(Luận văn thạc sĩ) hoàn thiện thiết chế khoa học và công nghệ trong các trường đại học (nghiên cứu trường hợp đại học quốc gia hà nội)

Còng trình nghièn cùu cùa nhùng tàc già trén tap trung vào càc vàn de nhu: chùc nàng cùa truòng dai hgc ve hoat dóng KH&CN; dac diém cóng tàc NCKH trong truòng dai hgc, càc hình thùc t

DAI HOC QUÒC GIÀ HA NOI Truòìig Dai hoc Khoa hoc Xà hòi va Nhàn vàn

Khoa Xà hòi hoc Pham Ibi Bich Ha

HOAN THIEN THIET CHE KHOA HOC VA GONG NGHÉ

TRONO CÀC TRITONO DAI HOC (NGHIÉN CÙU TRUÒNG HOP DAI HOC QUÓC GIÀ HA NOI)

Luan vàn thac sy Chuyén ngành Quàn ly Khoa hoc va Gòng nghé

Ngit&i hu&ng dàn: GS TS Ngiiyen Minh Thuyét

M^.L^^JJZ

Ha nói, 10- 2001

Lòi càm dn

De tài: "'Hoàn thien thiét che KH&CN trong càc trwòng dai hoc, qua nghièn con trwòng hóp Dai hoc Quóc già Ha Noi' là kéi qua hoc tap va nghièn cuti cua tàc gii trong khoa hoc ve Quàn ly Khoa hoc ek Còng nghé tai Khoa Xà hòi hoc, Trwòng Dai hoc Xà hòi va Nhàn vàn, Dai hoc Quóc già Ha Nói

Trong qua trình thwc hien luan vàn, tàc gii dà nhàn dwac sWgiiìp

dò tan tình cua Thàygiào hwóng dàn GS TS Nguyèn Minh Thuyét, Phó Hiéu trwàng Trwòng Dai hoc Khoa hoc Xà hói va Nhàn vàn Dai hoc Quóc già Ha Noi, tàc gii xin chàn thành cim c^n Thày

Tàc gii cùng xin gui lòi dm cfn sàu sàc dèh PCS TS Vù Cao Dàm, GS.TS Nguyèn Bà, PGSTS Nguyèn Nggc Long, GS.TS Le

va Khói, PGS.TSKH Trwc^ng Quang Hoc, TS Mai Ha, PGSTS Pham Huy Tièh nhwng ngwòi dà cho càcy kièh nhàn xét sàu sàc ve thiét chè^KH&GN trong trwòng dai hoc qua kinh nghièm cóng tàc

Cuoi cùng tàc gii cùng xin dwóc gtd lòi cim ón dèh càc Thày, càc

Co giào dàgiing day cho lóp cao hoc Khoà L, chuyén ngành Quin

ly KH&CN trwòng Dai hoc Khoa hoc Xà hepi va Nhàn vàn Dai hoc Quóc già Ha Nói, càc anh chi San Khoa hoc va Cóng nghé, DHQGHN, càc ban dóng nghièp dà hét long giùp dò tàc gii trong suoi qua trình hoàn thien luan vàn

Tàc gii: Pham ThiBìchHà

CÀC KY HIÈU VIÈT TÀT TRONG LUAN VÀN CNH, HDH: Còng nghiép boa, hien dai boa

DHQGHN: Dai hoc Quóc già Ha Noi

DHKHTN: Dai hgc Khoa hgc Tu nhién

DHKHXH&NV: Dai hgc Khoa hgc Xà hói va Nhàn vàn KHTN: Khoa hgc tu nhién

2 Dói tugng nghièn cùu: 7

3 Khung ly ihuyét cùa luàn vàn 8

4 Vàn de nghièn cùu va già thuyét nghièn ciiu: 9

5 Nhièm vu nghièn cixu 9

6 Lich sir \'àn de nghièn cùu \'à dóng góp mói ve khoa hoc cùa luàn vàn 10

7 Phuong phàp nghièn cuu: l i

8 Cau trùc cùa luan vàn: 12

Chirong I CO SO LY LL'.ÀN CL'A THIÉT CHE KH&CN TRONG TRUONG DAI HOC

1 Càc khài niém co bàn 1^

1 I Thiét che xà hòi ^ -^

1.2 Hoat dòng KH&CN ^"^

L3 Thiét che KH&CN ^'^

2 Muc tiéu va chiic nàng xà hói cua triicmg dai hoc 1^

2.1 Muc tièu cùa truòng dai hoc ^^

2.2 Chuc nàng xà hòi cùa càc truòng dai hoc- ^-^

3 Vi tri cua truòmg dai hoc trong he thòng KH&CN quóc già - 0

4 Vai trò hoat dóng KH&CN trong truòng dai hoc - 3

4.1 Vai trò hoat dona KH&CN dò'i vai bàn thàn càc truòn^a dai hoc nhàt là hoat dòng giàng

day va dào tao cua truòng ^

4.2 Vai trò cùa nghièn cuu KH&CN trong truòng dai hoc vói su phàt tnén KT&XH 25

5 Quan diém hoat dòng KH&CN trong truòng dai hoc 26

5.1 Quan diém cùa càc nuóc trèn thégiói ve hoat dòng KH&CN ò truòng dai hoc 26

5.2 Quan diém cùa Dàng va Nhà nuóc Vièt Nam ve hoat dóng KH&CN trong càc truòng dai 31

hoc

Chirang IL THlTC TRANG THIÉT CHE KH&CN QUA TRUONG HOP DHQGHN 35

4

1 Thirc trang thiét che chinh sàch cùa Nhà nuóc cho hoat dóng KH&CN trong truòng

dai hoc oc

LI.Thiét che chinh sàch xàc dinh vai trò cùa hoat dòng KH&CN trong truòng dai hoc 35

L2.Thiét che chinh sàch tao quyén chù dòng cho càc truòng trong hoat dóng KH&CN 37

2 Thiét che vi mò ve chùc nàng, nhiém vu hoat dóng KH&CN cùa DHQGHN 4 0

3 I o chùc bò mày, co càu tó chùc nhàn lue va co sa vàt chat trang thiét bi cùa

DHQGHN 4 j

3.1 Tó chùc bò mày cùa DHQGHN 41

3 2 Co càu nhàn lue A A

3.3 Thuc trang co so vàt chat, kmh phi trang thiét hi va thòng tin 4 5

4 Càch thùc quàn ly hoat dóng KH&CN cùa DHQGHN 54

5 Nhùng dóng góp cùa hoat dòng KH&CN cùa DHQGHN dói vói su phàt trién khoa

hoc , dào tao va KT&XH -

36

5.7 Nghièn cùu co banco dinh huóng c-j

5.2 Nghièn cùu ly luàn phuc vu quàn ly kinh té-xà hói r-y

5.3 Diéu tra co bàn cn

5.4 Nghièn cùu su dung hgp ly nguón tài nguyèn thièn nhién va bào ve mòi truòng r g

5.5 Phàt trièn va ùng dung còng nghé cao zrrj

5.6 Két qua càc du àn san xuàt ihù- thù nghièm ^

5.7 Nghièn cùu phuc vu còng tàc giào diic va dào tao ^^

5 8 Su gàn két giùa hoat dòng KH&CN cùa DHQGHN vói dào tao va NCKH cùa sinh vièn ^n

6 ìVIòt so han che trong hoat dóng KH&CN cùa DHQGHN ^4

ChiTOTig ni GIÀI PHÀP HOÀN THIEN THIÉT CHE KH&CN TRONG TRUÒNG DAI HOC gg

1 Càc giài phàp hoàn thién thiét che KH&CN vT mó z-o

2 Càc giài phàp hoàn thién thiét che KH&CN vi mó trong càc truòng dai hoc ^ 1

KÉT LUAN VA KHUYÈN NGHI g2

1 Két luàn 82

2 Khuyén nghi §3

DANH MUC TÀI LIÉU THAM KHÀO 86

MG DAU

1 Ly do chon de tài

Ngày nay, tri thiic khoa hoc va còng nghé dà tra thành mot lijc lugng san xuàt truc tiép Nàng lire KH&CN cùng vói thtrc lijc kinh té là thiróc do cho siic manh cùa mòi quoc già Hàu hét càc cuòng quò'c trén thè giói déu là càc cuòng quoc ve KH&CN Ò càc quóc già này hoat dòng KH&CN trong càc truòng dai hoc duac dàu tu thich dàng va duce xàc dinh là mot trong hai muc tiéu ca bàn cùa càc truòng dai hoc

Ò Viet Nam, còng tàc KH&CN trong càc truòng dai hoc dà dugc Dàng va Nhà nuóc ta xàc dinh là quan trong Nghi quyét Hói nghj Ban Chàp hành Trung uang Dàng Cóng san Viet Nam làn thù 2 khoà VIII, ngày 24/12/1996 dà khàng djnh: 'CHOC càch mcing KH&CN trén the :^icri daiig clieii ixi mcinh me Khoa hoc da tra thành lite litc/ng san xiià't trite tiép con ecìng nghé dia/c dói miri hét site nhanh chóng Trình do dàn tri va nguón lite KH&CN dà tra thành nhàn tei qnyét dinh sue manh va vi tri cùa mòi quóc già trén thè giói Dàng ta nhàn dinh: Cucpc càch mqng KH&CN hién dai, cùng vói xu thè quóc téhoà dòi song, kinh té thè giói là thói ca thucìn lai de phàt trién, dóng thòi là mot thàch thùc gay gàt dói vói càc nuóc, nhàt là nhitng nuóc con chàm phàt trién ve kinh té nhu nuóc ta Vi vqy, cùng vói nàng cao nhàn thùc dói vói giào due va dào tao, chùng ta phdi hiéu sàu sàc vai trò cùa KH&CN trong viec phàt huy nhàn tó con nguói Giào due, dào tao va KH&CN là quóc sàch hàng ddu''[33] Tuy

nhién, do diéu kien lich su cu thè cùa dàt nuóc, he thóng càc truòng dai hoc, vién nghièn cùu va càc ca sa san xuàt dang ò trong tình trang tàch ròi nhau Day là mot su bàt hgp ly làm han che sir gàn bó giùa còng tàc giàng day, nghièn cùu khoa hgc vói phàt trién còng nghé va hoat dòng san xuàt Han nua, còng tàc nghièn cùu khoa hgc trong truòng dai hgc vàn chua dugc dàu tu thich dàng, the hien cà trong thiét che ve chinh sàch va vàt chat kèm theo, mac dù càc truòng dai hgc co mot dói ngù nhàn lue KH&CN trình dò cao Day là mot làng phf rat lón Viéc khòng chù trgng dén còng tàc KH&CN trong càc truòng

dai hgc da làm cho nguy ca ttjt hàu ve chat lugng dào tao, ve su lién két nhà truòng vói xà hòi ngày càng tram trgng

Viec hoàn thien thiét che KH&CN trong càc truòng dai hgc nhàm tao diéu kien phàt huy tò'i da tièm lue KH&CN trong truòng dai hgc, va thùc day viéc chù dòng tiép nhan va sàng tao tri thùc va ky nàng mói cùa càc giàng vién dai hgc se góp phàn quyét dinh nàng cao chat lugng dào tao cùa càc truòng dai hgc Chinh vi vay chùng tòi chgn de tài "Hoàn thién thiét che KH&CN trong truòng dai hgc" de làm luàn vàn tòt ngiép cao hgc Chuyén ngành Quàn ly KH&CN

2 Do! tuoTig nghièn cuu va khào sàt

Trong khuòn khò mot luan vàn thac sy, chùng tòi chgn thiét che KH&CN trong truòng dai hgc làm dói tugng nghièn cùu va chgn DHQGHN làm dói tugng khào sàt, vi DHQGHN là mot trong nhùng trung tàm nghièn cuu

va dào tao da ngành, da ITnh vuc lón nhàt a nuóc ta, nai hói tu day dù càc ngành khoa hoc tu nhién va xà hòi

3 Khung ly thuyét cùa luàn vàn

Luàn vàn dugc tién hành nghièn cùu theo sa do sau:

Chùc nàng cùa hoat

dóng NCKH trong

triròng dai hoc

Tàm quan trong cùa

hoat dòng KH&CN

trone truòne dai hoc

Ca che ành huòng dén hoat dòng NCKH trong truòng dai hoc

1 Thiét che vi mò; càc chinh sàch, qui dinh cùa Nhà nuóc

2 Thiét che vi mò; tò chùc va ca che quàn ly hoat dóng KH&CN cùa truòng dai hgc

Hièn trang hoat dóng KH&CN tai DHQGHN;

1 Thuc trang thiét che vi mò (thiét che ve chinh sàch) khi

àp dung a truòng dai hgc

2 Thuc trang cùa thiét che vi mò (thiét che bién phàp

quàn ly, to chùc, nhàn lue, trang thiét bi, thòng tin

Dành già càc ành hiróng

tich Clic va tièu circ dén

hoat dòng KH&CN cùa

1 Thiét che vimò;

2 Thiét che vi mó

Sa dói: Khung ly thuyét

Khuyén nghi giài phàp nhàm hoàn thién thiét che KH&CN de nàng cao hiéu qua hoat dóng KH&CN trong truòng dai hgc;

1 Dói vói thiét che vi mò (thiét che chinh sàch)

2 Dói vói thiét che vi mó (thiét che

ve càc bién phàp quàn ly, tó chùc, nhàn lue, trang thiét bi, thòng tin)

4 Vàn de nghièn cùu va già thuyét nghièn culi

4.1 Vàn de nghièn cim

Chùng ta dà co lich su 55 nàm phàt trién giào due dai hgc ké tu khi nuóc nhà giành dugc dòc lap Giào due dai hgc dà dat dugc nhiéu thành tich dàng ké, nhung còng tàc NCKH vàn chua phài là mat manh cùa càc truòng De thùc day hoat dóng KH&CN trong càc truòng dai hgc càn giài dàp dugc hai vàn de;

1 Tai sao hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc hièn nay vàn bi coi là yéu kém, trong khi lire lugng càn bò KH&CN cùa càc truòng manh cà ve so lugng va chat lugng so vói nhàn lue KH&CN chung cùa cà nuóc?

2 Su yéu kém này eó thè dugc khàe phuc bang nhùng giài phàp nhu thè nào?

4.2 Già thuyét nghièn cica

I , Nguyèn nhàn chù yéu cùa su yéu kém trong hoat dòng KH&CN ò càc truòng dai hgc Vièt Nam là; Càc thiét che khoa hgc vi mò (thié't che ve mat

chinh sàch) cho hoat dòng KH&CN trong cAc truòng dai hgc con chua hoàn

thién, chua dóng bò, chua khuyén khich dugc càc hoat dóng KH&CN trong truòng dai hgc Thiét che vi mò (hay thiét che ve mat bién phàp quàn ly, tó chùc, trang thiét bi, nhàn lue ) cho hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc chua dàm bào thuc hièn dugc muc tièu de ra cùa càc thiét che vi mò

2 Viéc hoàn thién cà thiét che vi mó va vi mó cho hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc là giài phàp tich cuc de thùc day hoat dòng nghièn cùu va giàng day cùa truòng dai hgc

5 Nhiém vu nghièn cuti

Nhiém vu nghièn cùu cùa luan vàn dugc xàc dinh nhu sau:

1 Nghièn cùu nhùng vàn de ly thuyét làm sàng tò khài niém ve thiét che KH&CN trong truòng dai hgc

2 Tun hiéu ành huong cùa thiét che KH&CN dén hoat dòng KH&CN a mot truòng dai hgc (chgn DHQGHN làm dói tugng nghièn cuu truòng hgp)

3 De xuàt giài phàp de hoàn thién thiét che KH&CN, nàng cao hiéu qua hoat dòng KH&CN a càc truòng dai hgc

6 Lich su nghièn cùu va dir kien dóng góp mói ve khoa hoc cùa luàn vàn

Tai càc nuóc phàt trién, viéc nghièn cùu ve hoat dòng KH&CN trong càc truòng dai hgc chù y tu làu Nhùng tàc già tiéu biéu quan tàm dén hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc là: Thulstrup E.W.(Thuy Dién), Muskin.J.A., ModyJ.L., Jack Coteen (Anh), Wu.K.B (Korea)., Paker L., Cristopher John Hull (Hoa Ky) Còng trình nghièn cùu cùa nhùng tàc già trén tap trung vào

càc vàn de nhu: chùc nàng cùa truòng dai hgc ve hoat dóng KH&CN; dac diém

cóng tàc NCKH trong truòng dai hgc, càc hình thùc tó chùc hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc, càc mói lién két cùa truòng dai hgc vói càc khu vuc còng nghiép qua viéc xày dung càc cóng vién khoa hgc, còng vièn còng nghé (science parks technology parks), dich vu tu vàn chuyén giao còng nghé trong truòng dai hgc ca sa va phuang tién cho NCKH dành già chat lugng nghièn cùu ca che hoat dóng tu chù cùa truòng dai hgc trong hoat dóng KH&CN Tuy nhién ò càc nuóc này, he thóng truòng dai hgc va vién nghièn cùu dugc dàt trong mot tóng thè, vi vay hoat dòng NCKH trong càc truòng dai hgc cùa hg co nhùng diém khàc biet vói Vièt Nam

Tai Viet Nam, dà co mot so cóng trình nghièn cùu càc mat don le hoat dòng NCKH trong càc truòng dai hgc truòng dai hgc cùa càc tàc già Le Thac Càn

Vù Tién Trinh, Dàng Bà Làm, Gàn day co càc luàn vàn thac sy chuyén ngành Chinh sàch KH&CN cùa càc tàc già Trinh Nggc Thach, Pham Lièn Huang; Le Yèn Dung (ma so 9.01) nhung mói chi tap trung tiìng mat riéng biét nhu viéc tó chùc hoat dòng KH&CN, càc chinh sàch cho hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc, mò tà nguón lue nghièn cùu va càc két qua KH&CN dat dugc cùa truòng dai hgc, nhùng dóng góp ve mat KH&CN cùa truòng dai hgc, vai trò NCKH trong truòng dai hgc vói san xuàt, kinh doanh

Cho dén nay vàn chua eó mot còng trình nghièn cùu nào dành cho vàn de thiét che KH&CN trong truòng dai hgc Trong luàn vàn này, chùng tòi co gang

phàn tich mot càch toàn dién co che ành huóng dén hoat dòng KH&CN trong

truòng dai hgc thóng qua thiét che quàn ly cùa nò Day se là mot dóng góp mói trong nghièn cùu cùa chùng tòi

10

7 Phuang phàp nghièn cùu: de thuc hien càc muc tièu nghièn cùu cùa luàn

vàn, chùng tòi àp dung càc phuang phàp nghièn cùu sau day:

7.1 Nhóm càc phuang phàp nghièn cùu ly thuyét: ly thuyét he thóng (de xem xét toàn bò he thóng hoat dóng KH&CN a dói tugng khào sàt là DHQGHN) 7.2 Nhóm càc phuang phàp nghièn cùu thuc tién, bao góm càc phuang phàp sau:

- Phàn tich tài liéu: Phàn tich càc càc tài liéu ve thiét che hoat dòng KH&CN

trong c'àc truòng dai hgc, cu thè là phàn tich càc luàt, qui che', chinh sàch

cho hoat dòng KH&CN trong càc truòng dai hgc Nghièn cùu càc két qua khoa hgc cùa càc tàc già truóc day viét ve hoat dòng KH&CN trong càc truòng dai hgc

- Diéu tra thuc té va quan sàt thiét che KH&CN vi mò cùa DHQGHN, cu thè là: tó chùc khoa hgc, qui che hoat dóng khoa hgc, tình hình nhàn lire KH&CN, trang thiét bi, phòng thi nghièm, thòng tin KH&CN, càc két qua hoat dóng KH&CN ma DHQGHN dà dat dugc

- Phuang phàp nghièn cùu chuyén già: phòng vàn sàu càc càn bó quàn ly khoa hgc cùa DHQGHN va càc càn bò eó kinh nghièm nghièn cùu ve hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc ve ành huong cùa thiét che vi mò va vi

mò dói vói càc két qua hoat dòng KH&CN Cu thè là chùng tòi dà trao dói

va xin y kién cùa GS.TS Nguyèn Bà (Chù tich Hói dóng Khoa hgc ngành Sinh hgc, Khoa Sinh hgc, Truòng DHKHTN), PGS.TS Vù Cao Dàm (Chù nhiém Bò mòn Khoa hgc luan, Khoa Xà hòi hgc, Truòng DHKHXH&NV), PGS.TSKH Truang Quang Hgc (Truòng Ban KH&CN, Giàm dóc Trung tàm Nghièn cùu Mói truòng, DHQGHN), PGS.TS Nguyèn Nggc Long (Phó Hiéu truòng, Truòng DHKHTN), GS.TS Le Vù Khói (Khoa Sinh hgc, Truòng DHKHTN, nguyèn Truòng Ban KH&CN, DHQGHN), GS.TS Nguyèn Minh Thuyét (Phó Hiéu truòng, Truòng DHKHXH&NV)

8 Càu trùc cùa luàn vàn

Luàn vàn dugc bó cuc nhu sau;

Mó dàu; trình bay ly do chgn de tài, dói tugng nghièn cùu cùa de tài,

muc tièu nghièn cùu, phuang phàp nghièn cùu, lich su nghièn cùu va dóng góp khoa hgc mói cùa luàn vàn khung ly thuyét cùa luàn vàn, két càu luan vàn (tr6 - tri2 )

Chuoìig L Ca sa ly luàn ve thié't che KH&CN trong truòng dai hgc

(tri3 - tr34) Nhiém vu cùa chuong này làm rò quan niém ve thiét che KH&CN, vai trò cùa hoat dóng KH&CN dói vói truòng dai hgc, vi tri cùa càc truòng dai hgc trong he thóng KH&CN cùa quóc già, quan diém thuc hièn chùc nàng NCKH trong truòng dai hgc

Chuong IL Thuc trang thié't che KH&CN trong trUàng dai hgc qua

truòng hcqy khdo sàt tai DHQGHN (tr35 - tr67) Chuong này dành de

mó tà thuc trang thiét che vi mò va vi mò co ành huóng dén hoat dòng KH&CN ó DHQGHN, càc két qua KH&CN cùa DHQGHN, mot so han che trong hoat dòng KH&CN ò DHQGHN, so bò dành già ành huóng cùa thiét che vi mò va vi mò dói vói hoat dóng KH&CN trong truòng dai hgc

Chuoìig III Giài phàp hoàn thién thiét che KH&CN trong truòng dai

hgc, (tr68 - trSl) Trong chuong này chùng tòi nèu lai nhùng vàn de bue

xùe cùa thiét che KH&CN trong truòng dai hgc, tu dò dua giài phàp nhàm hoàn thién càc thiét che

Két luan va khuyén nghi

Tài liéu tham khào

12

Chiroìig I

CO SÒ LY LUÀN VE THIÉT CHE KH&CN

TRONG TRITONO DAI HOC

1 Càc khài niém ca bàn

L 1, Thiét che xà hòi

Khài niém co bàn va xuyén suót ma chùng tòi su dung trong luàn vàn là khài niém thiét che KH&CN De làm rò dugc khài niém này, truóc hét chùng

tòi xin dugc làm rò khài niém thié't che xà hòi va khài niém hoat dòng

KH&CN, vi hoat dòng KH&CN là mot loai hình hoat dòng xà hòi, thiét che KH&CN là mot dang co bàn cùa thiét che xà hòi cùng nhu thiét che luàt phàp thiét che giào due, thiét che y té, thiét che già dinh

7.7.7 Khài niém thié't che xà hòi

Theo quan diém dugc nhiéu nhà Xà hói hgc tàn dóng, '' Thiét che xà hòi"

là mot tap hap ben vùng càc già tri, chuàn muc, vi thè, vai trò va nhóm vàn dòng xung quanh mot nhu càu ca bàn cita xà hòi Cùng eó thè hiéu thiét che xà hói nhu là mot to chùc nhàt dinh cùa hoat dóng xà hai va càc quan he xà hòi duac thuc hièn bang nhùng he thóng àn khóp cùa càc hành vi con nguói vói chuàn mite, qui pham xà hòi [37]

Càn eù vào dinh nghla này, thiét che xà hòi, bao góm co càu ben trong (nói dung hoat dòng cùa thiét che') va co càu ben ngoài (hình thùc cùa thiét che')

Xét theo co càu ben trong, thiét che' xà hòi là mot tap hgp nhàt dinh

nhùng tiéu chuàn dugc dinh huóng theo muc tiéu ve hành vi cùa nhùng nguòi nhàt dinh, trong nhùng hoàn cành nhàt dinh

Xét theo co càu ben ngoài, thiét che xà hòi biéu hien nhu là mot tóng thè

nhùng nguòi, nhùng co quan dugc trang bi nhùng phuo'ng tién vàt chat nhàt dinh va thuc hien nhùng chùc nàng xà hòi nhàt dinh

1.1.2 Chùc nàng chù yéu cùa thié't ehèxà hòi

Thiét che xà hòi co càc càc chùc nàng chù yéu nhu sau:

- TÓ chùc thuc hién mot hoat dòng xà hòi theo nhùng muc tiéu nhàt dinh cùa thiét che

- Khuyén khich, diéu chinh, diéu hoà hành vi cùa con nguòi phù hgp vói qui pham va chuàn muc cùa thiét che

- Che dinh, kiém soàt, giàm sàt nhu càu hoat dòng dac biét nhùng hành vi sai léch so vói càc chuàn muc va dói hói cùa thiét che

1.1.3 Dàe diém cùa thié't che xà hai

- Thiét che xà hòi dugc hình thành trén nhùng già tri, chuàn muc khà ben

vùng cùa xà hòi Bòi vay, khi hình thành rói, thiét che cùng tò ra khà ben vùng va khó bién dói; nò phàn ùng lai nhùng bién dói cùa xà hòi rat chàm

- Càc thiét che xà hòi thuòng duy tri nhùng già tri va chuàn muc chung, phàn ành nhùng muc tiéu va uu tién xà hòi chung, bòi vay, càc thiét che co xu huóng phu thuòc làn nhau Mot mat, bàt cu mot thié't che nào cùng dugc thè hièn mot phàn trong càc thié't che khàc va là mot mat, mot bò phàn cùa toàn

xà hòi Mat khàc, khi mot thiét che xà hòi co bàn thay dói thì thuòng kéo theo su thay dói cùa mot loat càc thiét che khàc

- Vi càc thié't che dugc thiét lap trèn ca so nhùng nhu càu xà hòi co bàn, do

vay, bàt ky mot khia canh nào cùa thié't che xà hòi cùng trò thành nhùng vàn

de nóng bóng cùa xà hòi

7.2 Hoat dòng KH&CN

1.2.1 Khài niém hoat dóng KH&CN

Theo UNESCO, hoat dòng KH&CN dugc hiéu là "tàt ed càc hoat dòng

co he thóng lièn quan chat che tói viec sdn xuàt, nàng cao, truyén bà va ùng dung càc kién thùc KH&CN, ehàng han càc khoa hgc chinh xàc va khoa hgc tu nhién, còng nghé va ky thuàt hgc, y hgc, khoa lìge nòng nghiép cùng nhu càc khoa hoc xà hòi va nhàn vàn" [49, trang 53]

14

Dinh nghla này dugc dàc trung bòi hai khia canh co bàn Khia canh thù nhàt lièn quan tói bàn chat cùa càc hoat dòng KH&CN; càc hoat dóng này dugc tién hành dua trèn viec san xuàt, phàn phói va su dung càc kién thùc KH&CN hoàc càc kién thùc lién quan chat che tói càc hoat dóng dò; chinh trong hoat dóng này ma càc kién thùc KH&CN dugc san xuàt ra, dugc truyén bà, thu thàp, chinh ly cho phù hgp vói nhu càu su dung Con khia canh thù hai lièn quan tói càc ITnh vuc cùa hoat dòng này, chàng han toàn hgc va khoa hgc tu nhién, còng nghé va ky thuàt, y hgc, khoa hgc nòng nghiép, càc khoa hgc xà hòi va nhàn vàn

Trong dinh nghla trén, ta gap hai khài niém ''khoa hgc" va ''cóng nghé'

Càc khài niém này dà dugc nhiéu tài liéu nghièn cùu ve khoa hgc luàn làm sàng

Theo nghla ròng, khoa hgc bao góm cà còng nghé Tuy nhién, cùng vói

su phàt trién lich su cùa khoa hgc va còng nghé, su phàn biét giùa càc khài niém này ngày càng rò net Cóng nghé (technology) co xuàt xù tu hai tu trong tiéng Hy Lap co: techno - co nghla là tài nàng, nghé thuàt, ky thuàt, su khéo léo; logy - co nghla là lòi le, ngòn tu, càch dién dat, hgc thuyét Technology duoc phién àm ra tiéng Phàp, tiéng Anh, va dich ra tiéng Viet là "cóng nghé" va dugc hiéu theo ba nghla: (i) Cóng nghé là "khoa hgc làm", khoa hgc ùng dung, nhàm vàn dung càc quy luàt tu nhién, càc nguyèn ly khoa hgc de dàp ùng nhu càu vàt chat va tinh thàn cùa con nguòi; (ii) Còng nghé là càc phuong tién ky thuàt, là su thè hien vàt chat hoà càc tri thùc khoa hgc ùng dung vào thuc tién; (iii) Còng nghé là tap hgp càc càch thùc, càc phuong phàp dua trén co

so khoa hgc va kinh nghiém thuc tién ùng dung vào càc ngành san xuàt khàc nhau nhàm tao ra càc san phàm va dich vu cung càp cho xà hòi

Còng nghé co càu trùc khà phùc tap vói nhiéu yéu tó hgp thành Theo su giài thich cùa Uy ban KT&XH Chàu A va Thài Bình Duong - ESCAP thì còng nghé dugc phàn giài thành bón thành phàn chù yéu sau day:

Yéu tó vàt chat (object- embodied technology hay con ggi là Technoware); day là phàn trang thiét bi, bao góm mày móc, dung cu, nhà xuòng, v.v tue là "phàn cùng" cùa cóng nghé

Yéu tó con nguòi (person- embodied technology hay con ggi là Humanware); phàn này bao góm ky nàng, tay nghé cùa dòi ngù nhàn lue de van hành, diéu khién va quàn ly day chuyén thiét bi

Yéu tó thòng tin (document-embodied technology hay con ggi là Inforware); bao góm tu liéu, dù liéu bàn mò tà sàng che bi quyét ky thuàt (know-how), v.v., tue là "phàn mém" cùa cóng nghé

Yè'u tó thiét che (institution-embodied technology hay con ggi là Orgaware); bao góm càc yéu tó ve quàn ly, tó chùc Phàn này ehùa cà càc yéu

tó ve phàn bó càc nguón lue, tao lap mang luói san xuàt, tuyén diing va khuyén khich nhàn lue Trong phàn này, cóng nghé dà dugc hien thàn trong quàn ly va khoa hgc quàn ly dà trò thành nguón lire quan trgng góp phàn nàng cao hiéu qua su dung cóng nghé

Qua nhùng dinh nghla va càc thuàt ngù nèu trèn, eó thè rùt ra mot luàn diém chung là; khoa hgc va ky thuàt là yéu tó nén tàng cùa cóng nghé con quàn ly

va khoa hgc quàn ly là yéu tó gàn két càc thành tó cùa cóng nghé thành mot chinh thè, quyét dinh su trièn khai, thành bai cùa còng nghé Tu dò eó thè nói ràng cóng nghé là quy trình vàn dung càc kién thùc khoa hgc va ky thuàt de tao

ra mot san phàm hàng hoà va dich vu hoàn chinh

122 Càc giai doqn cùa hoat dòng KH&CN

Theo nhu khài niém ve hoat dòng KH&CN ò trén day, chùng ta cùng eó

thè phàn ehia ra càc giai doan cùa hoat dóng KH&CN nhu sau;

- Nghièn cùu khoa hgc (bao góm NCCB va nghièn cùu ùng dung)

- Trién khai thuc nghiém

16

- San xuàt thù nghiém

7.3 Khài nhiém thiét che KHeScCN

Thiét che KH&CN là mot dang cùa thiét che xà hòi, bao góm càc chuàn muc già tri, vai trò va nhóm vàn dòng xung quanh nhu càu co bàn cùa xà hòi là NCKH va phàt trién cóng nghé nhàm phàt trièn tri thùc cùa con nguòi va dòi song KT&XH Mat khàc thiét che KH&CN con là mot tó chùc nhàt djnh cùa hoat dòng KH&CN va càc quan he xà hòi dugc thuc hièn ò dò bang nhùng he thóng àn khóp cùa càc hành vi con nguòi vói chuan muc, qui pham xà hói trong còng dóng nhùng nguòi hoat dòng trong linh vuc KH&CN

Nhu vay, xét ve co càu ben trong, thiét che KH&CN là mot tap hgp nhàt dinh nhùng tiéu chuàn dugc dinh huóng theo muc tiéu ve hành vi cùa nhùng nguòi nhàt dinh trong nhùng hoàn cành nhàt dinh Day là nhùng thié't che qui dinh thành vàn, trong thuc té hoat dóng KH&CN càc thiét che này dugc thè hién trén càc luàt, càc vàn bàn qui pham phàp luàt nhu nghi dinh, càc vàn bàn duói luàt nhu nghi quyét, thóng tu, qui che 0 day, thiét che KH&CN giùp cho càc truòng dai hgc thuc hién tot chùc nàng NCKH cùa minh thòng qua viéc khuyén khich, che dinh, diéu chinh càc hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc

Xét ve co càu ben ngoài, thiét che KH&CN là tóng thè nhùng nguòi, nhùng co quan dugc trang bi nhùng phuang tién vàt chat nhàt dinh va thuc hién nhùng chùc nàng hoat dòng KH&CN Trong hoat dòng KH&CN dò là nhàn lue KH&CN, là càc tó chùc KH&CN va càc trang thiét bi phuc vu cho hoat dóng KH&CN Ò day, càc thiét che KH&CN thirc hién chùc nàng tó chùc thuc hièn, kiém soàt, giàm sàt càc hoat dòng KH&CN

Càn cu co càu ben trong va co càu ben ngoài cùa thiét che KH&CN két hgp vói thuc té cùa hoat dóng KH&CN trong truòng dai hgc, chùng tói phàn loai thiét che KH&CN thành càc càp dò nhu sau:

- Thié't che KH&CN vi mò, bao góm tó chùc bò mày quàn ly Nhà nuóc va càc chinh sàch co ành huóng dén càc truòng dai hgc nói chung

- Thiét che vi mò, bao góm tó chùc, nhàn lue, càc trang thiét bi, thóng tin lièn quan dén tó chùc va hoat dòng cùa mot truòng dai hgc

Co che hoat dòng cùa thiét che KH&CN trong truòng dai hgc dugc thè hién bòi so do nhu sau

dai hgc thành vién:

• Càc khoa,

• Tó bò mòn

Càc khoa truc thuòc Truòng

Càc Vién;

Càc trung tàm nghièn cùu thuòc Truòng

Càc phòng thi nghiém trgng diém

Càc chinh sàch quàn

jy^^ va

nguón lue cho hgat dóng^ KH&CN

^

MÒI TRUÒNG KT&XH

(^'^Càc chfnh sàch quàn ly hoat dòng KH&CN trong truòng dai hoc bao góm: chinh

sàch giào due dai hoc, chinh sàch KH&CN cho càc iruòng dai hoc chinh sàch tài chinh

cho hoat dóng KH&CN trong truòng dai hoc )

So dò 2: Mò hình cùa thiét che xà bòi dén boat dòng KH&CN trong truòng dai hoc

Trong thuc té, càc thiét che tó chùc bò mày quàn ly Nhà nuóc eó ành huong dén hoat dòng KH&CN cùa càc truòng dai hgc, song nò vugt khòi khuòn khó cùa luàn vàn này, cho nén trong luàn vàn chùng tói khòng de càp dén càc thié't che vi mò ve tó chùc bò mày quàn ly Nhà nuóc

18

2 Muc tiéu va cbùc nàng xà bòi cùa truòng dai hoc

2.1 Muc tièu cùa truòng dai hgc

De eó mot nén kinh té phàt trièn cao thì càn phài eó mot nén KH&CN tién tién Song tri thùc khoa hgc phài gàn lién vói con nguòi, cho nén bàt eù mot nuóc nào muón phàt trién, cùng phài coi trgng phàt trién giào due va dào

tao, dàc biét là giào due dai hgc Luàt(?iào due khàng dinh: "Muc tièu cùa giào

due dai hgc va sau dai hgc là dào tao nguòi hgc eó phàm nhàt chinh tri, dqo dice, eó y thùc phuc vu nhàn dàn, eó kién thùc va nàng lue thuc hành nghé nghièp tuang xùng vói trinh dò dào tao, eó sue khoé, dàp ùng yéu càu xày dung

va bào ve Tó quóc'' va con qui dinh cu thè muc tiéu cùa tùng bae hgc trong

truòng dai hgc nhu sau "Dào tao trình dò dai hgc giùp cho sinh vièn nàm vùng

kién thùc chuyén mòn va ky nàng thuc hành ve mot ngành nghé, eó khà nàng phàt hièn, giài quyét nhùng vàn de thòng thuòng thiióc chuyén ngành duac dào tao Dào tao trinh dò thac sy giùp sinh vièn nàm vùng ly thuyét, eó trinh dò cao

ve thuc hành, eó khà nàng phàt hién giài quyét nhùng vàn de thuòc chuyén ngành duac dào tao Dào tao trình dò tién sy giùp nghièn cùu sinh co trinh dò cao ve ly thuyét va thuc hành, eó nàng lue nghièn cùu dòc lap, sàng tao, giài qiiyéì nhùng vàn de KH&CN va huóng dàn hoat dóng chuyén món'\ (Diéu 35,

muc 4, Chuong II cùa LuàiQìào due)

22 Chùc nàng xà hòi cùa truòng dai hgc

Tu muc tiéu cùa giào due dai hgc, eó thè thày truòng dai hgc eó càc chùc nàng xà hòi co bàn sau:

1 Dào tao dói ngù càc nhà khoa hgc, càc ky su, càc nhà quàn ly va quàn tri kinh doanh co trình dò cao, dàp ùng dugc yéu càu dói mói, bue xùe cùa dàt nuóc

2 Tién hành hoat dòng NCKH de phàt hién càc qui luàt cùa tu nhién, xà hòi va

tu duy, càc qui trình còng nghé mói va trién khai thié't ké de thuc hién càc qui trình dò, giùp dàm bào mot trình dò cao cho còng tàc dào tao, tao diéu kién cho

su phàt trièn nàng lue KH&CN cùa nhà truòng, cùa he thóng KH&CN quóc

già

3 Phuc vu xà hòi, bao góm viéc chuyén giao càc qui trình cóng nghé dà thù nghièm cho san xuàt hoàc tó chùc san xuàt de dua càc mat hàng mói cho nguòi tièu dùng

Ba chùc nàng xà hòi co bàn này cùa truòng dai hgc lièn quan chat che va tàc dòng qua lai vói nhau; Chùc nàng NCKH cung càp kién thùc khoa hgc giùp hoàn thành chùc nàng dào tao va chùc nàng phuc vu xà hói cùa truòng dai hgc chùc nàng dào tao lai cung càp nhàn lue eó trình dò khoa hgc de thuc hién chùc nàng NCKH va phuc vii xà hòi, chùc nàng phuc vu xà hòi giùp cho chùc nàng dào tao va NCKH gàn lién vói thuc tién va nguge lai càc chùc nàng này ho trg làn nhau.chùc nàng này giùp chùc nàng kia dugc hoàn thién hon Ba chùc nàng

xà hòi này cua truòng dai hgc cùng dà dugc khàng dinh trong diéu 15 cùa Bò Luàt Giào due

3 Vi tri cùa truòng dai hoc trong bé thóng KH&CN quóc già

Trong he thóng giào due quóc dàn Vièt Nam, giào due dai hgc dào tao ó hai trình dò là dai hgc (bao góm cà dai hgc va cao dàng); va sau dai hgc (bao góm thac sy va tién sy) [25]

Tinh dén thàng 12/2000 cà nuóc eó 190 truòng, phàn hiéu dào tao dai hgc

va cao dàng, khòng ké càc truòng Dàng va truòng hành chinh, trong dò eó 92 truòng dào tao bae dai hgc, 98 truòng dào tao bae cao dàng [52] Co 3 vién nghièn cùu chuyén ngành, 132 vièn/trung tàm NCKH va dào tao truc thuòc càc truòng dai hgc dà thuc hién dàng ky tó chùc hoat dòng KH&CN theo Nghi dinh 35/HDBT ban hành ngày 28/12/1992 [38] Càc truòng con eó hàng tram tram trai thuc nghiém KH&CN, hon 500 phòng thi nghiém vói càc mày móc thiét bi càn thiét , trong dò eó nhiéu phòng thi nghiém hién dai phiic vu tòt cho nhiéu ngành khoa hgc va dàc lue cho nén kinh té quóc dàn Nhùng nàm cùa thàp nièn

90, thè ky 20 càc truòng con dugc trang bi hàng loat mày vi tinh, nhiéu truòng dà nói mang internet Dòi ngù càn bó giàng day cùa càc truòng làm cóng tàc NCKH

20

eó 30.309 giàng vién, chiè'm 44% so nhàn lue KH&CN trong cà nuóc; bao góm 4.471 tién sy, ehiém khoàng 47% so tién sy trong cà nuóc; 5.149 thac sy; 18.477 giàng vién co trình dò dai hgc hoàc tuong duong, trong so dò co 342 giào su va 1.240 phó giào su [46]; nhiéu giàng vién dai hgc eó trình dò cao va là chuyén già hàng dàu trong càc ITnh vuc KH&CN cùa dàt nuóc; ngoài ra càc truòng con co mot dòi ngù dòng dào hàng chuc van sinh vién, càc hgc vién sau dai hgc va nghièn cùu sinh co thè tham già hoat dóng KH&CN

Giai doan 1980-1990 là thòi ky ma ra huóng trién khai viéc dua càc thành tuu khoa hgc va ky thuàt vào san xuàt thóng qua càc hgp dóng kinh té Mot so thành tuu khoa hgc nói bàt cùa càc truòng dai hgc trong giai doan này là; chgn Igc, lai tao khu vuc hoà va nhàn ra dién ròng càc gióng lùa khàng rày

eó nàng suàt cao Càc gióng lùa NN.2B, NN.3A, NN.6A, NN.7A dugc eoi là nhùng gióng lùa chù lue, dà dugc gieo trong hàng van hée-ta ò dóng bang song Cùu Long Nhùng thành tuu khoa hgc ve Ign lai kinh té dà giùp chgn Igc dugc càc gióng Ign lai tàng trgng nhanh, ty le nac cao thich hgp vói diéu kién chàn nuòi ó Vièt Nam, dà dugc ùng dung o nhiéu tinh dem lai hiéu qua kinh té cao Còng trình nghièn cùu thiét ké xày dung day chuyén san xuàt bò dòi bom cao

àp dà dugc dua vào ké hoach trièn khai cùa Nhà nuóc, dà tiét kiém dugc hàng chuc trieu dòng vi khòng phài nhap day chuyén cùa nuóc ngoài Trong 5 nàm 1986-1990, càc truòng dai hgc dà chù tri 7 chuong trình trgng diém càp Nhà nuóc, 5 trong 7 chuong trình này dat loai xuàt sàc, 2 chuong trình Nhà nuóc dat loai khà; hon 150 de tài càp Nhà nuóc, trong dò hon 60% de tài càp Nhà nuóc này dat loai xuàt sàc, gàn 40% de tài dat loai khà; 500 de tài càp bò va hon

2000 de tài càp co so va hàng tram de tài càp tinh, thành phó phuc vu cho càc muc tièu phàt trièn KT&XH

Trong giai doan 5 nàm 1991-1995, càc truòng dai hgc cùng dà ky két va thuc hién 42 du àn san xuàt thù - thù nghiém càp Nhà nuóc vói tóng kinh phi

ho trg tu Bò Khoa hgc, Cóng nghé va Mói truòng là 15.755 triéu dóng, 129 du

àn càp bò vói tóng kinh phi 4.839 triéu dóng Nhiéu du àn san xuàt thù-thù nghiém dà dem lai hiéu qua kinh té, truc tiép phuc vu dòi song xà hòi, quóc

phòng, an ninh nhu dùng vàt liéu composite de che tao cành cùa cóng ngàn man o dóng bang song Cùu Long, hoàn thién thiét bi va day chuyén thiét bi màu che bién hat diéu (Dai hgc Quóc già Thành phó Ho Chi Minh), thiét ké day chuyén che tao òng dàn va bé ehùa bang vàt liéu composite, che tao son chóng àn mòn chat luong cao trén co so tao màng epoxylaccol (Dai hgc Bach Khoa Ha nói), phàt trién mò hình nòng nghiép trén vùng dàt trùng (Dai hgc Nòng nghiép I), qui trình cóng nghé khai thàc mó than nhó lo via ò vùng Quàng Ninh (Dai hgc Mò - Dia chat), hoàn thién còng nghé san xuàt màng Igc thuó'c tièm, dich truyén, màng Igc vi trùng va màng tién Igc, nghièn cùu mot

so chat co hoat tinh sinh dugc hgc tu thào mòc va ùng dung chùng vào muc di'ch làm thuóc ehùa bénh (DHQGHN) Trong giai doan này, càc truòng dai hgc chù tri 3 chuong trình trgng diém càp Nhà nuóc va hàng tram de tài nghièn cùu thuòc càc chuong trình KH&CN càp Nhà nuóc Càc két qua nghièn cùu này dà góp phàn xàc lap nhùng càn eù khoa hgc de Dang va Nhà nuóc de ra càc chù truòng chinh sàch Chuong trình KX03 dà xàc lap luàn cu

khoa hgc nhàm hoàn thién càc chinh sàch kinh té va co che quàn ly kinh té

góp phàn trong du thào bào cào cùa Dai hòi Dàng làn thù VIII; chuong trình KX07 dà eó nhùng kién nghi vói Dàng va Nhà nuóc trong llnh vuc chàm sóc, boi duong, phàt huy nhàn tó con nguòi vi dàn giàu nuóc manh, xà hòi còng bang, vàn minh; chuong trình KX02 dà dóng góp nhéu y kién làm co so cho viéc hình thành Luàt Bao ve Mòi truòng va mot so qui dinh duói luàt

Giai doan 1996-2000, càc truòng dai hgc dà tich cuc va chù dòng tham

già càc chuong trình KH&CN càp Nhà nuóc, xày dung va de xuàt nhiéu de tài dòc lap càp Nhà nuóc, tiép tue phàt huy vai trò va thè manh cùa hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc Càc càn bò giàng day trong truòng dai hgc dà

va dang thuc hién 11 chuong trình KH&CN trgng diém; Chuong trình Dién tu

- Tin hgc - Vién thòng; Chuong trình Cóng nghé Sinh hgc phuc vu phàt trièn nóng - làm - ngu nghiép ben vùng; Chuong trình Bào ve Mói truòng song va sue khoé con nguòi; Chuong trình Cóng nghé Vàt liéu, Chuong trình Còng nghé Tu dòng hoà; Chuong trình Còng nghé Che tao mày, Chuong trình Diéu tra nghièn cùu bién; su dung hgp ly tài nguyèn va bào ve mòi truòng, Chuong

22

trình Phàt trièn toàn dién Nòng nghiép, da dang va tùng buòe hièn dai hoà, xày dung chién lugc va chinh sàch phàt trièn nàng lugng ben vùng, CNH, HDH giao thòng van tài, bào ve va nàng cao sue khoé còng dóng

Ngoài ra, càc truòng dai hgc con là noi chù tri tó chùc nhiéu hòi thào, hòi nghi khoa hgc lón cùa quóc già va quóc té Càc hòi thào va hòi nghi khoa hgc khòng nhùng là dip trao dói càc két qua, kinh nghiém va thòng tin khoa hgc ma

con là noi gap gò, lién két càc hoat dòng KH&CN giùa càc nhà khoa hgc, càc

truòng dai hgc, vién nghièn cùu trong va ngoài nuóc, noi thu hùt su chù y va tham già cùa còng dóng khoa hgc va du luan xà hòi trong nuóc va quóc té

Nhu vay, vói nguón lue KH&CN to lón va nhùng dóng góp quan trgng cho su phàt trién cùa su nghiép giào due va dào tao, su nghiép khoa hgc, su nghiép dói mói va phàt trién cùa dàt nuóc hién nay; càc truòng dai hgc thuc su

xùng dàng là càc ca so nghièn cùu KH&CN manh me va co vi tri tuong xùng

trong he thóng càc co quan KH&CN quóc già

4 Vai trò cùa boat dóng KH&CN trong truòng dai boc

4.1 Vai trò cùa hoat dòng KH&CN dói vói ban thàn càc truòng dai hgc

1 Hoat dòng KH&CN truóc hét giùp càc truòng dai hgc tao ra chat lugng

dào tao cao

- Hoat dòng KH&CN, dàc biét là NCCB, giùp cho viéc tìm kiém càc tri thùc

khoa hgc mói, tao diéu kién cho su phàt trién càc bò mòn khoa hgc, càc truòng phài khoa hgc, càc llnh vuc nghièn cùu mói va dàm bào cho trình dò khoa hgc cùa nhà truòng theo kip trình do phàt trién khoa hgc tién tién trén thè' giói

- Hoat dòng KH&CN giùp phàt trién ve chat lugng dói ngù càn bò giàng day, làm cho nguòi thày trò thành nhùng chuyén già khoa hgc giói, eó uy tin cao trong xà hòi, dem lai cho sinh vién kién thùc co bàn ròng, tién tién, vói càc phuang phàp luan vùng chàe

- Hoat dòng KH&CN ò càc co so khoa hgc trong truòng dai hgc hién nay ò tàm vi mó cùng nhu vi mò déu góp phàn dói mói phuang thùc quàn ly, phuong phàp truyén thu kién thùc cho sinh vièn va dào tao theo huans; dàn chù hoà, tién tién, hién dai Hoat dòng KH&CN giùp càc truòng dai hgc thuc hién tot nhiém vu dào tao càn bò khoa hgc co trình dò cao (thac sy va tién sy), trén thuc té nhiéu de tài NCKH dà giùp hàng tram càc luàn àn tién

sy va luàn vàn thac sy dugc hoàn thành

2 Hoat dóng KH&CN trong truòng dai hgc là chiée càu nói gan nhà truòng

vói xà hòi

- Su hgp tàc trong hoat dòng KH&CN vói càc ngành cóng nghiép thuòng mai

giùp nhà truòng nàm dugc càc nhu càu cùa xà hói va phàn ành vào hoat dòng dào tao va NCKH cùa minh nguge lai, càc ngành còng nghiép, thuòng mai , cùng tiép càn dugc nhùng su phàt trién mai nhàt trong càc llnh vuc khoa hgc chù ehót de dinh huóng su hgp tàc khoa hgc va phàt trièn cùa ngành minh

- Hoat dòng KH&CN tao mòi truòng rèn luyén ky nàng, phuong phàp nghièn cùu, hgp tàc trong lao dóng khoa hgc, lao dòng san xuàt cho sinh vièn, giùp cho hg co nghé nghiép chuyén mòn vùng vàng, dàp ùng dugc yéu càu cùa thuc tién ngay khi ra truòng Diéu này rat quan trgng bòi vi trong nén kinh

té thi truòng hién nay, càc ca so déu chi muón nhàn nguòi lao dòng co nàng

lue bàt tay ngay vào còng viéc vói su dòi hói rat cao, chù khòng muón nguòi lao dóng màt thòi gian vào viéc làm quen vói cóng viéc nhu thòi ky kinh té chi huy tap trung

- Thóng qua càc hgp dóng KH&CN vói càc co so kinh té va xà hòi, truòng dai hgc phàt huy dugc nguón lue KH&CN cùa minh de phuc vu sir nghiép dói mói cùa dàt nuóc, làm cho truòng dai hgc tra thành trung tàm vàn hoà - khoa hgc cùa vùng va dàt nuóc, dóng thòi day cùng là co hòi quan trgng de duy tri su dò'i thoai dàm bào cho nhùng nguòi mói tot nghiép, dàc biét là vói nhùng nguòi eó bang càp ve nghièn cùu dugc dàt dùng ehò trong càc ngành còng nghiép, thuòng mai

3 Hoat depng KH&CN làm cho càc truòng dai hgc tra thành càc ca sa NCKH

manh, eó vi tri xùng dàng trong he thóng càc ca quan KH&CN quóc già, giùp thuc hién tòt chùc nàng xà hepi ca bàn thù hai cùa minh

- Hoat dòng NCKH là mói truòng de phàt trièn nàng lue KH&CN cùa nhà

truòng cà ve so lugng va chat lugng

- Hoat dòng KH&CN tao ra càc nguón thu ngoài ngàn sàch Nhà nuóc de ho trg cho dào tao, xày dung co so vàt chat - ky thuàt, cài thién dòi song dòi ngù càn bò giàng day va sinh vién, dàm bào su phàt trièn cùa nhà truòng, nhàt là trong tình hình dàu tu tu ngàn sàch Nhà nuóc cho nhà truòng con eo hep, chua dàp ùng dugc yéu càu va trong diéu kién nén kinh té thi truòng mói dang hình thành ò nuóc ta thì viéc huy dòng càc nguón vón khàc con han che

Tom lai: Hoat dóng KH&CN eó vai trò dàc biét quan trgng va to lón trong viéc

giùp càc truòng dai hgc eó chat lugng dào tao va uy tin khoa hgc cao, là chiée càu nói gàn nhà truòng vói xà hòi, va làm cho càc truòng dai hgc tra thành càc

co so NCKH manh, eó vi tri xùng dàng trong he thóng càc co quan KH&CN quò'c già, giùp thuc hién tot chùc nàng xà hòi co bàn thù hai cùa minh de co thè thuc hien tot muc tiéu cùa giào due dai hgc trong giai doan hién nay

42 Vai trò cùa hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc dói vói su phàt trién kinh té va xà hói

Hoat dòng KH&CN cùa truòng dai hgc co tàc dung nhiéu mat dò'i vói sii phàt trién xà hòi, thè hién nhu sau;

1 Ve mat hgc thuàt, su phàt trién càc khoa hgc co bàn là rat càn thiét vi

chùng là nén tàng cho càc nghièn cùu ùng dung va tiép thu cóng nghé nhàp Su phàt trién càc khoa hgc co bàn gàn chat vói trièn vgng va khuynh huóng cùa phàt trién giào diie hgc dai hgc, boi vi càc truòng dai hgc phài cung càp cho sinh vién nhùng kién thùc eo bàn làm co so cho hg trong suót cuge dòi cóng tàc sau này, dóng thòi day cho hg càch tu hgc va cung càp nhùng hiéu biét thuc té trong vòng 5-10 nàm dàu cóng tàc Muón nhu vay, càc truòng dai hgc phài thuc

su là nhùng trung tàm khoa hgc co bàn manh, dòi ngù giàng vién phài thirc su

là nhùng nhà khoa hgc eó trinh dò cao ve khoa hgc co bàn Càc két qua NCCB

eó thè chua tàc dòng truc tiép vào dòi song va san xuàt, nhung hiéu qua giàn tiép cùa NCCB là quan trgng, vi day là co so cho viéc ehiém llnh va sàng tao KH&CN, là co SÒ de hoach dinh càc duòng lò'i chinh sàch dàm bào cho su phàt trièn ben vùng cùa dàt nuóc

2 Ve màt kinh té, nhiéu de tài sau khi két thùc giai doan nghièn cùu

trién khai dugc ùng dung vào san xuàt dà dem lai hiéu qua kinh té cao Hoat dòng trién khai ùng dung két qua NCKH vào san xuàt cùa càc truòng dai hgc

dà phàt trién manh Càc du àn san xuàt thù - thù nghiém dà co tàc dung tot là nhanh chóng dua càc két qua NCKH vào thuc tién va giùp khàng dinh tinh dùng dàn cùa càc de tài nghièn cùu Càc truòng dai hgc càc vién, trung tàm nghièn cùu thuòc càc truòng dà thuc su góp phàn vào su phàt trièn, tàng truòng kinh té cùa dàt nuóc Ngoài ra thòng qua hoat dòng KH&CN càc truòng dai hgc cùng co sir chù dòng thèm nguón vón, cho dù con rat it ói nhung cùng góp phàn tàng cuòng co so vàt chat, cài thién dòi song càn bò giàng day, cóng nhàn vièn va sinh vién trong truòng

3 Ve màt xà hòi, hoat dóns KH&CN cùa càc truòng dai hoc trone thòi

gian qua dà chùng tò vai trò khòng nhó cùa minh, két qua cùa càc de tài nghièn cùu dà góp phàn xày dung eo so ly luàn cho su nghiép CNH, HDH dàt nuóc, xàc lap càc luan eù khoa hgc nhàm dói mói hoàn thién càc chinh sàch, co che quàn ly, kién nghi phuang huóng va bién phàp dàm bào su phàt trièn xà hòi ben vùng Ngoài ra, càc truòng dai hgc cùng là noi trao dói thòng tin khoa hgc va kinh nghiém, noi gap gò giùa càc nhà khoa hgc, lién két hoat dóng KH&CN giùa càc truòng dai hgc, càc vién nghièn cùu va càc co so trong nuóc va nuóc ngoài

5 Quan diém ve boat dòng KH&CN trong truòng dai hoc

5.1 Quan diém cùa càc nuóc trèn thè giói ve hoat dóng KH&CN a truòng dai hgc

Xu thè phàt trièn càc hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc trén thè giói vói dàc diém ve chùc nàng dào tao va càu trùc nguón lue tuy eó nhùng net khàe

26

nhau do càc diéu kién kinh té, xà hòi nhung déu khàe hoa tuong dói rò net càc quan diém eo bàn sau day;

5.1.1 Quan diém eoi càc truòng dai hgc là lue lugng chù yéu trong NCKH cùa quóc già, dàc biét là trong NCCB

0 càc nuóc phàt trién nhu My, Nhàt, Due, Phàp , càc truòng dai hgc dugc coi là nhùng lue lugng nghièn cùu chù yéu Càc truòng dai hgc ò càc nuóc này déu eó nguón lue khoa hgc rat manh: nhu co dòi ngù giào su, giàng vién dóng thòi là càc nhà khoa hgc hàng dàu trong càc llnh vuc nghièn cùu, cùng vói dòi ngù hgc vièn sau dai hgc lày nghièn cùu làm mot phuong thùc giàng day -hgc tàp quan trgng Dói ngù càn bò khoa hgc cùa càc truòng ehiém mot ty le lón so vói cà nuóc

Cùng vói viéc tó chùc càc bò mòn khoa truòng mot càch eó he thóng phù hgp vói yéu càu giàng day va nghièn cùu cùa xà hòi, vói nhùng co so vàt chat va thiét bi quy già, hién nhién truòng dai hgc là noi thich hgp nhàt de tién hành NCCB, nghièn cùu thàm dò cùng nhu nghièn cùu ùng dung va phàt trién

Càc co SÒ san xuàt, co quan quóc phòng ky nhiéu hgp dóng nghièn cùu vói càc

truòng dai hgc va thuòng ehi xày dung co so nghièn cixu chuyén de hoàc chuyén ngành lue truòng dai hgc khòng dàp ùng dugc yéu càu cùa hg

5.L2 Quan diém két hgp chat che giùa hoat dòng giào due - dào tao vói hoat depng KH&CN va sùphàn tàch eó giói han càc bò plmn trong nhà truòng

Tàt cà càc eo so dào tao dai hgc va trèn dai hgc trén thè giói déu tién hành NCKH va chùc nàng NCKH dà tra thành yè'u tó thù nhàt trong day chuyén nghièn cùu - giàng day, bòi vi hoat dòng nghièn cùu phài thuc hién càc muc tiéu:

- Chuàn bi kién thùc dòn dàu cho noi dung giàng day

- Dàm bào trình dò khoa hgc cao cho qua trình giào due va dào tao

- Nàng cao trình dò nhà khoa hgc va tiém lue khoa hgc cùa dàt nuóc

Ba muc tiéu này quan trgng nhu nhau va hoat dòng giào due va dào tao cùng gàn bó vói hoat dòng KH&CN trèn co so ba muc tiéu này Vi thè, ò càc nuóc cóng nghiép phàt trién, viéc dàu tu cho NCKH trong càc truòng dai hgc rat dugc coi trgng

Nhàt Bàn là nuóc dàe biét quan tàm dén viéc phàt trièn giào due khoa hgc, cóng nghé cho con nguòi coi day là bién phàp hàng dàu trong chién lugc phàt trién kinh té Chùc nàng co bàn cùa truòng dai hgc Nhàt Bàn dugc khàng dinh là; dào tao dòi ngù càn bò KH&CN cho dàt nuóc va phàt huy nguón lue KH&CN cùa nhà truòng de tié'n hành càc còng trình NCKH phuc vu dàt nuóc Xét ve già tri, càc truòng dai hgc Nhàt Bàn dàm nhiém trén 60% tóng so già tri càc còng trình NCCB va gành nàng chù yéu ve NCCB ó Nhàt tu truóc tói nay cùng nhu ve làu dai ve sau này vàn dàt lèn vai càc truòng dai hgc Chinh phù Nhàt Bàn dà dàu tu cho hoat dòng NCKH ò truòng dai hgc nhùng so tién khóng lo [38]

Ben canh quan diém két hgp chat che giùa giàng day va nghièn cùu con

eó mot quan diém mai - quan diém phàn tàch bó phàn, cùng dang phàt trién rat manh trong càc truòng dai hgc Trong tùng truòng dai hgc eó mot bò phàn càc nhà khoa hgc tàch hoàn toàn hoàc tùng thòi gian ra khòi nhiém vu giàng day, hình thành càc nhóm nghièn cùu chuyén biet, càc trung tàm nghièn cùu, càc phòng thi nghiém chuyén de, càc co so trièn khai ùng dung càc thành tuu KH&CN Quan diém phàn tàch bò phàn là thè hién su tap trung nguón lue theo muc tiéu chuong trình nhàm nàng cao hiéu qua hoat dòng KH&CN

5.1.3 Quan diém tàp trung nguón lue

De giài quyét eó hiéu qua nhùng nhiém vu phùc hgp va khó khan do thuc tién phàt trién xà hòi dat ra, càc truòng dai hgc vói truyén thóng phàn tàn nguón lue hien eó do nhu càu dào tao, bòi duòng cùa minh bàt buòe phài thuc hién càc bién phàp tó chùc khoa hgc nhàm tàp trung nguón lue, dò là két qua cùa qua trình hgp ly hoà tó chùc hoat dòng KH&CN trong nhà truòng nhàm phàt huy tòi da còng suàt cùa eo so vàt chat ky thuàt va nàng lire nghièn cùu cùa càc nhà

28

khoa hgc Tàp trung nguón lue nghièn cùu dugc thè hién trén hai khia canh: nhàn lue va vàt lire

Ve nhàn lue quan diém tap trung nguón lue nghièn cùu thòng qua phàn

cóng lao dòng co thè dugc thuc hién theo hai phuong thùc:

- Thù nhàt: tàp trung càc nhà khoa hgc theo chuong trình nghièn cùu trgn ven

tu khàu dàu dén khàu cuoi, trong thòi gian dò khòng (hoàc rat it) tham già giàng day Sau khi két thùc còng trình nghièn cùu, nhùng càn bò khoa hgc này lai quay trò ve giàng day

- Thù hai: tàp trung theo nguyèn vgng, khà nàng va su phù hgp vói nhu càu phàt trièn cùa khoa hgc va cùa xà hói Hình thùc này mang tinh chat dai han

va rò net hon

Ve veìt lue hién nay khòng thè nói dén thành cóng trong NCKH ma khóng

de càp dén vai trò cùa phuong tién ky thuàt Theo dành già cùa nhiéu nhà nghièn cùu thì trang thiét bi là diéu kién tàt yéu de tién hành NCKH trong giai doan hién nay Vi vay, vàn de tap trung nguón lue ve trang thiét bi dà trò thành mot xu thè tàt yéu cùa càc nuóc, dàe biét dói vói càc nuóc con nghèo hoàc dang phàt trién Viéc su dung chung trang thié't bi dà trò thành hién tugng phó bién

va eó thè thuc hién theo 3 dang;

- Cùng khai thàc khà nàng thié't bi theo chuyén ngành,

- Cùng khai thàc khà nàng thiét bi theo vùng lành thó,

- Cùng khai thàc khà nàng thiét bi dò'i vói càc loai eó già tri dac biét, dàt tién Theo dang này, càn eó sii phàn biét theo chuyén ngành hoàc lành thó

Quan diém tap trung nguón lue con thè hién o viec tó chùc càc chuong trình nghièn cùu trgng diém, càc trung tàm nghièn cùu va phàt trién, càc tó hgp, lién hgp "dào tao - khoa hgc - san xuàt", càc dàc khu KH&CN (Science and Technology Park) Viéc tap trung khai thàc nguón lue thiét bi khòng ehi giói han trong nói bò ngành giào due va dào tag ma con dugc ma ròng ra càc khu vuc nghièn cùu va trièn khai Hién tugng rò net ma ta eó thè quan sàt dugc ò

nhiéu nuóc trén thè giói là quan diém tàp trung nguón lue de giài quyét càc nhiém vu gàn chat vói chién lugc phàt trièn KH&CN, kinh té va xà hói cùa tùng nuóc, càc llnh vuc mùi nhgn ma quóc già dang quan tàm

5.1.4 Quan diém lièn két trong hoat dòng KH&CN

San xuàt xà hòi ngày nay khóng thè phàt trién dugc nèu khòng dira vào khoa hgc va nguge lai bàn thàn khoa hgc cùng khòng thè tón tai duoc nèu khóng gàn bó chat che vói mot nén san xuàt hién dai Thuc tién này dà dugc

KarlMax tién doàn là "su chuyén hoà cùa qua trình lao dòng dan gian sang

qua trình khoa hgc'' [6, 145]

Quan diém lièn két trong nghièn cùu khoa hgc ò càc nuóc thè hién ó nhiéu dang thùc rat khàc nhau, song càc truòng dai hgc luòn dugc coi là mot bò phàn cùa càc dang lién két nhàm phàt huy tiém iuc KH&CN cua dàt nuóc Quan diém lién két này ngày càng thè hièn rò net, chù yéu dua trén càc yéu tó sau;

- Thòng qua càc hgp dóng lièn két nghièn cùu dai han va càc hgp dóng cu thè

eó phàn dinh tràch nhiém va quyén Igi rò ràng Khi nghiém thu két qua co thanh toàn song phàng Tuy nhién càn luu y day khóng phài là mói quan he don thuàn ve màt kinh té ma là su hgp tàc thuc su ve khoa hgc

- Thóng qua lièn két hgp tàc nghièn cùii khoa hgc vói càc co so san xuàt, càc truòng dai hgc càng phài day manh NCCB de tìm ra càc còng nghé dòn dàu dàm bào su tón tai cùa càc xi nghiép trong tuong lai Nguge lai, càc co so san xuàt phài tao diéu kién dàm bào co so vàt chat ky thuàt cho boat dòng nghièn cùu; chinh tu day này sinh nhùng còng nghé then ehót va hình thành phàt trièn nhùng khà nàng phàn ùng linh hoat cùa khoa hgc vói san xuàt

5.1.5 Quan diém ma ròng pham vi hoat depng KH&CN

Theo truyén thóng, càc truòng dai hgc là noi san sinh ra kién thùc va dào tao,

là noi tap trung tiém lue NCCB Trong nhùng thàp nièn gàn day, nhiéu truòng dai hgc trèn thè giói dà nhàn thày su càn thiét phài mò ròng dién hoat dòng

30

KH&CN Quan diém này hoàn toàn phù hgp va là he qua tàt yéu cùa quan diém tàp trung nguón lue Ben canh viéc day manh hon nùa NCCB, di sàu tìm hiéu càc qui luàt khàch quan cùa càu trùc vàt chat, truòng dai hgc con tham già tich cuc vào càc hoat dòng ùng dung va phàt tnén càc két qua nghièn cùu này vào thuc tién san xuàt Viéc mò ròng hoat dóng nghièn cùu nhàm;

- Tàp trung khai thàc triet de nguón lue san eó

- Góp phàn tich cuc hon vào viéc thoà man nhu càu ve KH&CN cùa san xuàt

- Mò ròng dia bàn hoat dòng tao diéu kién nàng cao chat lugng giào due va dào tao

- Gàn bó chat che hon ly luan vói thuc tién

Quan diém này làm xuàt hién trong càc truòng dai hgc nhiéu co so nghièn cùu ùng dung, trièn khai; càc xuòng pilot tram nghièn cùu thuc nghièm, thi nghiém, càc trung tàm tu vàn ùng dung càc thành tuu KH&CN

52 Quan diém cùa Dàng va Nhà nuóc Vièt Nam ve hoat dóng KH&CN trong càc truòng dai hgc

5.2.1 Quan diém ve chùc nàng NCKH trong truòng dai hgc

Tu làu, Dàng va Nhà nuóc ta dà thày rò vai trò quan trgng cùa hoat dóng KH&CN dói vói su phàt trién giào due va dào tao cùng nhu tiém lue KH&CN

to lón cùa càc truòng dai hgc nén dà khàng dinh trong nhiéu nghi quyét, ehi thi

Nghi quyét 37/TW ngày 20/4/1981 cùa Bò Chinh tri ve chinh sàch khoa

hgc va ky thuàt dà xàc dinh; "Mòi truòng dai hgc phdi là mot ca sa giàng day,

dóng thòi là mot ca sa NCKH Phàt trién ròng rài cóng tàc NCKH va ky thuàt trong càc truòng dai hgc nhàm phàt huy thè manh cua dòng dào dói ngù càn bò khoa hgc va tinh dóng bó da dang trong ca càu càc ngành chuyén mòn'Yiì]

Dén Nghi quyét 26/TW cùa Bó Chinh tri ngày 30/3/1991 lai khàng dinh

mot làn nua; "Càc truòng dai hgc vita là casa dào tao, vita là ca sa nghièn cùu

va ùng dung KH&CN'\ ngoài ra con dinh huóng tàng cuòng cóng tàc NCCB

trong càc truòng dai hgc "Chuyén mot so nhièm vu nghièn cùu ly thuyét ve càc

truòng dai hgc vói hình thùc thich hgp de tàn dung khà nàng dói ngù càn bò giàng day va ca sa vàt chat ky thuàt cùa nhùng truòng co diéu kién'' [30]

5.22 Quan diém gan két NCKH, dào tao va san xuàt

Quyét dinh 324/CT ngày 11/9/1992 cùa Chù tich Hòi dóng Bó truòng ve

tó chùc lai mang luói eo quan KH&CN dà de ra nguyèn tàc " gàn NCKH vói

dào tao, eoi càc truòng dai hgc va càc ca quan KH&CN là mot he thóng nhàt, càn co su sàp xèp phàn còng hgp ly va két hgp cheut che nhàm phàt huy tò'i da nàng lue cùa lue lugng càn bò KH&CNeùa cà nuóc, nàng cao chat lugng dào tao va NCKH ''[42] Tiép theo dò, Nghi quyét Trung uong 02-NQ/HNTW,

khoà Vili ngày 24/12/1996 cùa Ban Chàp hành Trung uong Dàng ve dinh huóng chién lugc phàt trièn giào due va dào tao KH&CN trong thòi ky CNH

HDH dén nàm 2000 khàng dinh; " Cac iruùng dai hgc pimi là càc trung tàm

nghièn cùu KH&CN, chuyén giao va ùng dung còng nghé vào san xuàt va dòi song , dàm bào két hgp giùa vièn nghièn cùu va truòng dai hgc, gàn hoat

dóng KH&CN vói hoat dóng san xuàt kinh doanh"[33]

Dàe biét, quan diém cùa Dàng va Nhà nuóc coi chùc nàng cùa truòng dai hgc vùa dào tao, vùa NCKH, vùa phó bién va ùng dung càc kién thùc phuc vu dòi song xà hói dugc khàng dinh mot làn nùa trong Luàt Giào due (dà dugc Quóc hòi khoà X thòng qua ngày 2/12/1998) tai diéu 15 diéu 53 va diéu 54;

" Nhà nuóc tao diéu kién cho nhà trùang tó chùc tó chùc nghièn cùu ùng

dung, phó hién KH&CN, két he/p dào tao vói NCKH va san xuàt nhàm nàng cao chat lugng giào due va phuc vii xà hòi ''[25]

5.2.3 Quan diém teup trung nguón lue

Nghi quyét Trung uong 02-NQ/HNTW, khoà Vili ngày 24/12/1996 cùa Ban Chàp hành Trung uong Dàng ve dinh huóng chién lugc phàt trién giào due

va dào tao, KH&CN trong thòi ky CNH, HDH dén nàm 2000 xàc dinh rò

nhiém vu: " Tiép tue sàp xèp lai mqng luói càc truòng dai hgc, cao dàng va

32

càc vièn nghièn cim de gàn dào tao vói NCKH, tàn dung tò'i ini nàng lue cùa dòi ngù va ca sa veìt chat hièn eó "

Nhu vay, quan diém cùa Dàng va Nhà nuóc Vièt Nam là coi trgng còng tàc NCKH trong truòng dai hgc, vói nhùng dàc diém riéng cùa nò nhu hoat dóng NCCB va NCKH ve giào due dai hgc là nhùng hoat dòng co vi tri quan trgng trong viec tao ra su phàt trièn cùa bàn thàn càc truòng dai hgc va dàp ùng yéu càu CNH, HDH cùa dàt nuóc

2 Càc truòng dai hgc hòi dù diéu kién de thuc hién nhiém vu nghièn cùu khoa hgc va phàt trièn cóng nghé, vi day là noi tàp trung mot nguón lue KH&CN dàng ké cùa quóc già, dàc biét là dòi ngù nhàn lue KH&CN eó trinh dò cao

3 Hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc eó vai trò hét sue quan trgng, dò là

giùp cho truòng dai hgc thuc hièn tot chùc nàng dào tao cùa minh thóng qua viéc cung càp cho sinhvién càc kién thùc khoa hgc eo bàn va giùp cho giào vièn nàng cao nàng lue nói sinh cùa minh, góp phàn xày dung nói dung bài giàng phong phù, hàp dàn va thiét thuc vói dòi song xà hòi

4 Hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc ben canh viéc phuc vu chinh bàn thàn truòng dai hgc, con co tàc dung thùc day su phàt trién kinh té - xà hòi Qua hoat dóng này truòng dai hgc eó thè nhàn dugc su dàu tu trò lai cùa càc doanh nghiép, làm cho truòng dai hgc co diéu kién nàng cao chat lugng dào tao, tàng

uy tin, cùng eó vi thè cùa truòng dai hgc trong xà hòi Tuy nhién nhùng két qua cùa càc hoat dòng KH&CN cùa càc truòng dai hgc khóng nén dugc dành già

bang két qua thuòng mai cùa chùng ma bang chat lugng va su thich dàng ve mat dào tao ma chùng dem lai

Nghièn cùu càc ành huóng cùa thié't che KH&CN hién tai dang ành huòng dén càc hoat dóng KH&CN trong truòng dai hgc va hoàn thién chùng de cho càc truòng dai hgc thuc hién tòt chùc nàng nghièn cùu khoa hgc va thòng qua dò thuc hién tòt càc chùc nàng dào tao cùa minh thuc chat là tìm càc giài phàp quàn triét duòng lói cùa Dàng

34

Chiroìig II THl/C TRANG THIÈT CHE KH&CN TRONG

TRUÒNG DAI HOC QUA TRlTÒNG HOP DHQGHN

1 Tbiét cbéchinb sàcb cbo boat dòng KH&CN trong truòng dai boc

1.1 Thiét che chinh sàch xàc dinh vai trò cùa hoat dóng KH&CN

trong truòng dai hgc

Nghi quyét 37/TW ngày 20/4/1981 cùa Bò Chinh tri ve Chinh sàch Khoa hgc va Ky thuàt làn dàu tién khàng dinh vai trò cùa càc truòng dai hgc trong

nghièn cùu khoa hgc: "Mói truòng dai hgc phài là mot ca sa giàng day, dóng

thòi là mot ca sa NCKH Phàt trién ròng rài còng tàc NCKH va ky thuàt trong càc truimg dai hgc nhàm phàt huy thè manh cua dòng dào dói m^ù càn bó khoa hgc va tình dóng bò da dang trong co càu càc ngành chuyén mòn Phàt huy hét tièm nàng cùa nhùng ca sa vàt chat - ky thuàt phuc vu giàng day cita truòng, dóng thòi xày dung nhùng phòng hoàc vién nghièn ciai chuyén ngành, chuyén

de hay lièn ngành càn thié't"[3l] Dóng thòi Nghi quyét 37/TW cùng chi ra vai

trò, nhiém vu cùa hoat dòng NCKH trong càc truòng dai hgc; "Hoat dóng

nghièn ahi cùa càc truòng dai hgc phài nhàm giài quyét càc vàn de khoa hgc

va ky thueìt bue thiét nhàt cùa nén kinh té quóc dàn, truóc hét là nhùng nhièm vii end càc chuang trình tién bò khoa hgc va ky thueìt va chuang trình NCKH trgng diém cùa Nhà nuòc, dóng thòi coi trgng viéc nghièn cim phàt trién ly luàn cùa càc ngành khoa hgc, phàt trién khoa hgc giào due dai hgc, cài tié'n nói dung, chuang trình dào tqo"[3ì] Nhu vay, Dàng va Nhà nuóc bàt dàu de

càp dén vai trò hoat dóng NCKH cùa truòng dai hgc nhu là mot nhiém vu thù hai sau nhiém vu giàng day Trong thòi ky này, nhiém vu NCKH trong càc truòng dai hgc là de giài quyét càc vàn de bue thié't cùa nén kinh té quóc dàn, dóng thòi phuc vu hoat dòng dào tao cùa càc truòng dai hgc vói chù truòng tàn dung ve nhàn lue khoa hgc va co so vàt chat cùa truòng dai hgc

Dén Nghi quyét 26 /TW, ngày 30/3/1991 cùa Bò Chinh tri, Dàng ta lai mot làn nùa khàng dinh lai vai trò cùa hoat dóng NCKH trong truòng dai hgc:

"Càc truòng dai hgc vùa là ca sa dào tao, vùa là ca sa nghièn cihi va itng dung KH&CN" dóng thòi quyét dinh: "Chuyén mot so nhiém vu nghièn cùu ly thuyét

ve càc truòng dai hgc vói hình thùc thich hgp déteìn dung khà nàng dòi ngù càn

bò giàng day va ca sa vàt chat - ky thuàt cùa nhùng truòng eó diéu kién"[30]

Mot làn nùa, Dàng va Nhà nuòc lai khàng dinh vai trò cùa càc truòng dai hgc trong nghièn cùu khoa hgc va chù truang tàn dung co so vàt chat cùa càc truòng nhu Nghi quyét 37, va eó mot buòe chuyén mói dò là xàc dinh nhièm vu hàng dàu cùa nghièn cùu khoa hgc trong càc truang dai hgc là nghièn cùu co bàn

Nghi quyét Hòi nghi làn thù 2, ngày 24/12/1996, Ban chàp hành TW Dàng khoà Vili, cùng dà khàng dinh vai trò cùa truòng dai hgc trong cóng tàc nghièn cùu khoa hgc nhu NQ37/TW va Nghi quyét 26/TW cùa Bò Chinh tri Nhung thày rò su bàt càp cùa eo so vàt chat trong truòng dai hgc cho giàng day, nén dà eó chù truòng tàng cuòng co so vàt chat cho càc truòng Dàng va Nhà nuóc ta dà thè hièn su quan tàm rat cu thè dói vói truòng dai hgc trong giài

phàp tàng cuòng eo so vàt chat cho càc truòng hgc: "Thay thèbó sung co sa vàt

chat va trang thiét bi cho càc truòng day nghé, trung hgc chuyén nghièp, dai hgc xày dung mot so phòng thi nghièm trgng diém va tram san xuàt thù a trình dò hièn dai phuc vu còng tàc dào tao, NCKH va chuyén giao còng nghé ho sung thuòng xuyén sàch va tap ehi chuyén ngành de càc truòng dai hgc co diéu kién tiép càn vói nhùng thành tu mói cùa KH&CN", day là mot

buòe tién mai thè hién sii coi trgng cóng tàc NCKH cùa càc truòng dai hgc trong chinh sàch cùa Dàng va Nhà nuóc ta so vói càc NQ26/ TW va NQ37/TW cùa Bò Chinh tri truóc dò Cùng trong Hòi nghi làn thù 2 ban chàp hành TW Dàng khoà Vili dà dua ra muc tiéu chién lugc cho hoat dòng KH&CN nhu sau;

"trang bi ky thuàt thòng tin thiét bi dóng bò cho mot so phòng thi nghièm, mot

so vièn nghièn cùu trgng diém, mot so bó mòn a càc truòng dai hgc dat mùc tién tién trong khu vite Tàng dàn trang thiét bi va nàng càp thU vién cho càc truòng, càc vién nghièn cùu dèh nàm 2020 co mot so phòng thi nghiém, vién nghièn cùu, trUòng dai hgc dat trình dò quóc tè'[33] Ò day Nghi quyét Hòi

36

nghi làn thù 2 Ban Chàp hành TW Dàng khoà Vili dà de ra yéu càu cu thè cho càc truòng dai hgc là phài trang thiét bi dóng bò, càc bò mòn khoa hgc phài dat dugc trinh dò cao de eó thè ngang tàm vói càc truòng dai hgc trén thè giói

Duòng lói trong càc Nghi quyét cùa Dàng, nhàt là Nghi quyét Hòi nghi Ban Chàp hành Trung uong Dàng làn thù hai, dà dugc thè che hoà thành nhùng

qui dinh trong Luàt Giào due: "Ngoài càc nhiém vu qui dinh tai diéu 53 cùa

Luàt này, truòng trung hgc clmyén nghiép, truòng cao dang, truòng dai hgc eó nhùng nhièm vu sau day: thuc hièn càc nhièm vu NCKH, ùng dung va phàt tnén còng nghé, tham già giài quyét nhùng vàn de ve kinh tè- xà hai cùa dia phuang va dàt nuóc" (Diéu 54, Luàt Giào due) [25]

Luàt KH&CN cùng khàng dinh mot làn nùa vai trò hoat dòng KH&CN cùa truòng dai hgc trong he thóng tó chùc KH&CN va qui dinh chùc nàng

KH&CN cùa truòng dai hgc nhu sau; 'Truòng dai hgc eó nhiém vu tièh hành

NCKH va phàt trién còng nghé, két he/p dào tao vói san xuàt, dich vu KH&CN truòng dai hgc thuc hién nhièm vii NCCB, nhièm vu KH&CN uu tién, trgng diém cita Nhà nuóc va NCKH ve giào due"[26\ (Diéu 12, Luàt

KH&CN) Diéu này thè hién viéc Dàng va Nhà nuóc thuc su coi càc truòng dai hgc thuc su nhu mot don vi NCKH trong he thóng càc co quan KH&CN quóc già va dàc biét là khàng dinh rò vai trò cùa truòng dai hgc trong viéc thuc hién càc nhiém vu NCCB, càc huòng KH&CN uu tién, trgng diém

1.2 Thiét che chinh sàch tao quyén chù dòng cho càc truòng trong hoat dòng KH&CN va gan NCKHcùa nhà truòng vói dòi song kinh té va xà hòi

De giùp cho càc truòng dai hgc eó quyén chù dóng trong ké hoach nghièn cùu va mò ròng, da dang hoà càc hoat dóng KH&CN cùa minh, Nhà nuóc dà co gang ban hành mot loat càc chinh sàch, bàt dàu tu Quyét dinh 175/CP (1981) cho phép truòng dai hgc va vién nghièn cùu ky két hgp dóng kinh tè vói càc tó chùc va doanh nghiép Nhà nuóc; Nghi quyét 51/HDBT (1983) ve dói mói co che tài chinh; Thóng tu lién bò so 788-TC/KHKT ngày 23/6/1986 cùng dà nèu lén su quan tàm cùa Nhà nuóc trong viéc tài trg ngàn sàch cho truòng dai hgc:

"Càp cho Bò Giào due, Trung hgc chuyén nghièp va Day nghé mot khoàn kinh phi nhàt dinh de ehi elio càc nhièm vu nghièn cùu thàm dò, NCCB, xày dung càc truòng phài khoa hgc, càc còng nghé mai thuòc Bò quàn /y"[51] Thóng tu

cho thày ràng ben canh viéc tài trg cho hoat dóng nghièn cùu khoa hgc cùa càc truòng dai hgc thòng qua càc hgp dóng NCKH trong càc chuong trình KH&CN trgng diém cùa Nhà nuóc theo phuong thùc tuyèn chgn, Nhà nuóc con chù truang tài trg cho càc truòng dai hgc thuc hién càc nhiém vu KH&CN cùa minh nhàm tàng cuòng chat lugng giào due va dào tao dóng thòi phàt trièn he thóng KH&CN Qua Thòng tu cùng hiéu ràng ti le tài trg này sé dugc già tàng theo xu thè phàt trièn cuà nguón ngàn sàch cho KH&CN Quyét dinh 134/HDBT( 1987) cho phép truòng dai hgc, vién nghièn cùu dugc ky két hgp dóng vói kinh té vói mgi tó chùc san xuàt kinh doanh va càc cà nhàn ve càc hoat dòng KH&CN; Nghi dinh 35/HDBT (1992) cho phép truòng dai hgc vién nghièn cùu dugc thành làp càc tó chùc nghièn cùu va trién khai, va thay dàn che dò bièn che suòt dòi cho càn bò KH&CN bang che dò hgp dóng lao dòng Càc chinh sàch này thè hién nhùng quan diém mói cùa Dàng va Nhà nuóc dói vói hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc Dò eùnglà su eó gang cùa Dàng va Nhà nuóc trong viéc gàn két càc hoat dòng KH&CN cùa truòng dai hgc vói xà hòi va vói càc hoat dòng san xuàt Càc chinh sàch trèn dà tùng buòe cóng nhàn ve màt phàp ly quyén chù dòng ve ké hoach hoat dòng KH&CN, quyén ky két hgp dóng kinh té, lién doanh, lién két vói càc eo quan khoa hgc, san xuàt kinh doanh, quyén chù dòng su dung nhàn lue khoa hgc Càc truòng dai hgc duoc phép tién hành càc loai hoat dòng; NCKH, dich vu khoa hgc va san xuàt, bao góm: san xuàt thù nghiém, san xuàt don chiée nhùng san phàm eó trình dò còng nghé cao va san xuàt loat nhó nhùng san phàm tu két qua nghièn cùu, nhimg chua eó diéu kien chuyén giao cho san xuàt dai tra

Càc truòng tùng buòe dugc quyén tu chù ve tài chinh va dugc phép huy dòng càc nguón vón cho nghièn cùu tu nhiéu nguón khàe nhau

Càc truòng dugc mò càc loai tài khoàn ngàn hàng Ngoài tài khoàn gùi vón han mùc do ngàn sàch càp, càc truòng con dugc mó tài khoàn gùi vón tu eó va eó

38

quyén vay tin dung khi càn cho càc hoat dòng nghièn cùu va san xuàt cùa minh (Thóng tu 451/KTNS va Thóng tu 16-NH/CT nàm 1983)

Càc khà nàng va hình thùc thanh toàn cùng dugc nàng cao va hgp ly hoà tìmg buòe

Nhà nuóc tao diéu kién thuàn Igi de càc truòng eó thè hgp tàc khoa hgc vói nuóc ngoài de eó thèm nguón vón cho nghièn cùu qua càc mói quan he hgp tàc vói càc nuóc trèn thè giói, càc tó chùc phi chinh phù, tu nhàn, càc tó chùc thuòc Lièn hiep Quóc, càc nhà khoa hgc nuóc ngoài Day là mot diém mói trong chinh sàch cùa Nhà nuóc dói vói viéc thuc hién hoat dòng KH&CN trong truòng dai hgc

Nghi quyét Hòi nghi làn thù 2 Ban Chàp hành TW Dàng khoà Vili, nàm 24/12/1996 dà thè hién su quan tàm cu thè hon dói vói truòng dai hgc trong

giài phàp tàng cuòng nguón lue cho giào due va dào tao: "Clio phép càc truòng

day nghé, trung hgc chuyén nghièp, cao dàng, dai hgc va vièn nghièn dai thành leìp càc ca sa sdn xuàt va dich vu khoa hgc phù hgp vói ngành nghé dào tqo"[33]

Luàt Giào due cùng qui dinh rò quyén han cùa càc truòng dai hgc khi

thuc hièn nhiém vu NCKH "Dugc Nhà nuóc giao dàt, dugc thuè dàt, mién giàm

thué, vay tin dung theo qui dinh cùa phàp lueìt; lièn két vói càc tó chùc kinh té, giào due, vàn hoà, thè thao, y té, NCKH nhàm nàng cao chat lugng giào due, gan dào tao vói viec làm phuc vu su phàt trién kinh té va xà hòi, bó sung nguón tal chinh cho nhà trUòng: su dung nguón thu tu hoat dóng kinh tè de dàu tu xày dung ca sa vàt chat cùa nhà truòng, ma ròng sdn xuàt, kinh doanh va chi cho càc hoat dòng giào due theo qui dinh cùa phàp lueìt" (Khoàn 2 Diéu 54)[25]

Càc thiét che chinh sàch dà tao quyén tu chù cho càc truòng dai hgc trong hoat dòng KH&CN, khòng nhùng trong viéc ky két hgp dóng, làm dich

vu khoa hgc ma con trong lién két, hgp tàc nghièn cùu vói càc tó chùc khoa hgc, kinh té va xà hòi khàc, trong viéc tao nguón tài chinh va trang bi co sa vàt chat cho hoat dòng KH&CN cùa nhà truòng Diéu này dà giùp cho càc truòng

giài quyét nhùng thiéu hut ve co so vàt chat ma Nhà nuóc chua eó khà nàng dàu

Tom lai: Càc chinh sàch cùa Nhà nuóc dà thè hièn quan diém duònsj lói

dùng dàn cùa Dàng va Nhà nuòc dàu tu cho NCKH trong truòng dai hoc^ -., "

tao quyén tu chù cho càc truòng dai hgc tu chù trong hoat dóng KH&CN Tuy nhién càc chinh sàch này vàn chua tao ra dugc mot su dot phà

de day manh hoat dòng KH&CN cua quóc già nói chung va hoat dóng KH&CN trong càc truòng dai hgc nói riéng

2 Tbiét cbé vi mò ve cbùc nàng, nhiém vu hoat dòng KH&CN cùa DHQGHN

Là mot trung tàm dào tao va NCKH cùa quóc già, DHQGHN dugc Nghi dinh 97/CP ngày 10/12/1993 qui dinh ve viéc thành làp DHQGHN Nhu Nghi dinh 97/CP cùa Chinh phù dà qui dinh còng tàc KH&CN là mot trong hai nhiém vu chinh tri chù yéu cùa DHQGHN, nhàm sàng tao nhùng già tri mai trong càc llnh vuc KH&CN, vàn hoà, giào due, ùng dung càc tri thùc khoa hgc vào thuc tién, nhàm muc dich quan trgng nhàt là nàng cao chat lugng giàng day, dào tao va góp mot phàn vào viéc giài quyét càc vàn de kinh tè va xà hòi cùa dàt nuóc Qui che tó chùc va hoat dòng cùa DHQGHN ngày 5/9/1994 cùa

Thù tuóng Chinh phù ban hành dà xàc dinh nhiém vu nhu sau: "DHQGHN là

mot trung tàm dào tao va NCKH da ngành lón cùa cà nuóc" (Diéu 2)

"DHQGHN co càc nhièm vu chinh san: nghièn cùu khoa ligc-còng nghé gàn

VÓI gidng day, dào tao, thòng tin khoa hgc va trién khai càc két qua nghièn cùu oàn vào san xuàt va dòi sono " (Diéu 3) va "NCKH là mot trong hai nhièm vu

40