a Nếu trong 6 điểm đó không có ba điểm nào thẳng hàng thì sẽ vẽ được bao nhiêu đường thẳng?. b Nếu trong 6 điểm đó có đúng 3 điểm thẳng hàng thì sẽ vẽ được bao nhiêu đường thẳng?. Lời gi
Trang 1Chuyên đề 7: HÌNH HỌC (điểm - đoạn thẳng – đường thẳng)
(ĐỀ HSG 6 SỐ D - 11)
Câu 1
a Vẽ tam giác A B C biết B C 5 c m ; A B 3c m ;A C 4c m
b Lấy điểm O ở trong tam giác A B C nói trên.Vẽ tia A O cắt BC tại H, tia B O cắt
A C tại I ,tia C O cắt A B tại K Trong hình đó có có bao nhiêu tam giác
b Có 6 tam giác “đơn” là A O K; A O I B O K B O H C O H; ; ; ; v à C O I
Có 3 tam giác “Ghép đôi” là A O B; B O C C O A;
Có 6 tam giác “Ghép ba” là A B H; B C I; C A K A B I; ; B C K C A H;
Có một tam giác “Ghép 6” là tam giác A B C
Vậy trong hình có tất cả 6+3+1+6 = 16(Tam giác)
(ĐỀ HSG 6 SỐ D - 12)
Câu 2
Trên tia O x xác định các điểm A và B sao chO A a c m , O B b c m
a) Tính độ dài đoạn thẳng A B,biết b < a
b) Xác định điểm M trên tia Ox sao cho 1 .
2 2 ) ( 2
b b a b b a b a
= OB + OA OB OB AB
2
1 2
Trên tia Ox cho 4 điểm A, , B C, D biết rằng A nằm giữa B và C ; B nằm giữa C và D
; O A 5c m; O D 2 c m ; B C 4 c m và độ dài A C gấp đôi độ dài B D Tìm độ dài các đoạn B D; A C
Lời giải
Trang 2C thuộc tia đối của tia BA
Hai tia BA, BC là hai tia đối nhau
- Mỗi đường thẳng cắt 100 đường thẳng còn lại nên tạo ra 100 giao điểm
- Có 101 đường thẳng nên có : 101.100 = 10100 giao diểm
-Do mỗi giao điểm được tính hai lần nên số giao điểm là :
Trên đoạn thẳng AB có các điểm A; A1; A2; A3; .; A2 0 0 4; B do đó, tổng số điểm trên A B
là 2006 điểm suy ra có 2006 đoạn thẳng nối từ M đến các điểm đó
Mỗi đoạn thẳng (ví dụ MA) có thể kết hợp với 2005 đoạn thẳng còn lại và các đoạn thẳng tương ứng trsên AB để tạo thành 2005 tam giác
Do đó 2006 đoạn thẳng sẽ tạo thành 2005 2006 = 4022030 tam giác (nhưng lưu ý là MA kết hợp với MA1 để được 1 tam giác thì MA1 cũng kết hợp với MA được 1 tam giác và hai tam giác này chỉ là 1)
Trang 3sao cho BC = 3 cm So sánh AB với AC
a) Hai tia AO, AB đối nhau, nên điểm A nằm giữa hai đ O và B OA< OB
b) Ta có M và N thứ tự là trung điểm của OA, OB, nên :
Vì OA < OB, nên OM < ON
Hai điểm M và N thuộc tia OB, mà OM < ON nên điểm M nằm giữa hai điểm O và
N
(Đề số 89 Trường THCS Lập Lễ 2013-2014)
Câu 8
1 Cho trước 6 điểm Vẽ các đường thẳng đi qua các cặp điểm
a) Nếu trong 6 điểm đó không có ba điểm nào thẳng hàng thì sẽ vẽ được bao nhiêu đường thẳng ?
b) Nếu trong 6 điểm đó có đúng 3 điểm thẳng hàng thì sẽ vẽ được bao nhiêu đường thẳng ? 2.Cho trước n điểm ( n .Vẽ các đoạn thẳng đi qua các cặp điểm được tất cả 28 đoạn thẳng Tìm n
Lời giải
1.a) Chọn một trong số 6 điểm đã cho rồi nối điểm đó với 5 điểm còn lại ta được 5 đường thẳng
Làm như vậy với tất cả 6 điểm ta được 5.6 đường thẳng.Nhưng mỗi đường thẳng được tính
2 lần( Vì đường thẳng AB với đường thẳng BA chỉ là một ) do đó chỉ có (đường thẳng)
b Nếu không có ba điểm thẳng hàng thì số đường thẳng vẽ được là 15
Trang 4Nếu 3 điểm không thẳng hàng thì qua ba điểm này vẽ được 3 đường thẳng Nếu 3 điểm thẳng hàng thì qua ba điểm này vẽ được 1 đường thẳng
Do đó số đường thẳng giảm đi là 3-1=2 Vậy tất cả có 15-2=13 (đường thẳng) 2) Chọn một trong số n điểm đã cho rồi nối với n-1 điểm còn lại ta được n-1 đoạn thẳng Làm như vậy với tất cả n điểm ta được n.(n-1 ) đoạn thẳng Nhưng mỗi đoạn thẳng được tính hai lần Do vậy có (đoạn thẳng)
n n
.( 1)
2 8 2
Trang 5Làm như vậy với 100 điểm ta được 99.100 đường thẳng
Nhưng mỗi đường thẳng được tính 2 lần, do đó tất cả có 99.100 : 2 = 4950 đường thẳng
Cho đoạn thẳng A B 7c m Trên tia A B lấy điểm I sao cho A I 4c mm Trên tia B A
lấy điểm A B sao cho K B 2c m
Trang 6b Điểm N là trung điểm của đoạn thẳng M B
c Vẽ đường tròn tâm N đi qua B và đường tròng tâm A, đi qua N , chúng cắt nhau tạiC
N là trung điểm của B M
c Đường tròn tâm N đi quaB nên C N B N 1= cm
2cm 4cm
A I K B
C
A M N B
Trang 8(Đề 17) Người ta trồng 1 2 cây thành 6 hàng, mỗi hàng có 4 cây Hãy vẽ sơ đồ
C B
A
Trang 9Trường hợp 2: C thuộc tia BA C nằm giữa A và B (vì BA > BC)
AC + BC = AB
AC = AB - BC = 4 cm
b Hai đoạn thẳng AB và CD chỉ có nhiều nhất 1 điểm chung, vì nếu có 2 điểm chung thì
A, B, C, D thuộc 1 đường thẳng, trái với giả thiết
Cho 100 điểm trong đó có đúng 3 điểm thẳng hàng, cứ qua hai điểm ta vẽ một đường thẳng Hỏi có tất cả bao nhiêu đường thẳng?
Số đường thẳng qua 1 điểm thuộc tập hợp A và điểm thuộc tập hợp B là 3 9 7 2 9 1
Vậy số đường thẳng đi qua 100 điểm trong đó có 3 điểm thẳng hàng là:
A
Trang 10a) Chứng tỏ rằng nếu C là điểm thuộc tia đối của tia BA thì
b) Lấy điểm P trên tia Ox, sao cho MP = 2cm Tính độ dài đoạn thẳng OP
c) Trong trường hợp M nằm giữa O và P Chứng tỏ rằng P là trung điểm của đoạn thẳng
b) TH1: Nếu P nằm giữa M và N thì M nằm giữa O và P
Trang 11Tuy nhiên mỗi tam giác được tính ba lần (Chẳng hạn: )
Do đó số tam giác được tạo thành là: ( 1) ( 2 ): 3 ( 1) ( 2 )
Như vậy có:n n – 1 n – 2tam giác
Do đó số tam giác có được là: ( 1) ( 2 )
Trang 12b) *) TH 1: Nếu cả 4 điểm cùng thuộc một nửa mặt phẳng bờ là đường thẳng xy thì đường thẳng xy không cắt các đoạn thẳng: MN, MP, MQ, NP, NQ, PQ
*) TH 2: Nếu có 3 điểm (giả sử M ; N ; P) cùng thuộc một nửa mặt phẳng bờ là đường thẳng còn 1 điểm Q nằm khác phía bờ là đường thẳng xy thì đường thẳng xy cắt 3 đoạn thẳng sau: MQ, NQ,
Gọi độ dài đoạn thẳng AC là b
Vì C nằm trên tia đối của tia AB nên A nằm giữa C và B
ta có: CB = CA + AB = b + a
M là trung điểm của đoạn thẳng AC nên CM = MA =
N là trung điểm của đoạn thẳng CB nên CN = NB =
M và N đều nằm trên tia CA vì CM < CN ( < )
A
Trang 13c) * Trường hợp 1 :K thuộc tia Ax
+) TH1: Bốn điểm A; B; C; D cùng thuộc một nửa mp bờ là a
=> Đường thẳng a không cắt đoạn thẳng nào trong các đoạn thẳng AB; AC; AD; BC; BD; CD
+) TH2: Trong hai nửa mp đói nhau bờ a, mỗi nửa mp chứa 2 trong bốn điểm A; B; C; D => Đường thẳng a cắt 4 đoạn thẳng trong số 6 đoạn thẳng AB; AC; AD; BC; BD; CD +) TH2: Trong hai nửa mp đối nhau bờ a, một nửa mp chứa 1 điểm, nửa mp còn lại chứa
Trang 14Gọi độ dài đoạn thẳng AC là b
Vì C nằm trên tia đối của tia AB nên A nằm giữa C và B
ta có: CB = CA + AB = b + a
M là trung điểm của đoạn thẳng AC nên CM = MA =
N là trung điểm của đoạn thẳng CB nên CN = NB =
M và N đều nằm trên tia CA vì CM < CN ( < )
Trang 15b) Vì A nằm giữa D và B => tia CA nằm giữa 2 tia CB và CD
=> ACD + ACB = BCD => ACD = BCD - ACB = 800 - 450 =350
c) * Trường hợp 1 :K thuộc tia Ax
+) TH1: Bốn điểm A; B; C; D cùng thuộc một nửa mp bờ là a
=> Đường thẳng a không cắt đoạn thẳng nào trong các đoạn thẳng AB; AC; AD; BC; BD; CD
+) TH2: Trong hai nửa mp đói nhau bờ a, mỗi nửa mp chứa 2 trong bốn điểm A; B; C; D => Đường thẳng a cắt 4 đoạn thẳng trong số 6 đoạn thẳng AB; AC; AD; BC; BD; CD +) TH2: Trong hai nửa mp đối nhau bờ a, một nửa mp chứa 1 điểm, nửa mp còn lại chứa
a) Có bao nhiêu đường thẳng đi qua hai trong các điểm trên?
b) Có bao nhiêu đoạn thẳng đi qua hai trong các điểm trên?
2)Cho đoạn thẳng AB=2 2014cm Lần lượt lấy điểm M1, M2, M3, ., M2014 là trung điểm của các đoạn thẳng AB, AM1, AM2, , AM2013 .Tính BM2014?
Lời giải
1) a Có bao nhiêu đường thẳng đi qua hai trong các điểm trên?
Qua 2013 điểm trong đó không có 3 điểm nào thẳng hàng ta vẽ được
2013.2012:2=2025078 ( đường thẳng)
Do 13 điểm thẳng hàng nên số đường thẳng bớt đi là:
13.12:2-1=77 ( đường thẳng)
Trang 16=> Qua 2013 điểm trong đó chỉ có 13 điểm thẳng hàng ta vẽ được
2025078-77=2025001( đường thẳng)
b Có bao nhiêu đoạn thẳng đi qua hai trong các điểm trên?
Vì số đoạn thẳng tạo thành không phụ thuộc vào số điểm thẳng hàng nên
Qua 2013 điểm trong đó chỉ có 13 điểm thẳng hàng ta vẽ được
2013.2012:2=2025078 ( đoạn thẳng)
2) Vì M1 là trung điểm của các đoạn thẳng AB => AM1= AB (1)
Vì M2 là trung điểm của các đoạn thẳng AM 1 => AM2= AM1= AB (2)
Vì M3 là trung điểm của các đoạn thẳng AM 2 => AM3= AM2= AB (3)
Vì A nằm giữa B và C nên BA +AC = BC BA +AC =4 (1)
Lâp luân B nằm giữa A và D
3 cm và cách B một khoảng bằng 2,5 cm
Lời giải
2 1
2
1
2 2
1
2
1
3 2
1
2014 2
1
2014 2
1
Trang 17Các điểm cách A một khoảng 3 cm nằm trên đt (A; 3cm);
các điểm cách B một khoảng 2,5cm nằm trên đt (B; 2,5cm)
Giao điểm M và N của hai đường tròn này chính là những điểm thoả mãn yêu cầu đề bài Cho đoạn thẳng AB và trung điểm M của nó
Câu 37
a Chứng tỏ rằng nếu C là điểm thuộc tia đối của tia BA thì
b Chứng tỏ rằng nếu C là điểm nằm giữa hai điểm M và B thì
2
CB CA
2
CB CA
2
CB CA
Trang 18Cho tam giác ABC Trên AB lấy điểm D sao cho AD = AB và trên BC lấy điểm E Câu 39.
sao cho EC = BC Nối A với E, C với D chúng cắt nhau ở I
a) So sánh diện tích hai tam giác AID và CIE
b) Nối D với E Chứng tỏ DE song song với AC
Lời giải
Vẽ hình đúng
a) Diện tích tam giác ACD = diện tích tam giác ABC
Diện tích tam giác AEC = diện tích tam giác ABC
Vậy diện tích tam giác ACD = diện tích tam giác AEC
Mà hai tam giác ACD và AEC có chung tam giác AIC
Vậy diện tích tam giác AID bằng diện tích tam giác EID
b) Diện tích tam giác ADC bằng diện tích tam giác AEC Hai tam giác này có chung cạnh đáy AC nên chiều cao của hai tam giác trên hạ từ đỉnh D và E cũng bằng nhau
Suy ra tứ giác ACED là hình thang và DE và AC là đáy bé và đáy lớn nên chúng song song với nhau
Vậy DE song song với AC
Nhưng mỗi giao điểm được tính 2 lần
Số giao điểm thực tế là : 2 0 0 5 2 0 0 6: 2 1 0 0 3 2 0 0 5 2 0 1 1 0 1 5 giao điểm
1 3 1
3
A D
I
E
3 1
3 1
Trang 19Mỗi đường thẳng cắt 100 đường thẳng còn lại tạo nên 100 giao điểm
Có 101 đường thẳng nên có 1 0 1 1 0 0 giao điểm
Nhưng mỗi giao điểm đã được tính hai lần nên chỉ có 1 0 1 1 0 0 : 2 5 0 5 0 (giao điểm)
(Đề thi HSG 6 – Mã B3)
Câu 42
Bốn điểm A, B, C , D không nằm trên đường thẳng a Chứng tỏ rằng đường thẳng a
hoặc không cắt, hoặc cắt ba, hoặc cắt bốn đoạn thẳng A B , A C , A D, B C , B D , C D
Trên tia O x xác định các điểm A và B sao cho O A a c m , O B b c m
a) Tính độ dài đoạn thẳng A B , biết b a
b) Xác định điểm M trên tia O x sao cho 1
x
Trang 20Giả sử trong 20 điểm, không có 3 điểm nào thẳng hàng
Khi đó, số đường thẳng vẽ được là : 1 9 2 0 : 2 1 9 0
Trong a điểm, giả sử không có 3 điểm nào thẳng hàng
Trang 21Mỗi đường thẳng cắt 19 đường thẳng còn lại tạo nên 19 giao điểm Mà có 20 đường thẳng
Có : 1 9 2 0 giao điểm
Nhưng mỗi giao điểm được tính 2 lần
Số đường thẳng là : 1 9 2 0: 2 1 9 1 0 1 9 0 đường thẳng
(Đề thi HSG 6)
Trên tia Ox xác định các điểm A và B sao cho O A a c m , O B b c m
a) Tính độ dài đoạn thẳng AB, biết b a
b) Xác định điểm M trên tia Ox sao cho O M a b.
2 2 ) ( 2
b b a b b a b a
a) Vẽ tam giác ABC biết BC = 5 cm; AB = 3cm ;AC = 4cm
b) Lấy điểm O ở trong tam giác ABC nói trên.Vẽ tia AO cắt BC tại H, tia BO cắt AC tại I, tia CO cắt AB tại K Trong hình đó có có bao nhiêu tam giác)
Lời giải
a) Vẽ đoạn thẳng BC=5cm
Vẽ cung tròn (B;3cm)
Vẽ cung tròn (C;4cm)
Lấy giao điểm A của hai cung trên
Vẽ các đoạn thẳng AB, AC ta được tam giác
ABC)
a b
x
Trang 22Có 3 tam giác “Ghép đôi” là AOB; BOC; COA)
Có 6 tam giác “Ghép ba” Là ABH; BCI; CAK; ABI; BCK; CAH
Có một tam giác “Ghép 6” là tam giác ABC)
Vậy trong hình có tất cả 6+3+1+6 = 16(Tam giác)
a)Xét hai trường hợp :
*TH 1: C thuộc tia đối của tia BA)
Hai tia BA) BC là hai tia đối nhau
b) Mỗi đường thẳng cắt 100 đường thẳng còn lại nên tạo ra 100 giao điểm
Có 101 đường thẳng nên có : 101.100 = 10100 giao diểm
Do mỗi giao điểm được tính hai lần nên số giao điểm là :
10100 : 2 = 5050 giao điểm
(Đề thi HSG 6)
Câu 49
Trên tia Ox cho 4 điểm A) B, C, D) biết rằng A nằm giữa B và C; B nằm giữa C và D ; OA
= 5cm; OD = 2 cm ; BC = 4 cm và độ dài AC gấp đôi độ dài BD) Tìm độ dài các đoạn BD; AC)
Trang 23Trên đoạn thẳng AB có các điểm A A; ; 1 A2; A3; .; A2 0 0 4; B do đó, tổng số điểm trên AB là
2006 điểm suy ra có 2006 đoạn thẳng nối từ M đến các điểm đó
Mỗi đoạn thẳng (ví dụ MA) có thể kết hợp với 2005 đoạn thẳng còn lại và các đoạn thẳng tương ứng trên AB để tạo thành 2005 tam giác
Do đó 2006 đoạn thẳng sẽ tạo thành 2 0 0 5 2 0 0 6 4 0 2 2 0 3 0 tam giác (nhưng lưu ý là
MA kết hợp với MA1 để được 1 tam giác thì M
A1 cũng kết hợp với MA được 1 tam giác và hai tam giác này chỉ là 1)
Do đó số tam giác thực có là: 4022030 : 2 2011015 Chuyên đề 8: HÌNH HỌC (góc)
(Đề thi HSG 6)
Câu 51
a) Cho 6 tia chung gốc) Có bao nhiêu góc trong hình vẽ ? Vì sao
b) Vậy với n tia chung gốc) Có bao nhiêu góc trong hình vẽ
Trang 24TH1: Oz nằm giữa 2 tia Ox và Oy
c) Vẽ các tia Ax, Ay lần lượt là tia phân giác của B A C và C A M Tính x A y
d) Lấy K thuộc đoạn thẳng BM và CK = 1 cm Tính độ dài BK
Trang 25b)Trên nửa mặt phẳng có chứa tia OM, có bờ là đường thẳng ON, vẽ tia OA sao cho 0
8 0
M O A Tính A O N
Lời giải
a) B thuộc tia đối của tia ON O nằm giữa N và B N B N O O B 3 2 5 (cm)
b) Ta có tia OM nằm trên nửa mặt phẳng bờ là tia ON chứa tia OM và M O A M O N do
Trang 26Số đường thẳng vẽ được qua n điểm:
< AK (và 4 < 5) nên điểm I nằm giữa A và K
b) Do I nằm giữa A và K nên AI + IK = AK Hay 4 + IK = 5 IK = 5- 4 = 1
b Điểm N là trung điểm của đoạn thẳng MB
c Vẽ đường tròn tâm N đi qua B và đường tròn tâm A đi qua N, chúng cắt nhau tại C, tính chu vi của CAN
Giải
a Bốn điểm A,B, M, N thẳng hàng vì chúng cùng nằm trên đường thẳng MN
b BM = AB – AM = 2 (cm)
M,N tia AB mà BM > BN ( 2 > 1) N năm giữa B và M
MN = BM – BN = 1 cm = BN N là đường trung điểm của BM
c Đường tròn tâm N đi qua B nên CN = NB = 1 cm
Đường tròn tâm A đi qua N nên AC = AN = AM + MN = 4 cm
1
1 0 5 2
n n
B K
I A
B N M A
Trang 27Làm như vậy với 100 điểm ta được 99.100 đường thẳng
Nhưng mỗi đường thẳng được tính 2 lần, do đó tất cả có 99.100 : 2 = 4950 đường thẳng
1 đường thẳng Biết rằng có tất cả 105 đường thẳng Tìm n ?
Lời giải
Kẻ từ 1 điểm bất kỳ với các điểm còn lại được : 39 đường thẳng
Làm như vậy với 40 điểm ta được 3 9 4 0 1 5 6 0 (đường thẳng)
Nhưng mỗi đường thẳng được tính hai lần
Do vậy số đường thẳng thực sự là : 1 5 6 0 : 2 7 8 0 (đường thẳng)
Nếu 40 điểm không có ba điểm nào thẳng hàng thì sẽ vẽ được 780 đường thẳng
*Với 10 điểm, không có ba điểm nào thẳng hàng thì vẽ được:
Trang 28Trường hợp điểm C thuộc tia đối của tia BA
Điểm C thuộc tia đối của tia BA nên hai tia BA và BC đối nhau, suy ra điểm B nằm giữa hai điểm A và C
Ta có: A B B C A C thay số tính được A C 7 c m
Trường hợp điểm C thuộc tia BA
Trên tia BA, B A B C 2 c m 5 c mnên điểm A nằm giữa hai điểm B và C
Mà B D x 2 B D B A ( 2 ) Blà trung điểm của đoạn thẳng AD
Đề thi HSG 6 Kinh Môn 2017 - 2018
Trên tia Ox lấy 2 điểm A, B sao cho O A 6 c m , O B 1 0 c m Gọi E, F lần lượt là trung điểm của OA, AB Tính độ dài đoạn thẳng EF
Trang 29Do A nằm giữa O và B Mà E là trung điểm của OA, F là trung điểm của AB nên điểm A nằm giữa hai điểm E và F
Giả sử trong 2018 điểm không có ba điểm nào thẳng hàng
Từ 1 điểm ta nối với 2017 điểm còn lại ta được 2017 đường thẳng Làm như vậy với 2018 điểm ta được 2 0 1 8 2 0 1 7 4 0 7 0 3 0 6 đường thẳng
Vì mỗi đường thẳng được tính hai lần, do đó số đường thẳng kẻ được là :
2 0 3 5 1 5 3đường thẳng
Số đường thẳng đi qua 3 điểm không thẳng hàng là 3; Số đường thẳng đi qua 3 điểm phân biệt thẳng hàng là 1; Khi thay 3 điểm phân biệt không thẳng hàng thành 3 điểm phân biệt thẳng hàng thì số đường thẳng giảm đi là :3 1 2
Do trong 2018 điểm phân biệt trên có đúng ba điểm thẳng hàng nên số đường thẳng thực tế
kẻ được là : 2 0 3 5 1 5 3 2 2 0 3 5 1 5 1
Vậy ta kẻ được tất cả là 2 035 151 đường thẳng
Đề HSG Toán 6_Hương Sơn_2018-2019
Câu 64
Trên tia Ox lấy hai điểm M, N sao cho O M 3 c m , O N 7 c m
Tính độ dài đoạn thẳng M N
Lấy điểm P trên tia Ox, sao cho M P 2 c m Tính độ dài đoạn thẳng OP
Trong trường hợp M nằm giữa O và P Chứng tỏ rằng P là trung điểm của đoạn thẳng MN Cho 2014 điểm, trong đó không có ba điểm nào thẳng hàng Có bao nhiêu tam giác mà các đỉnh là 3 trong 2014 đỉnh đó
Trang 30Do đó M P P N ,mà P nằm giữa M và N nên P là trung điểm của MN
Với n điểm, trong đó không có ba điểm nào thẳng hàng Nối các điểm với nhau cho ta
n n 1
2
đoạn thẳng
Chọn một đoạn thẳng trong n n 1
2
đoạn thẳng này và từng n 2điểm còn lại, ta được
n 2tam giác Có n n 1
2
đoạn thẳng nên có
Tuy nhiên mỗi tam giác được tính 3 lần (ABC,ACB,BAC)
Do đó số tam giác được tạo thành là: n n 1 n 2 n n 1 n 2
Trong ba điểm O , M , Nđiểm nào nằm giữa hai điểm còn lại
Chứng tỏ rằng độ dài đoạn thẳng M Nkhông phụ thuộc vào vị trí của điểm O (O thuộc tia đối của tia OB)
Trang 31Chứng tỏ rằng O A O B
Chứng tỏ rằng độ dài đoạn thẳng M Nkhông phụ thuộc vào vị trí điểm O
Lấy điểm P nằm ngoài đường thẳng A B Cho H là điểm nằm trong tam giác O N P Chứng
tỏ rằng tia O H cắt đoạn thẳng N P tại một điểm Enằm giữa N và P
Lời giải
Hai tia A O và A Blà hai tia đối nhau
Suy ra điểm A nằm giữa điểm O và điểm B
A Bcó độ dài không đổi nên M N không đổi
Điểm H nằm trong tam giác O N P suy ra H nằm trong góc O
Suy ra tia O H nằm giữa hai tia O N và OP
P , N là các điểm không trùng O và thuộc các tia O N , O P
Suy ra tia O H cắt đoạn N P tại điểm E nằm giữa N và P
TH1: Nếu A thuộc nửa mặt phẳng chứa điểm B thì d cắt cạnh A Cmà không cắt cạnh A B
Th2: Nếu A thuộc nửa mặt phẳng chứa C thì dcắt cạnh A Bmà không cắt cạnh AC
Trang 32(Đề thi HSG 6 CẤP TRƯỜNG 2018- 2019 )
Câu 68
Trong mặt phẳng cho 6 điểm, trong đó không có ba điểm nào thẳng hàng
a) Vẽ được bao nhiêu đoạn thẳng đi qua các điểm đã cho
b) Vẽ được bao nhiêu tam giác có đỉnh là các điểm đã cho
Lời giải
a) Trong mặt phẳng cho 6 điểm, trong đó không có ba điểm nào thẳng hàng
Cứ mỗi điểm nối với 5 điểm còn lại ta được 1 đoạn thẳng
Do số đoạn thẳng vẽ được tính 2 lần nên:
Số đoạn thẳng vẽ được là: 6 5 : 2 1 5(đoạn thẳng)
b) Số đoạn thẳng vẽ được là: 1 5(đoạn thẳng)
Cứ 3 đoạn thẳng phân biệt vẽ được 1 tam giác
Số tam giác vẽ được là: 1 5 4 : 3 2 0 (tam giác)
(Đề thi HSG 6 huyện Lâm Thao 2018-2019)
Câu 69
Cho đoạn thẳng AB; điểm O thuộc tia đối của tia AB, Gọi M, N thứ tự là trung điểm của O A O B,
a) Chứng tỏ rằng O A O B
b) Trong ba điểm O M, ,N điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại
c) Chứng tỏ rằng độ dài đoạn thẳng MN không phụ thuộc vào vị trí của điểm O (O thuộc tia đối của tia AB)
M N Vì AB có độ dài không đổi nên M N có độ dài không đổi
(Đề thi HSG 6 huyện Bạch Thông 2018-2019)
Trang 33c) Chứng tỏ rằng độ dài đoạn thẳng M N không phụ thuộc vào vị trí của điểm O (O thuộc tia đối của tia OB)
Lời giải
a) Hai tia O A O B, đối nhau nên điểm Anằm giữa hai điểm Ovà B, suy ra O A O B
b) Ta có M và N thứ tự là trung điểm của O A O B, nên ;
Vì A B có độ dài không đổi nên M N có độ dài không đổi
(Đề thi HSG 6 huyện Giao Thủy 2018-2019)
Câu 71
Cho n đường thẳng trong đó bất cứ hai đường thẳng nào cũng cắt nhau, không có ba đường thẳng nào đồng quy Biết rằng số giao điểm của các đường thẳng đó là 780 Tính n
Lời giải
Mỗi đường thẳng cắt n 1đường thẳng còn lại tạo nên n 1giao điểm
Có n đường thẳng nên có n n 1giao điểm
Nhưng mỗi giao điểm đã được tính 2 lần nên số giao điểm là 1
2
n n
Vậy với n đường thẳng, trong đó bất cứ hai đường thẳng nào cũng cắt nhau, không có ba
đường thẳng nào đồng quy có 1
2
n n
giao điểm (1) Theo bài ra với n đường thẳng trong đó bất cứ hai đường thẳng nào cũng cắt nhau, không
có ba đường thẳng nào đồng quy Biết rằng số giao điểm của các đường thẳng đó là 780(2)
Từ (1) và (2)
1
7 8 0 1 1 5 6 0 3 9 4 0 4 0 2
Trang 34b) Qua mỗi cặp điểm vẽ được 1 đoạn thẳng Có n điểm cho trước vẽ được: n n 1 : 2
1) Giả sử trong 30 điểm phân biệt không có 3 điểm nào thẳng hàng:
+Chọn một điểm bất kỳ trong 30 điểm đã cho Qua điểm đó và từng điểm trong 29 điểm
Trang 35Làm như vậy với 30 điểm thì ta vẽ được tất cả là 2 9 3 0đường thẳng
Nhưng mỗi đường thẳng đã được tính hai lần nên số đường thẳng thực tế vẽ được là
Cho đoạn thẳng A B và trung điểm M của nó
a) Chứng tỏ rằng nếu C là điểm thuộc tia đối của tia B A thì
Trang 37c) Trường hợp 1: K thuộc tia A x
- Lập luận chỉ ra được K nằm giữa A và B
- Suy ra A K K B A B K B A B A K 6 2 4 (c m)
Trường hợp 2: K thuộc tia đối của tia A x
- Lập luận chỉ ra được A nằm giữa K và B
Trang 38(Đề thi HSG 6 Bắc Ninh 2018-2019)
Câu 79
1 Cho đoạn thẳng A B a;điểm C nằm giữa hai điểm A và B, điểm M là trung điểm
của A C,điểm N là trung điểm của C B.Hãy chứng tỏ rằng
b) Trong ba điểm O M, ,N điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại ?
c) Chứng tỏ rằng độ dài đoạn thẳng M N không phụ thuộc vào vị trí của điểm O ( O
thuộc tia đối của tia A B)
Lời giải
a) Hai tia A O A B, đối nhau, nên điểm Anằm giữa hai điểm O và B, suy ra:
A
Trang 39b) Ta có: M ,N thứ tự là trung điểm O A O B, nên ;
Hai điểm M,N thuộc tia O B,mà O M O N nên điểm M nằm giữa hai điểm O và N
c) Vì điểm M nằm giữa hai điểm O và N, nên ta có:
O B O A A B
O M M N O N M N O N O M M N
Vì A B có độ dài không đổi nên M N có độ dài không đổi, hay độ dài đoạn thẳng M N
không phụ thuộc vào vị trí của điểm O ( Othuộc tia đối của tia A B)
(Đề thi HSG 6 huyện Lâm Thao 2018-2019)
b) Trong ba điểm O M, ,N điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại
c) Chứng tỏ rằng độ dài đoạn thẳng MN không phụ thuộc vào vị trí của điểm O (O thuộc tia đối của tia AB)
M N Vì AB có độ dài không đổi nên M N có độ dài không đổi
(Đề thi HSG 6 huyện Thanh Chương 2019-2020)
Câu 82
Cho đường thẳng x y.Trên x y,lấy ba điểm A B C, , sao cho A B a c m, A C b c m( )
b aGọi I là trung điểm của AB a) Tính IC
b) Lấy 4 điểm M ,N,P Q, nằm ngoài đường thẳng x y.Chứng tỏ rằng đường thẳng x ykhông cắt hoặc cất ba, hoặc cắt bốn đoạn thẳng trong câc đoạn thẳng sau:
Học sinh tính được
2
a
IC bb) TH1: Nếu cả 4 điểm cùng thuộc một nửa mặt phẳng bờ là đường thẳng x ythì đường thẳng
x ykhông cắt các đoạn thẳng: M N M P M Q N P N Q P Q, , , , ,
Trang 40*Th2: Nếu có 3 điểm (giả sử M ,N,P)cùng thuộc một nửa mặt phẳng bờ là đường thẳng xy còn 1 điểm Q nằm khác phía bờ là đường thẳng xy thì đườn thẳng x ycắt 3 đoạn thẳng sau: , ,
M Q N Q P Q
*Th3: Nếu có 2 điểm (giả sử M ,N)cùng thuộc một nửa mặt phẳng bờ là đường thẳng còn
2 điểm P Q; nằm khác phía bờ là đường thẳng x ythì đườn thẳng x ycắt 4 đoạn sau:
Theo giả thiết O D O A Dnằm giữa O và A
Mà O D D A O A 2 D A 5 D A 3c m
Ta có D B B A D A D B B A 3 ( 2 )Lấy 1 2 : A C D B 1 ( 3 )
Theo đề ra : A C 2B D thay vào (3)
Ta có: 2B D B D 1 B D 1(c m) A C 2B D 2 (c m)
(Đề thi HSG 6 THCS Tân Lập 2018 - 2019)
Câu 84
Gọi A và Blà hai điểm trên tia O x sao cho O A 4c m O B, 6c m.Trên tia BA lấy điểm C
sao cho B C 3c m.So sánh A B với A C.