Nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lí tưởng cách mạng cho sinh viên các trường cao đẳng ở tỉnh Nam Định

Từ việc phân tích mục tiêu, vai trò của lí tưởng cách mạng đối với việc định hướng phát triển con người toàn diện, bài viết trình bày thực trạng và đề xuất một số nhóm giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lí tưởng cách mạng cho sinh viên các trường cao đẳng ở tỉnh Nam Định.

This paper is available online at http://stdb.hnue.edu.vn

NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC GIÁO DỤC LÍ TƯỞNG CÁCH MẠNG CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG Ở TỈNH NAM ĐỊNH

Lê Phước An1, Nguyễn Văn Long2

1Trường Cao đẳng Xây dựng Nam Định

2Trường Cao đẳng Sư phạm Nam Định

Tóm tắt Từ việc phân tích mục tiêu, vai trò của lí tưởng cách mạng đối với việc định hướng

phát triển con người toàn diện, bài viết trình bày thực trạng và đề xuất một số nhóm giải

pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lí tưởng cách mạng cho sinh viên

các trường cao đẳng ở tỉnh Nam Định.

Từ khóa: Lí tưởng cách mạng, giáo dục lí tưởng cách mạng, sinh viên.

1 Mở đầu

Xu thế toàn cầu hóa đã tạo điều kiện cho mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ cơ hội để rèn luyện, phấn đấu, phát huy sở trường của bản thân, đồng thời cũng có không ít những khó khăn, thách thức Một bộ phận không nhỏ thanh niên, sinh viên ít quan tâm hoặc ngại tham gia vào các hoạt động chính trị - xã hội; có nhận thức chính trị non kém; chưa xác định lí tưởng sống đúng đắn; coi nhẹ các giá trị văn hóa truyền thống, chạy theo lối sống thực dụng, chưa có ý thức trong việc rèn luyện đạo đức, lối sống mới, nhiều giá trị đạo đức xã hội bị đảo lộn, xuống cấp và bị quan niệm lệch lạc Không ít sinh viên thiếu tinh thần tích cực trong việc học tập và rèn luyện, không chịu phấn đấu, thiếu niềm tin, lí tưởng sống Thực trạng đó đòi hỏi gia đình, nhà trường và xã hội cần đặc biệt chú trọng đến việc giáo dục đạo đức, lí tưởng cách mạng (LTCM) cho thanh niên sinh viên

Đã có một số bài viết về vấn đề giáo dục LTCM cho thanh niên sinh viên như: Thanh niên với chủ nghĩa anh hùng cách mạng [1]; Lí tưởng của thanh niên trong sự nghiệp đổi mới [2]; Giáo dục lí tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ Việt Nam trong tình hình mới [3]; Báo chí với việc giáo dục thanh niên [4]; Giáo dục lí tưởng cách mạng cho thanh niên hiện nay [5]; Đẩy lùi sự suy thoái

về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ đảng viên [6]; Giáo dục lí tưởng, đạo đức và pháp luật cho học sinh, sinh viên vấn đề trọng yếu trong đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam [7]; Những biểu hiện về sự lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên Việt Nam hiện nay [8] Tuy nhiên, chưa có công trình khoa học chuyên biệt nào nghiên cứu về công tác giáo dục LTCM cho sinh viên các trường cao đẳng ở tỉnh Nam Định trong giai đoạn hiện nay

Ngày nhận bài: 8/8/2016 Ngày nhận đăng: 19/10/2016.

Liên hệ: Lê Phước An, e-mail: anlong6@gmail.com

2 Nội dung nghiên cứu

2.1 Vai trò của việc giáo dục lí tưởng cách mạng cho thanh niên - sinh viên trong tình hình hiện nay

Lí tưởng (LT) là một hiện tượng của ý thức xã hội, phản ánh hiện thực khách quan dưới dạng một mô hình, một hình mẫu hoàn thiện, vừa là mục tiêu cao cả mà con người cần hướng tới, vừa là động lực mạnh mẽ thôi thúc con người hành động

LTCM là một nội dung cụ thể của LT nói chung, chỉ có ở những nhân cách đã và đang trưởng thành, có vai trò chi phối mạnh mẽ các nội dung LT khác Tuy nhiên, LTCM không tự nhiên hình thành mà nó được hình thành từ những kết quả của những quá trình giáo dục có tính định hướng, thông qua môi trường cụ thể LTCM mang tính tự giác, thể hiện rõ quá trình tự giáo dục của từng cá nhân riêng lẻ LTCM của thanh niên – sinh viên Việt Nam không thể tách khỏi hệ LTCM của Đảng, của dân tộc Việt Nam trong từng thời kì lịch sử của đất nước

Khái niệm LTCM được Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc đến trong hệ thống những tư tưởng của Người về việc chăm lo sự nghiệp "bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau" Đạo đức cách mạng, chí khí cách mạng, đường cách mạng, Đảng cách mạng, công tác cách mạng, cán bộ cách mạng,

tư cách người cách mạng là những phạm trù được Hồ Chủ tịch dùng trong các bài nói, bài viết của Người để truyền bá những nội dung giáo dục LTCM cho thế hệ trẻ

Theo quan điểm lịch sử - cụ thể và quan điểm phát triển, nội dung cụ thể của LTCM trong từng giai đoạn cách mạng có thể khác nhau về mức độ, tầm quan trọng, song cái "bất biến" trong mọi thời kì của LTCM dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Trong giai đoạn cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, thế hệ trẻ Việt Nam thấm nhuần chân lí "Không có gì quý hơn độc lập tự do" và hướng tới một xã hội "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh" nên đã có hàng triệu triệu thanh niên - sinh viên Việt Nam không tiếc xương máu, tuổi trẻ góp phần vào cuộc đấu tranh bảo vệ nền hòa bình cho dân tộc Ngày nay, trong công cuộc đổi mới đất nước, thanh niên – sinh viên Việt Nam lại tiếp tục phấn đấu cho LT "dân giàu nước mạnh", chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu, vươn lên ngang tầm thời đại vì sự phồn vinh của đất nước, vì hạnh phúc của toàn dân và vì tương lai tươi sáng của tuổi trẻ Việt Nam Dưới góc độ của lí tưởng cá nhân, có thể hiểu đó chính là mô hình nhân cách của con người mới xã hội chủ nghĩa như quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: "Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần có con người xã hội chủ nghĩa" [9], bởi vậy, giáo dục LTCM là một nội dung quan trọng trong giáo dục con người mới XHCN

Xét về mặt cấu trúc có thể phân chia LTCM thành lí tưởng xã hội và lí tưởng cá nhân; hoặc

có thể phân chia thành lí tưởng chính trị xã hội, lí tưởng đạo đức, lí tưởng nghề nghiệp và lí tưởng thẩm mĩ

Về vai trò của LTCM, có thể xem xét dưới các góc độ sau:

Thứ nhất, với tư cách là hình chiếu tinh thần vào tương lai thì lí tưởng sẽ quyết định tới nội dung của những mục tiêu mà mỗi người đặt ra cho mình trong cuộc sống và công việc

Thứ hai, với tư cách là quan niệm về sự hoàn thiện sẽ được hình thành trong mỗi cá nhân thì lí tưởng lại được xem như là sự tiêu biểu, là thước đo để mỗi cá nhân soi vào và tự đánh giá bản thân mình

Thứ ba, LTCM xét về hình thức là chủ quan song nội dung lại chứa đựng tính khách quan, khoa học nên nó không chỉ là một hiện tượng của ý thức thuần túy, mà trở thành một động lực thực

sự của hoạt động tinh thần và hoạt động thực tiễn cụ thể của con người hướng tới việc hiện thực hóa lí tưởng đó

Vậy có thể khẳng định: LTCM là LT cao đẹp mà sinh viên theo đuổi, do Đảng ta vạch ra

con đường đi tới tương lai của đất nước và dân tộc đó là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, xây dựng nước Việt Nam: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng văn minh

2.2 Thực trạng công tác giáo dục lí tưởng cách mạng cho thanh niên – sinh viên tỉnh Nam Định và những vấn đề đặt ra

Nam Định là một tỉnh ven biển thuộc đồng bằng Bắc Bộ, dân số khoảng 2 triệu người ; có

9 huyện, 1 thành phố thuộc tỉnh, 229 đơn vị hành chính cơ sở, trong đó: 195 xã, 20 phường, 14 thị trấn Đây là tỉnh có nhiều giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể, được xác định là trung tâm các tỉnh phía Nam đồng bằng Sông Hồng, có hệ thống giao thông đường thủy, đường bộ rất thuận tiện trong phát triển kinh tế và an ninh quốc gia Nhưng đây cũng là nơi dễ gây mất ổn định về trật tự

an ninh và các tệ nạn xã hội (như mại dâm, ma tuý ) đòi hỏi phải được sự quan tâm của các cấp chính quyền

Sinh viên của 05 trường (CĐ Xây dựng Nam Định; CĐ Sư phạm Nam Định; CĐ Công nghiệp; CĐ nghề Nam Định; CĐ Vinatex) là con em của nhiều tầng lớp nhân dân sống ở các tỉnh thành của cả nước về tham gia học tập tại tỉnh Nam Định cho nên điều kiện kinh tế chính trị -văn hóa - xã hội trên thế giới, trong nước và điều kiện đặc thù của tỉnh Nam Định đã, đang và sẽ tiếp tục tác động tới việc giáo dục LTCM cho sinh viên các trường cao đẳng ở tỉnh Nam Định

2.2.1 Thành tựu và hạn chế công tác giáo dục lí tưởng cách mạng cho thanh niên – sinh

viên các trường cao đẳng ở tỉnh Nam Định

Công tác chính trị - tư tưởng đã được chỉ đạo thực hiện từ Trung ương đến cơ sở như Ban Xây dựng Đảng các cấp, các tổ chức chính trị - xã hội đã góp phần quan trọng vào việc truyền bá

tư tưởng của Đảng tới các tầng lớp nhân dân Bộ máy chính quyền, ngành văn hóa - thông tin, hệ thống thông tin đại chúng đều có những hoạt động hướng vào việc giác ngộ LTCM cho nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ nói chung trong đó có sinh viên các trường cao đẳng ở Nam Định nói riêng Trong các trường cao đẳng ở Nam Định công tác giáo dục chính trị, tư tưởng chính là việc trang bị chủ nghĩa Mác-Lênin (CNMLN), tư tưởng Hồ Chí Minh (TTHCM), đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, giáo dục lòng yêu nước, yêu CNXH qua đó định hướng các hoạt động chính trị, các lĩnh vực cho sinh viên trong giai đoạn hiện nay; Để thực hiện được nhiệm vụ này cần

có sự kết hợp của các đơn vị trong toàn trường, cụ thể là:

(Khoa)/Bộ môn Lí luận Chính trị (LLCT) ở các trường đã xác định việc giáo dục các môn LLCT cho sinh viên nhằm giúp họ nhận thức đúng đắn những vấn đề chính trị đầy biến động của đất nước và thế giới từ đó bản thân sinh viên sẽ có định hướng hoạt động học tập, rèn luyện đạo đức, lối sống cho bản thân Bên cạnh đó Khoa)/Bộ môn LLCT đã đổi mới về phương pháp truyền đạt, thường xuyên bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ cho đội ngũ giảng viên; chế độ phụ cấp đứng lớp nhằm động viên đội ngũ giảng viên LLCT tăng lên (phụ cấp 45% lương cơ bản) Do vậy, công tác giảng dạy các LLCT cũng đã được cải thiện về chất lượng, qua đó nâng cao nhận thức chính trị, định hình lí tưởng cho sinh viên

Phòng công tác chính trị HSSV xác định việc tổ chức, rèn luyện đạo đức, lối sống xã hội chủ nghĩa cho sinh viên thông qua các hoạt động: "Tuần sinh hoạt công dân" cho học sinh sinh viên vào đầu, giữa và cuối khóa nhằm phổ biến Nghị quyết của Đảng, nội quy quy chế của trường ;

Tổ chức nói chuyện thời sự trong nước và quốc tế để cung cấp cho sinh viên những thông tin cần thiết; Cùng với các phòng khoa khác trong trường tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, các hoạt động chính trị - xã hội vào các ngày lễ lớn Từ đó nắm được tình hình tư tưởng chính trị, đạo đức và rèn luyện lối sống XHCN cho sinh viên Đây là những hoạt động có định hướng giúp sinh viên nhận thức được tri thức, LT từ đó tự giác rèn luyện thông qua các hoạt động xã hội về lòng yêu nước, về truyền thống dân tộc, về lối sống văn hóa lành mạnh

Đoàn thanh niên, Hội sinh viên ở các trường đã triển khai sâu rộng phong trào "Thi đua học tập tốt, rèn luyện tốt", "Tình nguyện ATGT", "Tiếp sức mùa thi", "Giọt máu hồng", "Vì biển đảo thân yêu" nhằm hình thành đạo đức, lối sống trong sinh viên theo tư tưởng "mình vì mọi người, mọi người vì mình", xây dựng nếp sống văn minh ở mọi nơi từ thực tiễn phong trào tình nguyện cho thấy nếu biết tổ chức tố sẽ đem lại hiệu quả giáo dục to lớn trong việc bồi dưỡng tình cảm, lòng nhân ái, nhân văn, tính tích cực về chính trị - xã hội, trách nhiệm với cộng đồng, tinh thần xung phong

Đối với sinh viên các trường cao đẳng ở tỉnh Nam Định, khi được hỏi về mức độ tích cực học tập các môn LLCT, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước cho thấy thái độ học tập của các em sinh viên hiện nay còn ở mức độ thấp Họ không thực sự quan tâm học tập về LLCT, chỉ có 51,8% thanh niên sinh viên lựa chọn mức thể hiện rõ khuynh hướng tích cực học tập, tìm hiểu về CNMLN, TTHCM và 61,6% đối với đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Khi được hỏi về đánh giá mức độ hiệu quả của nội dung, phương thức giáo dục chính trị tư tưởng tại các trường học, nội dung các bài học được đánh giá biên soạn tốt, bên cạnh đó, phương pháp, phương tiện chuyển tải các nội dung giáo dục được sinh viên đánh giá còn ở mức thấp, hạn chế

Thực tế, tại các trường phần lớn phương thức giáo dục vẫn theo lối truyền thống (thầy đọc trò ghi), một số giảng viên đã bước đầu áp dụng phương pháp dạy mới với phương tiện hiện đại Tuy nhiên, mới đáp ứng được một phần yêu cầu của công tác giảng dạy LLCT

Về nội dung của công tác giáo dục LLCT còn khoảng cách lớn giữa bài học và thực tiễn cuộc sống, một số vấn đề về lí luận chưa được lí giải thấu đáo, xa rời thực tiễn dẫn đến có tác dụng ngược tới việc tiếp thu học tập LLCT trong sinh viên Khi được hỏi đánh giá về nội dung giáo dục chính trị ở nhà trường có 153 phiếu (30,6%) tốt, 132 (26,4%) khá, 146 (29,2%) bình thường

và 69 (13,8%) yếu; Đánh giá về phương pháp giáo dục ở nhà trường có 115 phiếu (23%) tốt, 86 phiếu (17,2%) khá, 258 phiếu (51,6%) bình thường và 41 phiếu (8,2%) yếu; Đánh giá về phương tiện giáo dục ở nhà trường có 29 phiếu (5,8%) tốt, 81 phiếu (16,2%) khá, 351 phiếu (70,2%) bình thường và 39 phiếu (7,8%) yếu

2.2.2 Nguyên nhân của những hạn chế trong công tác giáo dục lí tưởng cách mạng cho

sinh viên các trường cao đẳng ở tỉnh Nam Định

* Những nguyên nhân khách quan

- Ở một số đơn vị cấp ủy đảng còn tư tưởng khoán trắng công tác giáo dục chính trị tư tuởng cho tổ chức Đoàn, Hội; chưa chỉ đạo cả hệ thống chính trị vào cuộc Mức độ quan tâm đến công tác thanh niên còn hạn chế, chưa tạo các nguồn lực cho tổ chức Đoàn, Hội hoạt động Một số cán

bộ đảng viên thiếu tôn trọng, thiếu hiểu biết và thiếu niềm tin vào lớp trẻ Tình trạng thoái hóa, biến chất, cơ hội, tham nhũng cùng với sự hạn chế về năng lực của một bộ phận cán bộ, đảng viên

đã làm cho niềm tin của lớp trẻ giảm sút

- Quá trình mở cửa, hội nhập của đất nước cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học

- công nghệ, thông tin đã đem đến cho thanh niên - sinh viên rất nhiều cơ hội về thông tin, các loại hình vui chơi giải trí hấp dẫn, lối sống mới mà trong đó còn ẩn chứa những thông tin không lành mạnh, độc hại, thiếu tính giáo dục; những hình thức vui chơi, giải trí không chuẩn mực; những tệ nạn xã hội, lối sống hưởng thụ, sa đọa đang hàng ngày, hàng giờ tác động, thâm nhập tới thanh niên - sinh viên Hiện nay nhu cầu của thanh niên có những biến đổi lớn, họ quan tâm nhiều hơn đến cái mới, thiết thực cụ thể; nhận thức về xã hội, về vấn đề dân chủ được nâng lên và đề cao; định hướng giá trị và quan niệm giá trị trong thanh niên - sinh viên có sự biến đổi lớn Do vậy, công tác giáo dục LTCM cũng gặp phải những khó khăn nhất định khi tìm chỗ đứng trong thanh niên - sinh viên

- Chất lượng của giáo dục chính trị, đạo đức trong hệ thống các trường còn thấp và nhiều bất cập Điều đó thể hiện rõ nét ở đội ngũ giảng viên thiếu - mỗi giảng viên phải dạy từ 2 đến 3 môn, dạy không đúng chuyên ngành, dạy nhiều tiết nên không có thời gian nghiên cứu làm ảnh hưởng đến chất lượng môn học Trong đội ngũ giáo viên giảng dạy các môn LLCT còn một số giáo viên chưa được học phương pháp giảng dạy đại học; chương trình các môn LLCT còn mang tính chính trị trực tiếp trước mắt, xuôi chiều, chủ yếu là thừa nhận, chấp nhận tư tưởng, quan điểm chính diện của các nhà kinh điển; chương trình chưa trình bày, phân tích phê phán những quan điểm muốn phủ nhận lí luận Mác - Lênin, mới đánh giá một cách khách quan những tư tưởng đó nên tính chiến đấu chưa cao; lí luận còn tách rời thực tiễn Hiệu quả giảng dạy các môn LLCT còn bị hạn chế bởi phương pháp giảng dạy của giảng viên chủ yếu trình bày những nội dung lí luận trong đề cương do Bộ ban hành Mặt khác, trong giờ học các môn LLCT sinh viên ít chịu tư duy, ngại phát biểu trước đám đông, số lượng sinh viên trong một lớp học tương đối đông; điều kiện phương tiện giảng dạy để phục vụ đổi mới phương pháp hầu như không có gì cải thiện đáng kể

- Tổ chức Đoàn thanh niên trong thực hiện nhiệm vụ công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho thế hệ trẻ còn chậm đổi mới về phương thức, nội dung thiếu tính lôi cuốn, chưa hấp dẫn Đội ngũ cán bộ còn những hạn chế, bất cập đặc biệt là về năng lực, trình độ một số chưa đáp ứng được yêu cầu công tác Cán bộ làm công tác Đoàn chủ chốt đa số đều làm công tác kiêm nhiệm; Đội ngũ cán bộ chi đoàn, chi hội nhìn chung mới chỉ đáp ứng được việc duy trì hoạt động, chưa đủ năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng

* Nguyên nhân chủ quan

Công tác giáo dục LTCM cho sinh viên các trường cao đẳng ở Nam Định còn thiếu nhạy bén trong việc nắm bắt diễn biến tư tưởng của sinh viên trước những vấn đề mới nảy sinh trong cuộc sống để định hướng kịp thời; Các hình thức giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh niên - sinh viên còn chậm được đổi mới, thiếu tính hấp dẫn; Công tác giáo dục đạo đức, lối sống còn theo lối mòn, chưa có sáng tạo nhiều cho phù hợp với sinh viên; còn có hiện tượng né tránh trong việc đấu tranh với những biểu hiện sai trái, mơ hồ trong nhận thức, tư duy và hành động Phương tiện và

cơ sở vật chất phục vụ công tác tuyên truyền giáo dục còn nghèo nàn thiếu thốn Trong hệ thống giáo dục của tổ chức Đoàn còn có những hạn chế nhất định như chậm đổi mới về nội dung, hình thức giáo dục, đội ngũ cán bộ thiếu chuyên sâu, yếu về năng lực Bên cạnh đó, một bộ phận cán

bộ, đảng viên suy thoái về đạo đức, thiếu tính tiền phong gương mẫu cũng đã tác động không tốt tới công tác giáo dục LTCM cho thanh niên sinh viên nên ảnh hưởng không nhỏ đến thái độ học tập của sinh viên

2.3 Một số nhóm giải pháp nhằm nâng cao công tác giáo dục lí tưởng cách mạng cho sinh viên các trường cao đẳng ở tỉnh Nam Định

2.3.1 Xây dựng môi trường lành mạnh trong nhà trường

C.Mác nói: "Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người là tổng hòa những quan hệ xã hội"[10] Trong quá trình tồn tại con người luôn là chủ thể tích cực cải tạo và thúc đẩy sự phát triển của xã hội, đồng thời con người cũng là sản phẩm của chính sự vận động và phát triển xã hội Xét một cách trực tiếp, hoàn cảnh xã hội là điều kiện chủ yếu để hình thành nhân cách, LT Hoàn cảnh

xã hội càng có "tính người" bao nhiêu thì nhân cách, LT càng được phát triển và hoàn thiện bấy nhiêu Trái lại, cá nhân sẽ đánh mất mình, sẽ tự tha hóa mình, xa lạ với bản chất của mình trong một hoàn cảnh xã hội phi nhân tính

Tạo lập môi trường xã hội lành mạnh làm cơ sở cho việc xây dựng LTCM cho sinh viên

đó chính là quá trình phát huy những tác động tích cực, hạn chế những tác động tiêu cực của môi trường xã hội đến sự hình thành và phát triển LTCM sinh viên; Cần tuân thủ một số yêu cầu cơ

bản sau:

Thứ nhất, tạo lập môi trường kinh tế - xã hội lành mạnh, làm cơ sở cho việc hình thành LTCM của sinh viên

Quá trình xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta hiện nay đã tạo ra động lực quan trọng thúc đẩy sản xuất phát triển, đẩy nhanh quá trình tăng trưởng kinh tế, nâng cao sức sáng tạo, tính năng động, tự giác của con người Với những thành tựu đạt được từ khi đất nước tiến hành đổi mới, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN đã củng cố thêm niềm tin, LT của các tầng lớp nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên của đất nước, từ

đó họ tự giác rèn luyện, xây dựng niềm tin, LTCM cho cá nhân, trong đó có giới sinh viên Việt Nam nói chung, sinh viên các trường cao đẳng Nam Định nói riêng

Thứ hai,tạo lập môi trường văn hóa tiến bộ, cơ sở để hình thành LTCM của sinh viên Bên cạnh việc giữ vững ổn định chính trị, xây dựng một nền kinh tế vững chắc, sự lành mạnh của môi trường kinh tế - xã hội còn được thể hiện ở việc nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần xã hội theo những định hướng giá trị của CNXH, tạo điều kiện cần thiết cho sự hình thành và phát triển LTCM của người sinh viên Để xây dựng LTCM cho sinh viên cần phải có một chính sách, cơ chế, phải tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận thấm nhuần các giá trị văn hóa, thẩm thấu nền văn hóa dân tộc, làm cho văn hóa gắn kết với tất cả các hoạt động của sinh viên từ hoạt động học tập đến các hoạt động xã hội khác, để sinh viên phát triển toàn diện trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng nhất của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa Xây dựng LTCM cho sinh viên nếu không đi qua con đường văn hóa, hoặc môi trường sống thì sẽ tạo ra một lớp sinh viên thiếu chủ động, thiếu trung thực, thiếu trách nhiệm LTCM của sinh viên trong bản chất đích thực của

nó phải là văn hóa đạo đức, là trình độ nhận thức của bản thân cá nhân để thực hiện các chức năng

xã hội mà bản thân cá nhân ấy đảm nhiệm và góp phần mình vào quá trình sáng tạo văn hóa

Thứ ba:Xây dựng môi trường học tập lành mạnh, tạo những điều kiện thuận lợi về vật chất, tinh thần có ý nghĩa quyết định trực tiếp đến việc xây dựng LTCM cho sinh viên Cụ thể:

- Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên; nhà trường cần phải giữ gìn kỉ cương và nề nếp học đường; các thầy, cô giáo trong ứng xử, trong hành vi đều định hướng cho sự phát triển LT, niềm tin của sinh viên Thầy cô giáo phải là "tấm gương sáng cho sinh viên noi theo"

- Xây dựng các tập thể trong sạch, vững mạnh, có nếp sống văn hóa, tạo môi trường thuận lợi để sinh viên định hướng LTCM cho bản thân

Tập thể là sự thể hiện mối liên hệ giữa những người có tiếp xúc thường xuyên với nhau trong một tổ chức nhất định mà họ sinh hoạt Ở đây, họ cùng hoạt động, giúp đỡ, tương trợ nhau để đạt mục đích, nhiệm vụ chung Nếu không có những đặc điểm trên thì sự liên kết ấy chỉ là những nhóm người, những đám đông chứ không được gọi là tập thể

Xây dựng một tập thể có nếp sống lành mạnh là môi trường xã hội trực tiếp, tốt nhất để mỗi sinh viên hình thành và phát triển nhân cách của mình

Hoạt động học tập là hoạt động chủ đạo trong suốt thời gian ở trường vì vậy, để tiếp nhận tri thức, kĩ năng để phục vụ hoạt động thực tiễn của bản thân sau này mỗi cá nhân cần xây dựng nếp sống trong học tập theo các tiêu chí: Xây dựng thói quen chấp hành kỉ luật trong học tập: Đi học đúng giờ, nghỉ học có lí do, nghỉ học không vượt quá thời gian qui định là 25% số tiết trên tổng

số tiết của môn học; Xây dựng tính tự giác, trung thực trong học tập, nghiêm túc trong thi và kiểm tra; Giáo dục tinh thần tương trợ, giúp đỡ nhau trong học tập giữa những sinh viên trong cùng tập thể

Vấn đề xây dựng LTCM, niềm tin cho sinh viên sẽ đạt hiệu quả cao khi quán triệt quan điểm đồng bộ trong quá trình tạo ra môi trường xã hội lành mạnh Tạo ra một môi trường chính trị, kinh

tế - xã hội, văn hóa - tinh thần, một tập thể lành mạnh sẽ có tác động tích cực đến xây dựng nhân cách sinh viên Tuy nhiên, cần thấy rằng, cơ chế thị trường ở nước ta dù có sự quản lí của Nhà nước vẫn mang trong mình những khuyết tật của nó Vì vậy, phấn đấu xây dựng một môi trường chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội lành mạnh là một vấn đề khó khăn, phức tạp và lâu dài Muốn có một

LT đúng đắn đòi hỏi mỗi sinh viên phải chủ động phấn đấu, rèn luyện đáp ứng được yêu cầu của nền giáo dục và đào tạo hiện nay, vì "môi trường lành mạnh" chỉ mang ý nghĩa tương đối và chỉ là điều kiện cần chứ chưa phải là điều kiện đủ cho việc xây dựng LTCM của sinh viên

2.3.2 Giáo dục LTCM thông qua các môn Lí luận chính trị (LLCT)

Thứ nhất, cần phải nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò các môn LLCT trong công tác giáo dục chính trị cho sinh viên ở các nhà trường

Các môn LLCT có tác dụng quyết định đến định hướng XHCN, đến sự thống nhất hành động dựa trên cơ sở CNMLN, TTHCM là nền tảng tư tưởng cho các thế hệ tương lai Đồng thời cũng phải nhận thức được các môn này là cơ sở để xây dựng đạo đức cách mạng, định hướng các hoạt động chính trị - xã hội trong nhà trường, giúp sinh viên tạo được niềm tin ý chí và xây dựng được lí tưởng cộng sản chủ nghĩa

Thứ hai, cần không ngừng đổi mới phương pháp dạy học các môn LLCT

Đổi mới phương pháp dạy học là một yêu cầu cấp bách đối với giáo dục đào tạo nói chung

và giáo dục các môn LLCT nói riêng Cũng giống như các môn học khác, các môn LLCT cần phải yêu cầu sinh viên nghiên cứu trước những vấn đề giảng viên nêu ra, liên hệ với thực tiễn.Từ đó sinh viên phải có quan điểm riêng của mình về những vấn đề chính của bài học.Trong lớp học, yêu cầu sinh viên phải trình bày lập luận của mình trên cơ sở vạch ra bản chất, nội dung của vấn đề, từ

đó sinh viên phải biết lập luận lôgíc để bảo vệ quan điểm của mình Trong khi trao đổi, thảo luận cần có sự hướng dẫn định hướng của giảng viên, sinh viên phải tự khẳng định tính đúng đắn khoa học của các vấn đề

Để thực hiện được phương pháp này yêu cầu cần phải có sự chuẩn bị công phu của người dạy và người học Trong đó giảng viên phải là người hướng dẫn, người đạo diễn, người trọng tài giúp sinh viên tìm ra tri thức Phương pháp này yêu cầu người giảng viên phải có trình độ chuyên môn vững vàng, có vốn hiểu biết rộng và tư duy năng động, sáng tạo Mặt khác sinh viên phải là những người luôn biết chủ động tìm kiếm tiếp thu kiến thức, không ngừng rèn luyện tư duy và định hướng LT của bản thân thông qua bài học

2.3.3 Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục

LTCM

- Nhà trường với tư cách là tổ chức giáo dục chuyên nghiệp cần giữa vị trí trung tâm, chủ động trong việc liên hệ, phối hợp với gia đình để nhằm giáo dục LTCM cho sinh viên một cách hiệu quả nhất Còn gia đình là tế bào của xã hội, là nơi sinh ra và nuôi dưỡng con người từ khi

ấu thơ đến lúc trưởng thành; gia đình là nơi giúp con người bắt đầu thể nghiệm những mối quan

hệ trong xã hội, củng cố LT và có thêm sức mạnh để vượt qua những khó khăn, cám dỗ của đời thường nhằm hoàn thiện nhân cách của mình

Sự phối hợp giữa gia đình với nhà trường thể hiện ở sự thống nhất giữa mục tiêu, nội dung giáo dục, học tập của sinh viên Gia đình tham gia cùng với nhà trường tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ học trên lớp, các hoạt động ngoại khóa, thông qua việc trao đổi kết quả học tập, rèn luyện đạo đức, thời gian học tập để giáo dục sinh viên một cách toàn diện hơn Nhà trường cần phối hợp với chính quyền địa phương - nơi các cá nhân sinh sống và cư trú nhằm nắm vững tình hình và biểu dương kịp thời những đóng góp tích cực hay uốn nắn những sai trái

- Nhà trường cần phải phối hợp với các lực lượng chức năng trong xã hội như tổ chức chính

quyền, đoàn thể nhằm phát huy, sử dụng sức mạnh tổng hợp của mọi nguồn lực cho sự nghiệp giáo dục của nhà trường, cần tranh thủ sự chỉ đạo giúp đỡ của các cơ quan pháp luật, các trung tâm nghiên cứu, bệnh viện, các phương tiện thông tin và mọi nguồn lực trong xã hội để thực hiện tốt quá trình xã hội hóa giáo dục, đồng thời mở rộng liên kết giáo dục với các lực lượng trong xã hội nhằm xây dựng cơ sở vật chất cho trường và tạo mọi điều kiện cho sự nghiệp phát triển giáo dục tốt hơn

2.3.4 Phát huy và nâng cao khả năng tự giáo dục chính trị, tư tưởng của mỗi sinh viên

Tự giáo dục là một yếu tố tồn tại trong quá trình giáo dục Nâng cao khả năng tự giáo dục chính là tạo ra điều kiện tâm lí tốt nhất để sinh viên không bị dao động trước những tác động của môi trường sống hiện nay và âm mưu, thủ đoạn "Diễn biến hòa bình" của các thế lực thù địch nhằm chống phá con đường đi lên CNXH ở nước ta Nội dung giáo dục chính trị, tư tưởng chỉ có

ý nghĩa khi bản thân cá nhân tự nhận thức, lĩnh hội được chân thực giá trị của nội dung giáo dục

và từ đó biến những nội dung ấy thành nguyên tắc, hành động chi phối suy nghĩ và hoạt động của chính bản thân cá nhân ấy

Việc biến quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục là khâu rất quan trọng và có tính quyết định nhất bởi nếu thiếu quá trình này thì chủ thể giáo dục (nhà trường, gia đình và xã hội)

dù có hoàn hảo cũng không đem lại kết quả như mong muốn

Quá trình tự giáo dục là "tự thân vận động" là sự hướng nội, quá trình chiến thắng bản thân mình Vì vậy, quá trình này đòi hỏi phải có ý chí, nghị lực và quyết tâm cao để phát huy tính tích cực chủ động và tự giác trong quá trình rèn đức, luyện tài Đây là một đòi hỏi nghiêm túc của quá trình tự giáo dục, đặc biệt là ý thức tự giác Thiếu tính tự giác thì không thể phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và cũng không thể thực hiện được quá trình tự giác dục

Để nâng cao vai trò và hiệu quả của quá trình tự giáo dục, rèn luyện của sinh viên, đòi hỏi họ phải tham gia tự giác, tích cực vào các hoạt động của đoàn thanh niên, hội sinh viên như:

"Phong trào vì ngày mai lập nghiệp", "vì dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh",

"người sinh viên - nhà tri thức - chuyên gia tương lai" đang thu hút đông đảo thanh niên sinh viên tham gia - Đây là môi trường tốt để sinh viên thể hiện mình, đồng thời là dịp để xã hội nhìn nhận, đánh giá đúng hơn về vai trò của sinh viên - lớp người luôn năng động, chịu khó, ham học hỏi, luôn có xu hướng vươn lên phía trước, hướng về tương lai với hoài bão và ước mơ tươi đẹp

Có thể nói tự giáo dục là một hình thức dạy học rất cơ bản ở các trường đại học, cao đẳng, phương pháp này giữ vai trò, vị trí quan trọng đối với chất lượng và hiệu quả của toàn bộ sự nghiệp giáo dục Giáo dục cho sinh viên tự ý thức được trách nhiệm của mình trong việc giữ gìn, phát huy LTCM tiên tiến bằng cách xây dựng phong trào hoạt động xã hội - đây là giải pháp không thể thiếu trong công tác giáo dục LTCM cho sinh viên

Cùng với việc tự giáo dục của sinh viên, nhà trường cần phải tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra sinh viên qua đội sinh viên xung kích, tổ lớp học tập, đoàn thanh niên, hội sinh viên

3 Kết luận

LTCM có vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách con người Nhận thức được tầm quan trọng của nó các trường cao đẳng ở tỉnh Nam Định đã quan tâm tới công tác giáo dục LTCM và đã đạt được những kết quả nhất định góp phần phát triển các em trở thành những người

"vừa hồng", "vừa chuyên", chủ động bước vào cuộc sống Song, bên cạnh đó công tác giáo dục LTCM còn có những hạn chế cần khắc phục Để khắc phục những hạn chế trong công tác giáo dục LTCM, cần phải phát huy vai trò phối kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội, đặc biệt của bản thân sinh viên Với LTCM được trang bị luôn là động lực tinh thần tạo nên quyết tâm, ý chí, nghị

lực và trí tuệ của con người Việt Nam để thực hiện thắng lợi sự nghiệp cách mạng hướng tới mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh"

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Hồ Chí Minh, Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Lê Thanh Nghị,

Tố Hữu, Song Hào, Trần Quang Huy, 1968 Thanh niên với chủ nghĩa anh hùng cách mạng.

Nxb Thanh niên

[2] Đỗ Mười, 1995 Lí tưởng của thanh niên trong sự nghiệp đổi mới Nxb Thanh niên.

[3] Phạm Đình Nghiệp, 2000 Giáo dục lí tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ Việt Nam trong tình hình mới Nxb Thanh niên

[4] Lưu Văn Kiều, 2003 Báo chí với việc giáo dục thanh niên Tạp chí Công tác tư tưởng, tháng

10

[5] Phạm Đình Nghiệp, 2004 Giáo dục lí tưởng cách mạng cho thanh niên hiện nay Nxb Thanh

niên

[6] Nhị Lê, 2012 Đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ đảng viên Tạp chí Cộng sản, số 832, tr 48

[7] Vi Thái Lang, 2014 Giáo dục lí tưởng, đạo đức và pháp luật cho học sinh, sinh viên vấn đề trọng yếu trong đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam Tạp chí Giáo dục, Số 326,

tr 4

[8] Mai Thị Ngọc Bích, 2016 Những biểu hiện về sự lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên Việt Nam hiện nay Tạp chí Giáo dục và xã hội, Số 66 (127), tr 75

[9] Hồ Chí Minh: Toàn tập, 2000 Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, Tập 10, tr 310.

[10] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, 1995, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, Tập 3, tr 11.

ABSTRACT Improve the effectiveness of the work of the Ideal Education Revolution

for Students of colleges in the Nam Dinh province

Le Phuoc An1, Nguyen Van Long2

1Nam Dinh Construction College

2Nam Dinh Teachers Training College

From the analysis of the aim and the role of the Ideal Education Revolution for the comprehensive development of human beings, this article presents the reality and proposes some basic solutions to improve the effectiveness of the work of the Ideal Education Revolution for Students of Colleges in Nam Dinh Province

Keywords: Ideal Revolution, Ideal Education Revolution, Student.