(Luận văn thạc sĩ) công an nhân dân việt nam trong công cuộc bảo vệ chính quyền dân chủ nhân dân thời kỳ 1945 1946

toàn dân k ết hợp chặt chẽ với th ế trận an ninh nhân dân; quán triệt tư tương cách m ạng tiến cô n g , tích cực, chủ động, sẵn sàng đánh bại m ọi âm mưu và hoạt động chống phá ta”[54, 1

L Ờ I C A M Đ O A N

Tỏi xin cam đoan đ á y là cóng trinh nghiên cứu của tôi với sự h ư ờ n g

dần khoa học của Tiên s ĩ Sử học Trương Thị Tiên Tất c ả các s á Vện và tư liệu sử dụn g tro n g luận vàn này đều tru n g thực, chính x á c , cỏ n g u ó n yoi

xu ất xú rõ ràng.

1

MỤC LỤC

Mở đầu

C h ư ơ n g 1 : C ô n g a n n h â n d â n V i ệ t N a m r a đ ờ i v à b ả o v ệ c h í n h

q u y ề n dân chủ n h â n dân (8-1945 - 2-1946)

1.1- Tổ ng khởi ng hĩa Iháng 8-1945 lật đổ chính quyổn thực dân,

ph ong kiến, xây dựng chính q u y ề n cách m ạn "

1.1.1 - Lực lượng cách m ạn g chi êm lĩnh các cơ quan đan áp

củ a địch trong cách m ạng tháng 8-1945

1 1 2 - X ả y dưns, uác tổ chức cùíiỊ' *i; đáu tiôĩi ỏ' 3 kv

1.2 - Lực lượng công an Ironụ công cu ộc bảo vệ chín!-, quven đànchú nhân dân (8-! 945 - 2-1946)

chính quyền

1.2.2 - CôntỊ an nhân dân Viêt Nam chốntĩ thuc dàn ” h«ip

xâm lược ỏ' Num Bộ và Nam Trunu Bộ

Đ a u irann với qu.in 1 uớnr; vít các thố ii: piián -d

m ạn li ở Bắc Bộ và Bắc TÌUQÍ«_7 o 2 Bô.•

Ch ư ơ ng 2: Thốn.!; nhi-': lực lượn 5; C ô n ‘í ‘àĩ\ tron-.’ loàn v c ]

chính qu vễ n dân ch ủ nhàn dãn và chuả, ỉ bị k h á n g e b k ' 2- 1 12-1946)

2.1 - Thònu nhất lực k'\.n<4 eỏiìg an tro nu toàíi qu ố c

2 L 1 - Ch ín h phú nước Việt N am dãn chú CỘ!'.:: hòa ■

định thốn ti nhất lực lượnu cònu an ironu loàn qu c

2 1 2 - Lực lượng cônii an tronti loan qu ố c thốnM nh ất S'ồ i6

chức và hành độni1,

2.2 - Tiẽp tục dấu tranh chốn g thù Ironu giặc n«2 0ai

2 2.1 - Đàu Iranh chố nu các thê lực phản cách m ạ n g C.K 'V.o

vệ ch ín h qu y ền dàn chỏ nhàn dãn

2 2 2 - Chuẩn bị m ọi mặt phục vụ cu ộc kháng chiến chống

3.2 - Khi khởi n gh ĩa ginàh chính quyền, lực lượnu cách m ạn g

phải đậ p tan cỏn í’ cu hao lưc của chè độ cũ thi ốt !.';p Hô

m á y c h u yê n chính mới của chính quyể n dãn chú nhân dân

3.3 - Trong cô n g tác đấu tranh chống phản cách mạng, lực lượim

công an phải quán triệt sự lãnh đạ o của Đánỵ biết kct hợp

các biện pháp đấu tranh, các hình thức đấu tranh cỏn;: khai

và bí mật, kết hợp lực lương công an và quần ch Ún', kết

họp cả d ấ u tranh vũ tran Si và đấ u Iranh chính trị k.-'ỉ hợp

>r;'r, -ÍT \ h ồ Ị V i

3.4 - Lưe lươn ti eồn£ an nhân dân k h ô n ” riL’uns nànu cao r: L' hiôpo O o O O c 1

vạ, chú đ ộ n g lấn công để đập Lan mọi âm mưu hoại độnt>

MỞ ĐẦU

/ T í n h c ấ p t h i ế t c ủ a đ é tài:

Cá ch m ạ n g tháng T á m thành công, nước Việt n am dân chủ cộnq hoà ra đời trong hoàn cả n h hết sức phức tạp về mọi mặt, tình thế cách m ạn g n h ư - ngàn cân tỊTCO sợi tóc Đ ể bảo vệ chính q u y ề n cách m ạ n g còn non iré lúc đó,

Đ ả n g đã lạp ra lực lượng Công an nhán dân “ Nhiệm vụ của cỏn LI an íà hảo vệ

và phục vụ nhãn dân, bao vệ Đảng, bả o vệ ch nh qu y ền nhân J á n ” Ị45, 175]

Hcín nửa i h ế kỷ qua, lực lượm; Cô nu an nhãn dán k h ù n e Iigừnsz đu\>'c củng cố, phát triển và trưởng thành về mọi n ú i trứ ih: íih lực ỉưựnLỊ xung k í ú i , nòng cốt trong cu ộc đau tranh tràn áp phán cách mạnsi và các bọn tội pha;n

kh ác đế báo vệ an ninh chính trị và giữ gìn Irật tự xã hội, íióp phan Lích (.ực vào thán:’ !ọ'i cua cu ộc k hán " chiên chốn g thực dctn Pháp (1945 - 1954)

đ ế qu ốc Mỹ xâm lược (! 954 - 1975) và còng cuộc xây dựnu đất nư<í>; sai; iì.' 1975

■ 11 ỉ 1 ‘ • c i i ' w ĩ ì ;_ ;\ : c ' : p n c i l V: ' • J i í ì ; ' d t í l c i ĩ i M L■ ' I-tĨa • J •• ì •

do: lực lưựn« C ò n g an nhân dàn luôn được Đ:’nụ lãnh dạo chặl chẽ: iựẹ ; Còng an nhân cỉân đư'íc xây dựng lừng bước chính q u ’ hiỌn 'lại; !Th i ctìịén y công an đề u hết sức phấn đấu vừna về lư iưỏnỵ, chính tri ' 'ói vC‘ i v h l ô o • nêu cao linh thán “ Vì nước quèn thân, vì đàn nhục vụ"

N ụ à v nay m ặ c dù “nu uy cơ chiến tranh thố yiui hLi■ dicl J á v i ' :: nhưng xung đột vũ irang, chiến tranh ~ạc bộ, xunu đội vò đãi! [ộc sắc Lọc lon uiáo, chav đua vũ tranu, hoạt độníĩ can Ihiêp ỉãL đo khún.Li bố vẫn xảy ra ứ nhiều nơi (54, 76Ị Vì vậy, Đại hội Đ ả n g toàn qu ốc lần tiiứ VIII xác định <>:

“ Củng c ố qu ố c ph ò n c giữ vững an ninh q u ố c gia ỉ à n h i ệ m vụ 'ỈỌIV4 Vv.-Li Ihường xuyê n của Đarm, Nhà nước và của toàn ciuàn U)àn Ò '1 1 Phái huy

m ạ n h tổng 1 ọp củ a hẹ tbốnu chính trị dè’ tăn^' cườnu licm lực CỊIÌỐC j>hòn<_ và

an ninh; xây dựng lực lượnu quân đội và côm: an nhan dàn cách r m i < \ chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; xây dựnii vữnu đ ắc ihè tran qiu u_ phòi

toàn dân k ết hợp chặt chẽ với th ế trận an ninh nhân dân; quán triệt tư tương cách m ạng tiến cô n g , tích cực, chủ động, sẵn sàng đánh bại m ọi âm mưu và hoạt động chống phá ta”[54, 119].

Trước tình hì nh mới, yêu cầu cún g c ố lực lượng và phát huv sức m ạn h của lực lượng cô n g an để bảo vệ vững chắc chính qu yề n ng ày càn a đặt ra cấp

thiết Với tinh thần ấy, đề tài “C ô n g a n n h â n d á n V iệ t N a n tr o n g c ô n g c u ộ c

bả o vệ c h í n h q u y ề n d â n c h ủ n h â n d á n th ờ i k ỳ 1 9 4 5 - 1 9 4 6 ” sẽ là m ộ t đỏng

g ó p kh o a họ c n h ỏ trong việc dựng lại hoạ t đ ộ ng cúa iực lượníí công an trong

thời kh ắc đặc hiệt của lịch sử dân tộc đổ %í:n, phần xáv dựn _ và pìii:'

trò của lực lưtynq: cô n g an nhân dân hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu ván đề:

Đố xây dựn g và phát huv sức m ạn h của lực lượng cỏn.LỊ an nhó.p dán Lừ đầu nhừut; năm sáu mươi, cổntỉ tác n g hi ên cứu lổng r'ôl về ỉiOụi đ ộn g cua : lượnu công an nh ãn dán đã được Bộ cỏn'4 an quan lâm lới ';3cn cạn í] -To ; /í

vố ViOíì ^ h ư Vi^T r.°bi kn ''ÚT! • i*'h sử Đ ả níì ^riỉp° '.' ị*:' V 'ri L ' w • c v»/ w M’ C ' r:

Sự cũng nghiên cứu về vấn đc bảo vệ Đaiiu và chính quvốn • An chú liháu i.Nhirnti do ho àn cả nh ch.cn tranh, đất nước còn tron1’ tinh tra nu chia '1.1 K-: ư

liệu niihièn cứu còn có phần han chế Sau khi đất nươe ihốnu nỉicìl ()*'• /;ì I '!^ 1 crkiện ng hi ên cứu có nhữ nụ thuận lợi mới về cá tư liệu và ca : diều •

Do đỏ, kết qua n^ h iè n cứu \'ề vấn ctc bảo vệ chính í:i:vc; ('*• '■»';? Na-:nhữnsỉ thuận lợi mới nìiữny kết quá mới Đã ; biệt, ir .no CI.' • y

đất nước, trước yê u cẩu phải củng cố lực lượn lí vũ irar.u cách m ạnu uOíi; đó

có lực lượng cỏii.ti an nhân dân thì việc nuhièn cứu tom’ kcỉ ho ạt uộn-.’ cùa 1 1,‘J Iưựng còng an n h à n dàn được đẩy m ạn h hưn

Nhìn ch un LỊ, nh ừn ụ còrm trinh niihiên cứu về lich sử Đ ả n y li' sư w C- 7 t,_7 7 ỏ:\:\

tộc, lịch sử chiên tranh cách m ạn g đề u ít nhiéu có đề cập Ii';i sự ra đ.Y vìi Ị>;

đ ộ ng cùa lực lượng còng an nhàn dàn chẳng han n h ư các c ô n s V.]■■■■', "V-.-:

N a m - Nh ữ n g sự ki ện 1945 - 1986” do Viện Sử họ c xirit han năm 10( ' “ ỉ.: 'h

5

sử Đ ảng cộn g sản V iột N am ” tập 1 (1 9 2 0 - 1945) của ban N ghiên cứu lịch sứ

Đ ảng, xuất bản năm 1984; “ Chiến tranh cách m ạng V iệt Nam 1945 - 1975

t hắng lợi và bài h ọ c ” củ a Ban chỉ đạo chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị, xuất

b ản n ă m 2000; “T ổ n g k ết cuộc kh án g chiến chốn g thực dân Pháp tháng lợi và bài h ọ c ” c ủ a Ban chỉ đạ o tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị, xuất bản n ă m 1996; “ Chính phủ Việt N am 1945 - 200Ơ” của T h ô n g tấn xã Việt

N a m và Văn p h ò n g Chính phủ, xuấl bả n n ă m 2000 Đ ặ c biệt tronii thời gian vừa qua, Bộ Cô ng an đã đ ẩy m ạn h công tác nghiên cứu khua học và cho xuất hản m ộ t s ố công trình chuy ên khảo như: “ Tổ ng kết còn ọ tá'' đấ u !r>!ìh chO"-"1 phản cách m ạ n g ” của Ban nghiên cứu tổng kết Bộ Cò nu an, xuất bản mun

1969, “Công an nh â n dàn Việt Na m - Lịch sử biên niên 1945 - 1954” cùa Viện K h o a học Cô ng an, xuất bán n ăm 1994, “ Lịch sứ Cò nu an nhãn dan Việt Nam 1945 - 1954” của Viện K h oa học Công an, xuất hán n ă m 1996, "Lịch sử xây dựng lực lượng Công an nhàn dân - Biên niên sự kiện 1945 1 ■ •54" cua Tổng cục Xáy dự ng lực lượng Công an nhân dân xuấl hán năm ỉ /'/6 “ Bicn

* 1 ịA» n OỊf 1'Ịí' n I I • • 1 n7 » í *A •'» hí\ ( • i« • • rỵ - %

Iilvii »i.Ẳ iviCii ilvji •Li !Ay ' u li V Ccl • I IA,; c*ii j-rvt.it V«1 • 1 1 - I J i • • '

chức cán hộ xuất bản n ă m 1997 Một số Vụ Cục e c n u an ơịa phu'« li loàn qu ố c tiến h à n h viết lịch sử truyền íhốnụ của diì! vị đị: phương ;;í

đề cập tới nội d a n g n à y dưới dạ n g hiên niên sự kiện h ị c !C-n ;ư

Trong số các luận văn cao họ c và n a h iê n cứu sinh ( ' 1 ! r / án tiên sĩ “Đ ả n g lãnh đ ạ o nh ân dãn ta đấu tranh chống ■■ỉìán c á ; h mạ IV Irôn Ị.I bàn H à Nội thời k ỳ 1945 - 1946” của Phùng Đứ c T ì - ^ ớ \ .11 Múc Lên -

ì lổ Chí Minh (1 99 3) là đồ cập nhiều tới tình hình và hoạt đỏn g của r;ọn ph :,i cách m ạ n g ở Hà Nội thời kỳ này

Các còng trình kh oa học trên đều đã đề cập lới quá trinh xâv dựnụ v:\ phát triển cùa lực lượnu công an nhưng chưa đi sau vào I ro r u lìrnu iiiai lĩoọn lịch sử cụ thè M ộ t s ố công trình mới dừng ờ m ức hiên nièn sự kiện Vì \;i luận văn n ày sẽ là sự kê tục các thành tựu k h o a học: đ ã đ:'l được 'A>n^ Lr ! trình bày m ộ t c á c h có hộ thống hem về sự ra đừi và hoạt đ ộn u cứa lực* lư* V 1

cô n g an trong thời kỳ lịch sử khó khăn nhất để bảo vệ chính quyền các mạng

1945 -1 9 4 6

3 Đ ối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Đối tượng nghiê n cứu của luận văn là việc thành lập và hoạt độn g của lực lượng cô n g an Việt N a m để bảo vệ chính qu vền dân ch ú nhàn dàn thời kv 1945-1946 L uậ n văn tập trung vào các vấn đề như am mưu thủ đoạn, phươnu thức hoạt động củ a các thế lực phản cách m ạng, sự chí đạ o của Đ a n g đối vói lưc lượne ''ông an nhân dân, sự ra ùời và hoạt đóriy C1U; lực ỉươn>’ cònu an nhán dân tro n'4 c ô n g tác trấn áp phản cách m ạn g và b;>n tội n hạm binh sự

P h ạ m vi nghiên cứu cùa luận văn vè không v ;an iỉ' !"orụ: p h ạm vi >ùn quốc, nhưng lập triiRL’ vào các địa bàn Irọni! điểm n ! ư H à '•:(>!, H u ế Sài (./i.n:

ph ạm vi thời gian tính từ khi cách m ạn g tháníĩ Tá m íìiàn'- 0 Ó>V’ ( Ị (V S/! >-/.“9 đốn khi khán ì! chiến loàn quố c hùnq r* ổ ( í 9 /ỉ 2 / ỉ 9“ ỉ.

4 M ụ c đ íc h và n h i ệ m vụ củc: ỉu ạ n vùn:

M u c đ í d i của luận văn là thỏỉụ’ qu a việc nu hi Ỉ1 uAi : r ; ‘ xãv ( M;V lực lương và ho ạt đ ôn í: của Cònu an nhãn dan đc Đ' -iụ: li in V! tri vai trò quan trọng c ủ a lực lượng c ỏ n 5» :.'.n nhãìì dàn irr.ng sự nuhiỌp cách IV.-\:VJỊ

chu ng củ a dâ n tộc, g ó p phần ciáo dục truyền thốỉw:, cho I.:íc thố bọ CÒÍV *ĩ:

h ò m n a y v à m a i s a u ; đ ú c r ú t m ộ t s ố k in h n « b iỏ m / ' p p h í-n t ă n ‘Ị e irờ n y c (Vi

tác xâv dựnt; lực lượm?, và hoạt đ ộ nu của Công an 'than - \ ;'J N;ỉ.rf:

nay

N hi ệm vụ củ a ỉ'lận vãn là: Trình bà v sự chỉ c ‘O càu Đán li vế v,:Ọc

dựng lực lượng c ổ n u an nhàn dán việc thành lập và xàv ủ ưng ỉ ục ii:- >m\ c v :)g

an nhàn dàn, các ho ạt độn ụ của lực lượn£ cỏnu an nhãn dàn Ironú cuỏc íau• • • • ữ C— ^ .

i r a n h t r ấ n á p p h a n c á c h m ạ n g , Lội p h ạ m v à g i ữ L iìn t r ậ i tự x ã h ộ i 19- 5 - ! O - Ị/) ;.

7

Đ é nghiên cứu côn g trình luận văn này, tác giả đã iham khảo và sử dụng các nguồn tài liệu sau:

- Các tác phẩm lý luận của chủ nghĩa M ác - Lênin và tư tưởng của Q iủ

t ị c h H ồ C h í M i n h v ề c h iế n t r a n h c á c h m ạ n g , v ề N h à n ư ớ c v à b ả o v ệ c h í n h

q u y ề n c á c h m ạ n g

- Các tài liệu, công trình ngh iên cứu về lịch sử dân tộc, lịch hử Đảng

- Các tài liệu, văn kiện, nghị quvết, chỉ thị của Đ ả n g và Chính phi: ihời

6 Phương p h á p nghiến cứu:

Dựa trôn q u a n điểm của chủ nghĩa òu v vậl ị ch sứ đế nhìn nhận, xét và đánh s i á k h ác h quan, cụ thế nhừiiỉi vấn đé câh Qiihiôn cứu iiằnu phươnẹ pháp luận sử học, sử dụng các phươnụ pháp phàn t :ch lổn* htíp í-.iõnu

kè, điền uiải đê xcin xét đánh eiá cỏnu lác xa\ ừLĩim V hoiil d'.'niu củ" iưc lượnu Công ;m n h ã n dàn thời điếm bấv ui ừ Phiroìig pháp thô’ hiủn: kê' hợp phương pháp lịch sứ và phương pháp ỉôuíc

Luận vẩn góp phần làm sáng tỏ q u a n điểm cách m ạ n g của Lê-nin

“Giành chính quyền đã khó, bảo vệ chính q u y ề n còn khó h ơ n ” , rút ra bài học

về v iệ c xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng.

8 K ết cáu của luận văn:

Ngoài ph ần m ở đầu và kết luận, tài liệu tham kháo, phụ lực luận án

g ồ m 3 chương, 8 tiết

9

C H Ư Ơ N G 1

CÔ NG AN N H Â N DÂN VIỆT NAM RA ĐỜI VÀ BẢO VỆ C H Í N H QIĨYHN

DÂN C H Ủ NHÂN DÂN (8-1945 - 2-1946)

1.1 - S ự RA ĐỜI CỦA L ự c LƯỢNG CÔNG A N N H Â N D Â N V I Ệ 1 N A M

DÂN, PHONG KIẾN, XÂY PựMG CHÍNH Q; iYỀN CÁCH íYĩy.VG

Sau khi đ á n h bại phát-xít Đức, n g à y 9-8-1945, Liên x ỏ tuycn c h i t n với phát-xít Nhật Chỉ Irong m ấ y ngàv H ồng quân Liên Xô đà đánh lan hoàn toàn

m ột triệu quân Q u a n Đ ô n e tinh nhuệ nhất của Nhậl, oịái phỏng hoàn loàn vùng hắc Trung Q u ố c và bắc Triều Tiên N g à y I 1-8, quán Nhài buộc ph.ii xin đẩu hàng Đ ồ n g Minh vô điéu kiện Chiến thắng của rluniỊ í.;i;an L.iỏn và các lực lượng ch ố n g phál-xít đã ch ấm đút cuộc chiến Iranh ĨÌK íiii.i !áii ú.'í' hai tạo diều kiện thuận lợi cho các nước thuộc địa và nứa thiií-c dịu <> /náu , ,/jn<lên tĩiành đ ộ c lập

phủ bù nhìn Trần Tr ọn g K im ho àn toàn lè liệt Như nu Ị aát-xú ■' lật và ì c !•; tay sai khôniỊ tự rút khỏi địa vị thống trị đã có Ckiinu vẫn liến , mi : :- l«'>an cứu nyuy cho chò” độ thuộc địa tron tí cơn hấn hối

Thừi cơ khởi nghĩa đ ã chín muồi Đ a n r nhàn định: “ Gí - phÚ! khói nghĩa đ ã tới "Ị 52, 408], C h á lịch Hố Chí M inh oửi “thư kèu ỵọi qu ố c da: Vịộl

N a m ’\ kê u gọi “Giò' phút quyết định cho vận m ệ n h dáii tộc lu đã đón Toàn

đổ n g hào hay đứ nu d ậy đ e m sức ta m à giải ph ónu ch o La’’Ị52, 4 0 4 Ị: Uv han khởi ntỉhĩa ra q u à n lệnh số 1, “ Lệnh tổnu khởi n n h ì d ” Ị52 -■!()]: Tổm.’ hộ Việt Minh ra lời hi ệu triệu “G iờ tổng khới nu hĩa đã đánh! D:m lộc ta dã đe:ì Ị úc vùng d ậ y cướp lại q u y ề n độ c lập c ủa m ì n h ” [52 5 5 3 1

Từ 13 đến 15 tháng 8, H ội nghị đại biểu toàn quốc của Đ ảng họp ở Tân Trào nhận định “Những điều kiện khởi nghĩa ử Đ ôn g Dưưng đã chín m uổi” [8

413], và q u yế t đị n h lập ra Uỷ ban khởi ng hĩ a toàn quốc Hội nghị toàn qu ốc

củ a Đ ả n g vừa b ế m ạ c thì Đại hội q u ố c dân khai m ạ c ngay ở Tàn Trào vào

n g à y 16-8 Đại hội thống nhất quan điểm: Lãnh đạ o qu ần chún g nhân dàn nối

dậ y tước vũ k h í củ a Nhật trước khi quân Đ ồ n g M in h vào Đô n g Dương, giành lấy chính qu yề n từ tay Nhật, lật đổ bọn bù nhìn tav sai Nhật, đứniĩ địa vị làm chủ nước m ìn h m à ú ế p đón quân Đ ồ n g M inh vào giải giáp qu ân Nhật trên đất

Đ ô n g Dương

Từ giữa tháng 8, khi được tin Nh ật đầu hàng và hưởng ứn,u lời kéu gọi của Chú tịch Hồ Chí Minh, chấp hành m ệ n h lệnh khởi nuhĩa của Uv han lâm thừi ịỊÌải phỏng, phong trào cách m ạn g trong toàn quố c như iricu dânu nước

đ ổ , tr iệ u n g ư ờ i n h ư m ộ t đ ổ n g lo ạ i n ổ i d íIV , sử li'.m ụ m ọ i th ứ v ũ k h í đõ’ u ià n h

chính quyền

Từ ngày 14 đốn nỵ,àv 18 Iháng 8, nh iều xà, huyện ỉiuiộc u: lính Than! Hoá Nghẹ Án, Hà lìn h, Q uán g Ni2,ãi, Khánh Hoa, M ý '.'ho Su Đéc d t nam thời cơ, nổi dậ y giành chính quyền ở CƯ sơ Nụàv 18-8 nhân dan các linh Bae

Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Q u ản g Na m giành chính qu y ền thíiT-u lợi 'i li’nr

Tại Bác Bộ nu àv 16-8 X ứ uv Bắc kv qu yết đinh thanh lặp Ưv ban ouãỉì

sự cách mạrm (tức Uỷ ban khởi nghĩa Bắc kỳ) iiỏm 05 ớ'-nụ chí do dôi í ụ chí

N u uyễ n K han g, uỷ viên thườnu vụ X ứ u\' làm chú tịch Nhi ệm • ụ chinh cứa

Uỷ han khởi n c h ĩ a Bác kỳ ì à chuẩn bị và lãnh đạo cuộc khới n e h ì a ở HẠ Nội phải giành được Ihánu lợi

T ừ đ ó k h ô n u k h í c h u ẩ n bị k hỏ i n u h ĩ a sôi đ ộ n u h á n lên hoa i đú rm vô

tran tỉ tuyên truyền diễ n ra khắp nơi tro nu thành phố, các đui tự Y- tự vệ chicn đấu cả nh sát cứu q u ố c hoạt dộ ng rất m ạnh, lích cực háo vệ ch'.) t á c cu<v míl tinh, biểu tình c ủ a d à n chúng Các đội Trinh sát Việt Minh Danh dư ì rũ uian

11

hoạt động ráo 'riết, sẩn sàng trừ diệt số tav sai ngoan cố, số phản cách mạng

h u n g h ă n g

Tr on g tình t h ế “rắn m ấ t đ ầ u ” , đại bộ phận các ih ế lực phản cách mạnu

ho a n g m an g , n ằ m im, h oặ c tìm cách lẩn trốn Tổ chức Q u ố c gia đò c lập Đá ng tuyên b ố tự giải tán Hệ thống chính qu yề n địch tê liệt, tan rã từng máng Đa

s ố tỉnh trưởng chỉ c h ờ đầu hàng, tuyệt đại đa số tri huyện, tri phủ phán thì

ch ạy trốn, m ộ t s ố c h ờ đầu hàng, mội số ch ạy theo cách m ạng Lực ỉ ươm: háo

an binh ở các nơi ta đề u n ắm được gần hết

Nhưng, m ộ t hộ phận cua các í hố lực phân ccich mạ nu vãn chốnìi đoi ta

m ột cách ga y gắt qu vết liệt cho đến giò' phút cuối cùm; Đặ c biệt trong những ngày lổng khới nghĩa, khắp nơi đểu cỏ mộ t bộ phận phán cách m ạn ụ nụoan cô chống phá cách m ạ n g ử nhiều nơi, gá v cho la nhiều khỏ khán tron.;', việc iành chính quyền

Đô níu kéo vị L: í tron” xã hói một số việt ukm írorr: chỉnh ohù bù nhìn

vẫn cỏ sức hoại đôtuy Bảo Đai CÙI!” :■/' fav '■'> nuOcìn o ' N o Đ'<nl: ' VệỊ-n iYãn

'Hianh Đạt, Trẩn Văn Lý, Nouyễn K h o a Toàn van Ỉ! ôn lạc Ví Vị Anỉ -Ph:ÌỊ' 'lỹ.vêu cầu Đ ồ n g M inh ui úp dỡ: ntíày 14-8-1945 T n n Trọr.'ạ Kim ;òn p r:\

"chính phủ lâm thời” , n s à v 15- 8- ỉ'-)45 còn tổ chức lễ ’!.>p lihỵ i Sơ iêmphóng Bảo an binh do Nhậl Irao chơ; imày Ị 7-8 Trần Văn Lai còn ra hỏhào “ ủng hộ nền đ ộ c lặp Việt N am và bài trừ chính sách ihực đủ.::”, ló 'hức

hiểu tình hoan hô Nhại; n s à y 17-8 í uy k h ả m sai Ph:.n K ố Toại đ ã lr-.cn ỉ n từ

chức, nhưng Ntiuvễn Xuân Chữ, Trần Văn Lai Nguyê n Tííờm: Long còn ỉàp

ra “ uỷ han chính trị” , họp “hội đ ồn u tư vấn Bác k ỳ ” và đi “điều đì nh " vớiNhậl; lố chức Đại việt qu ốc xã và Niiuyỏn T h ố Niihiệp đi x ;n Nh ạt trao q u \ v ncho và họp b;''.n viộc nám lực lượng háo an binh: nu ày 23-8 N g u y ễ n Vãn Sâmcòn tổ chức m ừ n g vui viẹc y nhận chức kh am sai Na m kv: T n r ơ r • Tử AnhPhan Tràm, Dư ơnu V an Giáo của lố chức Đai Viòt <’)■ Hà Nội dã Ví,; cư n-ơời. . . . .vào Sài G ò n h ò n g th ô nu qua Lướnu Gơ-ra- xàv hát liên lạc voi P h á p Ịs, 87 Ị

Ở m iển Trung, Mai Trọng Tánh định giành chính quyền trước ta ở

Q uảng Nam; tổ chức tự xưng là “M inh vương” gâv rối loạn ở Phù Cát thuộc

Bình Địn h; s ố p h ả n đ ộn g trong Cao Đài câu kết với tổ chức “Tàn Việt n a m ” ,

n h ó m N g u y ễ n Tiế n Lãng và tỉnh trưởng Đ à Lạt còn chạv đi cầu cứu Nhật: Việt N a m đ ộ c lập đoàn, tay sai của Nh ật ở Ng hệ An còn doạ d ẫm cán hộ ta;

Th an h niên ái q u ố c và Đại Việt của Bửu Hiệp vẫn tiếp tục hoạt động ở Thừa

Thiên; phủ Do ãn Th ừ a Thiên còn triệu tập họp các tri huy ện đè bàn việc chốnu phá ta; ở Th a n h Ho á, tri phủ Lư T â m (Thiệu Hoá) và m ộ t số người Ivonu tổ chức “Đại Việ t” tuvên bố ‘T h a n h H oá hàng, TTìịộ'1 Ho á kiìôiìu hàng": (lổn trưởng hu yện Q u á n g Xương còn hô lính bán vào quần chúng biêu tình khới nghĩa nhưng binh lính không theo; ớ huyện c ẩ m Th uv thì Đ ao Thít nu \;« Sẩm Văn Kim m an g q u â n đến giữ huyện đườne, định c h ố n«4 cự vói la ị8 X7-S-1

Ở H à N ộ i , m ặ c d ù biết r õ k h ê n u t he d ự a v ào Nhi}', sơm: hình i;uvên

hù n hì n t a y sai t r ont ’ n ướ c k h ô n g từ b ỏ đ ị a vị t h ố n - trị c u a m ì n h C h á n li ốp

N g à y ỉ 7 - 8 - 1 9 4 5 , c h í n h q u y ề n hù n h ì n Bắc k ỳ c ò n triệu tap “ Mọi nghị U: van

chốn í; phá cách mạnii Buổi chiều chún u cho “Tổn 2 , hội vièn c h ứ c 5 :ní( iii.h lại

q u ả n ù t rườn e N h à h á t lớn t h à n h p h ố voi k h á u h i ệ u “ ủn <2 h ộ n ề n iOc !ập V i ệ t

N a m , hài trừ c h í n h s á c h t h ực d à n ” Ư v b a n q u á n s ự cá h mạn-: c h ù t r r ư n ụ

bù nhìn tav sai và cỏn ti bố 10 chính sách lớn của M ậ t irậr Việt Minh Cóc dội

tự vệ, thanh niên cứu quốc, cảnh sát cứu quốc, c ò n<4 nhàn cứu quố c được huv độniỉ và phàn c ổ n u n hi ệm vụ cụ thể; đ ã biến cuộc m ít tinh cùa “T ố n ” hội v v n

c h ứ c ” t h à n h c u ộ c m í t tinh b i ể u đ ư ư n n lực l ư ợ n g k h ổ n s lồ ciia V i ệ t M i n h Pluíl

xít Nhật làm nuơ ch ính qu y ền bù nhìn hốt hoảnu k h ám sai Phan K ố Toại lư

từ chức

N g a v t r o n g l ỏ i 1 7 - 8 , T h ư ờ n g vụ X ứ u ỷ B ắ c k ỳ h o p h;iì thường k ; * ;•

đ ị n h t h ị í r c ư “ n g à n n ă m c ó m ộ t ” đ ã t ớ i v à q u y ế t đ ị n h t ổ n u k h ớ i n g h ĩ a v à o r :ì; v

13

19-8.,Chủ trương của X ứ uỷ là: cô lập quân Nhật; huy động m ọi tầng lớp nhân dân vùng lẻn, dùng bạo lực cách m ạng của quần chúng để khởi nghĩa giành chính quyền; phát huy sức mạnh của các đơn vị võ trang như tự vệ, Danh dự

trừ gian, Trinh sát Vi ệt M inh đ ể trấn áp các lực lượng chống đối M ộ t b ộ phận

c ủ a lực lượng tự vệ làm n hi ệm vụ xung kích, dẫn đầu các đoàn quần chúng biểu tình, thị uy vào chiếm lĩnh các cơ qu an công sở của chính quy ền tay sai thân Nhật M ộ l bộ ph ận khác được phân cóng n ấm diễn biên của quân Nhại và

số cầm đầu chính qu yề n bù nhìn, kịp thời báo cáo với Xứ Li ỷ đổ có biện pháp đối phó

Từ tối 18-8, hàng trăm cảnh sál cứu quố c do thành hộ Viẹl Minh Hà Nội giáo dụ c giác n gộ từ trước đã tập trung tại đồn Chợ Gạo đc tổ chức (ham gia lực lượng xun g kích chiếm các cơ quan irọng yêu của địch N u a \ khi cuộc mít tinh được Việt Minh tổ chức ứ Nhà hái !ứn thành phố lực lượng cánh sái cứu quốc ở Sớ và các dồn cánh sát dã nổi dậy chiếm rinh U' ] trụ sớ ì các cỏ n IrontỊ ihành phố 140, 10]

Sớm nu àv 19-8-1945 cuộc TỎÍÌU khó' niinĩa mành chính UU' ;n nỏ ■cr / • c? o c I I ó

Hà Nùi Các lực lưựnu vũ traim và bán vũ tranu cua Đ ánu Jưo’c SƯ ủn c? o c? ~ • c? 14 ho cua■quần ch ú n g cách m ạ n g đã nhanh chỏng chi e m lĩnh các t v quan u u não của

chính qu y ền bù nh ìn n h ư Ph ủ K h â m sai, K h o Bạc Sở Tài ','hính Việc chiếm lĩnh các CÔIÌÍỊ sở của địch diễn ra thuận lợi Riònii viùc ehicm lĩnh Trai Ba ■ an binh uặp trử noại ngoài dự kiến Quan Nhại phán ứng chỉ.:!- ■: đưa lí' • !u ơ;k \ à

cá xe tăng đôn y ế m trơ tới 17 £ÌỜ nu ày 19-8 mới ui ái C-Iiivei xor.u: lực í: 11!,o J c c? J c 1 cr ■ c*

tự vè cổng nh ãn cứu quốc, thanh niên cứu qu ốc phải ó' lại ui ừ Trại Báo an binh Chính vì vậy, ta thiếu lực lượm; đến ch iế m linh Sơ L ị:-m ph óng nh: ù ự kiến, m à chí có 2 cán bộ Việt M inh là N uu vễ n Hữu T á m và Hoàn*: M:';h

Chính đốn s ớ L i ê m phóng ờ 87 G a m b e t l a (nay là phố Trần Hirn;.: Đao) đò

chi ếm lĩnh, ơ Sờ L i ê m ph óng lúc nàv, m ộ l số tên mật thám ngu_\ hi em L l II Pháp đã bị Nhật bắt gi ữ từ 9-3-1945, nhữnu lên mậi lỉiáin nụuv hiếm thăn Niii.il

đ ã trốn hết chi cò n lại khoảng gầ n 100 nhân viên thuộc các bộ phan vãn lìiư

hành chính, cãri cước, tàng thư Người giữ chức vụ cao nhất còn lại trong Sờ là

ôn g V ũ 'Đ ìn h K hoa, ông báo cáo toàn bộ nội tình của Sớ cho 02 cán bộ V iệt

M in h và được cá n bộ Việt M in h giao ch o ử lại điều hành công việc trong Sử

và quản lý hồ sơ, tài liệu, tài sản của Sở [9, 25-26] Đáng tiếc là sau đỏ ta

k h ôn g kịp thừi cử cán bộ đến quản lý nên m ộ t số tên m ậ t thám ihàíi Pháp đang

bị Nh ật gia m giữ đ ã tìm cách tẩu thoát

Chỉ trong m ộ t ngày, lực lượng cách m ạ n g đã hoàn thành việc chiếm lĩnh các CƯ quan Irọng yếu của chính q u y ề n bù nhìn Ihân Nhật, đập lan các cơ quan đàn áp của địch ỏ' H à Nội

Đế n ngày 21-8-1945, m ộ l đội tự vệ và m ấy ihanh niòn cứu quốc, ũít cá chừng 10 người, d o đỏn g chí Hoànu Mười phụ trách đôn Sớ Liêm phónu Bắc

Bộ Chú sự các phònti đều bị bắt đưa vỏ tạm giũ' ớ trại hảo an binh, nliưnụ Uv ban khỏi nghĩa chỉ giữ mợl m;ày rồi tha về cho tiếp tục làm việc iru.iụ Sớ Liêm phỏng

Lúc này lực lượng cách m ạn g phạm phái mói thicu SÓI ló'n la khôn.; có

k ế ho ạch ch iế m đề lao Hoa Lò, do cho hang trám lù các loại trcí! í rụi IÓ'I ngày 23 ta mới vào chi ếm linh Hoả Lò và soái xét lại số lù ỏ' úav Khi Ó!, ía lại m ắc phái sai lẩm liếp là thà cả một số Pháp kiều, lav va ,T|J -ò phan tử thân Pháp, rất phàn đ ộ ng m à Nhậl đã bắt g ia m ư o n e dịp cJ-3: sau aì []•■')' í hành nhữni; tòn tav sai đác lực cho bọn Tàu Tưỡrm và thực dãn Pháp lié"i iục mg phá cách mạiiiỉ và gà) tội ác vứi nhàn dân Ị-10, 1 2 1

ơ miổn Bác, tronu nliừrm n e à y tổnu khới Riihu co 12 tính xàv ra lác chiến g a y go giữa ta và bọn phản cách m ạn g Rièrm T uyè n Quan_ Phú họ Yên Bái súnu nổ SUỎI ngày Một hộ phận của ihè lực phàn đỏn u lay sai Khai được Nhàt trann bị từ trước, vũ Iranu chố ny la ớ Sòn Tây Ph úc Yên T h t n h• • c ũ? ^Hoá, H o à Bình Q u ả n u Yên v i n h Yên Riôn.u thị xã Vinh Yèn ì hì bị (.vi óc dàn đ ả n g d o Đ ỗ Đ ìn h Đ ao chỉ huy c h iế m mát ơ P hú c Yón bao i-n binh củac • ^

đị ch ch ố n g ta kị ch liệt, ơ vùng Hòn Gai, Q u á n g Yên Hai PhòiìLi mọt nhóm

15

Đ ạ i,V iệ t tuyến b ố “không đội trời chung với V iệt M inh” và đem quân đánh

ch iếm 'H ải Phòng, bị ta đánh tan; V ũ K im Thành, kéo quàn vào Móníĩ Cái

Đ ầ m H à từ tháng 4-1945 đ ã biến thành thổ phỉ, lúc này cũng m a n g 200 tên từ

H ò n Gai tiến đ á n h Q uản g Y ên định kéo về chiếm Hải Fhòng, tạ đánh tan ứ

Q u ả n g Yên Ở Sơn Tây, m ộ t tổ chức Đại Việt có c ố vấn Nhật ui úp sau khi ta khởi nghĩa, ch ún g rút qua ấp Tự Bình rồi về Yên Lộ (Hoà Bình) cảu kết với số phản động ở KỲ Sơn, ta bát và tiêu diệt toàn bộ 700 tên và 3 c ố vấn Nhật Ớ Ninh Bình, tri hu yệ n Yên M ô là Trần Trung Dung k h ỏ n<4 chị VI ui ao chính quyén, ta phải đư a lực lượng vũ trang đến lấy Ờ I ioà Bình, sò' Đ v i Việi lù Mỹ Đức (Hà Đ ôn g) k é o về định cướp chính quvền huvện Lương Son bị la lièu

diệt 30 tên (27-8-1945); ở Mai Châu Đa Bấc (Hoà Bình), lổ chức Đại Viội duy dán Lv Đ ô n g A cáu kết với Đinh Công Phủ ớ Đà Bắc Đinh Cônu r' uãn ờ Cao Phong Qu ác h Bửu ở Lạc Sơn âm mưu ụâv bạo loạn, la vâv đánh, r-ĩi LÝ

Đôns’ A và pha lan lổ chức của chúng |8 8 8 1

Chính ! r o r ° cu ộc đáu tranh Irấn án nịi.ýn (.-ích rr Ị nụ ờ Ị' N ‘.i ' •• tính Bác Bộ lực lượnu tự vệ và tiu kích dã trớ Ihành nònụ CỎI xunu kích doi mặl với địch đế đưa phonụ trào khỏi nnhĩa liến lên giành ihắnu lợi íịuvếl định

•

ơ T r u n g Bộ (hực h ịộ n c h ủ Irươnti c ủ a Đ ả n a về khí)! n g h í a g i à n h c h í n h

quv ền về tay nh ân dân, m*àv 15-8-ỉ 945, Xứ uv T ru nạ Kv trực liốp d ; : 'Adi •

hoụcỉi uiành chính quvền Hội nuhị q u vối định lấy hai huvên Phú L'>c V:t Phong Điền là nơi cỏ phonụ trào quẩn chunu m ạ n h để khới niihĩa Irước làm

áp lực với địch và rút kinh rmhiệm cho la mành chính qu vé n ở H u ế - ihủ phú của triều đình n hà N g u vễ n và xứ hảo hô thuộc Pháp

Sau khi khời nqhĩa uiành thanii lợi ờ Phú Lòe và Phonu Điền Xứ UY

quyèt định lập UÝ ban khới nghĩa Thừa Thiên - Huê, đỏ nu chí Tố Hữu là phái viên cùa Truns; ươnu cử vào được cử làm chủ tịch Uy hiin khtVi nuhĩa uuvcio C' J c i ^

định lấy ngày 23-8 là ngày tổ nu khới nuhia ờ Huế: thành phán uy ban khới

nghĩa cá c cấp đ ều c ó 1 uỷ viên trinh sát trực tiếp điều khiển các đội Tự vệ cứu quốc, cá c đội T uyên truyền xung phong.

Sáng n g à y 23 -8, hà n g vạn nh ân d â n ở 6 huy ện ncoạ i thành kéo về Huê cùng nh ân dân trong thành H u ế biểu tình, uy hiếp hệ thốnc chính quyề n thốnu

trị T r i ề u đ ì n h H u ế h o à n t o à n tê liệt; c á c Đ ộ i tự vệ và q u ầ n c h ứn íĩ tiốn lòn

chiế m lĩnh các công sở trong thành p hố n hư Sở m ậ t thám liên bam: Tnmtĩ KỲ

Sử Tài chính, Sở Bưu điện và các cơ quan khác trong chính quycn địch, đỏnu ihời Irấn áp ng ay những kẻ chống đối, bắt những ten lav sai nụ uy hicin Tu

tiến h à n h b ắ t n g a y m ộ t s ố lên q u a n lại c a o c ấ p c ủ a tricu đìr.h HùO' r.hcí V õ Nhu

Nguyên, Bứu Trưng, Đoà n Nãm, Nguvc n Duv Quang Ma Văn Lan Ng uy 0 1 1

K h o a T o à n P h ạ m Q u ỳ n h , N g ô Đ ì n h K h ô i, N u ỏ Đ ì n h H u â n N u u v c n T i cn

Lãng Chi trong vòng mộ t ngàv, chính qu yề n địch đã bị đập tan vua Í-Vk) Đại thoái vị, chính qu y ền cách ma nụ được thành lập

Ớ Nam Bô tuy khí thế khới nghía của nhíin dán đ.in.í: lô'- -:'o n! T.í! > ■< )

phán cách mami các loại van tiốp tục c h ố n ” phá l.'i quyết !iột ■' " 1 NrỊ!í

hát cán hộ la: số phản động trong Phật ụláo Hoà Háo o Bòn T í \ rục rị :!i ndi

đ ậ v : s ố p h ả n đ ộ n u t ro n g đ ạ o C a o Đ à i ( T â v N i n h ) Lè Ki;n T v '.'à '• • > rỈV: yíl k;ì

d o Đ ặ n g M i n h K ý c ầ m đ ầ u â m m ư u g à y rối ren (V v ùn ụ 5’ỏ c S;V| Sái c n; NÒ

Trôi kít và Đại việt Quốc dán đáng còn chốn g phá cách m ạnu ó' 3iên : 'k ru háo “Đ ộ c lập” và hoạt độĩii; kliiêu khích phá hoại các h i7iạr;u ớ í )::• ĐỊ:'h: '•

c u ộ c ” làm nhi ệm vụ lĩi ữg ìn an ninh trật tư ở Sài ei'-’ì - Ciúi Đinh VÌI các ti::h.• • • c

ĐẠI NOC csuóc G*

17

N g à y 2 4 -8 , dưới sự chỉ đạo của X ứ uỷ và U ỷ ban khởi nghĩa, quần chúng cách m ạng các tỉnh lân cận phối hợp với lưc lượng cách mạng tại chỗ

nổi d ậ y cưóp chính qu yề n ở Sài G ò n - Ch ợ Lớn, ch iế m lĩnh các m ụ c tiêu quan trọng n h ư Dinh thốn g đ ốc N a m Kỳ, Sớ Bưu điện, Kh o bạc, Sờ m ậ t ihám Nam

Kỳ N g à y 25-8, lực lượng cách m ạn g ch iế m nốl các công sở còn lại của địch ỏ các quận Cuộc tổng khởi n£ ĩa giành chính quyổn đã ụiành ihaim lợi hoàn toàn, chính qu y ền cách m ạng được thành lập

Chỉ trong vòng mười ngày, lổng khới nghĩa giành chính quy ền trong cá nước đã giành được thắm: lợi, đập ỉ an mọi cỏ n a cự bạo lực của ù' v đ ộ !.hốne trị cũ g ồ m quân đội, m ật thám, cánh sát, loà án, nhà tu đ ế quốc Theo ihổniỊ

kê cúa 51 trong 63 tính thành, la đã bắt và giết 535 tên việt uian có nhiuu nọ'

m áu với nh ãn dân, ngoan cố chông lại cách m ạ n u Ị 8 96) lYlọl sr tcn SJI! khi giáo dục được tha nhưng lại tiếp tục chônu phá cách m ạng nhi! Niỉò Đình Diệm Tôn TTiất Hôi, Phan Vãn Giáo, N:;iiYỗn Tiến Líiiiu Trơ-'Mu Tử \ n h

Phan Trám Chính quvền phong kiến Ihực dán bị lạt ón chính qu\vr cách

Iiìailu ủ u t i liiùuli iủ|) ú kiiáị) mui Uwi, iu ii u n ụ ương iiii i.íii :: 'li Viiì,

đề đật ra cấp thiết lúc nàv là phải báo vệ vững chắc chính quyên ,'1 t h ủ nhãndàn mới thành lập Ngay sau đó, Đàn lĩ dà chí đạo việc í hành : ị) ! ực ’ i iiV‘n< cổnu an ỏ' ha miền, ở các tính, làm nhiệm vụ Irấn áp bon phán cá,;,: niạiv.; U1Ữ uìn trật tự xã hội để bảo vệ Đáng, báo vệ chính quy.-n bào vệ nhàn 'ù'*:,

1.1.2 - XÂY DỰNG CÁC TỔ CHỨC CÔNG AN ĐẦU Ti ẺN ỏ 3 • í

Sau khi ch iế m linh các cơ quan đàn án của địch, đập lan cônụ, cụ bạo lực của c h ế độ cũ vấn đồ quan Irọnii, cấp ihiết ỉà phải X :V dựrìi: Ị ực lưựiiii vìi trang cách m ạ n g đ ể báo vệ chính qu vc n dân chủ nhan dán

Tròn cơ sở thu hồi các cư quan m ậl thám, cánh sáu háo an binh của

địch Xứ uỷ ở cả 03 kv dưới sự chỉ đạo của trunụ irơnu Đ àn u đã Khán irươnu thiết lặp các tổ chức công an đầu tiên N h i êm vụ cua các lổ chức V ■'[>" UI nav

là trấn áp phản c á c h m ạng , đấu Iranh với các ihè lực thù dịch ironu nưó': nhir

các đảng phái "đối lập, số phản cách m ạng lợi dụng các vấn để dân tộc, tôn

giáo, những tên tay sai trong chính quyền địch chưa chịu cải tạo, số địa chủ và

tư sản cũ còn tư tưởng phục thù giai cấp; đồng thời phái đấu tranh với số tội

ph ạm hình sự và cá c tệ nạn xã hội để bảo vệ cuộc sống yên lanh cùa nhân dân

Sau khi giành được chính quyền, X ứ uỷ Bắc Bộ chỉ đạo Hà Nội và các

tỉnh phía Bắc thiết lập ngay chính quyé n cách m ạn g nhân dân Từ ngày 20 đen

25-8, Ưỷ ban nhân dân cách m ạn g được ihành lập ờ kliáp mọi nơi Tuy ụiànlì

được thắng lợi nhưng chính quyền cách m ạng còn rất nhiều việc phái lủm đe

gi ữ vững chính q u y í i ì ấy Được sự chỉ đa o của Trung líonu Xứ nỷ Bác Cô chí

đạo Hà Nội và các tính phải phái huy vai Irò của quần ch Ún‘4 cáclì mạnụ củnụ,

cố lực 1 ượng vũ tranu cách mạnií đe bảo vệ chính quy ền đùn chú nhãn dan các

cấp

0 Mà Nội sau khi chiếm lình Sở Liêm phóng của Nhật, rnộl sỏ cán hò của Mội Việt Nam cứu quốc, tự vê danh dự trừ ụi.nn thanh niòn cứu C|II «■<

làm nhiêm vụ oiừ ụìn an ninh Irậí tư t á ; 1 hành iihrni1.; chiên s\ CỎP'.’ III ú '■

tiên ó' Bác Bộ Lúc này Xứ uv Bắc Bộ ch á Irưoìiụ lhar.il lạp '\eH Lièm nhón;.,

Bác Bộ” V(':i nhiệm vụ chứ ve u là trấn áp hon phan cách mụn 1 1 y.iữ ùìn :.i ni nỉ'

Ệ

trại tự ớ các tỉnh phía bắc mà Inrớe hốt và chủ yếu là õ’ thú J;.': Hu N u , nơi

irunií tàm chính tri và văn hoá của cả nước Tru siV của S ’>' Liêm phónii Bắc Bó

là cd quan Liêm phónu cũ của Nhạt ớ 87 Trần HưriZ Đ ạ ' • Hà Nội

Nuàv 25-8, X ứ uý cử dỏim chí Chu Đ ìn h Xươnu !,'! can Ị ■/ cíu! Xứ I ' •'c? m / * c? s_

đen Sớ Lièm p h ó nu làm việc, uiừ chức ụiám đú c Sớ Liên! plv'ìnu Bác Bọ

Trong tình hình Sớ Liêm phóng còn thiò'.i rất nhiều nu ười u cliức cũ khór.v

phù hợp với yêu cầu cách mạng, Xứ UÝ cử thòm đồng chí Lé G ' á n về Ui:a Phó

giám đ ố c va chủ trươnii cún li cỏ lọi tổ chức cua sỏ' Lièra phónu Bắc Bộ L.uo

này, lãnh đạ o SvV Liêm phóng đề imhị Uv han cách mạmi thành phố cho luvcn

dụn u ihòm một sò cán bộ khoe mạnh, tích cực troiiii các đoàn the cứu Cịíi >c dỏ

19

bổ sung ch o s ỏ L iêm phóng T ừ đó, Sở Liêm phỏng có điểu kiện đ ể cải tiên tổ

chức

Tổ chức bước đầu được củng cố, bố trí gồm: Ban Giám đốc Văn phoII'2 Phòng Chính trị, P h ò n g Chính trị ngoại vụ, Ban Trinh sát, Phòng hình sự lư pháp, Ph òng căn cước, Phòn g nội ty và trại giam [42, 2 2 J Với cư cấu tổ chức

ấy, Ban G iá m đố c điều hành chung do đổng chí Chư Đình Xươnu ỉàrn Giám

đ ố c, đổn g c h í Lê Giản làm phó giá m đốc Văn phòng ỉàm nhiệm vụ \HI1 thư đánh m áy, cô n g văn giấ y tờ g iao dịch với các co' quan khác Phònu Ciìính trị làm nhiệm vụ t hì CO doi Ví ì UÌU tranh bon p!';m Cíti-í; IIUIIH’ vtuóc I<) cliiiv

làm 2 Ban là Ban Trinh sál và Ban xét hỏi Ban Trinh sai có n h i a n vụ irinh sal

bí mật các đối iưựntí nghi vấn phán cách m ạnu, khi đã có đu chứim cứ ihì xin lệnh hắt và uiao ho sơ dối tượng cho Ban xét h«’)i khai thác, đáu Iranli Phùng Chính tri (J() đồn.u chí H oàn g Mỹ làm chú sư và tíồnu chí Bùi f)ức ^ linh làm

pho chú sự Phònu Chính trị niỊOMÌ VII C: ) ỏng Vũ Đình Khoa l.ỉin chi' sự co

nhiệm vụ theo dôi và giãi qu yết những v,in (Jé chính trị C(') lic-n L-: I r i ' j ư<i i

i i ư' i i uv; : : ; CT • ciial đáv ià ịúiò:i-/ 1 o '4 nuhiOị) vu díiu irank V( i T ỉ • C 'ì •; o

loai lúc biív giò' Ban Trinh sát do đỏnụ C'i'í Phạm Văn Tạt) làm 1: ii:: í'ú«n V.IMđồn:: chí Lè Hữu Q u a thay Nhiệm vụ cua Ban Trinh sát ỉà liên ỉ ;• nh : 1rn lìnií hình ch un ạ của địch cũng như ãrn mưu của các tổ chức phán ' J - ) n Á i t i ỉ t Ban Giám đốc Hiện pháp đối phó với chunu Phùn tỉ ITmh sụ t: phúp -!> òn*.’ Hoàniì Mạnh Hân làm chù sự có nhiệm vụ đấ u tranh chốniì tội phạm 'linh su tức bọn lưu m anh, còn đổ trộm cướp, ụ á' rối trà! tự xã hội Phòng Hìníi sự Tư pháp chia thành 2 han, Ban trinh sál hình sự làm nhiêm ụ theo dõi hí rnậi các đối tượniỉ bắt và ui ao cho Ban xét hòi đấu tranh, cún 5.’ c ố chứri'4 cứ Căn cứ vào pháp luật m à phònu hình sự định tội danh cùa đối i.ượnii đc chuvvn cho toà an xét xử P hò nu căn cước làm nhiệm vụ xác định nhàn thân, làm ui áy căn cước cho nhàn dàn kièm nh iêm thèm vố kỹ thuât hình SƯ chuim Phùn*! nôi l\

và trại uiam do đổrm chí N g uyễ n Văn Nội phu Irách làm nhiệm vụ quan lv hò

sơ nghiệp vụ, h ồ sơ đối tượng và giam g i ữ c á c đ ố i tư ự n g t ạ m g i a m đ è x á c

m inh rỡ rồi thả hay chuyển cho toà án

21

trưởng Toàn ỉjộ quân số cảnh sát ở Hà N ội chừng 5 00 người, trong đó có tới

2 /3 là “cảnh sát cứu quốc” [42, 34].

Ở các tỉnh thuộc Bắc Bộ, Đ ả n g đề u lập ra Ty Li êm phóng và ỏ' nhũn SI thành p h ố lớn n h ư Hải Phòng, N a m Địn h còn lập ra Ty Cảnh sát để bẩo vệ trật

tự xã hội ở thành phố v ề chức năng nhi ệm vụ và tổ chức đều giốnu như Sớ

Li êm p h ó ng Bấc Bộ, nhưng p hạm vi hoạt động chỉ trong m ộ i lỉnh nhái định

Ở cấp hu y ện chưa lập lực lượng công an, cồng tác báo vè an ninh trật tự đều

d o Đ ản g cơ sở trực tiếp chỉ đạ o các đội Lự vệ hoại độnu Riênsi Hải Duơnu lập ngay công an hu y ệ n m à nùng cốt lấy từ ỉ ực lượng trinh sát Yiệi Minh cua các huvện Ớ cấp xã chỉ có m ộ t uv viên Ironu Ưv han Iih'in dán cách mạrm xã theo dõi và chỉ đ ạo đội bảo an, hay tự vệ hay trật tự ỏ' tronu xã

Ớ Trung Bộ, ngav trong ngày 23-K đồ ng chí T ố Hữu thường vụ X ứ uv Chủ tịch Uỷ ban khởi nghĩ a giao nhiệm vụ ch e đổn ụ chí Niíuven Vãn N-’ục đến chiếm lĩnh và qu án lý Sở mật thám Liên ban ụ Trun;; Kv C ù m iroii^, ngav

LTV I afi nội vụ Trung Bộ ra Thỏ!':ụ bá-.} - :.)4 'N' ;:

thành lặp các cơ q u a n nội vụ, trong đó có bộ phận trinh sát tư pháp- Trón cu

sở đó, đ ồ ng chí N g u y ễ n Văn N gọ c lập ra Sơ Trinh sát Trung Bộ đê’ làm nhi ộ TO

vụ hảo vệ an ninh trật tự ở Thừa Thièn và chi đạo nghiệp vu đối với các Tv Trinh sát thuộc các tính Tru nc Bộ

p h ụ c v ụ c h o c h í n h q u y ề n c á c h m ạ n lĩ.

T ổ chức của Sở Trinh sát Trung Bộ khi mới thành lập gồm 6 phòng, ban: Ban Giám đ ốc, Vãri phòng, Phòng Chính trị, Ban Giao thông, Phònu Tư

p h á p h à n h chính, Ban căn cước, Ph òng hổ sơ, Lớp huấn luyện Cụ thổ, Ban

G i á m đ ố c chỉ có thể có đ ồn g chí N g uyễ n Văn N gọ c làm Giám đốG sở, điều

h à n h ch un g m ọ i côn g việc Văn phòng do đồn g chí H oàng Vãn Thà nh phụ trách, làm n h i ệ m vụ văn thư, đánh máy, giao dịch giấy tờ hành chính với các

cư qu an bên ngoài Sở Phòn g Chính trị do đổn g chí Phan Chí Qu ang phụ mích, làm n h iệ m vụ theo dõi và đấu tranh với bọn phán cách mạntỉ các loại mà chú yếu là các đả n g phái phản động , những Hv sai cũ của địch tiếp lục phá hoci:

an ninh chính trị ở Trung Bộ Ban giao ihỏnu ỉàm nhiệm vụ 'ièn lạc bí mại trong nội hộ, với các ly trinh sát và Xứ uv P hò ng tu' pháp - hành chính do đồng chí Nguy ền Đình Bảy phụ trách, làm nhiệm vụ đấu tranh với những hành

vi phạm pháp như tội phạm hình sự, vi cánh Ban cán cước làm nhiệm vụ xác định nhân thân ch o nhân dân Phòng hồ SƯ làm nhiệm vụ lưu L’iứ ho so' cúa St’í chú yêu là hồ sơ lý lịch số phản cách mạng, tội phạm líinh sự Lớp lui:UI Ịuyẹií

nỉ>i» í v ú •» \ c* ÍỊií^ n Ct\> h iAp • • < 'if » ni' Ị .-■>(' í 1.,./,

Trung Bộ 142, 24-26] Trong số các phồng ban đỏ, Ph('i',g Ch;V;h tri va PhÒMii

Tư pháp hành chính là 02 phòng nghiệp vụ quan irọnu nhất đc ' ao vé an ninh chính trị và giữ gìn trật tư an loàn xã hội, góp phán chính vào CÔIỈÍĨ lác báo vệ chính qu yề n cách mạng

Tiên nhận được sự chỉ đạo của X ứ uỷ Tính uy các lính trưc ihưõc Trunv

Bộ cũng thành lập các Tv trinh sát, do tỉnh UY irực tì-P chí đạo lục krựr.tí chính lấy lừ các Đôi tư vè Trinh sát Vicl Minh, co cấu tổ chức iiiốn.u như sỏ'* . . . c? cTrinh sát Trun g Bỏ R iên g ỏ' N d i ệ An liọi là Nììhộ An c ỏ n u an cục; ('»• Thanh Hoá gọi là Trinh sát viện [31, 301, ở m ộ t số hu yệ n lập cà Trinh sát huyện, ó

cấ p xã, lực lượng íự vẹ trinh sát Việt M inh vản đo chính quven cách m ạn u xà

đi ều khiển R i ê n g Nu hệ An, Hà Tinh và l l i a n h Hoá lập ra “ Bao an xã" ó một

sô xã đ ỏ n g dàn cư

23

sơ ĐỔ TỔ CHỨC SỞ TRINH SÁT TRƯNG BỘ

NĂM 1945

ơ N am Bộ đe háo vệ chính quyê n cách mạng, Xứ 1 1V và Uv í

chính làm thời N a m Bộ cử đồny chí Dưonu Bạch Mai lam Uv i! líone (

tự vệ cuộc Na m Bộ đô nu chí Ngu vẻn Vãn Tràn làm G iá m đỏc Qu*'v

cuộc Sài Gò n - Ch ợ Lớn và trực tiếp chi huy lực lượrm cành sát in)!

phố

Nuà y 26-8-1945 Q uố c gia tự vệ cuộc N a m Bộ và Q uố c ụia lự

Sài G òn - Chợ Lớn chính thức được thành lập Vồ lổ chức, Qu ốc iiia ti!

Nam Bộ bước đ ầ u van L’iữ nguyên 1 1 hộ phận như: Vãn phòng, Ban I

Ban điều tra Phòiiii cảnh sát miền Đ ò n 4’ v.v Nhưnu ớ các cương vi cc* c* c 7

c á c c ổ n g t á c i m h i ệ p v ụ c h í n h ta đ ề u h ố t r í c á c đ á n u v i è n v à o lã n h d ạ t

h i ệ n L ự c lư ợ n g đ ư ợ c b ổ s u n u ihêm từ c á c t ổ chức tự vệ T ha nh n i

ỏ S ơ ỉ _

đoàn và cá c quần chúng tích cực hăng hái trong tổng khởi nghĩa R iêng Phòng cảnh sát m iền Đ ô n g giao cho các đồng ch í có nhiều kinh nghiẹm trong thời kỳ

h o ạt đ ộ n g bí m ậ t đ ả m nhiệm n h ư các đồng chí N g uyễ n Ván Lượng, Đ ặn g Văn

Bơ, Tạ văn Hảo, N g u y ễ n Văn Tư Ở đáy, la cùng lưu dụng m ộl số cônu chức

cũ của địch k h ô n g có nợ m á u với nhãn dân để tiếp lục làm m ộ t số công tác

n h ư văn phòng, cán cưức, hồ sơ Nhưng chí sau m ộ t ihời gian ngán, tổ chứ, của Q u ố c gia tự vệ cuộc N a m Bộ được củng cố lại, biên ch ế thành 4 hộ phận: Văn phòng, Ban Trinh sát, Ban điều tra, Q u ốc \ ệ đội í 42, 27]

ĐỐI1 ngày 28-8, các tỉnh thuộc N a m Bộ lán kíọi manh dược chính quvCK

và đều lập Q u ốc gia tự vệ cuộc ờ tỉnh, hu vện: ơ cấp xá có mọ i số noi cũnu lập Quố c gia tự vệ cuộc, còn hầu hốt là lập Báo an làng

S ơ ĐỔ TỔ CHÍ c Q f ổ c GIA T ự VỆ { r ó c .V' M ỉíC

IN ĂM 194"

25

N g à y 2 -9 -1 9 4 5 , đồng ch í Ca o Đ ă n g Chiếm được cử giữ chức Phó uỷ trưởng Q uốc gia tự vộ cuộc N a m Bộ, trực tiếp chỉ đạo về mặt an ninh chính irị.

N hì n ch u n g trong cả nước, khi ta giành được chính quyện, các đội lự vệ trước đ ây kh ông phải phát triển thành lực lượng công an chính thức lúc đỏ với

c á c t ê n g ọ i k h á c n h a u , m à lự c lư ợ n g tự v ệ t i ế p t ụ c là m nhiệm v ụ b á o v ệ c h í n h quyề n ở cơ sở Lực lượng Liêm phóng ở Bắc Bộ, trinh sát ờ Trung Bộ \ à Quốc gia tự vệ cuộc ở N a m Bộ ra đời cũng làm công tác bảo vệ Đám;, chính quyền

và nhân dân; nhưng tổ chức nằm trong hệ ihốnụ Nhà nước, lực lượne có tính

chính quy, nh iệm vụ phải bảo vệ cả mộ t hệ thống chính quy UI Nhà !ìuVj íừ cơ

quan Trung ương tới tính, huyện, v ề nhiệm vụ cụ thê là chú độnu lấn côn,ụ bọn phản cách m ạn g các loại, m ụ c tiêu là háo vệ chính quvcn dãn chỏ nhãn dân, về tổ chức do Trunu ương và Xứ uy trực liếp chí đao Lực lưọìiụ đưọv hình thành trên cơ sở tuyển chọn một đội nnũ cán ho lừ nhiC’.I nụi!! n khái, nhau: một phần từ tự vệ lên, một phán do Xứ uv cứ về mội phán lu vốn chọn

lừ phong trào quán ch Ún” , một phần lưu đụnu sò nuơòi tronu LC’ quan cũ của

u ịù i Chính việc í uy ôn cỉiọn cán bỏ lư íihiồu naaMi như vay ma i ;c ÍƯƠI'U coi;;,

an nói chung lúc này vừa dám háo được yêu cáu chính ti Ị ( \ c LU' lu'1 ĩig lập trường quan điể m) vừa đáp ứng kịp thòi yêu cáu vé cùng tá điLiv.n ràỏn (nghiệp vụ luật pháp, kỹ thuật)

Kê lừ dày trong lưc lượm; vũ tra nu cách m ạn ụ bòn wV.nh lực Ịượnu

q u â n đội đ ã c ó lực lượn*: c ô n u an c ù n u phối h ợ p c h i ế n đ ấ u đ ế :"ao \ ẹ c hính

quyồn dàn chù nhàn dân

1.2 - L ực LƯỢNG CÔNG AN TRONG CÔNG c u ộ c KẢO VỆ CHÍNH QUYỂN

DÂN CHỦ NHÂN DÂN (8-1945 - 2 1946)

1.2.1- TÌNH HÌNH AN NINH TRẬT Tự ở VIỆT NAM SAU KHI GIÀNH CHÍNH

QUYỀN:

Sau khi g iàn h chính quyền thắng lợi, ngày 2 - 9 - 1945, tại Q uán u trưoĩiu

Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch H ổ Chí M inh ihav mặt Chính phủ cách m ạng lãm

I

thời đọc “Tu y ên ngô n độc lập” , khai sinh ra nước Việt Nam đan chủ cõng hoà

Đé phục vụ cho buổi đại lỗ, lực lượn‘Ị Liêm phỏng Bác Bò và tv cánh sát ihành p hố phối hợp chặt chẽ, chuán bị kố hoạch háo vệ chính phủ cách

m ạn g và nhân dân dự lỗ Q u ốc khánh Lực lượn ụ cành sát được lệnh chuẩn bị quân phục, luvện tập đội nu ũ dể iàrn tiJU binh, hộ lốm; đoàn của chính phú ra

lỗ đài, đi diễu hành và đứng gác ỏ các m ục tiêu trọ nu đicrn Riònu ! r Iượnu Liêm phóng được giao nhiệm vụ háo vô tiếp cạn Bác ' à các thành v i n tron:; Chính phú tron ụ buổi lc các chiến sĩ írinh sál hí mật thì trì’ tròn tro vu n ỉ I: i -

dân để theo dõi lình hì'ih s;ỉn ii <y i Ị'lv' ìỉiLíViL' ;':iíh

phán động cỏ thổ uây ra

Nirớc Việ t N a m d ã n c h u e ộ n s h o à ra đùi tron ụ lình hi ùh q u ô e lC* va

trong nước có những hiốn đổi to lớn Tr}n ihê ụiới với chiến còn ù V; vụi cứu loài miười khỏi hoa Phát xít Liên Xô có uy tín và ánh hưừĩ.ii sâu rỏm: ,ứi "iaio • •• c ccấp cònsi nhàn và nhàn dim lao đonu ioủ.í thè íà rrsộl uuỏc : ;a lìùiv: mạnh

cỏ ânh hưởne liVn đòn phonu trào cách m ạn u Uv.il Ihè L’ ỏì: họ I ,ốnu vU J nu';v;

X H C N hình thành: cách mạn& Lào cũn ti uiành dược ihárm lự!, phi.Hiu í n o .maiO c c • • X cphóng dân lộc ớ C a m p u c h ia cũim phát Irien m ạnh TĩOỉiu các nưức tư bán, các

Đ ản g cộng sán phát Iricn, có uv tín lớn thúc đấv phoii-' Irào đa LI trmli đòi tự

do, dàn cluì và cải thiện dời sốnu c ho nhàn dàn ơ Việt Nam cuộc loiiu khới nghĩa giành chinh qu v ề n tháng lợi đã lạl đổ ách thối ì ụ In cua Pháp- Nhại,

dựnn lèn Nhà nước dà n chủ nhàn dàn đầu tiên ờ Đnni: Nam A n LIưòi dan Yiéí

27

N am từ vị trí nô lộ trở thành người tự do làm chủ chính quyền, nhiệt liệt úne

hộ cách m ạng và Chủ tịch H ồ Chí Minh.

Nhưng, chính trong lúc tình hình thế giới đang hiến đ ộ n‘4 ấv, chù nghía

đ ế q u ố c tư bản vẫn tiếp tục con đường đẫ m m á u của chúng  m mưu cliính của chúng vẫn chĩa mũi nhọn vào Liên Xô, đàn áp pho ne trào cách mạnu dãn tộc dân chủ nh ân dán trên toàn thế giới Đối với Đ ỏ n e Dươne nói chunt: và với Việt N a m nói riêng, Anh, Pháp, M ỹ và tàu Tưửnu tìm mọi cách đè chống phá cách m ạng, liếp tục biến Việt Nam thành thuộc địa héo bờ về kinh lè, ciuun trọng vổ quân r,ự của chúng

Sau khi chiên tranh thố giới kết thúc, Chính phú Pháp <Jo Đ ừ Gõn ô'írPii đầu đã giao cho Đáe-giănu-li-ơ và Lơ-cơ-léc lo tính viỌo chiêm lại Đòiìụ Dươiìíi Đác-ui ăng -li -ơ được phonu là Cao uỷ Pháo (V Đó nu D ư ' ;n Lo-cti-Ịee được L’iao chức Tống chỉ huy quân đội viễn chinh Pháp ó' Đ òn ụ Dưo'nu N;-]ày 24-8 Đáe-ui ãng -li -ơ và Lơ-eơ-lée đã vạch ra mộ í kẽ' hoạch chi 'ĩ! iại :

Dương Chúnu lập ra “ phái bó 5”, mộ t chi nhánh cua tình h P h á i ' J-Il tai ( 1 n Minii (Trunu Q u ố c ) dám trách các hoạt độnv tinh hao ờ Đ ó nụ L>ư</nu vu !;•;)

“ Uỷ han eiái nhỏnu Đôn ụ Dươni’” "Đội trinh sát mạo hiein" ho;;:, dọny I 7)

sự điều khiên của cơ quan lình báo Pháp Ngav sau kiii la ^iành cỉược h■’ 11 i 1

quyền, Phái bộ 5 đã xúc liến việc tung người vào Kinh thố iiước i;i nhun" ,«,u hết các loán nh ảv dù của P!r’p đều bị ta hắt giữ Ng à\ 22-8-1945 la hát L iỉì Cédilc Uỷ viên cộng hoà P i á p ớ miền Num ĐỎI'"’ Dươiii: khi V nhá', xuỏriL', Tàv Ninh Nííày 29-8 ta bắt 6 tôn tình báo Phún nl;áv dìi Kiiònu lan' 4

Hiền Sỳ, Phon ụ Điền Thừa Tliiên thu loàn hộ điện đài vũ khí liền hạc la hàn v.v Trước đó ta cũng đã hắt 4 tòn sỹ quan Pháp nháv đù xuòne Mv Lược Duy X uy cn Quá nu Nam và bát tòn Mél-xme nháy dù xuònu Ì- IC Ninh Nuàv 22-8 Xanh-tơ-ni nu ười của phai bộ thứ 5 cu ne \ó'i 4 tuỲ 1 - J?'!U khác đòn Hà Nội theo phái đoàn Mv do Pal-ti cam đầu

Với nh ừ n u ý đồ đen tối đó, các đo qu ố c vui danh nghĩa ịuan Đ o n'4

Minh đã tìm mọ i cách đẽ dìm cách rnạnu Việi Nam Ironn be máu

Tại H ộ i‘nghị Pốt-xđam (tháng 7-1945), Đ ồng Minh Ihoả thuận cho 20 vạn-quân Tưởng vào m iền Bắc V iệt Nam , tính từ vì tuyến 16 trở ra và quân Anh vào m iền N am V iệt Nam để làm nhiệm vụ giải giáp quàn đội Nhật Đ ó là

đ i ề u k i ệ n t h u ậ n l ợ i c h o c á c n ư ớ c đ ế q u ố c t h ự c h iệ n à m m ư u c h ố n g p h á c á c h

m ạ n g V i ộ t N a m , g â y k h ó k h ă n c h o ta t r o n g v i ệ c h à o v ệ c h í n h q u y ề n s a u n à y

Từ cuối tháng 8-1945, 20 vạn quán Tưởng gồ m 4 quăn đoàn thuộc tập đoàn quân phiệt tỉnh Vân Nam do tướng Lư Hán chi huv đã lần lưụl kéo vuo

miền Bắc nước ta Q uá n đoàn 93 vào Lào Cai, quăn đoàn 62 vào L ụ m Sơn rói

liến vổ Hà Nội, q u á n vtoàn 50 Iheo đi.'0'nu hi' 1 vào Mái Phông, quăn đoàn hi) vào Hội An T h e o sau quán Tướng là số Yiộl Q u ốc (Việi Nam Qu ốc dan đánu) và Việt Cá ch (Việi Nam cách mạng đòng minh hội) trứ vỏ mrú'c, hò nu, dựa vào quăn Tươn g đê uiành giậl chính quyền với ta Mưu đô cua qu-m Tưởng là tiêu diệt Đ ả n g ta, phá lan Việt Minh, lập chính phủ bu nì Ún la\ • li Ihán Tưởng

Vừa vào nước ta (V Cao Bầnii Larm Son Lào Cai qu in I c? cr J đii 11 '1

hành doi iưóc vũ kh í cửa lực lượng vu iranu cácii iriạnu, hciỉ mu' !i i<v ,, đạo, giái lán chính qu y ền địa phươm:, cho sỏ lav sai đánh -iiicm li’.: - 1

Lào Cai Y ên Bái Phú Thọ, Vĩnh Yên Bấc Ninh Món ì: Cái ! l‘>r; :u Qviư.-C Yên Chứng ntiang nhiên lập chính quy ền ờ thị xã \ ình Yèi Yon ỉ •íli

C á i C h i t r o n g v ò n u m ò t t h á n t ĩ , từ 21 -<s đ ô n 2 2 - 9 , 2C■ v ạ n q i ú i i ì T ư ớ i ; ọ đ ã xonu quân lừ vì tuvến 16 trở ra Đi đến đàu (')' đàu, chúnv nu LÙr ra nhữih;

vụ cướp bóc hãm hiếp, d ù n c tiền quan kim đã mãi ‘J.iẫ ờ Trun.ụ Ọi:<K ùc \ \vt của cái Nu ày 1 1-9-1945, tướng Lư Hán túi Hà Nội ui ao nhiọm \ ;í chu Ti.il Văn - m ột viên tướng quàn phiệt ihuộc tập đoàn quàn Q u an u Tã v lici trực i L p nuôi dirỡntỉ và đi ều khiển tổ chức Việt Quốc Việt Ca ch thực hiện :nưu đò ỉ.it

đổ chính qu v cn các h m ạng, lập chính phú phán độ nụ làm i:t\ '-ui cho elúmu

Tại Hà Nội, qu àn Tưứnu chiếm các vị trí quan irọnu bố In canh

k ic m soát các cửa ỏ lớn, đòi ta phái cunL’ t a p uạo licn cho t|i! ;p đụi u'ij

c h ú n g , b à o v ệ a n n i n h c h o q u à n đ ộ i c ủ a c h ú r i i ỉ r a q u v i t i n h I r i u i ' *.i n u u ú ii

29

kim , thu thập'tin tức tình báo và tiếp tay cho tổ chức phàn độntĩ Việt Quốc,

V iệt Cách chống phá chính quyền cách mạng, dung túng cho số chân tay cướp

b ó c , h à h i ế p n h â n d â n , á m s á l c á n b ộ , b ắ t c ó c , t ố n g t i ề n c á c n h à g i à u , g â y t ì n h trạng m ấ t trật tự trị an trong thành phố v ề m ặ t chính trị, chúng luôn đé ra yêu sách đòi ta thay đổi chính phú, loại bỏ các Bộ trưởng cộng sàn ra nuoài chính phủ, cho tay sai củ a chúng vào nắm quvén lãnh đạo chính phủ tm ớc khi M u

c ứ q u ố c h ộ i

Được sự chỉ đạ o và chc chở cùa quói] thầy Tường, các to chức phán

đ ộ ng Việt Quốc, Việt Cách ;.óV chiòu bài ' \ , í c h m ạn g hãi n g oạ i ’" đẽ’ lừa bịp quần chúng, tranh giành ánh hướng trong nhan dãn Tại Mà Nội só phan độnu lưu vong mới về lập lức cúng cổ lổ chức, phái tricn cơ sớ lạp hụp lực lượng

hò ng bành liiróng thê lực Viộl Qu ốc hợp nhai với Đại ViộL lấy u n la ọ l ú c dàn đảng, lại cáu kết với các phán tử phản đ ộ p'4 khác như sô Trốtkí' s.) 1;-IV sai thân Nhậl, sỏ lay sai ihãn Pháp vù lạp hợp Cu bọn lưu m anh con - o I■1«n 1 ỉ 1

phô lập ra cái uọi là “ Mật Irạn quốc ụia chỏng Pháp” , dỏnụ ihtn ỉ' I';i c;u' I'.) citút' kiitióu khích phí! hoai iHHi “'ỉ iiiêi íìuvCl uoủii", "ì ii á : 1; ÚWÌ

hù m x á m ” đế phá hoại cách maniì Q u ố c dan đanu C(;n lo chức ra r ưcìiL: ;|.V.1Ỉ chính do N gu y ền Triệu Lu.ll phụ trách, chia miền t ú c thà ni: ;ác khi: 'le

hoạt động, lập ra các trụ sứ phán đôn g CỎIU’ khai ơ nhiòu '0'i |ỉv 126-11 Ị

Q i ú ní i còn lổ chức nhà in ra hànu h ụ t báo ri.rin đọI1U (Viọ hici

Đ ố n‘4 Tàm, Tự do Liên Hiệp Phục quốc ) '.'ổ làm cónụ V.U iu,'ér :i\cn

chúng, đả phá chính phủ cách mạnu

Lợi dụm: lình hình phức tạp đỏ số phàn độ n e lựi d ụ n đạo r hicii Jv.;a

m à đihiịi đ ầu là Lê Hữu Từ iiiám m ụ c ỏ' Phái Diêm đã lợi dium lực iưọnM ụu:m chún g gi áo dàn nám chính quyề n hu vện K im Sơn và mội sú’ xã đò nu giáo đan

ớ hu y ện Yên Mỏ Yên Khánh thuộc Ninh Bình, ơ Tav Bã - Hà i" 1 ianu lít 'à

Bình, số phản đ ộ n g irong dân lộc lì nu ười cùn J nổi dậy đ ì i c m cứ ớ MỘI vo n 1

c h ố n g l ạ i c h í n h q u y ề n c á c h m a n u

Trong tình hình đó, bọn tư sản mại bản, m ột bộ phận của giai cấp địa

hộ mặt Việt ụian bán nước: Dươnt: Vãn Giáo Vũ í am Aníi, Phụ: ; Hir ' I Phạm Cao Hùn ụ cua Đại Việt Quốc dan đáng lạp ra cái ụọi i ‘'Chính pl'tu VI

N a m q u ó c d a n l a m i :iói' iaii; t av VII u h o r i a p ; s ỏ i r õ i K I- H ô I I K i m •.■

Huỳnh Văn Phương, Nuuvcn v’ãn So Phan Van Hum ra Mi ■ khieu khích :

hoại phonỵ trào cách mạng, ra háo Tranh đấu đòi ta " d a n h ” : >ũ CHÍ'i dau phii.ì

động trong “Q u ố c gia độc lặp đ à n g '’ của Cao Đai là NVuven V án Thctn Trịnh Minh The, Ngõ Thành -'bươm: cùnu So phan ctộnu t n Vig dạ< Hoà

chuán bị khới loạn ó' nhiều nơi; lổ chức Binh Xuvó;; do ỉ&) Viỏi c a n ; đ.iu cũng chờ cư hội đê cliỏnu pha cách mạnu[8 i ỉ S - 119 j

Đứng trước lình hình có rất nhiều ké thù nu u\ hiếm danu lám lc lại đo chính quy ền cách m ạ n u còn non trẻ Đãnii la hoàn toàn khỏnu bất nuừ vu hci sức tính láo sán li suốt đô lãnh đạo cách m ạng Viòi Nam NiỊiiv lù khi chi !ì tranh Thái Bình Dươnu nổ ra Đá nu dã nhạn định quàn Anh Mv rưới1,',:’ kéo vào nước tu đòi hòi ta phai m ạnh, phái uiành chinh q u w n trư.; ' /hai l;í\

danh, nghĩa m ột nước chủ nhà để đón tiếp quân Đ ồn g Minh, nhưng không hy vọng Đ ồn g M inh sẽ giúp ta mang lại độc lập tự do cho ta.

Tron g tình t h ế chính quy ền cách m ạn g mới được thành lập cần phái

kh ẩu hiệu “ Hoan hô Hoa quan nhập Việt” , "Hoa-Việt thân thiện" vừa là đc úng hộ Đ ỏ n g Minh, vừa tránh phái đối phó voi nhiều kè thù rnộl lúc tranh thủ thời gian để củng c ố chính quyền cách m ạng non tre lập Irunu mùi nhon \ à c

kc thù chính là thực dân Pháp đang lãm lc khỏi phục lại d ị'1 vị C.ÍU cliúntu Ư Đông Dương

Chủ trươnu của Đ ảnu lúc nàv là hoà hoãn lạm IhỜ! vói TiíPhí' nhưnu kiên qiivct irừnt: trị so phán cách m ạ m ; sỏ lav sai liúm Tưứii', Tư I" 27-8-1945, Uý han nhàn dãn cách manu Bác Bộ đã ra lênh \ kiein du VÒI uí^

háo chí và việc in ấn các hiếu ngừ, quánu cáo các cuộc h.ip ủa củc đoan 1 ho

đều phải xin phép chính quvền các cá nhàn có su nu phái nộp cho i‘A: Ịưonụ •• ũ Iranu tai Bảo an binh

Căn cứ vào kết quà điều Ira của Sỡ Liêm phún ụ Bác r nuà' >■;<

Bộ trương Bộ Nội vụ Võ Nuuyòn Giáo ra s ắc lệnh số 8-SL :;uii lán Đại Viọi quốc gia xã hội đ ả n g vì “đã tư thòng với ntioại quố c đế mưu nliữni' việc có h;n cho sự độ c lập của Việt N a m ” 154 16 ị và giái lán Đại Việt qu ốc dàn đánu ■ :

“đã âm mưu những việc có hại cho sự độ c lập quốc gia và hổn kinh lô Viẹ!

N a m ” 154, 1 6 Ị N gày 12-9-1945, Bộ trướnu Bộ Nội VII Vũ N : íỉ\ 0n Giáp lại a niĩhị định giải tán Hội khai Irí Tiến đức là mộ t cơ quan văn hoá lìiin lav s:>i cho Pháp, Nhật, làm đồi bại văn hoá Việt Nam Đ ó ỉà những lo chức phàn cách m ạ n g đã có q u á trình chòng phá cách m ạ n u \ ’iệl Nam và u;uu; tiép tụ<j

câu kết với qiiân Tưởng để phá hoại chính quyền cách mạng, gãy nguy hại

ch o nền an ninh và đ ộc lập của nước nhà.

Trong tình hình phức tạp lúc bấy giờ, công tác đấu tranh trấn áp với bọn

phản c á c h m ạ n g đ ặt ra rất cấp thiết Sau khi Hội đồ ng Chính phủ lãm 'thời họp ngày 12-9-1945, n g à y 13-9-1945, Chủ tịch H 6 Chí Minh kv s ắ c lệnh số 33-SL

“cho ph ép Ty L i ê m phóng bắl những người ng uy hicm cho nền dân chù cónu

ho à Việt N a m để đư a đi an trí” , s ắ c lệnh có hiệu lực khỏ nu chỉ ở Bắc Bộ mà

cả Trung Bộ và N a m Bộ Cũng trong ngày 13-9, Chủ lịch Hỏ Chí Minh ký Sác lệnli “Thiết lập các T o à án quân sự” Nhừrsu ' ắ c lỌiìli đv lí' ơ s«v ị láp 1V cho lực lượng công an đấ u tranh với số phán động ngoan cố n d v ó i n trị sò có ìnu.h

vi chống lại cách m ạng

Lúc này lực lượnu cỏn;.: an mới thành lập, tổ chức ù m đ ( ;n uián ỉu'.; Iưựng còn íl, u ì n h đ ộ nuhiệp vụ gần như chưa có u'j, cò m ’ tác ơau (.ranh v vi dịch uặp khô ng íl k hó khăn Trước lình hình đó nuàv 24-9-1945 !>(■) Iri/ỏnu

Bộ Nội vụ ra nghị định “ Uỷ quyền cho ônu Giám đốc l\ L i n h o n ^ đè 10n Chính phú m ọt đ ề nghị ve chương trinh cài lò các cơ quan va M>' vụ ,.i:a l}' í'

Đ è cái tổ ty Li cm phong, trước mát “Ỏnu Giám dòc IV Liòrn phónu phai i";.i chọn nuay Ironỵ n hữ nu nhân viên cũ, làv nhữnu n - ườ i rr,a;\ can ;*;ni k.V' ĩ xứng đáng và còn đủ sức khoè để lưu lại làm việc ironu tv” í ■} 32 ị Đó ia -ự

qu a n tâm của Đ á n g và Chính phủ tới việc CUIÌK cố lực ỉưotìL’ co au hít ià ƯKU

háo yêu cẩu CÒPU tác tràn áp phản cách m ạ n '4 lúc buv ui ờ

Trong Chí thị “ Kháng chiên kiốn quốc ' 0àii:; ta xác định rõ: "N hi ệm

vụ riènu trong nước là phải củng cổ chính quvcn chònu thựó dan Pháp xám lược, bài trừ nội phán, cài thiện đời sống cho dân Bới vậy vè nội chính: mội

m ặt xúc tiến việc đi đốn quốc hội đè’ q uv định Hicn Pháp, bầu Chí m n : chính thức, xử trí ch o xong với bọn đối lập (Đại Việt, Yiệl Nam quÔL J I.Ị đáng, N g uy ễn Hái T hầ n ) để thú liêu phonu trào phán liệt va tkònu Iiii.it chiỉih

q u y ề n n h â n d à n ” [53 28]

Thực hiện chủ trương của Đ ảng, lực lượng công an phải cùng một lúc đấu tranh với rất nhiều kẻ thù để bảo vệ chính quyền cách mạng Ỏ Nam Bộ lực

lượng Q u ố c gia tự vệ cuộc vừa phải chiến đấu chống thực dân Pháp xâm lược cùng số phản các h m ạn g Irong đạo Cao Đài, H o à Hảo và Bình Xuyồn; ỏ' Bắc

Bộ, lực lượng L i ê m phóng vừa phải đấu tranh với nhữniì hành động gãy rỏi của qu ân Tưởng, vừa phải đấu tranh với các đảng phái phan độnụ Việt Quốc Việt Cách, số tay sai cũ của chính quyề n Pháp - Nhật ờ Hà Nội và các tinh

Nh iệ m vụ chính của lực lượng công an nói chung ỉúc này là trấn ap phan cách

m ạ n g c á c loại đ ế b ả o vệ c h í n h q u y ể n d â n c h ủ nhá:'-, d â n

1.2.2- CÔNG AN NHÂN DÂN VIỆT NAM CHÕNG THựC DÂN PHÁP XÂM

LƯỢC ở NAM BỘ VÀ NAM TRUNG BỘ:

Lực lượng công an ờ } miền vừa mới được thành lập vói những ũ:n m/i

khác nhau nhưng cúng chung một nhiệm V'i ỉà trấn áp các thô Iực phan aícii

m ạnu, quyết háo vệ vững chác chính quvền cách mạng, hào vệ f;.iny và ,'iiai)

phố thị xã lớn những noi ma bọn Anh - Pháp - Tưỏìm ù í HIU qu.in 'ạn ir.iììy chính vào địa hàn Hà Nội Hu ố Sài Gòn-Gii- Định

Với âm m ư u trỏ lại xam lược nước I;' lán ihứ hai nuay tu' khi phái !àu hàn li Nhật, thực dãn Pháp cấu kết vơi Anh :;iv danh nuhĩa Đổ n u Minh : !:v' I phục qu y ền thõnu trị của chúnu ờ Đ ônu Dươag

Ngày 6-9-1 945 , một đon vị quàn đội A nh do Lưóne G o ' - n - x ã ) chi huv

đổ hộ lên Sài G ò n m an g Iheo binh đoàn ihuộc địa số 5 cúct quan dội Pháp,

g iúp Pháp Irỏ' lại x a m lược nước ta Được sự liếp íav cua Anh-Pháp sỏ’ phán độn g các loại ờ N a m Bộ lại ngóc đầu đậv cáu kẽt với đè qu ốc bôn nuoài ơè hoại động

N g ay từ khi lới Sài Gòn quàn An h dã ihá hốt tù binh Phán Iấ\ vù khí của Nh ật Irang bị ch o chúnu Dựa vào thê quan đội Anh Códiil tuvcn ho

không thừa nhịứi chính quyền cách m ạng, liên tục khiêu khích ta N gày 20-9,

Theo nhận đinh của Ui 4 sư đoàn “ Com: hoà vệ bin!',” đà !)Ị Trôìk:! và 2l B lun0 đoan ỊI hỏn II tl}* I»n lơởnv ' tư('•*<‘1 ! Ị Ị \ ĩ ? • ỊV ' ^ '• 4‘ 1 1

lượn ụ này và chi đội 78 của Cao Đài ra V'•!!;: m :o ù:: Quốc ;J;i tự ■: cuộc - I.n

Bộ trò' thành lực lượn í: nònụ Lốt xung kích Ị ':ôi họ‘p với lực lượr.u ■ c >n : " i.n xun li p h o n e ” và "‘thanh niên xuntĩ p h o n g ” ở lai chi én đấu ir< - nu ihành ph-: Lực lượnu Q u ố c uia lự vệ cuộc phàn làm 2 hộ phân: một hộ phạn có nhi ệm vu hao

vô các đồn li chí lãnh đạo di chu ven hồ s< ■ tui liêu và ĩTiíit Su l i ì vi Ọ' d a n đanụ uiam ụiữ rút khỏi thành phố: một hò :!iỵn ó' i;,i Ironi: liiành ;'-hõ’ cl.KiỊ su' chi đạo của đồn u chí Cao Đã ng Chiếm (Phó iiiárr; đổc Q uố c uia ụr vệ Ciiộo triển khai thành 2 lo đè’ hành độnu Một lổ co n hi ệm vụ irừ man truy qlk'l số tay SUI A n h - Pháp; m ộ i tổ co nhiệm vụ phối hợp Vói các lực lưựns’ khác LÌvòn đấu uiam chân địch ironu thành phố, tiêu hao sinh lực địch, đòt nha kho !;inẹ

và cơ sỡ cùa địch

Tro nu tình thè cách m an u lúc hấv uiờ lưc lirựnu Ọ u ốc uia tư vê C.1ỎC

c ù n g các tố chức vũ tranu của Cò nu đoàn xunu phonu Thanh niên \ u n u ph nụ

35

trở thành lực lượng nòng cốt trong cu ộc đấu iranh với địch; tất cả tổ chức được

350 đội với đủ các loại vũ k h í[l 1, 68] Lực lượng tưy còn ít, vũ klií còn thỏ sư,

nhưng lực lượng Q u ố c gia tự vệ cuộc đã dũ ng cảm chiến đấu bảo vệ các còng

sở đ ể các cơ quan rút dần Ở nhiều địa điểm quan trọng trong thành phố lực lượng Q u ố c gia tự vệ cuộc phối hợp cùng nhiều lực lượng khác đào đirònu, dựng chiến luỹ, d ũ n g cảm chiến đấu cản bước tiến của quàn đội Pháp

Toàn bộ sinh lực địch ở Sài Gòn- Ciia Định lúc này có chừntĩ 10 nuàn quân, có ưu th ế về sức m ạnh quân sự Ta luy trany bị kém nhưm: hầu hcl các chiên sỹ đcu thông thuộc đui bàn trong thành phô nắm vữmi địa hìũỉì đùi vậi

tổ chức nhỏ, gọn, kh ả nãnu luồn lách giỏi, tính CƯ động cao, dễ đánh ló đánh hất ngờ Lực lượng của la lại được đ ô n'4 đao nhãn dãn thành phu' uiúp hỗ Irự về nhiều mặt, tinh thần chiến đấu càny hánu Mặc du lực lưọttg h I;t chònh lệch, nhưng nhiều trận chiến đấu d :ễn ra rai ác liệl đê’ hão vệ cù c• Ii:tn chặn quàn địch diễn ra kliãp noi ironti Ihùnh phò Điển hình ỉà nhừnụ Irạn chiến đấu dicn ra ớ Uỷ ban nhân dân thành phố trên đưrrm Vec-đoii I \ r

lứa Sài Gòn, Ch ợ Bôn 'rhành, câu 1 hi Nyhè cáu ỉỏrm, c;ui Kicu Li'.u • c c I \ cáu Vẹc No' Cầu Mạc-ma- hò ng, cáu On u Lãnh u ì u Quav

Các chiến sỹ Q u ố c uia tự vệ cuộc được giao nhiệm vụ trừ ú un đã rna’ theo dõi bọn Việt oi an nắm Lình hình địch, quấy rối địch Nhiỏu lên Vi Ị'l 'ịan

lộ mặl làm tav sai cho địch bị trừng trị kịp thòi, có nhĩmụ tòn hám sa' '! um

An h-Pháp từne ụiờ cũ nu bị trừnu trị thích đan 1 2

Cuộc chiên đấ u của nhàn dàn Sài Gòn - Chợ L/fn và lực lư.ínu Quóc uia

tự vệ cuộc Nam Bộ làm chơ quàn Anh Pháp bị váy hâm trong thành phi'• hel sức khôn đòn Đ ẩ u thánu 10 Gư-ra-xây phải làm irunu ụian cho Phá p '.ỉicu đình Iiỉiừni; bán với ta Am mưu xám lược Na m Bộ tronu 18 nuàv của uiV/nu Lơ-cơ-léc bị phá tan

Tro nu lúc các cơ quan Nam Bộ rút dần về Đổ nu Tlìáp mười Iranh Ihú thời gian hoà ho ãn với quàn Phap bộ phận Q u ố c ma lự vộ cuộc chõ! (’)■ Chó

Đ ệm khẩn trương củng c ố lại lực lượng, xét xử m ột số tên việt gian Trong

tình h ì n h chiế n sự n g à y càng có xu hướng ác liệt, Q u ốc gia tự vệ cuộc N a m Bộ

q u y ết định th ành lập m ộ t lực lượng vũ trang có tính chính quy Ngày 10-10-

1945, Q u ố c gia tự vệ cuộc N a m Bộ thành lặp “ Q u ốc vệ đội chợ Đ ệ m ” Quốc

vệ đội ch ợ Đ ệ m được Ihành lập từ bộ phận của Qu ốc uia lự vệ cuộc ironu

thành p h ố rút ra, k ế t hợp với lực lượng Q u ốc gia tự vệ cuộc T a m Tàn Thanh

niên xu ng ph ong Trần Qu ốc Toan, Tha nh niên xung phong An Lạc bộ dội

Bình Điền, do đ ồ n g chí Cao Hồ n g Lãnh là phái vién của Truny Ương v'ử vào

phu trách! 11, 77-79] Lực lượne được phân làm 4 đai đội chủ lực và ? * : •:ònu

tác; nhiệm vụ chính là báo vệ các đóng chí lãnh dạo, bao vệ các cơ qiKií' của

Đ ản g và chính quyền, sẵn sàng đối pin") vũ tran.ụ, với đi-.h khi cán ihicỉ Tại

mặt trận Chợ Đ ệ m , lực lưựni’ Quố c vệ đòi này đã diìnu cám chic.il đáu ìv JỊÌI\

nhiều cuộc tấn cô ng của quán đội Pháp, gay cho chúnu nbiểu thi I hạ 1

Cũng Irong (háng 10-1945, mội hộ phận Ọuoc uia lự vọ -T.óc Na; I B(‘)

lập ra “ Bộ đội H iệ p H o à ”, chức rrìnu nhiỦIĨ1 vu uiỏmj ,:i■ LI' (.)!:• »• vc <A r h o

Đ ộ i n 1

Cuối tháng J (>, n hờ co viện binh từ Pháp s;hil\ quan Pháp Sài L piU'

vòng vàv m ớ rộng chiến tranh ra các lỉnh Na m Bộ và n - m Tru ìii : i"j\

tình hình đó Q u ố c gia tự vệ cuộc Na m Bọ di ch;, vên ỉ ực lưọT.ii- nỏ so' 1 : 1 iiỌ’.:

và sỏ’ việt ui an còn lại tro n s đó có Trán Q uan g Vinh }-\<S V !•• Ngà \ Mội

đồnti X ẩ m (Đ ổ ng rÍ M p Mười) Tại Hòi đổntĩ Xầrd Quố<- ;r ;a tự

cơ quan Vi) các dóng c h í lãnh dạo U ỳ b m hành chính k h a iìii chicn Xum Bt) chủ trưoĩiii s:ít

nhập Q uồc ụ* d ộ i Chợ Dúm và Bi) d ô i H iệp Iỉu à Tniínn ỉ - 1946 lại xĩt T:.n Phú Trunu

ìoạiị46 76j

37

Bộ củng c ố lực lượng, tổ chức có: Vãn phòng, phòng nghiên cứu, phòng điều tra, Q uốc vệ đội và bộ phận trại giam.

Song song với các hoạt độn g quân sự đánh chiế m vùntỉ nông thôn Nam

B ộ , t h ự c d â n P h á p t â n g c ư ờ n g c ủ n g c ố c á c h ộ i tề l à m ta i m á t m ó c n ố i c ư s ở

và sử dụ ng số phản động trong đạo Cao Đài, Hoà Hảo và Bình Xuvén đè’ chống phá cách m ạn g Thừa cơ, nhiều tên phản độn lĩ các loại nháy ra liVri Lav sai cho Pháp Số phản động lợi dụnu đạo Cao Đài tập trunLi lực lượnu uãv ròi ớ nhiều nơi, số phản động lọi dụng đạo Hoa Hảo xây dựnu lực lượnu vũ í anu khởi loạn ở Chá lí Th à n h (Đung Thán) :\ ú giữ hànu trủĩii cán bộ cách mụr.c nhưng chúng bị lực lượniĩ Ọ uô c gia tự vệ cuộc kịp thời trán áp

T r ư ớ c tình h ì n h đó, n n à y 2 5- 1 0 Hội nghị xứ uỷ N a m Bộ h o p tai ’i hiên

Hộ (Cái Bò Tiền Gianti) quvốt định: tánu cường sự lãnh dạo của Đán í: V' i lực lươrm vũ tranu Iron.ii đó có Quốc uia tư vò cuòe, củnu co ÌƯC lư<vnu đấv• c c * ■ c T s_

t r ừ l ii an , l í c h c ư c x ú y d ư n u cơ s ớ I r o n u lò n u di c h c h u y ê n j h i è n !, i nh l ữ ' ,;tnh thi v ề n ò n ụ l h ô n | 4 2 4 2 1

Khi llìơc dàn Pháp mo' rộnu chiên tr; :ìh eluínụ am ' ưu h \ iu' 'f LI Tháp Mười hòng 'iê u diệt các co' quan v;; xứ uv Lực IƯ' mg ‘J !\ !ự vecuộc phối hợp cù n ụ nhiều lưc lượng k h á t và nhân dân ttịst IV,- bcio ộ cơ quan, bát 2 tòn mậl thám thăm nhập vào t ă n cứ đ dò xó í K)'i lr;' chân CLÌ.I các

c ơ q u a n

Tronn lúc đó Q u ốc uiu Lự \'ộ CU()C \ÌC Ún!: viiró'i SM ùhí ư; của I u V xây dựnu căn cứ ch u ẩ n bị khánti chiến lâu dài irừ diệt sò 'han độ ne iiiỊOiin cò hảo vệ cúc đỏng ch í lãnh dao, chính lỊUvén và nhãn dân Đó minh sự tan sát của bọn phán độ n g lựi dụnụ dạo Hoà Háo Q uố c iiia lự V- cuộc An Gianu <J 1

chu yể n hàng vạn d an ra khói vùnỵ chúnu hoạt đôn;: mạnh, ơ n r n Đò n u Nan;

Bộ, lực lượnu Q u ố c uia tự vệ cuộc các tỉnh dã m a u chón u Ji c h m v n trại <dam

và hồ sơ tài liệu về căn cứ hò trí lực lượng ờ lại đè ná.rì Lình h.nh p h u hưp

cù n g n hi ều lực lượng k há c phá ui ao thònu J ự n e chiến luv và L: ực Lốp V hion

đấu để cản bước tiến của quân đội Pháp Q uốc gia tự vệ cuộc Đ ổng Nai dũnu cảm chiến đấu chặn địch ở Núi Thị, cầu Long Hương; Q uốc gia tự vệ cuộc

S ô n g B é c ù n g c á c lự c lư ợ n g v ũ t r a n g k h á c c h ặ n đ ị c h t r ê n đ ư ờ n g 1 3 , A n S ơ n

Q uố c gia tự vệ cu ộ c m ộ t số tỉnh chủ động đánh chiếm các đỏn lè của địch Thá ng 11-1945, Q u ố c gia tự vệ cuộc Cần Thơ tấn công Sờ chỉ huy Pháp lại Cái Răng, diệt 20 lính Pháp; Q uố c gia tự vệ cuộc Tàv Ninh chiêm n h k II đồn bốt địch, m ở m àn là trận 6 đổng chí tấn công bốt Lộc Giang tháng lợi 1ỈU1 12 súng địch

Đ ể cúng c ố chính quyền cách m ạng, Đảng chú íiươn; I*msi tu; 'p cử bầu quố c hội chun g trong cả nước vào ngày 6-1 Thực dc*n Pháp và các I: ’ chức

p h á n đ ộ n g tìm m ọ i c á c h đè c h ố n g phá Sô p h à n đ ộ n g tron.il đ ạ o i loà Ho.> ngán

can lín dồ đi bó pỉiiốu, thực dán Pháp cho máy hay núm hom \ H) nhiòi! điếmhầu cứ như Tam Anh, Khánh Hội (Bà Rịa) Nhưníi lực krợnu Quốc "Ki Ui vọ

c u ộ c đ ã t í c h c ự c v ậ n đ ộ n ụ n h â n d ã n đi b ỏ p h i ê u , h á o \Ọ c á c h ù m p h i c i <-'■

ơônu nuav iron«j vùnu địch kiếm soát MỎI số chiên sỹ Quốc ui !ự \ c )C <j:anh úunu tiy sinh Iroiìi; k!n lam nhiẹui vụ

Phôi họp cùnu lực lượn‘4 Q u ốc nia lự vệ cuộc chiêii đau - niu btK• Nam

Bộ lích cực tham uia phonu trào “ trừ iỉian diệl á c ”, hất hợp túc với địch, thực hiện “ Ba k h ô n g ” , tích cực úng hộ sức nu ười sức của cho cu(x kháuu ‘.hiên

T h á n11 2-1946 Chú lịch ỈIỔ Chí Minh iặnu đùim hào Nam Bộ daiìi' hiọu

“Thành đ ồ n‘4 Tổ quốc"

Đáu năm 1946 nhiều ihành phố thị xã và m ột số vùnu r.ỏnu Ih-;:i Nam

Bộ hi địch chiêm tíónu, nhirnn hoạt đ ò n a trừ đièt số La\' sai cua địch vãn đưực. . . c • C- • J

đẩy mạnh Thám; 3-1946, Đội trinh sái cả m lử Sài íiòn trừ diội tên Tran Tan Phát (Uỷ viên hội đổn u lư vân Nam KỲ), lên Dương Vãn Sỹ (‘-hù h ÍI hát phán độnti “ Phục ỉ l ư n u ” ) Lực lượng địch luôn hi vàv hã m tron;: tình tninti rai

lo sợ, phái đỏi phó với các lực lượng của cách mạníi

39