(Luận văn thạc sĩ) phân loại tài liệu và tổ chức bộ máy tìm tin theo ký hiệu phân loại tại trung tâm thông tin thư viện ĐHQG hà nội

Muc dìch nghién ciiu Nghién cùu de tài "Phàn loai tài liéu va tó chùc bò mày tim tin theo ky bieu phàn loai tai Trung tàm Thòng tin-Thu vién Dai hoc Quoc già Ha Noi" vói càc muc dieb sau

BO VÀN HOA THONG TIN

TRUÒNG DAI HOC VÀN HOA

^ >[; ;ic ^ ^ ^ ^

TRUONG THI KIM THANH

PHÀN LOAITÀILIÉU

VA TO CHIjrC BÒIVIÀY TÌM TIN THEO KY HIÉU PHÀN LOAI

TAITRUNG TÀm THÒNG TIN - THlTVIÉN

• •

DAI HOC QUOC GIÀ HA NOI

LUAN VÀN THÀC SY KHOA HOC Chuyén ngành khoa hoc Thòng tin - Thu vién

Ma so: 51003

Nguòi hirófng dàn khoa hoc:

TS TRAN THI QUY

OAI HOC OUÒC G!A HA NOI '

TRt!NGTÀMTHGNGr,iv_;mj v;^:ii

N o M-UJzi.k'

HA NOI - 2000

Lcyc/C:AM cy/\j

~USi x'ny cfucfcz b^y fa long bié^f cfn sau si^c: i^Én Ti^ lif^an Chi Q^y ngtUcfi fy^Ucz Hép ku<^ng dan fai naòn H\òny\ hcin Lt^n \/^n f^^y» /\in c:n^^^ /ncìnf} czc^fì] a'n cAcz ih^y ^a gicia c:Ac: y\y\c\ Uhaa hao dang aang fcxc icxi ì\l\ac\ SCKIA ci ni nacz if^Lfcyng t^ni na^z

\^nn K\an cfS fpn /vVi/j gi^p ^~i^ fai f^^a^xg si^at quA 1y*iny\ ha e: ÌSK?,

/\)h^y^ ^^y f<^i ^t4ng xi^ì g^i là^i cznfr\ cfn ah^y^ th<ành C:L4CÌ trxinh f<^i (^h^iy^^^ x/i^n Lht^r viSn ~Cn Thi Lhi^^h c:ùy\g bctn bA djang kxcjhié-P ^^ gin cjinh nhiì^^g ngUcf! aa aang vièn gi^^^p <^d fai ff^ang qun f^/'nh fh^f^ hi^^ li-inn unn

M U C L U C

M Ò D À U T r a n g

1 Tinh cà'p thié't c ù a de lai %/

2 Muc dfch nghièn cóu ^

3 Dò'i tirang va pham vi nghién ciru

>4-4 Co so ly luan va phuong phàp nghién cùu ^

5 Dóng góp c ù a luàn vàn S

6 Ca'u trùc luan vàn 6

U'ONG 1 TRUNG TÀM THÒNG TIN-THl/ VIEN DHQG HA NÓI VA VAI T

TRÒ CÙA GÒNG TÀC PHÀN LOAI, TO CHÙC BÒ MAY TÌM TIN THEO PHÀN LOAI TRONO HOAT DÓNG THÒNG TIN

I l Qud irình hình thành va phàt Irién cùa Trung tam Thòng lin-TIiu vien Y

Dai hoc Qu6c già Ha Nói

L l L Qi»^ trình hình thành Trung tAm Tlìòng tin-Tliu viCn F^HQG Ha NQi 7

L L2 Qua trình phàt Irién cùa Trung tam Tlròng tin-Thu Vièn DHQG Ha Nói 8

1 2 Olire nang, nliièm vu cùa Trung tàm 'Hiòng tin-Tliu vièn DHQG Ha Noi 43

1.3 Noi dung boat dòng cùa Trung lam ^Phóng tln-Tlw viCn DHQG Ha Nói Y6

] 4 Dac diém vO'n lai lièu va nguòi d ù n g lin c ù a T r u n g lam Tliòng liiv'Hur ^3

vien D H Q G Ha Nói

1.4.1 D à c diém vòn tài lieu cùa Trung t a m Tliòng tin-Tliir viCn D H Q G H a N o i ^S

1.4.2 Dàc diém nguòi dilng lin cùa Trung tam Tliòng lin-Tliu viCn DHQG Ha 2Z

Nói

I 5 Vai Irò cùa pIiAn loai lai liéu trong hoal dóng Ihòng lin-lhu viCn ' ^

IHlTdNG 2 PHÀN LOAI l^ÀI LlÈU VA TO CHÙC BÓ MAY TÌM TIN THEO KY 3 4

inÈU PHÀN LOAI TAI TRUNG TÀM THÒNG TIN-THU' VIEN DHQG HA NÓI

2 1 Gòng tàc phan loai lai liéu trong boat dòng xù ly lai lièu lai Trung tam 3 ^

Tliòng lin-Tliu viCn DHQG Ha Nói

2 2 Dàc diém mot H6 kliung pban loai dang duoc àp dung lai Trung tam S!)

TbOng tin - Thu vièn Dai hoc QuÓc già Ha Nói

4

2.2.1 Khung phan loai DDC

2.2.2 Khung phan loai BBK

2.2.3 Khung phAn loai 17 lóp

2 3, Qua irình ap dung càc kliung phan loai lai Trung lam lliòng lin - lliu 4 ^

vièn Dai hoc Qu6c già Ha Nói

2.3.1 Q^^ ^^"">h ^P *^V"K khung phan loai 17 lóp 4 3 2.3.2 Q*^'^ ^rình àp dung kliung phan loai BBK -45"

2.3.3 Q^*^ trình àp dung khung phan loai DDC ^'ìfj

2.4 Tliirc Irang l6 chùc bò mày tìm tin lai Trung lain Tliòng tin - 'Hiu vièn ^^3

Dai hoc QuÓc già Ha Nói

2.4.1 Tó chuc bó mày tra cùu truycn Ihóng theo phàn loai 5 5

2.4.2, T 6 chiic bó mày tra ciiu lìm tin hién dai

2.4.3 Gòng tàc phan loai trong vièc tó chiic he thC»ng klm niò

2.5 Dành già kè't qua qua trình àp dung càc khung phan loai lai Trung lam

Tlióng tin-TliU vien Dai hoc Quò'c già Ha Nói 2.5.1 Dành già kè't qua qua irình àp dung càc khung plian loai lai Trung tàm

Thòng lin-71iu- vièn Dai hoc Quóc già Ha Nói 2.5.2 Dành già kè't qua cùa còng tàc tò choc b() rnày lìm lin llieo ky hièu ])han

loai tai Trung lam Tliòng tin-'Hiu vièn DHQG Uh Nói

HUdNG3 NHUNG BIÈN PHÀP NÀNG GAG CHAT L U Q N G CÒNG TÀC 8 f

PHÀN LOAI TÀI LIÈU VA TO CHÙC BÒ MÀY TÌM TIN THEO KY HIEU PHÀN LOAI TAI TRUNG TÀM THÒNG T I N - T H U VIEN DHQG HA NÓI

3 1 Lua chon khung phan lai thich hap S5

3 2 Cài tièn còng tàc phan loai va nàng cao cha't lugfng bó mày tìm tin S^

3 3 Nang cao trình dò nghièp vu dói ngQ càn bó làm còng tàc phan loai 9 5

3 4 Nang cao trình dò nguòi su dung thòng tin 3 3

JET LUAN ^iOi

M O D À U

Ngày nay, thòng tin khoa hoc dà trò thành mot dòng lue trac tiép Ihùc day SU' phàt trién kinh té va xà hoi cùa loài nguòi Dac biet doi vói càc niróc dang trong qua trình còng nghiep hoà va hien dai boa dàt nuóc nbu nuóc ta hien nay thì thòng tin khoa boc càng co y ngbia quan trong Tó cbiic va cung cap thòng tin luòn duac xàc dinh là mot trong nbung nbiem vu quan trong bang dàu co tinb

chat quyét dinh chat luang dào tao doi ngù tri tbiic à càc truòng dai hoc Diéu

này cung dà duac chi ro trong Ngbi quyét BCH Trung uong Dang kboà VIII, làn thu" 2: "Cùng vói giào due va dào tao, kboa boc va còng ngbe là quòc sàch bang dàu, là dòng lue phàt trién kinh té xà boi, là diéu kien càn tbiét de giù vung doc lap dàn toc va xày dung thành còng ehù ngbia xà boi" [32]

Tbue chat cùa còng tàc giào due dai hoc là mot qua trình chuyén giao tri

tbue va nghién eùxi khoa hoc a mùc do tuang doi cao Chinh vi vay ma nbiem vu

trong tàm cùa bàt ky mot truòng dai hoc nào cung duac xàc dinh là dào tao doi ngu tri thiic eó trình do de phue vu ebo còng euóe phàt trién kinh té xà boi cùa dàt nuóc

Dai hoc Quoc già Ha Noi là mot trong nbung truòng quoe già trong diém

trong he thong càc truòng Dai hoc a Viet Nam hien nay Chire nàng quan trong

cùa truòng là giàng day, nghién culi va dào tao doi ngù càn bo khoa hoc co trình

do cao ve càc mòn kboa hoc co bàn tu nbién, xà boi va kboa hoc còng ngbe cho

dàt nuóc De tbue hien tot nbiem vu quan trong này, Ban Giàm Doc Dai hoc Quoc già Ha Noi dà xàc dinh kbà nàng cung càp nguón tin de thùc day viee tu hoc, tu nghién culi ebo sinb vién là mot trong nbung yéu to quan trong quyét dinh chat luong giào due Qiinb vi vay ma ngay tir nbung ngày dàu mói thành lap, Ban Giàm Doe Dai hoc Quoc già Ha Noi dà quan tàm xày dung va phàt trién Trung tàm Thòng tin- Thu vién theo mò hình mot Trung tàm Thòng tin-Thu vién

hién dai nhàm góp phàn nàng cao chat luang giàng day, hoc tàp va nghién eiiu kboa hoc cùa nhà truòmg Tbàng 2 nàm 1997 Giàm doc Dai hoc Quoc già Ha Nói dà ky quyét dinh thành lap Trung tàm Thòng tin-Thu vién vói nbiem vu tó ebirc phue vu tài liéu mot eàeh kip tbòi, càp nbat va day dù cho tbày va trò cùa truòng

Quàn triet tinb tbàn này, ngay tix ngày dàu thành lap Trung tàm Thòng

Thu vién dà luòn cùng co, xày dirng de tra thành mot Trung tàm Thòng Thu vién hien dai Tuy nbién do nbiéu nguyén nhàn khàe nbau, Trung tàm vàn dang dutig truóc nbiéu kbó khan càn pbài khac phue de ngày càng tuang xiing vói vai trò va nbiem vu cùa mìnb Mot trong nhiJng vàn de nói cóm hien nay là càn pbài tó choc lai càc boat dòng nhàm khai tbàc eó bieu qua nbàt càc nguon lue thòng tin

tin-1 Tinh càp thiét cùa de tài

Trung tàm Thòng tin - Thu vien Dai hoc Quoe già Ha noi dang diing truóc thu tbàch cùa cuòe eàeh mang kboa hoc ky thuàt còng ngbe làn thu* 3- cuoc càcb mang thòng tin Cuoc eàeh mang này dang dàn tói su hình thành mot xà boi eó tinh chat lién két toàn càu, mot xà bòi dua trén nén tàng thòng tin nbu mot quyén lue phàt trién ca bàn Su phàt trién nhanb cbóng cùa càc nguón thòng tin làm cho viee chon loe, su dung thòng tin gap kbó khan va phóe tap ban nbiéu Néu nbu kbòng co càc bién pbàp quàn ly va khai thàe càc nguón lue thòng tin bua bieu thì viee phue vu thòng tin sé kém bieu qua

Phan loai tài liéu là mot trong càc quy trình xù ly thòng tin, xù ly tài liéu trong còng tàc tó chùc bo mày tìm tin Hién nay tìm tin theo phàn loai là mot trong nhiJng nbóm ngòn ngù tìm tin pbòi bop quan trong va duac su dung dàc lue Ngòn ngù tìm tin theo ky bieu phàn loai duge thè hién bang he tbóng càc ky bieu phàn loai tài liéu, dò là mot trong nbùng diém tiép càn tìm tin kbòng thè

tbiéu duge trong bò mày tìm tin theo ky bieu phàn loai Viee tó chùc sap xép càc

ky bieu phàn loai theo he thòng mot khung phàn loai va duge thè hien thòng qua muc lue phàn loai dàp ùng duge yéu càu lua chon tài liéu theo càc ngành kboa hoc cu thè Vi vay viee tón lai va su dung càc khung phàn loai trong qua trình tóng bgp hoà tài liéu trong boat dòng thòng tin thu vién là diéu tàt yéu Trong lieb su phàn loai thu vién dà eó rat nbiéu khung phàn loai, tuy nbién ehi mot so khung phàn loai duge thè giói biét dén nbiéu va duge chàp nhàn su dung ebo càc

ca quan Thòng tin-Thu vién, Tu liéu nbu UDC, DDC, BBK, LCC Ò Viet Nam ngoài càc khung phàn loai nói trén, ebùng ta con su dung khung phàn loai 17 lóp

do Thu vién Quoe già bién soan va khung de muc Quò'c già cùa Trung tàm Thòng tin Khoa hoc Ky thuàt tbuóe bòi dóng tuang trg kinh té truóc day

Trung tàm Thòng tin - Thu vien Dai hoc Quoe già Ha Noi duge thành lap

do su sàt nhàp cùa càc truòng dai hoc thành vién nén bo mày tìm tin cùng duge xày dung trén ca sa cùa càc khung phàn loai khàe nbau Diéu này dàn dén tinh trang kbòng tbóng nbàt trong he thóng thòng tin cùa cùng mot Trung tàm va gay nbiéu khó khan phi tón kbòng càn tbiét trong còng tàc quàn ly cùng nbu su dung thòng tin Vi vay viee khào sàt tbue trang va nghién cùu tinh hình "Phàn loai tài liéu va TÓ chùc bo mày tìm tin tai Trung tàm Thòng tin-Thu vièn Dai hoc Quoe già Ha Noi" là mot vàn de eó y ngbia ly luàn va tbue tién lón Diéu này dàt ra nbu mot vàn de càp tbiét càn duge giài quyét nhàm xày dung mot trung tàm thòng tin thu vién boàn chinh, hién dai va tbóng nbàt de eó kbà nàng chia sé nguón lue thòng tin giùa càc thu vién trong va ngoài nuóc trong tbòi dai thòng tin hién nay Ro ràng viee nghién cùu "Phàn loai tài liéu va tó chùc bò mày tìm tin theo ky bieu phàn loai tai Trung tàm Thòng tin-Thu vién Dai hoc Quoc già

Ha Nói" de biéu r5 tbue trang tu dò dua ra càc giài pbàp va dinh buóng phàt trién nhàm xày dung bò mày tra cùu tim tin boàn bào, hùu bieu ebo doc già là vàn de càp tbiét

2 Muc dìch nghién ciiu

Nghién cùu de tài "Phàn loai tài liéu va tó chùc bò mày tim tin theo ky bieu phàn loai tai Trung tàm Thòng tin-Thu vién Dai hoc Quoc già Ha Noi" vói càc muc dieb sau:

- Tìm biéu tbue trang cùa còng tàc phàn loai tài liéu a Trung tàm Thòng tin-Thu vien Dai hoc Quoe già Ha Nói trén càc mat: Vón tài liéu, bang phàn loai,

tó chùc bo mày tra cùu tìm tin truyén tbóng va hién dai,

- Dành già nhiing uu diém va nbuge diém, nbùng thuàn Igi va khó khan cùa viee su dung càc bang phàn loai hien nay tai Trung tàm Thòng tin Thu vien Dai hoc Quoe già Ha Noi cùng nbu viee xày dung bo mày tra cùu tim tin cho doc già trén hai phuong dien truyén tbóng va bién dai

- De xuàt mot so giài pbàp nhàm nàng cao bieu qua còng tàc xù ly tài liéu, góp phàn nàng cao chat lugng xày dung bò mày tim tin cùa Trung tàm Thòng tin Thu vién Dai hoc Quoe già Ha Noi nói riéng va thu vién càc tmòng dai hoc nói chung dat duge càc muc tiéu ca bàn va dinh buóng dùng con duòng phàt trién cùa mot thu vién bién dai góp phàn nàng cao chat lugng giào due va dào tao dai hoc

3, Dói tugng va pham vi nghién cùu

De tài duge tbue hien dua trén ca so là càc bang phàn loai va viee ùng dung cùa nò trong còng tàc phàn loai tài liéu va xày dung bo mày tra cùu tìm tin truyén thóng va hien dai cùng vói qua trình hình thành phàt trién cùa Trung tàm Thòng tin-Thu vién Dai hoc Quoc già Ha Noi

4 Ca sa ly luàn va phuang phàp nghién cùu

- Ca sa ly luàn: Luàn vàn dua trén ca sa cùa chù ngbia Màc-Lé Nin va tu tuòng Ho Chi Minb ve phàn loai kboa hoc va phàn loai thu vién hién dai

- Phuang pbàp nghién cùu: De giài quyét càc nbiem vu dat ra nghién cùu

dà su dung càc phuang phàp sau: Phuang pbàp duy vat lieb su, phuang pbàp diéu tra phàn ticb -tóng bop, thóng ké, tiép càn he tbóng, diéu tra xà boi hoc: Trao dói, phòng vàn va phuang pbàp tóng bgp dành già

5 Dóng góp cùa luan vàn

Day là mot de tai mói nén nguón tài liéu de nghién cùu trong nuóc va trén thè giói con rat it, càc két qua dat duge trong nghién cùu này se là nbùng dóng góp tbiét tbue ve mat ly luàn cùng nbu tbue tién trong còng tàc phàn Ibai

cùa thu vién a càc truòng dai hoc nói chung va Trung tàm Thòng tin- Thu vién

Dai hoc Quoc già Ha Noi nói riéng Cu thè là:

1) Kbài quàt lai lieb su còng tàc phàn loai tài liéu va tinb hình ùng dung càc bang phàn loai thu vién tai Thòng tin-Thu vién Dai hoc Quoc già Ha Nói hien nay

2) Nghién cihi va miéu ta tbue trang còng tàc phàn loai tài liéu va tó chùc

bó mày tra cùu tim tin cùa trung tàm Thòng tin Thu vien Dai hoc Quò'c già Ha Noi phàn ànb nbùng thuàn Igi va tìm ra nbùng bàt càp bién nay

3) Dua ra mot so kién ngbi va eàe giài pbàp dinh buóng phàt trién cho

còng tàc phàn loai va xày dung bò mày tra cùu tim tin ò Trung tàm Thòng Thu vién Dai hoc Quò'c già Ha Noi nói riéng va thu vien càc truòng dai hoc a

tin-Viet Nam nói chung nhàm dàp ùng vói nbiem vu còng nghiep hoà va hién hoà dàt nuóc hién nay

CHUDNG 2 Phàn loai tài liéu va tó chùc bò mày tra cùu tìm tin theo ky biéu phàn loai lai Trung tàm thòng tin - thu vién Dai hoc quò'c già Ha Nói

CHUONG 3 Nbùng bién phàp nàng cao chat lugng còng tàc phàn loai tài liéu va

tó chùc bò mày tra cùu tai Trung tàm Thòng tin - Thu vién Dai hoc Quò'c già Ha Noi

KÉT LUAN

CHirONG 1 TRUNG TÀM THÓNG TIN-THl/VIÈN DAI HOC QUOC GIÀ

HA NOI VA VAI TRÒ CÙA CÒNG TÀC PHÀN LOAI, TO CHÙC BÒ MÀY TÌM TIN THEO PHÀN LOAI TRONG HOAT DÓNG THÓNG TIN

1.1 Qua trình hình thành va phàt trién cùa Trung tàm Thòng tin-Thu vien Dai hoc Quòc già Ha Noi

1.1.1 Qua trình hình thành Trung tàm Thòng tin -Thu vién Dai hoc Quòc già

Ha Noi

Duge thành lap theo Ngbi dinh 97/CP ngày 10/12/1993 cùa Tbù tuóng chinh phù Dai hoc quò'c già Ha noi eó vi tri dàc biet trong he tbóng giào due va dào tao cùa dàt nuóc Vói muc tiéu xày dung Dai hoc Quoe già Ha Nói thành mot trung tàm dào tao chat lugng cao, da ngành, da linh vue, dóng tbòi dào tao mot dói ngu càc nhà khoa hoc, càc chuyén già ve còng ngbe, dàp ùng nbu càu dòi bòi da dang cùa thi truòng lao dòng trong qua trình còng nghiep hoà va bién dai hoà dàt nuóc Mot nbiem vu duge quan tàm dàu tién ngay sau khi duge thành lap ma Ban Giàm doc Dai hoc Quò'c già Ha Noi dà trién khai là xày dung mot Trung tàm Thòng tin-Thu vien hien dai

Ngày 14/2/1997 cùa Giàm dò'e Dai hoc Quoc già Ha Noi dà ky quyét dinh so 66/TCCB thành lap Trung tàm Thòng tin-Thu vièn Trung tàm duge thành lap trén ca sa bgp nbàt cùa càc thu vién: Tmng tàm Thòng tin-Thu vién Dai hoc Tóng bgp; Thu vién Dai hoc su pham 1 Ha noi; Thu vién Dai hoc su pham Ngoai ngù Trung tàm eó tén giao dieb quoe té là Library and Information Center, Vietnam National University, Hanoi va tén viét tat là LIC

Ngày 12/10/1999 Truòng Dai hoc Su pham I Ha Noi dà duge tàch ra kbòi Dai hoc Quò'c già Ha Noi theo Quyét dinh so 201/1999/QD-TTg cùa Tbù tuóng chinh phù, sau dò Giàm doc Dai hoc Quò'c già Ha Noi dà ky Quyét dinh

1392/TCCB tàch bò phàn thu vién truòng Su pham kbòi Trung tàm Thòng Thu vién Dai hoc Quò'c già Ha Noi ngày 11/11/1999 Nbu vay, sau 3 nàm boat dòng, Trung tàm Tbóng tin - Thu vién Dai hoc Quoe già Ha Noi chi con lai 2 thu vien chinh là Trung tàm Thòng tin-Thu vién Dai hoc Tóng bgp (cu) va Thu vién Dai hoc su pham ngoai ngù

tin-1.1.2 Qua trình phàt trién cùa Trung tàm Thòng tin - Thu vièn Dai hoc Quòc già Ha Noi

Vào tbòi diém thành lap, thu vien cùa 4 truòng thành vién a trong tinb trang kbó khan ve ca sa vat chat va xuò'ng càp a mgi phuang dien boat dòng cùa thu vién Viee ùng dung tin hoc trong boat dòng cùa thu vién bau nbu chua eó gì Còng tàc ky thuàt nghiep vu cùa thu vién eàe truóng thành vién cùng eó nbiéu diém khàe nbau Dàc biet là kbàu xù ly ky thuàt tài liéu, tó chùc kho sàch va càc phuang thùc phue vu ban doe

Nàm trong boàn cànb chung cùa eàe thu vién trong ca nuóc, vào tbòi diém sàt nhàp viee àp dung còng ngbe thòng tin a thu vién càc truòng thành vién cùa Trung tàm Thòng tin-Thu vién Dai hoc Quoc già Ha Nói con a mùc rat tbà'p Chi

eó thu vién Dai hoc Tóng bgp dà buóc dàu dua còng nghe thóng tin ùng dung trong boat dòng cùa minb Song do nbiéu ly do khàeh quan va ehù quan nén mùe

dò tin hoc hoà càc kbàu nghiep vu con a mùe dò sa khai Trong tóng so ban 20.000 dàu sàch cùa tmng tàm, mói chi eó 1.500 bàn ghi trong ea sa dù liéu Day là "vón" ban dàu cùa viee ùng dung tin hoc trong kbàu xù ly ky thuàt cùa thu vién truòng Dai hoc Tóng bgp Ha Noi dà dat duge, truóc khi sàt nhàp vào trung tàm, viee xù ly ky thuàt này dua trén phàn mém CDS/ISIS

Trong còng tàc phàn loai nói dung tài liéu cùa càc thu vién thành vién cung àp dung càc bang phàn loai thu vien khàe nhau Thu vién Dai hoc Tóng bgp

su dung bang phàn loai BBK, thu vién Dai hoc Su pham I va thu vién Dai hoc su

pham Ngoai ngù su dung bang phàn loai tbàp tién 17 lóp, sau này phàt trién thành 19 lóp Còng tàc phàn loai chua duge chuyén mòn bòa Vi vay, chat lugng

xù ly tài liéu nói chung va phàn loai tài liéu nói riéng cùng con nbùng ban che nbàt dinh Viee tó chùc bò mày tra cùu tim tin chù yéu thòng qua su trg giùp cùa

he thóng muc lue truyén thóng Viee sap xép kho sàch thu vién ehù yéu là kho

km vói càc ky bieu dàng ky cà biet Chinh diéu này dà ànb buong kbòng nbò dén chat luotig phue vu ban doe cùa thu vién, viee cung càp thòng tin con chua that day dù, chua kip tbòi va chua eó chat lugng tot

Viee bó sung sàch tu nuóc ngoài cùa thu vién eàe truòng thành vién vào tbòi diém sàt nhàp cùng gap rat nbiéu khó khan, dàc biet là nguón kinh phi Toàn

bò sàch bào tié'ng nuóc ngoài cùa thu vién là nbùng sàch bào dà nhàp tu truóc nbùng nàm 1980, phàn lón là sàch tié'ng Nga

Dói ngù càn bò cùa thu vién càc truòng thành vién cùng con nbiéu ban che trong viee nàm bat càc còng ngbe mói trong boat dóng thòng tin-tbu vièn Do kinh phi con eo bep nén chua eó diéu kién mó càc lóp nàng cao trình dò chuyén mòn nghiep vu cùng nbu càc lóp tàp buàn ve tin hoc, ngoai ngù cho càn bo

Nbin chung, vào nbùng ngày dàu mói thành lap, Trung tàm Thòng tin Thu vién Dai hoc Quò'c già Ha Noi gap rat nbiéu khó khan ve ca sa vat chat, trang tbiét bi con nghèo va lac bau; kinh pbi de boat dòng rat ban che nén nguón lue thòng tin cùng kbòng duge day dù va càp nbàt; dòi ngù càn bò kbòng tbuòng xuyén duge nàng cao trình dò chuyén mòn nghiep vu va ngoai ngù, nén ban che nbiéu trong viee tbich ùng vói còng ngbe mói Càc boat dòng ky thuàt cùa thu vien nbu bó sung, phàn loai, bién muc, tó chùc bò mày tra cùu tìm tin phue vu doc già vàn chi tién bànb mot eàeh tbù còng

-Song do nhàn thùc ro vai trò, vi tri, tàm quan trong cùa Tmng tàm Thòng tin - Thu vién trong viee phue vu góp phàn nàng cao chat lugng nghién cùu kboa

hoc va dào tao cùa Dai hoc Quò'c già Ha Noi, Dàng uy va Ban giàm doc Dai hoc Quò'c già dà giànb su quan tàm dàc biet trao quyén ehù dóng ebo Trung tàm boat dòng nbu mot dan vi doc làp, eó tài kboàn va con dàu riéng Dóng tbòi tàng ngàn sàch dàu tu phàt trién trung tàm, dàu tu tbicb dàng ve kinh phi cho viee nàng càp, xày dung va phàt trién Trung tàm Tbóng tin - Thu vién Dai hoc Quò'c già Ha Nói nhàm góp phàn nàng càp chat lugng dào tao, giào due, xày dung va phàt trién Dai hoc Quò'c già Ha Nói Trung tàm dà nhàn duge lugng kinh pbi dàu tu ban dàu kbà lón so vói kbà nàng cùa Dai hoc Quò'c già Ha Noi (gàn 4 ty dóng cho ngàn sàch nàm 1997, trén 4 ty dóng cho ngàn sàch 1998 Nàm 1999 va nàm

2000 cùng nhàn duge lugng kinh pbi tuang tu, mac dù bo phan Thu vién su pham I dà tàch kbòi tmng tàm)

Sau 3 nàm boat dóng, Trung tàm Thòng tin - Thu vién Dai hoc Quò'c già

Ha Nói dà tùng buóc ón dinh va dat duge nbiìng thành tieh dàng khicb le trong viee nàng cao biéu qua phue vu góp phàn nàng cao chat lugng giào due, dào tao

va nghién cùu kboa hoc cùa nhà truòng

Vói nguón kinh phi duge càp, ngay nàm dàu tién Trung tàm Thòng tin Thu vién Dai hoc Quò'c già Ha Noi dà dành trén 2 ty dóng cho viee mua sam trang tbiét bi nhàm tùng buóc tién bànb tin hoc boa, tu dòng hoà càc kbàu còng tàc thu vién Nbiem vu quan trong nbàt dói vói Ban Giàm Doe tmng tàm là pbài xàc dinh cu thè mò hình phàt trién cùa minb, de dàu tu co bieu qua nbàt, tùng buóc xày dung Trung tàm Thòng tin - Thu vién hien dai, dàp ùng tot yéu càu truóc mat va trong tuang lai

-Sau khi nghién cùu mot so mò hình tó chùc mot Tmng tàm Thòng tbu vién theo kièu bién dai a càc nuóc co he thóng thu vién tién tién, két bgp vói diéu kién hién nay cùa dàt nuóc nói chung va tuang lai phàt trién cùa he tbóng thu vién nói riéng BGD Trung tàm Thòng tin-Thu vién Dai hoc Quò'c già Ha Nói

tin-dà quyét dinh xày dung Trung tàm dua trén ca so cùa mò hình mot Trung tàm

Thòng tin-Thu vién bién dai, phù bgp vói chùc nàng nbiem vu, nói dung boat dóng, dinh buóng phàt trién ma Trung tàm dà duge Dai hoc Quò'c già Ha Noi giao pbó Ca càu tó chùc bién nay cùa Trung tàm là mot ca càu tó chùc bànb chinh chat che va khoa hoc bao góm he tbóng lànb dao (Giàm doc Chi bó, Còng doàn) va ca càu bànb chinh góm 3 kbòi (kbòi bànb chinh, kbói chuyén mòn, kbòi phue vu) Giàm dò'e Trung tàm chiù tràch nbiem true tiép truóc Giàm dóc Dai hoc Quò'c già Ha Noi ve mgi boat dòng cùa Tmng tàm Giùp viee cho Giàm dò'e eó 3 pbó giàm dóc phu tràch 3 kbói:

- 1 Pbó giàm dò'e phu tràch kbói bànb chinh

- 1 Pbó giàm dóc phu tràch kbói chuyén mòn

- 1 Pbó giàm dóc phu tràch kbói phue vu ban doe

He tbóng càc phòng chùc nàng chiù su lanh dao true cùa càc pbó giàm dóc chùc nàng Càc phòng tài vu, Hànb chinh- Tóng bgp chiù su lànb dao cùa pbó giàm dóc phu tràch hànb chinh Càc phòng Bó sung - Trao dói, Phàn loai - Bién muc, Thòng tin-Thu muc, Mày tinb va Mang chiù su lanh dao cùa pbó giàm dóc phu tràch chuyén mòn Con càc phòng phue vu ban doc chiù su lànb dao cùa pbó giàm dóc phu tràch kbói ban doe Sa do ea càu tó chùc cùa Tmng tàm duge trình bay trén hình 1

Nbu vay qua mò hình ea càu tó chùc va boat dòng cùa Trung tàm Thòng tin - Thu vién Dai hoc Quò'c già Ha Noi, cbùng ta de dàng nhàn tbày day là mot

mó hình duge xày diJng boàn chinh va khoa hoc dua trén nguyén tàc tinh he thóng va tinh linh boat euà mot trung tàm Trung tàm Thòng tin - Thu vién hién dai Day ehinh là he tbóng ma, dàm bào tbue hien tot nbiem vu cùa mot Trung

tàm Thòng tin - Thu vién dai hoc là: Phue vu thòng tin khoa hoc à mgi càp dò, tu

càp truòng lón dén càp truòng dai hoc thành vién va dén càp kboa, dàm bào mói lién he chat che giùa "Nguón tin va nguòi dùng tin"

Còng doàn Giàm dóc Chibò

P.PV DHKH XHNV

P.PV DHKH KHTN

Phòng doc

eh de

Phòng muon

Phòng CSDL hói co

Phòng doc

Tr thong

Phòng doc

TL dàc biét

Phòng bào quàn

Phòng doc kho mò

Phòng doc Multimedia

Phòng truy càp internet, intranet

ITinh 1 Sa do tó chùc cùa Tmng tàm Thòng tin-Thu vién DHQG Ha Noi

1.2 Chùc nàng, nhiém vu cùa trung tàm Thòng tin- Thu vién Dai hoc Quoc già Ha Noi

Trong tbòi ky còng nghiep hoà va hién dai hoà dàt nuóc, tri thùc va thòng tin dà tra thành mot nguón tài nguyén quan trong, mot trong nbùng dòng lue chù yéu cùa nén kinh té Dai hoc Quò'c già Ha Nói là mot trong nbùng trung tàm dào tao va nghién cùu kboa hoc bang dàu a Viet Nam mang phàn tràch nbiem rat nàng né trong su nghiep phàt trién nguón lue con nguòi cùa Quò'c già

Là mot ca quan su nghiep khoa hoc, true thuóc Dai hoc Quò'c già Ha Nói, Trung tàm Tbóng tin-Thu vien là mot ca quan dóc lap, co tài kboàn va con dàu riéng, ngoài càc chùc nàng ca bàn cùa mot thu vien là tàng trù tài liéu, thòng tin, vàn boa va giào due, Trung tàm con eó tràch nbiem tbue bién chùc nàng thòng tiri va thu vién; phue vu còng tàc dào tao, nghién cùu khoa hoc, trién khai ùng dung va quàn ly cùa Dai hoc Quò'c già De tbue hien duge chùc nàng trén Trung tàm Thòng tin-Thu vién eó nbiem vu thu tbàp, xù ly, thòng bào va cung càp tu liéu ve giào due, ngoai ngù, kboa hoc va còng ngbe phue vu càn bò va sinb vién Dai hoc quò'c già Ha Noi, dóng tbòi Trung tàm cùng co chùc nàng tó chùc tbue hién viee cung càp tbóng tin cho càc tó chùc va cà nhàn ngoài Dai hoc quò'c già theo kéboach boàc theo bgp dóng Tbuc bién dùng tinh tbàn cùa diéu 1 quyét dinh 688/QD ngày 14/7/1986 cùa Bò truòng Bò Dai hoc va Tmng hoc chuyén nghiep, quy dinh ve tó chùc va boat dòng cùa thu vien truòng Dai hoc:

"Thu vién truóng Dai hoc là trung tàm vàn boa thòng tin kboa hoc, ky thuàt cùa truòng Dai hoc, là mot bò phàn trong ca càu tó chùc cùa truòng Dai hoc co chùc nàng tó chùc, xày dung va quàn ly vón tu liéu vàn boa, kboa hoc, ky thuàt, phue

vu còng tàc giàng day, hoc tàp, nghién cùu kboa hoc cùa càn bò va hoc sinb trong toàn truòng" [24]

Càn cu vào chùc nàng trén Trung tàm Thòng tin - Thu vién Dai hoc Quò'c già Ha noi dà xày dung cho minb nbiem vu cu thè là:

+ Tham muu cho lànb dao Dai hoc Quò'c già Ha Nói de quyét dinh ve

phuang buóng tó chùc va boat dóng Thòng tin-Thu vién nhàm phue vu cho còng tàc nghién cùu khoa hoc, giàng day va hoc tàp cùa càn bó va sinb vién Dai hoc Quò'c già Ha nói

+ Xày dung chién luge va ké boach ngàn ban phàt trién he thóng Tbóng tin-Thu vién trong Dai hoc Quò'c già Ha Noi

+ TÓ chùc diéu pbói he tbóng thòng tin-Tbu vién trong Dai hoc Quò'c già

Ha Noi

-h Thu tbàp, bó sung, trao dói; phàn tìcb, xù ly tài liéu va thòng tin Tó chùc sap xép, du trù, bào quàn kho tài liéu cùa Dai hoc Quoc già Ha Noi bao góm càc a'n pham va vat mang tin

-H Xày dung he tbóng tra cùu tìm tin thich bgp, thiét lap mang luói tmy càp

va tìm kiém tbóng tin tu dòng hoà Tó chùc ebo toàn thè ban doc trong Dai hoc Quò'c già Ha Noi khai tbàc, su dung thuàn Igi va co biéu qua kho tin va va tài liéu cùa trung tàm cùng nbu eàe nguón tin ben ngoài

+ Thu nhàn luu chièu nbùng xuàt bàn pham do Dai hoc Quoc già Ha Noi xuàt bàn, càc luàn àn tién si, luàn vàn thac si bào ve tai Dai hoc Quò'c già boàc nguòi viét là càn bò, sinb vién Dai hoc Quò'c già Ha Noi Thu nhàn nbùng bào cao tóng két cùa càc de tài nghién cùu càp Dai hoc Quò'c già Ha Noi va càp nhà nuóc dà duge nghiem thu dành già do càc dan vi boàc càn bó Dai hoc Quò'c già dàm nbiem Xày dung ngàn bang dù liéu dàc tbù cùa Dai hoc Quò'c già, xuàt bàn càc àn pham thòng tin tóm tat, thòng tin chuyén de phue vu còng tàc quàn ly, nghién cùu khoa hoc va dào tao

+ Nghién cùu khoa hoc tbóng tin, tu liéu, thu vién Ùng dung nbùng thành tuu kboa hoc ky thuàt mói vào xù ly va phue vu Thòng tin-Thu vién

+ TÓ chùc dào tao bòi duong nhàm nàng cao trình dò tó chùc, xù ly, cung càp tin va tài liéu cùa dòi ngù càn bò thòng tin, tu liéu, thu vién Dóng tbòi, trang

bi nbùng kién thùc càn tbiét ve hình thùc càu tmc cung càp tin, phuang phàp tra cùu, tim kiém thòng tin va su dung thu vién cho càn bò va sinb vién Dai hoc Quò'c già Ha Nói

-I- Phàt trién quan he trao dói, bgp tàc vói càc Trung tàm Thóng tin-Tbu vién, càc tó chùc khoa hoc, càc truòng Dai hoc trong va ngoài nuóc Tham già tó chùc, boat dóng trong lién biep thu vién càc truòng Dai hoc va Hiép bòi Thòng tin-Tbu vién Viét Nam, tham già hiép bòi thu vién quò'c té

+ TÓ chùc dòi ngù càn bò, kho tài liéu, ea so ha tàng va càc tài san cùa Trung tàm phù bgp chùc nàng nbiem vu duge giao theo quy dinh cùa Dai hoc Quò'c già Ha Nói [25]

De tbue hién duge càc chùc nàng va nbiem vu quan trong néu trén Tmng tàm dà tién bànb xày dung phuang buóng phàt trién kho tu liéu kboa hoc ca bàn

ve tu nbién, xà bòi, giào due va còng ngbe Thu tbàp, bó sung, trao dói, xù ly ky thuàt, tó chùc bào quàn tu liéu khoa hoc Xày dung va khai tbàc ca sa dù liéu ngàn bang tin dàm bào thòng tin nhanb va kip tbòi cho ban doc Tién bànb nghién cùu kboa bgc trén linh vue thòng tin-tbu vién, ùng dung còng ngbe tin hoc trong còng tàc thòng tin thu vién, dào tao boi duong chuyén sau cho càc càn

bò chuyén ngành thòng tin-tbu vién, dóng tbòi mó càc lóp boi duong nghiep vu cho càc càn bò kbòng eó chuyén ngành thòng tin thu vién trong trung tàm va càc lóp boi duong kién thùc thòng tin - thu vien cho càc dói tugng sir dung thu vién, giùp cho nguòi dùng tin su dung thu vién de dàng Ngoài càc hình thùc phue vu truyén thóng vói càc kho tài liéu "dóng" Trung tàm dà mò rgng càc hình thùc

phue vu vói càc kho tài liéu "ma" Tai càc co so này nguòi dùng tin eó thè tu do tim doc càc loai hình tài liéu thich bgp cho còng tàc chuyén mòn cùa minb ma khòng càn thòng qua càc hình thùc phue vu giàn tiép, ngoài ra nguòi dùng tin con duge su dung càc loai phuong tién hien dai nbu Radio-cassette, video, dia CD-ROM va eó thè truy càp mày chù de tra cùu muc lue trén mày tinb, tmy càp Internet

Hien nay, Trung tàm Thòng tin - Thu vién Dai hoc Quoc già Ha Noi eó quan he bgp tàc, trao dói vói bon 50 truòng Dai bgc, Vien nghién cùu va càc tó chùc quò'c té nbu: Vién Harvard Yenching; Dai hoc Comell; Thu vién Quò'c bòi My; Dai hoc Paris VI, VII; Dai bgc Sorbon; Dai hoc Lòmònòxóp; Vién Hàn làm Kboa hoc Nga; Dai bgc Tòkyo; Dai hoc Kyodo; Thu vién Quoc già Uc, Trung tàm Nghién cùu va phàt trién quò'c té, Trung tàm Thòng tin - Thu vien Dai hoc Quò'c già Ha Nói con là thành vién cbinb thùc cùa Ngàn bang Tbóng tin Quò'c té càc nuóc eó su dung tié'ng Phàp

1.3 Noi dung boat dòng cùa Trung tàm Thòng tin - Thir vien Dai hoc Quòc

Hình 2 Nói dung boat dóng cùa Trung làm lliòng tin-Thu vién DHQG Ha Noi

£)AI HCC OUÓC L->A hA ,\'' • !

Co thè nói ràng nói dung boat dòng cót 15i cùa Trung tàm Tbóng tin- Thu vién duge tàp trung vào 6 llnb vue sau:

1- BÓ sung, trao dói 4- Tó chùc phue vu

2- Xù ly ky thuàt 5- Dào tao nghiep vu

3- Khai thàe thóng tin 6- Nghién cùu kboa hoc

Trong chu trình boat dòng này, càc linb vue boat dòng pbài tuàn theo mot he tbóng lién boàn Mói kbàu trong tùng linh vuc boat dóng tuy bao góm nbiéu còng doan, song co mói lién he rat chat che, mat thié't va bó sung ebo nbau Két qua cùa còng doan này là tién de cho boat dóng cùa còng doan khàe, néu còng doan truóc co boàn thien thì còng doan sau mói dat biéu qua cao va ngugc lai Còng doan sau dat bieu cao se eó tàc dung thùc day còng doan truóc càng boàn tbién bon va còng doan sau càc khié'm khuyé't sé duge bgc lo, tu dò còng doan truóc rùt kinh nghiem

Day co thè duge xem là mot mó hình chuan va kbà boàn thien eó thè àp

dung cho càc co quan thòng tin-tbu vién cùa càc truòng Dai hoc ò Viét Nam

1.4 Dac diém vón tài lieu va nguòi dìing tin cùa Trung tàm Thòng tin-Thu vien Dai hoc Quòc già Ha Noi

1.4.1 Dàc diém vón tài lieu cùa Trung tàm Thòng tin - Thu vien Dai hoc

Quòc già Ha Noi

Trung tàm Thòng tin-Tbu vién Dai bgc Quò'c già Ha Noi duge hình thành trén co so bgp nbàt cùa thu vién càc truòng thành vién nén duge tbùa buóng toàn

bó vón tài liéu cùa càc truòng thành vién Dàc biét là mot kho sàch quy biém co nbiéu sàch eó xuàt bàn tu thè ky XIX cùa thu vién Dai bgc Dòng Duong, va co nbiéu bò sàch do càc Quoc già, càc tó chùc Quò'c té tàng nbu bó suu- tàp Hoa ky hoc (do thu vién Quò'c bòi My tàng), bò Toàn tàp Mahattma Gaudi's; Tuyèn tàp Jawabarlal Nebru; Bò Lenin toàn tàp PQio tra cùu góm Bach khoa toàn thu Tu

dièn, Cam nang bang càc tbù tié'ng Anh, Pbàp, Nga, Due, Nbàt, Bó Dào Nha tu Trung tàm thòng tin thu vién Dai hoc Tóng bgp Ha Noi va kho tài liéu kbà day

dù ve càc loai hình sàch giàng day, nghién cùu ngòn ngù càc tbù tié'ng trén thè giói cùa thu vien Dai bgc Su pham Ngoai ngù

Do duge tàp bgp tu càc truòng thành vién voi nbiéu nguón bó sung khàe nhau nén kho tu liéu cùa Trung tàm Thòng tin - Thu vièn Dai bgc Quò'c già Ha Noi eó so lugng lón vói càc loai hình tài liéu Dén tbàng 7 nàm 2000 tai Trung tàm dà eó:

- Sàch: 150 000 tén sàch kboàng 1.000.000 bàn

- Tap chi: 3.400 tén tap chi vói 450.000 bàn

- Tbàc bàn vàn bia: gàn 2.000 bàn

- Bang hình, bang tié'ng, dia CD: gàn 300 bang va dia

Trong dò so lugng tài liéu dà duge xù ly va xày dung co so dù liéu ehi chiém mot ty le nbò:

- CSDL sàch (hói co va sàch mói) 37.898 biéu ghi

- CSDL luàn àn tién si va luàn vàn thac si duge bào ve tai bòi dóng cùa truòng Dai hoc khoa hoc tu nbién va Dai bgc khoa bgc xà bòi va nhàn vàn là 387 biéu ghi

- CSDL luàn àn tién si va luàn vàn thac si duge bào ve tai bòi dóng truòng Dai bgc su pham I Ha nói là 2.025 biéu ghi

- CSDL tap chi: 1.657 biéu ghi

Nhàn thùc ro kbói tu liéu va già tri thóng tin trong càc tu liéu là co so dàu tién tao nén chat lugng phue vu ban doc, nén càc tài liéu mói càp nbàt dà duge Trung tàm chù trong bó sung tbuòng xuyén Tu 1997 dén nay bang nàm trung tàm dà giànb 1/3 ngàn sàch (kboàng gàn 1 ty dóng/lnàm) cho viee bó sung tu liéu Trong 3 nàm tu tbàng 5/1997 dén 5/2000, mot so lugng lón tu liéu dà duge

bó sung mói thòng qua con duòng mua va trao dói bgp tàc Quò'c té (Bang 1)

Bang 1 So lugng tài liéu duge bó sung vào Trung tàm Tbóng tin-Thu vién

DHQG Ha Nói tu 1997 dén 2000 Tén tài liéu Tié'ng Viét Tié'ng nuóc ngoài

BÓ sung bang ngàn sàch Nhà nuóc Sàch

Tap chi

Vat mang tin kliàc

54.532 cuón (3.986 tén)

143 cuón Bang hình, bang tié'ng: 250

476 cuón (476 tén)

45 cuón Dia CD: 127

BÓ sung bang con duòng trao dói bgp tàc Quoe té Sàch

Két qua nghién cùu ve còng tàc bó sung (Bang 1) cùng cho tbà'y Trung tàm dà rat quan tàm bó sung càc tài liéu tiéng nuóc ngoài, tài lieu nghe nbin, tài liéu diéii tu

Néu phàn tich ve nói dung thì phàn lófn càc tài héu durgc bó sung trong thòi gian qua thuóc ve càc ngành khoa hoc co bàn bao góm Khoa hoc Tu" nhién, Khoa hoc Xà hòi va nhàn vàn (Khoa hoc Tu: nhién chiém 19,48 %, Khoa hoc Xà hòi chiém 69,92%) Trong dò khoa hoc ling dung chi chiém co 2,47% (Bang 2)

Bang 2 Két qua bó sung càc nguón tài liéu a Trung tàm

Thóng tin-Thu vién DHQG Ha Noi

loai 4.644

8,13

Khoa hoc

tu nbién 11.128 19,48

Khoa hoc xàbòi 39.944 69,92

Khoa hoc còng nghé 1.411 2,47

Loai hình tài liéu Tap

chi

3.759 6,6

Tham khào 17.823 31,2

Giào trình 35.545 62,2

Day cùng là diéu tbuòng gap ó càc thu vién cùa càc truòng dai bgc kboa bgc co bàn Nbung vói chù truòng ma rgng va tàng cuòng dào tao càc ngành khoa hoc còng nghe thi nén chàng trong ké boach bó sung càn tàng cuòng nguón tài liéu ve mot so ngành khoa bgc còng nghe mùi nbgn

Trong tóng so càc loai hình tài liéu duge bó sung so lugng giào trình duge

bó sung trong nbùng nàm qua chiém ti le nbiéu nbàt (62,2%), sàch tham khào chi chiém lugng nbò (31,2%) Day co the duge xem là ti le bgp ly vi Trung tàm

co nbiem vu trong tàm là phue vu còng tàc dào tao Tuy dà co nbiéu co gang nbung vàn con nbiéu diéu chua bgp ly nbu phàn lón tài lieu vàn tap trung vào càc ngành khoa bgc co bàn, tbiéu tài héu cho càc ngành khoa bgc còng nghe mùi nbgn Nguyén nhàn cùa vàn de này thugc cà ve chù quan làn khàeh quan: Còng tàc bó sung chua chù dòng tim dén càc nguón tài liéu co già tri, kinh phi con ban che nén càc tài liéu quy biém ìt duge bó sung Tbém vào dò do su thuyén chuyén thu vién nbiéu làn dà làm cho càc kho tu liéu cu (nbàt là kho tài liéu cùa thu vién

Dai bgc Dóng Duong o 19 Le Thành Tóng) bi xào tròn khòng the phue vu duge Càn thiét pbài tién bànb càc kbàu thanb ly chgn Igc, xù ly ky thuàt là'y lai càc tài liéu con già tri de dua vào phue vu Viee trao dói danb muc tu liéu vói càc thu vién khàe con ban che chua duge chia sé tbuòng xuyén, do su lién thòng, lién két giùa càc thu vien trong kbu vuc yéu

Qua nghién cùu phàn tich càc bang so liéu ve nguón vón trén cho tbày dàc diém quan trgng nbàt cùa nguón vón tài liéu cùa Trung tàm Thóng tin - Thu vién Dai bgc Quò'c già Ha Noi là rat da dang ve mòn loai, chuyén sau ve chuyén ngành, nén de dàp ùng duge viee the hién càc noi dung tài liéu trén he tbóng tìm tin theo ky biéu phàn loai, thi pbài tim kiém mot khung phàn loai co càu trùc nói dung kboa hoc chat che, phàn ànb day dù hién trang phàt trién kboa bgc tién tién, càp nbàt càc ngành kboa hoc mói, dàp ùng yéu càu thè hién nói dung kho tài liéu

1.4.2 Dàc diém nguòi dùng tin cùa Trung tàm Thòng tin - Thu vién Dai hoc

Quòc già Ha Noi

De góp phàn tich cuc dua Dai bgc Quò'c già Ha Nói làm tròn nbiem vu là trung tàm dào tao va nghién cùu khoa bgc chat lugng cao cùa Quò'c già, Trung tàm Thòng tin - Thu vién Dai hoc Quò'c già Ha Noi dà kbòng ngùng tìmg buóc phàn dàu boàn thành va phàt trién nhàm "Tó chùc cho càn bò, nghién cùu sinb

va bgc sinb cuà truòng khai tbàc, su dung thuàn Igi va co biéu qua qua càc tu liéu do thu vién quàn ly" [24]

Hién nay, Trung tàm Thòng tin - Thu vien dang dùng truóc nbùng tbù tbàch lón do dòi ngù nguòi dùng tin phàt trién cuc ky da dang, phong phù Tinh da dang cùa dòi ngù nguòd dùng tin duge thè hien trong su khàe biét ve nbu càu tbóng tin va trình dò biéu biét cùa bg Dói tugng phue vu cùa tmng tàm khòng chi là càc nhà kboa hoc, càc nhà quàn ly bàc tbày góm dòng dào càc giào su, tién

SI, giàng vièn, càn bò nghién cùu khoa bgc ma con góm cà nghién cùu sinb, bgc vién cao bgc, sinb vién bién dang hoc tàp duói nbiéu hình thùc khàe nhau nhu ebình quy, tai chùc, cao dang, tham chi eó cà trình dò pbó thòng tmng bgc dò là

he tbóng kbói chuyén Ngoài giò lén lóp bàt buóc phàn lón bgc sinb sinb vién déu tìm dén thu vién de tu tim tòi, tu bgc thóng qua càc tài liéu hién co cùa thu vién Viéc tao diéu kién dén mùc tói da phue vu cho còng tàc bgc tàp nghién cùu cùa bgc sinb, sinb vién là nbiem vu tói quan trgng cùa trung tàm thòng tin-thu vién Da: bgc Quò'c già Ha Nói

Qua tbóng ké nàm hoc 1997-1998 Dai hoc Quò'c già Ha Nói eó 29 khoa thuóc càc truòng thành vién vói so lugng càn bò giàng day, nghién cùu là 1497 nguòi, nghién cùu sinb 1.497 nguòi, càn bó quàn ly va phue vu là 486 nguòi, hoc vién cao bgc 1.629 nguòi Sinb vién càc loai dang theo hoc tai truòng là 20.210 nguòi Dòi ngù càn bò eó trình dò sau dai bgc cùng rat lón, góm 93 giào

su, 320 pbó giào su, 51 tién si khoa bgc, 426 tién si va 310 thac si

Ben canb còng tàc dào tao, còng tàc nghién cùu kboa bgc cùng duge day manh Trong giai doan 1996-2000 càc càn bò cùa Dai bgc Quò'c già Ha Noi dà ehù tri va tbuc hien nbiéu de tài càp nhà nuóc: 6 de tài khoa bgc còng ngbe, 2 de tài ly luàn kboa hoc xà bòi nhàn vàn, 72 de tài nghién cùu co bàn trong kboa hoc

tu nbién vói tóng so kboàng 1/3 tóng kinh phi nghién cùu co bàn cùa toàn quò'c

Trong nàm 2000, Tmng tàm dà dàng ky thè dgc boàc mugn cho 21.396 càn bò va sinb vién Trong dò co 1.363 thè cho càn bò va 20.033 thè cho sinb vién So lugng ma Trung tàm phue vu tmng bìnb cho 1 tbàng là 52.000 lugt dgc

va 10.500 lugt mugn Tóng dien tich càc phòng dgc cùa Tmng tàm ò 4 kbu vuc

là 2.600 m^ vói kboàng 1.400 cbò ngói [9]

Qua càc phàn tich ó trén cho tbày dói tugng su dung tbóng tin trong Dai bgc Quò'c già Ha Nói là rat phong phù va da dang, bao góm nbiéu nbóm dò'i tugng

mói nbóm dò'i tugng déu co nbùng dàc diém riéng biét mang tinh dàc tbù riéng

De nhàn biét ro nbùng dàc diém riéng biét cùa tùng nbóm dói tugng này càn pbài eó nbùng nghién cùu sàu bon nhàm muc dìch nhàn biét r5 dò'i tugng phue

vu va co nbùng ké boach va phuong phàp phue vu phù bgp sàt yéu càu tbuc té

Dai bgc Quoc già Ha nói là mot co quan true thuóc Chinh phù Vi vày, nbóm dò'i tuong phue vu quan trgng cùa Trang tàm là càc càn bó lànb dao va nhà quàn ly Dàc diém còng viéc cùa bg là pbài nghién cùu càc loai tài liéu ve giào due, khoa hoc, còng nghe, kinh té- xà bòi, vàn boa- xà bòi Trong dò, dàc biet là eàe tài liéu ve càc ngành kboa bgc mùi nbgn nhàm muc dieb tim biéu mot càcb

cu thè sàt tbuc té ve càc yéu càu bién nay cùa nén kinh té- xà bòi, tu dò ra càc quyét dinh cho su phàt trién cùa còng tàc giào due va dào tao trong Dai bgc Quò'c già, dóng thòi con tu vàn ve còng tàc này cho Chinh phù trong su nghiep giào due va dào tao chung trong toàn ngành giào due Vi vay, muón boàn thành tòt còng tàc "Tham muu cho lànb dao Dai hoc Quoc già Ha nói de quyét dinh ve phuong buóng tó chùc va boat dòng thòng tin-thu vien nhàm phue vu nghién cùu khoa bgc, giàng day va bgc tap trong Dai bgc Quò'c già Ha nói" [25,3] Tó chùc càc san pham, dieb vu (dac biét là càc san pham dieb vu tbóng tin trén mang) phue vu cho còng tàc lànb dao là mot còng viéc bét sue quan trgng cùa Tmng tàm, nhàm dàp ùng nbu càu thòng tin day dù de góp phàn tàng bàm lugng khoa bgc trong càc quyét dinh cùa càc càp quàn ly, lànb dao tu viéc xàc dinh chién luge phàt trién còng tàc giào due va dào tao, dén xày dung chinh sàch va diéu bànb tbuc bién trong tùng truòng thành vién, góp phàn làm cho Dai bgc Quoc già Ha Nói ngày càng tró thành mot tmng tàm dào tao eó uy tin ó trong nuóc va trén the giói

Nbóm dói tugng tbù bai sau càc nhà lànb dao va quàn ly là dòi ngù càc nhà nghién cùu khoa hoc bao góm càc Giào su, Tién si, càc nhà khoa bgc Nbu càu tin cùa nbóm dói tugng này co mot dac diém khàe biét, vùa mang tinb chat

chuyén sàu lai pbài mang tinb mói trong kboa hoc Hàng nàm nguòi dùng tin co nhu càu su dung bang trieu trang àn pb^m cùa càc loai thòng tin, càc mang mày tinb, bon nùa dói vói càc nhà kboa hoc thi viéc su dung thòng tin de tbuòng xuyén càp nbàt kién thùc duge thu tbàp tu càc luóng thóng tin là mot boat dóng kbòng tbé tbiéu dugc Càc tài liéu ma bg càn là càc loai hình tài liéu mang tinh thòi su, tài liéu quy biém, càc thóng tin chuyén dang nhu càc tiéu chuan, càc sàng che phàt minb, càc giài phàp hùu ich, eàe tài liéu nuóc ngoài (dàc biét là càc loai tap chi), càc bào cào két qua nghién cùu trién khai

Càc két qua nghién cùu ve so lugng càn bó dén thu vién tìm tin cho tbày

eó 56,9% càn bò duge bòi déu su dung càc san ph^m va dieb vu thòng tin tu Trung tàm, song viee su dung càc san pham này khòng cao bang càc san pbàm

va dieb vu thòng tin ò càc co quan thòng tin khàe Vi vay viéc tó chùc dàp ùng

nhu càu thòng tin cho loai dói tugng này là rat quan trgng Hien nay còng tàc tra tìm tài liéu (dac biét là càc tài lieu nuóc ngoài) dàp ùng càc yéu càu nbu tinb khoa bgc, tinb càp nbat kién thùc ve mot chuyén ngành khoa hoc tai Trung tàm

là mot còng viéc con eó nbiéu khó khan va màt thòi gian cho càc nhà kboa bgc

do càc san pham dieb vu tbóng tin kbòng dàp ùng yéu càu tra cùu nhanb Néu Trung tàm ma rgng càc dieb vu tra cùu thòng tin theo yéu càu cho càc nhà khoa bgc thi sé eó rat nbiéu Igi icb mang lai cho cà bai phia Phia Tmng tàm vi vùa co nghiep vu lai vùa co nguón tài lieu trong tay boàc trong càc don vi ban nén viéc tra tìm tài liéu sé de dàng va nhanb cbóng bon Còng viéc này sé giùp cho càc nhà khoa hoc kbòng màt thòi gian tìm kiém tài liéu ma vàn co càc loai tài liéu càn thiét cho còng tàc nghién cùu khoa hoc cùa ho Do vay, ngoài viéc chù trgng khai tbàc càc san pham dieb vu thòng tin san co, càn pbài buóng tói viee su dung mang thòng tin trong Dai bgc Quò'c già Ha Noi, cung càp dieb vu thòng tin tai nhà va chia sé nguón thòng tin bang càcb phàt trién càc dieb vu mugn tu xa, mugn giùa càc thu vién, cung càp bàn sao tài liéu dói vói càc tài liéu quy va dàt, giàm tbiéu thòi gian tìm kiém thòng tin va tàng nguón thòng tin co già tri

Nbóm dói tugng tbù ba là càc càn bò giàng day, day là mot trong nbùng nbóm dói tugng co bàn trong còng tàc phue vu thòng tin cùa Trang tàm Dac diém nhu càu tbóng tin cùa nbóm dói tugng này là chuyén ngành sàu vói tàt cà càc loai hình xuàt bàn ph^m tu sàch, bào, tap chi dén càc tài lieu dien tu, càc thòng tin trén mang Ngoài càc tài liéu mang tinh chat nghién cùu con co càc tài liéu mang tinb chat giào khoa, giào trình, càc tài liéu mang tinb chat bó trg cho chuyén ngành ma bg càn trong giàng day Càc nguón tài liéu nuóc ngoài ve càc chuyén ngành sàu là rat quan trgng dò'i vói viéc nghién cùu va giàng day, song mot diéu bét sue ban che là càc tài lieu nuóc ngoài it va dò là càc tài lieu quy do vay khòng dugc mugn ve nhà, dgc tai thu vién thi bg khòng co nbiéu tbòi gian va Trung tàm chua co phòng dgc riéng dành cho càn bò nén viéc thu bùt càc càn bó dén su dung tài liéu tai Trang tàm là diéu bét sue càn quan tàm

Nbóm dò'i tugng là bgc sinb, sinb vién, tbuc tàp sinb, nghién cùu sinb dang hoc tàp nghién cùu tai càc truòng, càc tmng tàm nghién cùu trong Dai bgc Quoc già là nbóm dói tugng chù yéu trong còng tàc tó chùc phue vu trong Trang tàm (vói so lugng thè dgc là 20.033/ 21.396 tóng so thè cùa Trung tàm) Dac diém nhu càu thóng tin cùa lóp dói tugng này trai rgng tu càc tài liéu mang tinh chat giào kboa, giào trình dén càc tài liéu mang tinh chat nghién cùu tham khào, tu càc tài lieu ve càc ngành khoa bgc co bàn dén càc tài liéu mang tich chat chuyén ngành, tu càc tài liéu mang tinb chat bgc tap va nghién cùu dén càc tài liéu mang tinh chat giài tri cap nbàt càc kién thùc pbó thòng ve kinh té, khoa bgc, xà bòi Dac biét dói tugng này dén thu vién kbòng chi là de dgc sàch bào tap chi va càc loai hình tài lieu Idiàc, ma con tu bgc vi thu vién là mòi truòng tu hoc tot nbàt Nhàm dàp ùng tòt cho nbóm dò'i tugng này, Trung tàm dà bét sue nò lue trong còng tàc tó chùc phue vu tao mòi truòng phù bgp giùp cho viéc hoc tap nghién cùu cùa sinb vién dat hieu qua cao bon Song do diéu kién ve dien tìcb co ban, so lugng bgc sinb, sinb vién qua dòng nén mòi mùa thi càc phòng phue vu tai Trang tàm lai co bién tugng qua tài, viéc sinb vién chen làn xó day mói co mot cbò

ngói trong càc phòng phue vu là mot bién tugng tbuòng xuyén xày ra, mac dù càc phòng phue vu dà mò rgng rat nbiéu so vói truóc day

Mot nbóm dói tugng nùa cùa Trung tàm là càc càn bò nghién cùu cùa càc phòng thi nghiem, nbóm dò'i tugng này eó dàc diém là chi quan tàm dén thu vién mòi khi co de tài nghién cùu kboa bgc cu tbé va càc tài liéu cùng mang tinh chat khoa bgc chuyén ngành sàu, tbòi gian tìm tài liéu lai rat ngàn va khan truòng, phu thugc vào tién dò cùa càc de tài nghién cùu khoa hoc, Càc loai hình tài lieu

ma bg càn tbuòng là càc còng trình nghién cùu kboa bgc cùng chuyén ngành, càc càm nang tinh toàn, càc tài liéu mang tinb thòi su, cap nbàt Nbu vay dac diém nhu càu tin chù yéu cùa bg càn càc loai hình tài liéu in, tài liéu nghe nbin

va càc dieb vu nhàm cung càp tbóng tin chuyén de phù bgp vói nbùng nbu càu tin cho tùng linh vuc kboa bgc

Nbin chung su phàn chia chi mang tinb chat tuong dói vi mot càn bò eó thè vùa là nhà kboa bgc, vùa là nhà quàn ly, vùa là tbày giào Hon nùa còng viéc tim kiém thòng tin cùa ho cùng tbuòng nhàm phue vu cho nbiéu muc dìch khàe nhau

Càn cu vào muc dieb su dung cbùng tòi dà tién hànb diéu tra trén mot so nói dung boat dòng cùa trang tàm nbu sinb vién truòng nào, hoc nàm tbù mày, muc dieb su dung thu vién Két qua diéu tra vói so lugng 100 phiéu dugc phàt ngàu nhién trong phòng phue vu cho tbày viéc su dung tbóng tin cho muc dieb bgc tap chiém 83%, cho giài tri là 48%, cho còng tàc nghién cùu Idioa bgc là 28%, cho su dung viét kboà luàn 17% Dieb vu dgc là 84% va dieb vu mugn là 66% Két qua này cho tbày so lugng sinb vién dén thu vién de bgc tap là rat lón, nbu càu giài tri dùng tbù hai va cho viét Idioà luàn chiém ty le tbàp nbàt Diéu này cùng là phù bgp va phàn nào phàn ànb ty le càc bài tap dang kboà luàn giao

cho sinb làm à tùng mòn bgc con it

Tóm lai, vói mot dia bàn phue vu trai rgng va phàn tàn (tu kbu vuc ki tue

xà Me Tri, kbu vuc Thugng Dinh, kbu vuc Dai bgc Ngoai ngù, dén kbu vue nhà

7 tàng tai Dai hoc Quò'c già) va vói dò'i tugng phue vu là trén 20.000 càn bò, sinb vién, bgc sinb cùa toàn Dai bgc Quò'c già va nhu càù ve thòng tin trai rgng trén càc linh vuc kboa bgc tu nhién, khoa bgc xà bòi, khoa bgc còng nghe, kboa bgc

xà bòi va nhàn vàn, khoa bgc giào due, ngoai ngù, he thóng pbó thòng chuyén Toàn, chuyén ly, chuyén sinb vói càc trình dò chuyén sàu khàe nhau phue vu còng tàc nghién cùu, giàng day, hoc tàp Trung tàm tbóng tin thu vién dà tbuc su

co gang de tbuc bién tòt chùc nàng va nbiem vu cùa mìnb trén quan diém phue

vu dào tao va nghién cùu khoa hgc-còng nghe nhàm góp phàn nàng cao chat lugng day va bgc trong Dai bgc Quò'c già Ha Nói

Voi dàc diém nguòi dùng tin phong phù da dang nhu vay, Trang tàm Thóng tin-Thu vién hàng nàm dà tó chùc càc lóp bòi duòng cung càp cho nguòi dùng tin nbùng biéu biét chung ve co che tó chùc boat dòng va càc san pham, dieb vu thòng tin cùa Trung tàm Huóng dàn nguòi dùng tin biét càcb su dung càc trang thié't bi bién dai de khai tbàc càc san ph^m va dieb vu thòng tin thu vién Tu dò, nhàm làm tbay dói tbòi quen, tap quàn tra tim thòng tin cùa nguòi dùng tin, dàc biét trang bi kién thùc tìm tin theo ky biéu phàn loai tài liéu bang phuang phàp trayén tbóng va hién dai Mò rgng ra nbiéu kbà nàng cho nguòi dùng tin chù dòng tiép càn tra cùu càc nguón tbóng tin phong phù va da dang bién dang eó tai Trung tàm boàc càc thu vién khàe o trong nuóc va ngoài nuóc

1.5 Vai trò cùa phàn loai tài lieu trong boat dóng thòng tin thu vien

Qua két qua nghién cùu ve dac diém nguón vón tài liéu va dac diém nguòi dùng tin cho tbày Trang tàm Thóng tin - Thu vién Dai bgc Quoc già Ha Nói eó rat nbiéu loai hình tài liéu ve kboa hoc co bàn, kboa bgc tu nbién, Idioa bgc xà bòi va nhàn vàn, kboa hoc giào due va ngoai ngu Trong dò càc mòn loai kboa bgc kbòng nbùng chi co mot so lugng lón tài liéu ve chuyén ngành, ma con

co dò chuyén sàu ve nói dung khoa bgc Tbém vào dò Trang tàm con co nhiém

vu phue vu mot dòi ngù nguòi dùng tin phong phù va da dang vói nhu càu tbóng tin trai rgng tu kboa hoc co bàn dén càc khoa bgc chuyén ngành, tu bgc tap nghién cùu dén nbu càu giài tri Vi vay, viéc nghién cùu, trién khai xù ly ky thuàt, chgn Igc thóng tin cho tùng dò'i tugng nguòi dùng tin là mot vàn de càn dugc quan tàm Da so tài lieu cùa Trung tàm bién nay déu duge phàn loai theo 'càc he thóng cu nbu BBK, khung phàn loai 17 lóp Tuy nbién, hai khung phàn loai này dén nay dà khòng dàp ùng dugc yéu càu tó chùc bò mày tim tin theo phàn loai trong he thóng muc lue phàn loai dang dugc dùng pbó bién ò eàe nuóc trén thè giói Màt khàe, vói so lugng tài liéu rat lón lai phong phù ve nói dung cùa eàe ngành kboa bgc, eàe khung phàn loai dang dugc àp dung tai Trang tàm

dà khòng phàn ànb bét càc yéu càu càn tbiét cùa nói dung nguón tài liéu, dàn dén eó nbiéu tài liéu kbòng tbé khai tbàc phue vu dugc Do vay viéc tìm kiém mot khung phàn loai vùa mang tinb thóng nbàt trong trang tàm lai vùa dàp ùng dugc càc yéu càu cùa mot khung phàn loai eó tinh kboa bgc, pbó bién va bién dai là mot vàn de cuc ky quan trgng Vàn de màu chót càn pbài giài quyét là làm tbé nào de giùp ngUòi dùng tin su dung mot càcb co biéu qua nguón vón tài liéu diéu này chi eó thè dugc giài quyét khi eó mot day chuyén xù ly ky thuàt khoa bgc, trong dò còng tàc phàn loai tài liéu là mot Idiàu quan trgng

Trong day chuyén xù ly tbóng tin, phàn loai tài liéu bay con ggi là phàn )

loai thu vién là su sap xép mot càcb eó he tbóng càc chù de tài liéu trén già boàc trén he thóng muc lue phàn loai va chi dàn càcb tray càp theo mot càcb thùc hùu icb nbàt cho nguòi dùng tin khi tim tài lieu Nói mot càcb khàe, phàn loai tài lieu nhàm phue vu 2 chùc nàng: Sàp xép càc loai hình tài liéu theo mot trat tu logie trén già va trình bay mot càcb co he tbóng trén phiéu phàn loai de xày dung muc lue phàn loai

Ve càcb thùc sàp xép sàch trén già, phàn loai tài lieu co bai muc dìch:

1) Giùp nguòi dùng tin nhàn biét va xàc dinh vi tri tài liéu thóng qua so ky biéu phàn loai

2) Tàp trang tàt cà càc tài liéu cùa cùng mot mòn loai tri thùc vào vói nbau va dat vào nbùng vi tri gàn nbau

De dat dugc muc dìch tbù nbàt, mói tén tài lieu déu dugc xàc dinh mot

ky biéu phàn loai, bàt ky phuong pbàp nào dù ky bieu phàn loai duge dinh là ehù cài bay ehù so càn pbài thoà man cho su phù bgp giuà cùa càc ky biéu trén tài liéu va trén phiéu tra cùu Dói vói muc dieb tbù hai thè hién chùc nàng sàp xép theo tbù tu va dòi hòi pbài ggp càc tài lieu tuong tu nhau trén eo so càc tinh chat

dà duge chgn lua Vi vày chùc nàng này dugc xem nhu mot còng cu phue bòi, su phàn loai sé giùp nhàn dien va phue bòi mot nbóm càc muc eó lién quan nhu nbùng muc riéng biét Vói bàt ky mot su tuyén chgn nào, eo so thich bgp nbàt cho viee xàc dinh eàe nbóm sé tbay dói theo su lua chgn [13]

Trong thu vién, su phàn loai biéu thi cho su phàt trién cùa càu trùc he thóng cùa tàt cà eàe kbia canb thugc càc linh vuc kién thùc khàe nhau, va nghe thuàt sàp xép càc tài liéu là pbài phù bgp vói càu trùc khung phàn loai De co duge nguón tbóng tin chinh xàc, day dù va tìm kiém nhanb cbóng càp nbàt, càn

bò làm còng tàc phàn loai tién bànb phàn tich tài liéu nhàm xàc dinh nói dung chinh va tbé hien nói dung bang nbùng ky biéu dà dugc quy dinh cùa khung phàn loai cu tbé, Càc khung phàn loai thu vién dà dugc xuàt hién rat som dàp ling nbu càu phàt trién cùa tài liéu, Ngày nay he thóng phàn loai thu vièn dugc su dung rgng rài nbàt là khung phàn loai tbàp phàn Dewey (Dewey Decimai ^-^ Classification), khung phàn loai thu vien-tbu muc BBK, khung phàn loai tbàp phàn bàch kboa (Universal Decimai Classification) Tàt cà càc khung phàn loai trén déu cùng tón tai va phàn ànb kién thùc chung cùa tbòi dai

Càc khung phàn loai thu vién là phuong tién de phàn loai tài liéu, là mot trong nbùng còng cu càn tbiét cùa nguòi làm còng tàc thòng tin, thu vién de phàn

loai tài liéu Càc khung phàn loai chinh là so dò sàp xép theo mot tràt tu nbàt dinh eàe kbài niem kboa bgc thugc toàn bò eàe linh vue tri thùc va là loai ngòn ngù tién két bgp, duge càu trùc theo kiéu tbù bàc, trong dò càc tu, càc tap bgp tu dién dat càc kbài niem dugc xày dung tu truóc va dugc gàn vói càc ky biéu de tbé hién nói dung chinh cùa tài liéu

Ky bieu phàn loai là mot trong nbùng ngòn ngù tìm tin quan trgng kbòng chi trong viéc tìm kiém tai liéu thóng qua muc lue phàn loai trayén thóng, ma con là diém tiép càn, tìm kiém thòng tin thòng qua bò mày tra cùu thóng tin bién dai Nbò vào càc biéu thùc tìm tin theo ky biéu phàn loai nguòi dùng tin nhanb cbóng tim tin chinh xàc ve càc nbóm tài liéu theo linh vue khoa bgc ma bg quan tàm Trong mot so he thóng phàn loai, càc ky biéu dugc su dung là càc chù cài, mot so he thóng khàe lai su dung càc so, boàc bao góm cà so làn chù cài Mot ki biéu don giàn là ky bieu ehi co mot loai biéu tugng dugc su dung nhu DDC Mot

so he tbóng su dung 2 bay nbiéu loai biéu tugng ky biéu (ky biéu bòn bop) nhu LCC, BBK, khung phàn loai 17 lóp Chinh vi vay, viéc xàc dinh lua chgn mot khung phàn loai kboa bgc, phù bgp vói dac diém cùa tùng Igai bìnb thu vién là vàn de then chót, cót 15i cùa bàt ky mot co quan tbóng tin-thu vién nào trong viee xù ly tài lieu nói chung va phàn loai tài liéu nói riéng

Nhu vay, phàn loai tài liéu là mot qua trình phàn tich tài liéu nhàm xàc dinh noi dung chù yéu va tbé hién nói dung dò bang nbùng ky biéu cùa khung phàn loai giùp cho viéc tim tài liéu theo nói dung mot eàeh nhanb cbóng va là co

so de tó chùc muc lue phàn loai Dói vói nguòi dùng tin, muc lue phàn loai truyén thóng là mot trong càc bò mày tim tin quan trgng vi qua dò toàn bò tài liéu ve mot mòn loai cùa kho tài lieu dugc tap trung lai trong mot de muc cùa ò tra cùu giùp cho bg nhanb cbóng tim kiém va thoà man nhu càu tài liéu ve ngành khoa bgc ma

bg càn Con dói vói càn bó làm còng tàc thu vién muc lue phàn loai sé giùp bg nhanb cbóng nàm bàt dugc nói dung kho tài liéu trén phuong dien càc linh vuc tri

thùc de eó the bó sung cho dùng yéu càu, giùp cho bg tra tìm tài liéu de tra lòi ban dgc, bién soan càc thu muc, lua chgn tài liéu trién làm theo chuyén de

Nhin chung mot he tbóng phàn loai se giùp càn bò làm còng tàc phàn loai làm viee eó bieu qua va tiét kiém thòi gian, Nbùng nguòi làm còng tàc phàn loai

sé thành còng khi eó bang phàn loai phù bgp vói he thóng càc bang chi dàn, càc bang tra ehù de Nguòi làm còng tàc phàn loai cùng co thè eó su trg giùp de càu trùc càc ehi so phàn loai bang eàe cbuong trình co tbé viét dugc de phàn loai tu dòng Diéu này khòng chi tiét kiém thòi gian cho nguòi làm còng tàc phàn loai,

ma con làm it màc lòi trong viee xày dung càc chi so phàn loai (trành dugc tinb ehù quan khi mot tén tài liéu ma nbiéu nguòi dinh ky biéu phàn loai) Càu trùc phàn loai UNIMARC dà ra dòi do su lién két cùa hai bòi dóng tbuòng true IFLA

va Ban phàn loai, dinh chù de (Indexing) duói su lànb dag cùa bà Joan Micheli, nguòi chiù tràch nbiem trong qua trình biéu dinh DDC là mot buóc tién mói trong bién dai boa còng tàc phàn loai [27]

Tuy nbién càc bang phàn loai cùng eó nbiìng ban che nbàt dinh, do nguyén tàc phàn loai theo càc mòn loai tri thùc dàm bào the bién mói quan he tbù bàc va trat tu logie trong tùng ngành, he thóng tiéu de cùa muc lue nén khòng eó kbà nàng thè bién càc vàn de mói, eàe vàn de dang dugc mgi nguòi quan tàm Hon nùa vói két càu so dò phàn loai bìnb cày chi dàm bào cho viéc thè bién mói quan he ben trong cùa càc mòn loai tri thùc ma kbòng phàn ànb dugc mói lién he ben ngoài giùa càc mòn loai tri thùc dò Dac biét là khi dòi song kinh

té, vàn hoà, kboa bgc va xà bòi phàt trién trong cuòc càcb mang khoa bgc ky thuàt thì mói lién quan giùa càc ngành kboa bgc càng trò nén phùc tap bon, xuàt hién nbiéu ngành kboa bgc mói dan xen nbiéu linh vuc khàe nbau Nbiéu vàn de mói, kbài niem mói này sinb trong Idii dò bang phàn loai lai bi bó chat trong càc nbóm, lóp dà dugc càu tao tu truóc Mac dù càc bang phàn loai dugc bién soan déu dua trén nbiéu co so khoa bgc nbàt dinh va co nbùng uu tbé trong phuong

phàp luàn va càp nbàt tbuòng xuyén, nbung kbòng trành kbòi nbùng ban che trong viee giói tbiéu càc vàn de mói boàc càc chuyén ngành bep nbung dugc nbiéu nguoì quan tàm

/ Tóm lai, trong mgi linh vuc boat dóng cùa càc co quan thòng tin thu vien còng tàc xù ly tài liéu nhu bién muc, phàn loai tài liéu, dinh tu kboà, tu chuan, dinh chù de, v.v eó y ngbia dàc biet quan trgng trong viéc tao ra càc san phàm

va dieb vu thòng tin phue vu nguòi dùng tin Trong dò, còng tàc phàn loai tài liéu giù vai trò cót lòi trong boat dóng xù ly thòng tin Viéc ùng dung tin bgc boa trong boat dòng thóng tin-thu vién dàn tói két qua tao nbiéu diém tiép càn, truy nhàp, tìm kiém tài liéu Song còng tàc phàn loai tài liéu vàn khòng tbé tbiéu dugc trong viéc duy tri va phàt trién noi dung boat dòng cùa bàt ky co quan thòng tin-tbu vién nào Càc khung phàn loai vàn duge su dung de phàn loai tài liéu, xày dung muc lue phàn loai tao dung eo so dù liéu Trong eo so dù liéu, càc ky biéu phàn loai tài liéu dà tró nén quan trgng trong he thóng ngòn ngù tim tin ve mot linh vue, mot ngành khoa bgc bay mot chuyén ngành bep

Do xàc dinh dugc y ngbia quan trgng cùa còng tàc phàn loai tài liéu trong boat dóng thóng tin thu vién nén ngay tu khi mói thành (2/1997), Ban lànb dao Trang tàm Thòng tin-Thu vièn Dai bgc Quóc già Ha Nói dà chi ra dinh buóng chién luge noi dung boat dòng cùa Trang tàm trong dò eó boat dóng tó chùc xù ly tài liéu tàp trang vào tbóng nbàt ky thuàt nghiep vu Tìm tòi mot khung phàn loai bgp ly de eó thè dàp ùng tòt cho viéc tó chùc kho sàch, tó chùc tìm tin khoa bgc de phue vu tbóng tin, day dù, kip tbòi va nhanb cbóng cho càn

bò giàng day, càn bó nghién cùu kboa bgc, sinb vién, nghién cùu sinb cùa Dai bgc Quò'c già Ha Nói

CHUONG 2 PHÀN LOAI TÀI LIÉU VA TO CHÙC BÓ MÀY

TÌM TIN THEO KY HIEU PHÀN LOAI TAI TRUNG TÀM THÒNG TIN-THU" VIEN DAI HOC QUÓC GIÀ HA NÓI

2.1 Còiig tàc phàn loai tài lieu trong hoat dòng xù ly tài lieu tai Trung tàm Thòng tin - Thu vien Dai hoc Quóc già Ha Noi

Nhu dà trình bay à phàn trén, tién tbàn cùa Trang tàm Thòng tin-Thu

vién Dai bgc Quóc già Ha Nói là ba thu vién thugc ba truòng thành vièn: Dai bgc Tóng bgp Ha Noi, Dai bgc su pham I Ha Nói, Dai bgc su pham ngoai ngù Ha Nói Sau ba nàm boat dòng, dén tbàng 11 nàm 1999 thu vién Dai bgc su pham I

Ha Noi dà chinh thùc tàch kbòi Trang tàm Thóng tin - Thu vién Dai bgc Quóc già Ha Noi Vào tbòi diém sàt nhàp, còng viéc xù ly ky thuàt nói chung va phàn loai tài liéu nói riéng dò'i vói eàe tài liéu tai càc thu vien dugc tién bànb boàn

toàn dgc lap, riéng ré va vói nbùng quy tàc rat khàe nbau, nbàt là ò kbàu phàn

loai bién muc De co thè xày dung he thóng co so dù liéu ve càc Igai bìnb sàch, bào, tap chi mot càcb thóng nbàt trong toàn Dai bgc Quóc già Ha Nói va tiét kiém dugc kinh phi, thòi gian va còng sue do eàe thao tàc xù ly trùng lap, Trang tàm Tbóng tin - Thu vién Dai bgc Quóc già Ha Nói dà tbuc bién viéc xù ly ky thuàt theo phuong thùc tàp trung dói vói tàt cà càc loai bìnb tai liéu co trong trung tàm Càc phòng Bó sung trao dói, Phàn loai bién muc dàm nbiem viéc xù

ly này Càc loai bìnb sàch bào sau khi dugc xù ly sé dugc chuyén ve càc kho phue vu ó Càu Già'y, Me Tri, va Thugng Dinh

Phòng Phàn loai - Bién muc là mot bò phan quan trgng trong trang tàm Trung tàm Thòng tin - Thu vién Dai bgc Quóc già Ha Nói Tai day càc tài lieu duge tién bànb chuan hoà theo khung phàn loai, dang (form) dù lieu, in sao phiéu mò tà, xày dung he thóng tra cùu tìm tin Riéng còng tàc phàn loai pbài tién bànb phàn loai theo 3 Idiung phàn loai dò là: Bang phàn loai thu vién- thu muc Nga (BBK), Bang phàn loai Dewey (DDC), Bang phàn loai 17 lóp De co

thè dành già mot càcb khoa bgc va chinh xàc he tbóng tra cùu tim tin tai Trang tàm, cbùng tòi trình bay so luge ve lieb su bìnb thành, càu trùc, pham vi ùng dung cùa mot so khung phàn loai hién dang dugc dùng tai Trang tàm de làm tiéu chi cho viéc lua chgn khung phàn loai phù bgp vói chùc nàng, nhiém vu, dac diém vón tài liéu, dàc diém nguòi dùng tin cùa Trung tàm Thòng tin - Thu vién Dai hoc Quóc già Ha Nói

2.2 Dac diém mot so khung phàn loai dang dugc àp dung tai Trung tàm Thòng tin - Thu vien Dai hoc Quòc già Ha Noi

2.2.7 Khung phàn loai DDC (Dewey Decimai Classification)

Khung phàn loai DDC (khung phàn loai Dewey) do Melvil Dewey còng

bó nàm 1876 va dà dugc xuàt bàn 12 làn truóc khi qua dòi vào nàm 1931, Sau dò mot Uy ban ve chinh sàch xuàt bàn DDC duge thành lap nàm 1937 chiù tràch nbiem ve xuàt bàn DDC va Nhà xuàt bàn Forest Press dugc thành lap de xuàt bàn va tbuòng mai boa DDC Làn xuàt bàn tbù 18 cùa DDC vào nàm 1971, làn xuàt bàn 19 vào nàm 1979, làn xuàt bàn 20 vào nàm 1989 va làn xuàt bàn gàn day nbàt là làn xuàt bàn 21 nàm 1996

Dewey dà xày dung bang phàn loai DDC vói 10 lóp dinh truóc tuong ùng vói chin bg mòn co bàn: Triét bgc, Tón giào, Càc khoa bgc xà bòi, Ngòn ngù, Càc khoa bgc chinh xàc, Ky thuàt, Nghe thuàt va Giài tri, Vàn bgc Dia ly va Lieb su chung va ghép tbém lóp Tóng loai Nbu vay trù lóp dàu tién là nbùng vàn de tóng bgp con càc lóp tiép theo phù bgp vói 3 nbóm trong phàn loai khoa bgc cùa Bacon dò là Tri nbó (Lieb su), Tri tuòng tugng (Vàn bgc, ngbe thuàt) Tri tue (Triét bgc, ngành Idioa bgc) Tóng thè tri thùc nhàn loai duge thè hién bang biéu tugng con so 1 Mói de muc déu dugc dành so tu 000 dén 900 Bàt dàu

là càc loai tài liéu tóng quàt cho dén cuòi cùng là càc tài lieu ve Lieb su Dia ly Mói lóp lai chia ra thành 10 lóp càp duói, mòi lóp nbò lai phàn chia thành 10 lóp duói nbò bon