiểu
72 Tinh dầu thường có mặt trong dược liệu thuộc các nhóm thuốc cổ truyền nào?
Nhuận trường, tả hạ
Thanh can, lương huyết
Bình can tức phong
Hành khí, hoạt huyết
Trang 1773 Công dụng của tinh dầu dùng chữa viêm mũi, viêm họng, ho gió, ho lạnh liên quan đến tác dụng nào của tinh dầu?
Kích thích thần kinh trung ương
Sát khuẩn đường hô hấp, kháng viêm
Kích thích tiêu hóa
Trợ tim, kích thích tim, trợ hô hấp
74 Công năng giải biểu, chữa cảm của tinh dầu, tác dụng gây sung huyết của tinh dầu đề cập tác dụng của thuốc giúp :
Giãn mạch, cải thiện tuần hoàn ngoại biên
Trang 1878 Dược liệu thuộc nhóm hành khí được dùng điều trị các triệu chứng gì?
Huyết ứ (tụ máu), sưng, phù, rối loạn kinh nguyệt
Đầy bụng, khó thở, tức ngực, buồn nôn
Bụng lạnh, chán ăn, ăn không tiêu, tiêu chảy
Sốt, hắt hơi, nghẹt mũi, chóng mặt, đau cơ khớp
79 Dược liệu thuộc nhóm hoạt huyết được dùng điều trị các triệu chứng gì?
Huyết ứ (tụ máu), sưng, phù, rối loạn kinh nguyệt
Đầy bụng, khó thở, tức ngực, buồn nôn
Bụng lạnh, chán ăn, ăn không tiêu, tiêu chảy
Sốt, hắt hơi, nghẹt mũi, chóng mặt, đau cơ khớp
80 Lưu ý chung khi chế biến, sắc, nấu các dược liệu chứa tinh dầu là gì?
Cho vào từ sớm, sắc lâu
Cho vào 10-15 phút trước khi sắc xong, đun lửa nhỏ
Cho vào hãm sau khi sắc xong
Để nguội rồi cho vào uống kèm với thuốc
Dược liệu chứa tinh dầu
13/13 điểm
81 Dược liệu nào được dùng với công năng khai khiếu, tỉnh thần, giải hôn mê, kém chú ý?
Trần bì, thanh bì, chỉ thực, chỉ xác
Long não, nhựa thông, an tức hương
Can khương (gừng khô), quế, thảo quả, đại hồi
Sinh khương (gừng tươi), hành, tía tô, quế chi
82 Các dược liệu nào được dùng làm ra mồ hôi, chữa cảm mạo, cảm lạnh, hay cảm mạo phong hàn?
Trần bì, thanh bì, chỉ thực, chỉ xác
Long não, nhựa thông, an tức hương
Can khương (gừng khô), quế, thảo quả, đại hồi
Sinh khương (gừng tươi), hành, tía tô, quế chi