Tư tưởng hồ chí minh về giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên và vận dụng vào công tác đào tạo tại học viện cảnh sát nhân dân

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong mọi thời kì, với mỗi quốc gia, thanh niên bao giờ cũng có vai trò hết sức to lớn. Họ đại diện tiêu biểu cho sức sống hiện tại và tương lai của đất nước. Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, trong đó thế hệ thanh niên giữ vị trí nòng cốt của cách mạng, là đội quân xung kích, cánh tay phải đắc lực của Đảng trong việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng và họ cũng chính là chủ nhân tương lai của dân tộc. Với vai trò và tầm quan trọng đó nên công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ luôn là một nhiệm vụ to lớn, có ý nghĩa chiến lược được Đảng và Bác Hồ đặc biệt quan tâm. Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên là sự vận dụng và phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về vai trò của thanh niên trong thực tiễn cách mạng Việt Nam. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chú ý chăm lo, giáo dục bồi dưỡng thế hệ trẻ. Người luôn khẳng định vai trò to lớn của tuổi trẻ đối với sự phát triển và sự vững mạnh trường tồn của dân tộc. Rằng, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn phụ thuộc và việc chăm lo bồi dưỡng, giáo dục thanh niên. Người nhấn mạnh: “Vì lợi ích mư¬ời năm, phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm, phải trồng ng¬ười”. Và: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội trước hết cần có con ng¬ười xã hội chủ nghĩa”. Theo Hồ Chí Minh, con người xã hội chủ nghĩa phải là con ng¬ười có lòng nhân văn, có đạo đức cách mạng, suốt đời vì độc lập dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân; phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư¬. Hồ Chí Minh cho rằng, bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là trách nhiệm của ngư¬ời cán bộ cách mạng. Bác nhấn mạnh: “ Đoàn viên là cánh tay phải của Đảng, là sức xung phong của Đảng. Tất cả đảng viên, đoàn viên phải gương mẫu trong công tác, trong sản xuất, trong học tập”. Trách nhiệm của thanh niên với xã hội, với đất nước theo Bác là: Đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên Quan tâm bồi dưỡng, giáo dục và phát huy tinh thần cách mạng của thanh niên, Bác Hồ cũng luôn nhắc nhở cần phát động các phong trào thi đua yêu nước làm nảy nở ra nhiều những thanh niên tích cực và tiên tiến ở các ngành, các nghề. Đó là điều kiện thuận lợi giúp cho Đoàn phát triển mạnh mẽ và vững chắc. Người cũng thường xuyên động viên tuổi trẻ phải ra sức rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, bồi dưỡng lý tưởng cộng sản, không ngừng học tập vươn lên để xứng đáng là người chủ tương lai của nước nhà, đồng thời cũng nhắc nhở Đảng và Chính phủ phải luôn quan tâm tới việc đào tạo bồi dưỡng lâu dài cho thế hệ trẻ, tạo điều kiện để họ cống hiến tài năng trí tuệ của mình vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trước lúc đi xa, trong Di chúc, Bác căn dặn: “Đoàn viên thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn có ý chí tiến thủ, Đảng cần chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ thành những người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên”, và: “bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết”. Đó cũng là t¬ư tưởng lớn cho các thế hệ hôm nay và mai sau thực hiện nhằm xây dựng và bảo vệ tổ quốc kiên định con đường đổi mới định hướng theo chủ nghĩa xã hội mà Đảng ta và dân tộc ta đã lựa chọn, đặc biệt trong xu thế toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế với những thời cơ, nguy cơ và thách thức đan xen hiện nay . Thấm nhuần và quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về bồi dưỡng, giáo dục thế hệ cách mạng cho đời sau, trong quá trình xây dựng phát triển đất nước Đảng và Nhà nước đã có những chủ trương, chính sách đào tạo chú trọng đặc biệt đến những nhu cầu, nguyện vọng và xu hướng của thanh niên nhằm xây dựng những lớp người có lý tưởng chính trị, có trình độ chuyên môn, những con người của thời đại kinh tế tri thức có đủ phẩm chất, năng lực, năng động, sáng tạo đem sức mình cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Với việc xác định: Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỉ XXI có sánh vai với khu vực và thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường chủ nghĩa xã hội hay không phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng rèn luyện thế hệ thanh niên. Vì vậy, Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng định công tác giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ là vấn đề then chốt, là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành công của công cuộc đổi mới định hướng theo chủ nghĩa xã hội. Học viện Cảnh sát Nhân dân trung tâm đào tạo nghiên cứu khoa học của lực lượng Công an nhân dân, với chức năng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ sĩ quan công an lực lượng nòng cốt trong công tác bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ, bảo vệ an ninh chính trị và giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Trong những năm qua dưới sự lãnh đạo và chỉ đạo trực tiếp của Đảng uỷ Công an Trung ương, của Đảng uỷ Tổng cục Cảnh sát, Đảng uỷ và Giám đốc Học viện Cảnh sát nhân dân đã có những Chỉ thị, Nghị quyết yêu cầu phải nâng cao hơn nữa chất lượng đào tạo của Học viện. Trong đó đặc biệt chú trọng vào các nội dung bồi dưỡng, rèn luyện phẩm chất chính trị cho những cán bộ sĩ quan cảnh sát tương lai. Đã có một số Hội nghị chuyên đề về công tác đào tạo bồi dưỡng những sỹ quan cán bộ công an vừa “hồng” vừa “chuyên” trung thành tuyệt đối với lý tưởng của Đảng, hết lòng vì nhân dân, thực sự là những cán bộ chiến sĩ sẵn sàng “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ” được đưa ra thảo luận và kết quả đã đạt được sự nhất trí cao khi khẳng định đồng thời với nâng cao chất lượng đào tạo nghiệp vụ thì phải tăng cường hơn nữa nội dung đào tạo học tập lí luận chính trị, quan điểm đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong chương trình đào tạo của Học viện. Vì vậy, phải quán triệt sâu sắc và thường xuyên quan điểm chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam của Đảng và cách mạng Việt Nam. Không thể chấp nhận những biểu hiện cán bộ đảng viên của Đảng; cán bộ chiến sỹ trong lực lượng vũ trang nói chung, cán bộ chiến sỹ cảnh sát nhân dân nói riêng, công cụ bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ cú nhận thức mơ hồ quan điểm cơ bản của Đảng. Do đó, tôi mạnh dạn chọn vấn đề: Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên và vận dụng vào công tác đào tạo tại Học viện Cảnh sát nhân dân làm đề tài luận văn Thạc sỹ Khoa học chính trị, chuyên ngành Hồ Chí Minh học.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong mọi thời kì, với mỗi quốc gia, thanh niên bao giờ cũng có vai tròhết sức to lớn Họ đại diện tiêu biểu cho sức sống hiện tại và tương lai của đấtnước Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, trong đó thế hệ thanh niên giữ

vị trí nòng cốt của cách mạng, là đội quân xung kích, cánh tay phải đắc lựccủa Đảng trong việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng và họ cũngchính là chủ nhân tương lai của dân tộc Với vai trò và tầm quan trọng đó nêncông tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ luôn là một nhiệm vụ tolớn, có ý nghĩa chiến lược được Đảng và Bác Hồ đặc biệt quan tâm

Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác giáo dục lý tưởng cách mạng chothanh niên là sự vận dụng và phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin

về vai trò của thanh niên trong thực tiễn cách mạng Việt Nam Trong suốtcuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chú ý chăm lo,giáo dục bồi dưỡng thế hệ trẻ Người luôn khẳng định vai trò to lớn của tuổitrẻ đối với sự phát triển và sự vững mạnh trường tồn của dân tộc Rằng, nướcnhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn phụ thuộc và việc chăm lo bồidưỡng, giáo dục thanh niên Người nhấn mạnh: “Vì lợi ích mười năm, phảitrồng cây, vì lợi ích trăm năm, phải trồng người” Và: “Muốn xây dựng chủnghĩa xã hội trước hết cần có con người xã hội chủ nghĩa” Theo Hồ ChíMinh, con người xã hội chủ nghĩa phải là con người có lòng nhân văn, có đạođức cách mạng, suốt đời vì độc lập dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân; phảicần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Hồ Chí Minh cho rằng, bồi dưỡng thế

hệ cách mạng cho đời sau là trách nhiệm của người cán bộ cách mạng Bácnhấn mạnh: “ Đoàn viên là cánh tay phải của Đảng, là sức xung phong củaĐảng Tất cả đảng viên, đoàn viên phải gương mẫu trong công tác, trong sản

xuất, trong học tập” Trách nhiệm của thanh niên với xã hội, với đất nướctheo Bác là: Đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên

Quan tâm bồi dưỡng, giáo dục và phát huy tinh thần cách mạng củathanh niên, Bác Hồ cũng luôn nhắc nhở cần phát động các phong trào thi đuayêu nước làm nảy nở ra nhiều những thanh niên tích cực và tiên tiến ở cácngành, các nghề Đó là điều kiện thuận lợi giúp cho Đoàn phát triển mạnh mẽ

và vững chắc Người cũng thường xuyên động viên tuổi trẻ phải ra sức rènluyện, tu dưỡng đạo đức, bồi dưỡng lý tưởng cộng sản, không ngừng học tậpvươn lên để xứng đáng là người chủ tương lai của nước nhà, đồng thời cũngnhắc nhở Đảng và Chính phủ phải luôn quan tâm tới việc đào tạo bồi dưỡnglâu dài cho thế hệ trẻ, tạo điều kiện để họ cống hiến tài năng trí tuệ của mìnhvào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trước lúc đi xa, trong Di chúc,Bác căn dặn: “Đoàn viên thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng háixung phong, không ngại khó khăn có ý chí tiến thủ, Đảng cần chăm lo giáodục đạo đức cách mạng cho họ thành những người kế thừa xây dựng chủnghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên”, và: “bồi dưỡng thế hệ cách mạng chođời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết” Đó cũng là tư tưởng lớn chocác thế hệ hôm nay và mai sau thực hiện nhằm xây dựng và bảo vệ tổ quốckiên định con đường đổi mới định hướng theo chủ nghĩa xã hội mà Đảng ta

và dân tộc ta đã lựa chọn, đặc biệt trong xu thế toàn cầu hoá và hội nhập kinh

tế quốc tế với những thời cơ, nguy cơ và thách thức đan xen hiện nay

Thấm nhuần và quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về bồi dưỡng, giáodục thế hệ cách mạng cho đời sau, trong quá trình xây dựng phát triển đấtnước Đảng và Nhà nước đã có những chủ trương, chính sách đào tạo chútrọng đặc biệt đến những nhu cầu, nguyện vọng và xu hướng của thanh niênnhằm xây dựng những lớp người có lý tưởng chính trị, có trình độ chuyênmôn, những con người của thời đại kinh tế tri thức có đủ phẩm chất, năng lực,

năng động, sáng tạo đem sức mình cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Với việc xác định: Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không,đất nước bước vào thế kỉ XXI có sánh vai với khu vực và thế giới hay không,cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường chủ nghĩa xã hội haykhông phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng rènluyện thế hệ thanh niên Vì vậy, Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng định côngtác giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ là vấn đề then chốt, là vấn đề sống còn củadân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành công của công cuộcđổi mới định hướng theo chủ nghĩa xã hội

Học viện Cảnh sát Nhân dân- trung tâm đào tạo nghiên cứu khoa học củalực lượng Công an nhân dân, với chức năng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ sĩquan công an- lực lượng nòng cốt trong công tác bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ,bảo vệ an ninh chính trị và giữ gìn trật tự an toàn xã hội Trong những nămqua dưới sự lãnh đạo và chỉ đạo trực tiếp của Đảng uỷ Công an Trung ương,của Đảng uỷ Tổng cục Cảnh sát, Đảng uỷ và Giám đốc Học viện Cảnh sátnhân dân đã có những Chỉ thị, Nghị quyết yêu cầu phải nâng cao hơn nữa chấtlượng đào tạo của Học viện Trong đó đặc biệt chú trọng vào các nội dung bồidưỡng, rèn luyện phẩm chất chính trị cho những cán bộ sĩ quan cảnh sáttương lai Đã có một số Hội nghị chuyên đề về công tác đào tạo bồi dưỡngnhững sỹ quan cán bộ công an vừa “hồng” vừa “chuyên” trung thành tuyệtđối với lý tưởng của Đảng, hết lòng vì nhân dân, thực sự là những cán bộchiến sĩ sẵn sàng “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ” được đưa ra thảo luận

và kết quả đã đạt được sự nhất trí cao khi khẳng định đồng thời với nâng caochất lượng đào tạo nghiệp vụ thì phải tăng cường hơn nữa nội dung đào tạohọc tập lí luận chính trị, quan điểm đường lối cách mạng của Đảng Cộng sảnViệt Nam trong chương trình đào tạo của Học viện Vì vậy, phải quán triệtsâu sắc và thường xuyên quan điểm chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí

Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam của Đảng và cách mạng Việt Nam.Không thể chấp nhận những biểu hiện cán bộ đảng viên của Đảng; cán bộchiến sỹ trong lực lượng vũ trang nói chung, cán bộ chiến sỹ cảnh sát nhândân nói riêng, công cụ bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ cú nhận thức mơ hồ quan

điểm cơ bản của Đảng Do đó, tôi mạnh dạn chọn vấn đề: Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên và vận dụng vào công tác đào tạo tại Học viện Cảnh sát nhân dân làm đề tài luận văn Thạc sỹ Khoa

học chính trị, chuyên ngành Hồ Chí Minh học

2 Tình hình nghiên cứu

Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên

là một vấn đề đặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay được nhiều nhànghiên cứu khoa học chính trị quan tâm và tiếp cận dưới nhiều góc độ khácnhau Bước đầu tìm hiểu tôi thấy, các tác giả đã luận giải, khái quát những nộidung cơ bản về vai trò của thanh niên và vấn đề giáo dục, đặc biệt là giáo dục,bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên với những tác phẩm tiêu biểu:

- Hồ Đức Việt (1996), Thanh niên với sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Nxb Thanh niên, Hà Nội.

- Vũ Oanh (1995), Tập hợp đoàn kết rộng rãi thanh niên vì mục tiêu dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh, Nxb Thanh niên, Hà Nội.

- Đảng uỷ khối cơ quan Trung ương về công tác tư tưởng (2005), Kỷ yếu

hội thảo Bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay Nxb CTQG, Hà Nội.

Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cáchmạng cho cán bộ, chiến sỹ trong lực lượng vũ trang nói chung, lực lượngcông an nhân dân nói riêng, có các công trình như:

- Võ Nguyên Giáp (2004), Phấn đấu xứng đáng với danh hiệu cao quý là

người Công an nhân dân, Tạp chí Công an nhân dân, (5).

- Phạm Hùng (1985), Xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong sạch vững mạnh, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội.

- Lê Minh Hương (1997), Nâng cao hơn nữa trình độ lí luận chính trị,pháp luật và nghiệp vụ, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trọng đại của

Công an nhân dân trong giai đoạn mới Tạp chí Trật tự ATXH, (7).

- Bộ Công an- Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (1998), Công

an nhân dân thực hiện 6 điều Bác Hồ dạy trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Nxb CTQG, Hà Nội.

Các đề tài nghiên cứu và luận văn của:

- Đoàn Nam Đàn (2002), Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên,

Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

- Trần Quy Nhơn (2003), Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của thanh niên trong cách mạng Việt Nam, Nxb Thanh niên, Hà Nội.

- Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Đắc Hưng (2004), Giáo dục Việt Nam hướng tới tương lai Vấn đề và giải pháp, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

- Phạm Văn Thanh (2002), Công tác giáo dục thanh niên hiện nay theo

tư tưởng Hồ Chí Minh, Tạp chí Lý luận chính trị, (3).

Các cuốn sách, các bài nghiên cứu trên đây đã cung cấp những tư liệutham khảo và gợi mở phương pháp tiếp cận khi học viên thực hiện đề tài này.Tuy nhiên, vấn đề vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý tưởng cáchmạng cho thanh niên là sỹ quan công an nói chung, cho thanh niên là sỹ quancông an tương lai trong công tác đào tạo tại Học viện Cảnh sát nhân dân nóiriêng cho đến nay vẫn chưa có một công trình khoa học chính thức nào

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu và trình bày có hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh vềgiáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên Từ một số kết quả khảo sát thực

tiễn phong trào thanh niên, nhận thức về lý tưởng cách mạng trong thanh niênnói chung, thanh niên công an nói riêng, luận văn phân tích làm sáng tỏ thựctrạng cũng như những đổi mới trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạngcho học viên tại Học viện Cảnh sát nhân dân.

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích, luận văn tập trung giải quyết những nhiệm sau:

- Nghiên cứu và trình bày có hệ thống những vấn đề lý luận trong tưtưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên

- Khảo sát nghiên cứu nội dung đào tạo bồi dưỡng lý luận Mác- Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

ta tại Học viện Cảnh sát Nhân dân Từ đó, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vềgiáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong công tác đào tạo tại Họcviện Cảnh sát Nhân dân

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

- Luận văn tập trung đi sâu nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về giáodục lý tưởng cách mạng cho thanh niên

- Nghiên cứu các văn kiện của Đảng, Nhà nước về chức năng, nhiệm vụcủa Công an Nhân dân

- Các Văn kiện của Đảng uỷ Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an

về nhiệm vụ của Học viện Cảnh sát nhân dân

- Nội dung giáo dục lý luận chính trị, quan điểm, đường lối, của Đảng vàNhà nước có ý nghĩa giáo dục lý tưởng cách mạng cho học viên tại Học việnCảnh sát Nhân dân

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của luận văn giới hạn: nghiên cứu tư tưởng Hồ ChíMinh về giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên Khảo sát, nghiên cứu

thực tiễn nội dung giáo dục lý luận chính trị, quan điểm, đường lối, chínhsách của Đảng và Nhà nước có ý nghĩa giáo dục lý tưởng cách mạng cho họcviên tại Học viện Cảnh sát nhân dân từ năm 2005 đến nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

Phương pháp nghiên cứu của luận văn được xây dựng trên cơ sở phươngpháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử Mác - Lênin

Luận văn được nghiên cứu bởi các phương pháp cụ thể như: Nghiên cứuvăn bản, khảo sát thực tế và thống kê, so sánh, phân tích, tổng hợp

6 Những đóng góp về khoa học của luận văn

Trên cơ sở hệ thống quan điểm trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục

lý tưởng cách mạng cho thanh niên và kết quả nghiên cứu khảo sát thực tiễn,luận văn sẽ đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáodục lý tưởng cách mạng cho học viên các hệ đào tạo tại Học viện Cảnh sátNhân dân trong quá trình đào tạo

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Ý nghĩa lý luận: Luận văn nghiên cứu và trình bày khái quát những nội

dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý tưởng cách mạng chothanh niên Luận văn có thể là tài liệu tham khảo cho các cán bộ nghiên cứu,giảng dạy ở các Trường, Học viện thuộc Bộ Công an

Ý nghĩa thực tiễn: Trên cơ sở các tài liệu đã nghiên cứu, luận văn đưa

ra những kết luận và giải pháp nâng cao chất lượng công tác giáo dục lýtưởng cách mạng trong thanh niên theo tư tưởng Hồ Chí Minh tại Học việnCảnh sát Nhân dân và các trường thuộc Bộ Công an nói chung

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài các phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục và Danh mục tài liệu thamkhảo, nội dung Luận văn dự kiến sẽ có 2 chương, 7 tiết:

CHƯƠNG I

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC LÝ TƯỞNG

CÁCH MẠNG CHO THANH NIÊN

1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CÓ TÍNH LÝ LUẬN VỀ LÝ TƯỞNG VÀ LÝ TƯỞNG CÁCH MẠNG

1.1.1 Lý tưởng là gì.

Trong lịch sử tưởng nhân loại, khái niệm về lý tưởng đã xuất hiện từ rấtsớm và được nhiều nhà khoa học, nhà hoạt động chính trị đề cập tới và nghiêncứu dưới nhiều góc độ khác nhau

Theo quan niệm thông thường: Lý tưởng là thuật ngữ dùng để chỉ mụcđích, mục tiêu cao nhất, tốt dẹp nhất mà con người ra sức phấn đấu để vươntới Một người luôn có ý thức trong việc phấn đấu vì mục đích, mục tiêu caođẹp của mình, vì mọi người, vì xã hội được gọi là người có lý tưởng hoặccuộc sống người đó có lý tưởng Như vậy, lý tưởng là điều hiện thực chưa có

mà con người phải phấn đấu nỗ lực mới có thể đạt tới Nó được khái quátbằng các quan điểm, lý luận, được miêu tả như là một sự hoàn hảo, là hoàntoàn tốt đẹp, người ta thường nói đó chính là lý tưởng hoá cuộc sống

Theo quan niệm triết học: Lý tưởng là sự phản ánh đặc thù hiện thựckhách quan vào ý thức con người hoặc một nhóm xã hội nào đó “lý tưởng làhình mẫu, sự hoàn thiện mục tiêu tối cao của ý nguyện và hoạt động thực tiễn,

mô hình tuyệt vời trong thực tế đối với một cá nhân, một nhóm người hoặcmột xã hội”[47, tr 686] Việc chọn lý tưởng mới chỉ là một bước, bước caohơn là phải có những hành động, những việc làm cụ thể trong thực tiễn đểphấn đấu cho lý tưởng; phải được thể hiện bằng hình thức biểu đạt tình cảm,

lý chí (cảm thụ về cái đẹp, cái đúng, cái sai) của cá nhân với tư cách là mộtcon người có nhận thức khoa học

Từ điển Bách khoa Việt Nam định nghĩa: “Lý tưởng là hình ảnh hoànchỉnh, mẫu mực, hấp dẫn về một đích nào đó mà người ta muốn vươn tới, lýtưởng có tác dụng kích thích, định hướng, điều chỉnh hoạt động của chủ thểvượt qua mọi khó khăn, trở ngại để đạt được nó”[48, tr.691]

Cũng với cách hiểu trên, trong bài phát biểu của mình tại lễ kỷ niệm lầnthứ 50, ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, đồng chíTrường Chinh đã nói: “lý tưởng là mục tiêu của cuộc sống, là ngọn đuốc soi

đường cho chúng ta đi”[60, tr.5] Đây là cách diễn đạt về lý tưởng thật giản

dị, nhưng cũng vô cùng ý nghĩa và sâu sắc, bởi lẽ mỗi chúng ta ít nhất một lần

đã tự vấn: Làm sao để sống cho thật có ý nghĩa, không sống hoài, sống phí,sống là để cống hiến, là để khẳng định mình trong xã hội

Như vậy, dù được nghiên cứu, đề cập ở nhiều góc độ khác nhau, nhưngcác nhà khoa học, chính trị học đã có sự đồng thuận cao khi quan niệm: Lýtưởng là mục tiêu cao đẹp của cuộc sống, được phản ánh vào trong đầu óc conngười dưới hình ảnh mẫu mực, hoàn chỉnh Cùng với tri thức khoa học, niềmtin, lý tưởng là một trong ba yếu tố cơ bản của việc hình thành thế giới quankhoa học - thế giới quan duy vật biện chứng, nhờ đó nó có tác dụng chi phối,chỉ đạo sự tu dưỡng của con người đồng thời là động lực thúc đẩy mạnh mẽtoàn bộ hoạt động của con người để vươn tới mục tiêu, nó cũng chỉ rõ nhucầu, khát vọng, hoài bão và ước mơ cao đẹp của con người

Trong xã hội, quan niệm về lý tưởng rất đa dạng, phong phú, như lýtưởng sống của con người (lý tưởng của cả cuộc đời) và lý tưởng từng mặt…những dạng lý tưởng ấy được biểu hiện trên từng lĩnh vực trong đời sống xãhội Chúng ta thấy có: Lý tưởng chính trị- xã hội; Lý tưởng đạo đức; Lýtưởng nghề nghiệp; Lý tưởng thẩm mỹ Những nội dung này hợp thành lýtưởng chung và là cái phản ánh cái lý tưởng chung đó

Nếu xét lý tưởng trong quá trình hình thành đối với mỗi cá nhân thì đây

là một quá trình biện chứng từ nhận thức mục tiêu, hình thành ý chí và niềmtin đến thực hiện mục tiêu đó trong hiện thực Quá trình hiện thực hoá lýtưởng được bắt đầu từ việc xác định, củng cố niềm tin và ý chí bằng một thực

tế hiển nhiên và sau đó niềm tin và ý chí lại trở thành động lực quan trọng đốivới hoạt động của con người

Nhà giáo dục nổi tiếng người Nga V.I Xukhômlinxki đã nhận định:

“Người nào có được lý tưởng cao đẹp thúc đẩy, lý tưởng đó đối với anh ta đãtrở thành một thực tế hiển nhiên thì người đó không những sẽ yêu cầu cao đốivới chính bản thân mình, đối với hành vi của mình mà còn thể hiện tinh thầntrách nhiệm đối với công việc của người khác”[30, tr.19]

Như vậy, lý tưởng vừa là mục tiêu, vừa là động lực thôi thúc con ngườihành động Thiếu lý tưởng, con người sẽ mất phương hướng, thiếu niềm tin.Chính lý tưởng đã khơi dạy sự nỗ lực nhận thức, sự nồng nhiệt của tình cảm,

sự mãnh liệt của ý chí và quyết tâm trong hành động giúp con người vươn tớimục tiêu cao cả bất chất gian khổ, hi sinh Lý tưởng là sự thống nhất giữa cácyếu tố: tri thức, tình cảm, ý chí hành động trong đó yếu tố tri thức khoa họcđóng vai trò quan trọng nhất bởi lý tưởng chỉ thực sự có tính hiện thực khi nóđược xây dựng và hình thành trên cơ sở niềm tin vững chắc vào chân lý mà trithức khoa học mang lại Nhờ đó, lý tưởng vừa là ngọn đèn định hướng, vừa làđộng lực thúc đẩy mạnh mẽ con người hoạt động một cách thông minh, sángtạo, quả cảm để đạt tới mục tiêu cao cả mà mình đã lựa chọn

1.1.2 Lý tưởng cách mạng là gì

Lý tưởng cách mạng với tính cách là mục đích cao đẹp nhất, tốt đẹp nhấtđược hình thành và thể hiện trong quá trình con người lao động và thực hiệnnhững ước mơ, hoài bão của mình phù hợp với yêu cầu và nguyện vọngchung của xã hội nhằm hướng tới xây dựng một chế độ xã hội hoàn thiện mà

hiện nay chính là việc thực hiện lý tưởng cách mạng để xây dựng thành côngmột chế độ xã hội mới- chế độ xã hội chủ nghĩa

Vậy lý tưởng cách mạng có gì khác so với những dạng lý tưởng đã xuấthiện trước đó Trong lịch sử xã hội loài người đã và đang tồn tại những dạng

lý tưởng khác nhau như: Lý tưởng tôn giáo là khát vọng về một xã hội tốtđẹp, một cuộc sống sung sướng nơi “thiên đàng”, cõi “niết bàn” cực lạc; lýtưởng của giai cấp phong kiến với việc lấy quyền lực tối cao làm cơ sở để tồntại; lý tưởng của giai cấp tư sản lấy lợi nhuận kinh tế làm thước đo giá trịsống…

Nếu không xem xét về tính chất giai cấp của lý tưởng, chúng ta sẽ thấy

rõ, ở thời kỳ nào của lịch sử con người cũng luôn hướng tới và hy vọng vềmột xã hội: công bằng, một cuộc sống hạnh phúc, không có cảnh lầm than, tủinhục, không có người bóc lột người

Giữa thế kỷ XIX, chủ nghĩa Mác ra đời, chứng minh được quy luật tiếnhoá của nhân loại, theo đó xã hội loài người luôn có sự vận động và phát triểnkhông ngừng, sự thay thế hình thái kinh tế- xã hội cũ bằng hình thái tiến bộhơn là tất yếu lịch sử Chính các nhà tư tưởng tư sản cũng thừa nhận tính tấtyếu lịch sử đó, chỉ có điều họ cho rằng xã hội phát triển đến chủ nghĩa tư bản

là đỉnh cao nhất và không thể bị vượt qua Song theo quy luật, chủ nghĩa tưbản tất yếu sẽ bị thay thế bởi chủ nghĩa cộng sản; chủ nghĩa cộng sản sẽ là xuthế phát triển tất yếu của nhân loại và lý tưởng cách mạng chính là mục đíchvươn tới để thực hiện xây dựng thành công xã hội cộng sản

Chủ nghĩa Mác ra đời đánh dấu sự phát triển nhảy vọt trong lịch sử tưtưởng nhân loại Học thuyết đã nêu rõ mục tiêu, lực lượng, điều kiện vàphương thức đấu tranh giải phóng triệt để giai cấp vô sản, nhân dân lao động

và các dân tộc thoát khỏi sự tha hoá, nghèo đói dưới mọi hình thức, có cuộc

sống ấm no hạnh phúc và có điều kiện phát triển toàn diện, thực hiện được vaitrò làm chủ tự nhiên, làm chủ xã hội và làm chủ cuộc sống của bản thân mình.

Sau thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga vĩ đại, V.I Lênin với tưcách là lãnh tụ của phong trào cách mạng Nga đã lãnh đạo giai cấp công nhân

và nhân dân lao động Nga tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội vàtừng bước hiện thực hoá chủ nghĩa Mác vào thực tiễn, qua đó Người đã bổsung làm phong phú thêm chủ nghĩa Mác về sự tiến hoá của hình thái kinh tế

xã hội mới- hình thái kinh tế xã hội cộng sản mà giai đoạn đầu là các bước,nấc thang quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản, trong đó chủnghĩa xã hội là giai đoạn thấp của chủ nghĩa cộng sản Qua thực tiễn chủnghĩa Mác với sự phát triển sáng tạo, bổ sung của V.I Lênin đã trở thành chủnghĩa Mác- Lênin

Tuy các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác- Lênin chưa đưa ra một khái niệm

cụ thể về lý tưởng cách mạng là gì, song việc đấu tranh không mệt mỏi củacác ông với những quan điểm, tư tưởng đối lập bất công trong xã hội đươngthời cũng như những nỗ lực để xây dựng một xã hội tốt đẹp đã thể hiện rất rõ

lý tưởng cách mạng mà những người cộng sản phấn đấu để thực hiện giảiphóng giai cấp công nhân và nhân dân lao động; giải phóng hoàn toàn conngười và loài người; tiến tới xoá bỏ giai cấp và thế giới đại đồng

Như vậy, lý tưởng cách mạng với mục tiêu giải phóng con người khỏi

áp bức bóc lột, nhằm xây dựng một xã hội tốt đẹp, công bằng hạnh phúc là lýtưởng mang tính nhân loại và mang tính thời đại Lý tưởng ấy không chỉ làcuả chủ nghĩa Mác- Lênin, của giai cấp công nhân mà là của mỗi người, của

cả loài người tiến bộ trên thế giới Chính vì vậy, thực hiện lý tưởng cáchmạng là trách nhiệm của tất cả mọi tầng lớp nhân dân không riêng thế hệ nào

Ở đây chúng ta thấy, sự khác nhau giữa lý tưởng cách mạng với lýtưởng tôn giáo, lý tưởng của giai cấp tư sản và những người xã hội chủ nghĩa

không tưởng không phải chỉ là ở mục đích đạt tới mà còn phải ở trình độ nhậnthức về nó và tính tự phát hay tính tự giác cao cũng như con đường trong quátrình thực hiện Nếu ở tôn giáo nó chỉ là những ước mơ mang tính “hoangtưởng”, ‘thần bí’; ở những người không tưởng “là tính chủ quan”, ở giai cấp

tư sản là “tính không tự giác”, thì ở những người cộng sản lý tưởng cáchmạng được thực hiện trong sự giác ngộ cao và phương thức hành động khoahọc để đạt được mục tiêu cao đẹp của mình và của chung toàn nhân loại.Vấn đề quan trọng phải nhận thức một cách khoa học, đúng đắn là lýtưởng cách mạng không chỉ là mục đích cao đẹp phải vươn tới; đồng thời,phải nhận thức rõ đó là một quá trình biện chứng từ nhận thức đến hành độngcách mạng Nếu hiểu nó một cách giản đơn tất yếu sẽ dẫn tới những sai lầmtrong giải quyết, đánh giá các vấn đề về thực tiễn, về lý tưởng nói chung và lýtưởng cách mạng nói riêng

Tóm lại, lý tưởng cách mạng là những mục tiêu cao đẹp được coi là lẽsống, là mục đích sống của thanh niên, là ước vọng của tuổi trẻ muốn vươntới cái hay cái đẹp, cái tiên tiến nhất của cuộc sống Chính vì vậy, nó vừa làmục tiêu cao cả mà con người hướng tới nhưng đồng thời cũng là động lựcthúc đẩy con người hành động

1.2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

VỀ GIÁO DỤC LÝ TƯỞNG CÁCH MẠNG CHO THANH NIÊN

1.2.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin về vai trò, vị trí của thanh niên và công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên

Trong quá trình đấu tranh xây dựng một xã hội mới, một xã hội vănminh, tiến bộ, hạnh phúc, không có áp bức bóc lột, các nhà kinh điển của chủnghĩa xã hội khoa học sớm nhận thấy thanh niên là một lực lượng cách mạnghùng hậu cần phải được tổ chức, tập hợp lại để giáo dục và phát huy nhữngtiềm năng to lớn của họ Với nhãn quang chính trị sâu sắc ấy, Mác- Ăngghen

và Lênin đã rất coi trọng việc tổ chức giáo dục cho thanh niên lý tưởng vềcách mạng xã hội chủ nghĩa Mác viết: “nhưng dù sao thì bộ phận giác ngộnhất trong giai cấp công nhân cũng nhận thức rất rõ rằng, tương lai của giaicấp họ và do đó tương lai của cả loài người hoàn toàn phụ thuộc vào việc giáodục thế hệ công nhân đang lớn lên” do đó, “cần phải bảo vệ nhi đồng và thiếuniên công nhân khỏi những hậu quả tai hại của chế độ hiện đại”[31, tr.118].Luận thuyết cách mạng đó của Mác đã khẳng định tính tất yếu của kế thừacách mạng không thể chỉ coi thanh niên là một lực lượng xã hội to lớn, có ýnghĩa quyết định tới sự thành bại của cách mạng trong một thời điểm, mộtgiai đoạn cách mạng mà sẽ còn là lớp người cải biến xã hội, đem lá cờ củaĐảng đi tới thắng lợi cuối cùng Còn Ăngghen khẳng định: Thanh niên khôngthể đứng ngoài chính trị, chính hiện thực của đời sống đã, đang và sẽ cuốn hútgiới trẻ vào đời sống chính trị Ông nhấn mạnh: Thanh niên không bao giờthoả mãn với lý tưởng trước đây, họ muốn được tự do hơn trong hành động,

họ khát khao lập chiến công và vì sự đổi mới họ sẵn sàng hiến dâng cả máu

và cuộc đời mình, thanh niên sẽ có đủ sức lực và tài năng để giải quyết nhữngmâu thuẫn đang nảy sinh trong đời sống của đất nước Với khả năng to lớn ấycho nên: chính thế hệ trẻ sẽ là nguồn bổ sung dồi dào nhất của Đảng Và vìvậy, khái niệm: “Đội quân xung kích quyết định của đạo quân vô sản quốctế”, hoặc “Đội hậu bị của Đảng” đã được Ăngghen gắn với thanh niên

Phát triển sáng tạo những luận điểm của Mác và Ăngghen trong điềukiện lịch sử mới, Lênin đã coi thanh niên là “nguồn sinh lực chiến đấu củacách mạng” Đánh giá rất cao tiềm năng của tuổi trẻ, từ cuối thế kỷ XIX khiquan sát những bước phát triển của cách mạng Lênin đã thấy rất rõ trongthanh niên công nhân có một khát vọng nồng cháy không gì kìm hãm đượcvới lý tưởng dân chủ và chủ nghĩa xã hội Lênin cho rằng công việc xây dựng

và phát triển xã hội mới văn minh và hiện đại phải thuộc về thế hệ trẻ; nhiệm

vụ thật sự xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa chính là của thanh niên Đặtniềm tin vững chắc vào thế hệ trẻ Lênin khẳng định: chúng ta đang đấu tranhtốt hơn cha ông chúng ta, con cháu chúng ta sẽ đấu tranh còn tốt hơn chúng tanhiều và chúng ta sẽ chiến thắng

Lênin cũng phê phán gay gắt những đảng viên bảo thủ, coi thường vàkhông đánh giá đúng vai trò của lực lượng trẻ trong cách mạng Lênin khẳngđịnh rõ lập trường của những người cộng sản chân chính là cần phải giáo dụccộng sản cho thế hệ trẻ và kết hợp việc giáo dục ấy với cuộc đấu tranh cáchmạng của giai cấp công nhân Người nói: “là người cộng sản tức là phải tổchức và đoàn kết toàn thể thế hệ thanh niên, phải làm gương mẫu về giáo dục

và lý luận trong cuộc đấu tranh này Lúc đó các đồng chí mới có thể bắt đầu

và hoàn thành công cuộc xây dựng lâu đài của xã hội cộng sản chủ nghĩa”

[29, tr.254] Lênin chỉ rõ cần phải tập hợp thanh niên lại thành các tổ chức

độc lập và tự quản, các tổ chức đó sẽ hoạt động dưới sự lãnh đạo tư tưởng củaĐảng Cộng sản, phải cuốn hút thanh niên vào phong trào hành động cáchmạng; việc định hướng chính trị cho tuổi trẻ là điều kiện cần thiết để biếnnhững năng lực tiềm tàng của thế hệ trẻ thành hiện thực

Chính những quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin về vai tròcủa thanh niên trong tiến trình phát triển của lịch sử loài người là cơ sở lýluận đem đến cho Hồ Chí Minh sự chuyển biến về chất trong nhận thức Đây

là yếu tố cực kỳ quan trọng trong việc hình thành những quan điểm về vai trò,

vị trí của thanh niên trong cách mạng Việt Nam

1.2.2 Truyền thống cuả thanh niên Việt Nam trong lịch sử dựng nước và giữ nước

Lịch sử ở tất cả các thời đại và trên toàn thế giới đều chứng minh rằng:Thanh niên bao giờ cũng là lực lượng xung kích của quần chúng, của dân tộc

để làm nên mọi sự nghiệp lịch sử Vai trò, vị trí của thanh niên Việt Nam đốivới lịch sử dựng nước và giữ nước thật vô cùng quan trọng.

Ngay từ những ngày mở đầu lịch sử của dân tộc, phần lớn các truyềnthuyết đều cho thấy thanh niên đã đóng góp một vai trò rất to lớn trong côngcuộc dựng nước và giữ nước Những truyền thuyết gắn liền với các sự kiện ởthời đại Vua Hùng đều biểu dương sức trẻ trong công cuộc chinh phục thiênnhiên (Sơn Tinh, Thuỷ Tinh, Mai An Tiêm…), xây dựng đời sống tập quánvăn hoá (Lang Liêu với sự tích bánh Chưng, Chử Đồng Tử…) Đặc biệt,trong sự nghiệp giữ nước, câu truyện truyền thuyết về Thánh Gióng – cậu bélàng Phù Đổng tuổi nhỏ trí lớn đã gánh vác việc nước, cưỡi ngựa sắt đánhgiặc Ân, bảo vệ Tổ quốc thể hiện biểu tượng của ý chí độc lập tự do cho dântộc ta

Thanh niên dân tộc ta không ngừng phát huy mạnh mẽ vai trò to lớn củamình trong tất cả các thời đại lịch sử, đặc biệt là trong công cuộc đánh giặccứu nước bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ dân tộc Trong suốt hơn một ngàn năm đấtnước ta bị các thế lực phong kiến phương Bắc đô hộ, tuổi trẻ các thế hệ ViệtNam đã kế tiếp nhau luôn là lực lượng đi đầu trong các cuộc khởi nghĩachống lại ách thống trị và âm mưu đồng hoá của ngoại bang Các nữ anh hùngdân tộc trẻ tuổi trong buổi đầu đấu tranh chống Bắc thuộc như Trưng Trắc,Trưng Nhị và sau đó là Triệu Thị Trinh có công nhen nhóm bó đuốc thiêng vềtinh thần quật khởi, thức tỉnh, cổ vũ và soi đường chỉ lối cho các thế hệ saunối tiếp vùng dậy tiêu diệt quan xâm lược, làm nên chiến thắng Bạch Đằngđầu thế kỷ thứ X, mở ra một kỷ nguyên mới- kỷ nguyên độc lập thời Đại Việt.Đến thời nhà Trần, khi Đại Việt bị quân Nguyên xâm lược, Trần QuốcToản khi mới 15 tuổi đã tập hợp quân đội gồm hơn 1000 gia nô và nhữngngười thân tín đều còn ở độ tuổi thanh niên chiến đấu anh dũng gây nhiều tổnthất cho kẻ thù Thời kỳ đất nước ta bị quân Minh đô hộ, Nguyễn Trãi đã nuôi

trí lớn đền nợ nước, trả thù nhà sớm tìm đến tụ nghĩa cùng Lê Lợi ở đất lamSơn, kiên trì lãnh đạo cuộc kháng chiến hơn mười năm, quyết sạch quân Minh

ra khỏi bờ cõi Nguyễn Trãi đã trở thành một vị anh hùng dân tộc vĩ đại, văn

võ song toàn Ông là con người tiêu biểu cho tinh thần văn hoá Việt Nam Vào cuối thế kỷ XVII, trước tình hình các tập đoàn phong kiến cát cứthống trị chia cắt đất nước và hoạ xâm lăng của nước ngoài, người thanh niên

áo vải Nguyễn Huệ trở thành thủ lĩnh của phong trào Tây Sơn lúc mới ngoài

20 tuổi Dưới sự chỉ huy tài giỏi của Nguyễn Huệ, nghĩa quân Tây Sơn đã tiêudiệt được các thế lực phong kiến ở cả đàng trong và đàng ngoài, đánh tan 4vạn quân Xiêm xâm lược ở phía Nam, quét sạch hơn 20 vạn quân Thanh rakhỏi bờ cõi giải phóng Thăng Long thống nhất đất nước

Trong lĩnh vực văn hoá, lịch sử Việt Nam còn ghi lại nhiều tài năng xuấthiện khi còn rất trẻ Ở thời Trần, Nguyễn Hiền đỗ Trạng nguyên năm 13 tuổi,

do có tài năng nên ông rất được trọng dụng, trở thành Thượng thư bộ Công.Hay, Lê Văn Hưu 18 tuổi đỗ Bảng nhãn, được làm quan đến chức Thượng thư

Bộ binh, sau vào viện Quốc sử Nguyễn Trung Ngạn 15 tuổi đỗ Hoàng Giáp,được vua Trần cử giữ trọng chức ở đài ngự sử, sau được phong tới tướccông Thời nhà Lê có Lê Trực, đỗ Trạng nguyên năm 26 tuổi, làm quan tớichức Thư Trung Lệnh, ông là văn thần được vua Lê Thánh Tông rất quýtrọng Lương Thế Vinh đỗ Trạng nguyên năm 23 tuổi, người đương thời gọi

là thần đồng, được nhà vua cử giữ chức Viện hàn lâm, chuyên soạn thảo giấy

tờ và chọn làm Sái phu của Hội tao đàn Lê Quý Đôn, 27 tuổi đỗ Bảng nhãn,ông là nhà bách khoa có nhiều công trình nghiên cứu, biên soạn, sáng tác, nổitiếng nhất là các tác phẩm: Vân đài loại ngữ; Đại Việt thông sử; Toàn Việt thilục; Kiến văn tiểu lục; Phủ biên tạp lục; Bắc sứ thông lục; Quần thư khảobiện; Thư kinh diễn nghĩa; Quế đương thi tập Phan Huy Ích, tuổi nhỏ họcgiỏi đỗ đầu các kỳ thi Hương, thi Hội, lần lượt được giữ các chức vụ cao:

Hiến sát sứ Sơn Nam, Thanh Hoá, sau hợp tác với nhà Tây Sơn được thăngchức Thượng thư Bộ Lễ…

Tiếp đó, theo thống kê sơ bộ, kể từ Nguyễn Trãi đầu thế kỷ XV đếnNguyễn Khuyến đầu thế kỷ XX có 100 người đỗ đại khoa ở độ tuổi dưới 30(xác định được năm sinh và năm thi đỗ) có công danh và tên tuổi được lưudanh trong sử sách

Những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam đã thấm đượmsâu sắc vào con người Hồ Chí Minh từ trẻ trở thành cơ sở tư tưởng, tình cảmcho mọi suy nghĩ và hành động của Người trong suốt cuộc đời Đồng thời, đócũng là cơ sở vững chắc để Hồ Chí Minh có niềm tin mãnh liệt ở con ngườiViệt Nam, vào tuổi trẻ Việt Nam Niềm tin đó đã giúp Người xác định đúngđắn lực lượng và động lực của cách mạng Việt Nam, nhìn thấy khả năng tiềmtàng ở sức lực, trí tuệ và sự sáng tạo của thế hệ trẻ nước ta trong sự nghiệpđánh đổ đế quốc và tay sai, cải biến xã hội cũ, xây dựng xã hội mới tốt đẹp

1.2.3 Vai trò của thanh niên dưới sự lãnh đạo của Đảng đối với thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam

Tiếp nối truyền thống hào hùng của các thế hệ cha anh đi trước, dưới sựlãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam lớp lớp thanh niên trong sựnghiệp cách mạng vô sản cũng đã khẳng định được vai trò của mình trong cáclĩnh vực của đời sống xã hội xứng đáng là đội quân xung kích, cánh tay đắclực, và đội hậu bị tin cậy của Đảng

Đối với lớp thanh niên cộng sản đầu tiên, cao trào đấu tranh những năm1930-1931 với đỉnh cao Xô viết Nghệ- Tĩnh là trận thử lửa đầu tiên Trongtrận này những người thanh niên cộng sản đã tỏ rõ lòng trung thành đối vớiĐảng, phát huy vai trò nòng cốt, tập hợp vận động thanh niên xung kích điđầu trong các cuộc biểu tình, chống cướp đất, chống sưu cao thuế nặng và sựkhủng bố của kẻ thù Vai trò của thanh niên cộng sản trong phong trào đã

được nhân dân và thanh niên cả nước đánh giá rất cao Đó là những chiến sỹquả cảm, chiến đấu quên mình vì lý tưởng cách mạng của Đảng Cũng chínhtrong cao trào cách mạng ấy đã xuất hiện nhiều tấm gương anh hùng mở đầucho truyền thống đấu tranh cách mạng vẻ vang của thanh niên Việt Nam như:Cao Xuân Quế, Lê Cảnh Nhượng và nhiều đoàn viên ưu tú khác Cũng trongtrận thử lửa ấy, lịch sử đã để lại tấm gương oanh liệt của người thanh niêncộng sản Lý Tự Trọng với câu nói bất hủ “Con đường của thanh niên chỉ cóthể là con đường cách mạng chứ không thể có con đường nào khác”

Từ 1931-1945 dưới ngọn cờ của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, trongcác cao trào cách mạng, thanh niên luôn đứng đầu trong mọi cuộc đấu tranh,

họ chính là lực lượng châm ngòi pháo, mở đầu và dẫn đầu trong phong tràođấu tranh biểu tình, đình công, bãi khoá, chống sưu cao thuế nặng, chống đàn

áp khủng bố, chống chiến tranh, đòi hoà bình, đòi quyền tự do dân chủ, là lựclượng chủ yếu trong các đội vũ trang tuyên truyền, Giải phóng quân, là nhữngngười xung kích cùng toàn quân, toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng với tinhthần đem sức ta mà giải phóng cho ta đã vùng dậy khởi nghĩa đánh đổ thựcdân Pháp và phát xít Nhật giành lại độc lập dân tộc

Trong cuộc đấu tranh bảo vệ củng cố chính quỳên cách mạng và trongcuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, đáp Lời kêu gọi của Chủtịch Hồ Chí Minh, với ý chí “quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tínhmạng và của cải để giữ vững quyền tự do độc lập”, “Thà hy sinh tất cả chứnhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, “Cảm tửcho Tổ quốc quyết sinh”, thanh niên cả nước đã anh dũng đứng lên một lòngcùng toàn dân nêu cao tấm gương sáng ngời về tinh thần xả thân vì độc lập tự

do như: Võ Thị Sáu, Mạc Thị Bưởi, Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót, La VănCầu, Lê Gia Định…cùng hàng triệu thanh niên dũng cảm khác đã cống hiếntuổi xuân, sức lực góp phần làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, kết

thúc thắng lợi vẻ vang 9 năm kháng chiến lâu dài gian khổ và vô cùng anhdũng của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước lâu dài, gian khổ, ác liệtnhất trong lịch sử Giữ vững và phát huy truyền thống của dân tộc, hưởng ứnglời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Không có gì quý hơn độc lập tự do”thanh niên ở hai miền đất nước đã nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng,tiếp bước cha anh

Thanh niên miền Bắc hăng hái thi đua trên mọi mặt trận nông nghiệp,công nghiệp, quốc phòng, khoa học kỹ thuật, giáo dục, văn hoá, y tế…Phongtrào “ba sẵn sàng” đã cuốn hút hàng triệu thanh niên bước vào cuộc khángchiến chống Mỹ cứu nước với khí thế cách mạng sôi sục Với ý chí “tiềntuyến gọi thanh niên sẵn sàng” hoặc “có lệnh là đi, có giặc là đánh”, “đã đánh

là thắng” hàng triệu thanh niên đã “xẻ dọc Trường sơn” hăng hái lên đường ramặt trận giết giặc lập công Phong trào đã thực sự trở thành một cao trào cáchmạng của thanh niên trong những năm tháng tiến hành sự nghiệp chống Mỹcứu nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng

Hoà với khí thế của thanh niên miền Bắc, ở miền Nam hàng triệu thanhniên dũng cảm đi đầu trong cuộc đấu tranh chính trị, trong phong trào đồngkhởi Với tinh thần “5 xung phong” thanh niên miền Nam không chỉ đánhđịch trên mặt trận quân sự mà còn đánh địch trên các mặt trận chính trị, binhvận, kinh tế, văn hoá…bằng tinh thần dũng cảm, mưu trí và sự thông minhcủa mình, các nữ thanh niên đã đóng góp tích cực vào những cuộc đấu tranhcủa “đội quân tóc dài” Những hành động thiết thực đó của thanh niên ViệtNam đã góp phần không nhỏ vào chiến thắng chung của dân tộc

Những tấm gương chiến đấu, hy sinh vì độc lập dân tộc, thống nhất Tổquốc của Nguyễn Viết Xuân, Nguyễn Văn Trỗi, Nguyễn Thái Bình, Thái Văn

A, Trần Văn Đang…một thế hệ thanh niên Việt Nam đi theo tiếng gọi thiêng

liêng của Tổ quốc đã giương cao ngọn cờ của chủ nghĩa anh hùng cách mạnglần nữa đã chứng minh tinh thần quật cường của dân tộc trong bảo vệ nhữngthành quả cách mạng, đồng thời khẳng định sức sống mãnh liệt và niềm tin tấtthắng vào con đường mà Đảng và Bác đã chọn đó là: Độc lập dân tộc gắn liềnchủ nghĩa xã hội

1.3 NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC LÝ TƯỞNG CÁCH MẠNG CHO THANH NIÊN

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quantâm chăm lo đến sự nghiệp giáo dục Bởi Người hiểu rằng, giáo dục làphương tiện chủ yếu nhất để hình thành và phát triển nhân cách con người.Đất nước “thịnh hay suy, yếu hay mạnh”, công cuộc xây dựng chủ nghĩa xãhội thành công hay thất bại đều phụ thuộc phần lớn vào sự giáo dục, bồidưỡng con người, đặc biệt là những thế hệ kế tục sự nghiệp cách mạng, vìngày nay “chúng là nhi đồng, 11 năm sau chúng sẽ là công nhân, cán bộ”[37,tr.7], là “chủ nhân tương lai của đất nước” Do đó, giáo dục cho thanh niên lýtưởng cách mạng cần phải được thực hiện các nội dung sau:

1.3.1 Giáo dục tinh thần yêu nước, ý chí dân tộc tự cường và đạo đức cách mạng cho thế hệ thanh niên

Sinh thời Hồ Chí Minh nhiều lần tâm sự, Người rất yêu mến thanh niên

và quan niệm: "Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà Thật vậy,nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên"[37,tr.185] "Thanh niên là người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già,đồng thời là người phụ trách dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai tức là cáccháu nhi đồng"[42, tr.488] Thanh niên là lực lượng có sức sống mãnh liệt,khát khao cải tạo thế giới, khát vọng vươn tới tiến bộ và cách mạng Nếuđược trang bị tốt về tư tưởng, lý tưởng cống hiến, được đào tạo giỏi về chuyên

môn thì tuổi trẻ sẽ vượt lên khó khăn để tiến bộ Vận mệnh của đất nước, sựphát triển của xã hội, phụ thuộc vào thanh niên.

Chính quyền cách mạng ra đời, khi xác định mục tiêu, nhiệm vụ bồidưỡng, giáo dục thế hệ trẻ, Hồ Chí Minh nhấn mạnh: "cốt nhất là phải dạycho học trò yêu nước, thương nòi Phải dạy cho họ có chí tự lập, tự cường,quyết không chịu thua kém ai, quyết không chịu làm nô lệ"[37, tr.102] ĐượcQuốc hội khóa I giao trọng trách Trưởng ban soạn thảo Hiến pháp mới củađất nước, Hồ Chí Minh cũng khẳng định chủ trương của Đảng và Nhà nước là

"đặc biệt chú trọng giáo dục thanh niên về đức dục, trí dục và thể dục”[41,tr.593] Chuẩn bị cho việc đi vào cõi vĩnh hằng, Hồ Chí Minh căn dặn “Đoànviên thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, khôngngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cáchmạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng xã hội chủnghĩa vừa hồng vừa chuyên” "Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là mộtviệc rất quan trọng và rất cần thiết"[44, tr.498]

Trong công tác giáo dục thanh niên, cách thức diễn đạt tuy khác nhau,nhưng nội dung: Phải có lòng yêu nước, tinh thần dân tộc và ý chí tự lực, tự

cường luôn được Hồ Chí Minh đặt lên hàng đầu Người đặt câu hỏi Thanh niên phải làm gì?, câu trả lời là: "Thanh niên cần phải có chí tự động, tự

cường, tự lập Phải có khí ham làm việc, chứ không ham địa vị"[37, tr.375].Coi trọng vai trò lòng yêu nước, tinh thần dân tộc và ý chí tự lực tựcường với việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Hồ Chí Minh luônphấn đấu không mệt mỏi xây dựng tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân ViệtNam và nhân dân các nước xã hội chủ nghĩa anh em, nhân dân các nướcthuộc địa phụ thuộc và nhân dân tiến bộ các nước khác Trong quan niệm củaNgười, lòng yêu nước luôn luôn gắn liền với tinh thần quốc tế và là cơ sở, bộphận của tinh thần quốc tế Người chỉ rõ: "Tinh thần yêu nước chân chính

khác hẳn với tinh thần vị quốc của bọn đế quốc phản động Nó là một bộ phậncủa tinh thần quốc tế"[38, tr.172].

Là biểu tượng sáng ngời về lòng yêu nước, tự cường dân tộc, ở tuổithanh niên, Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước xuất phát từ một tấm lòngyêu nước nồng nàn như biết bao con người Việt Nam yêu nước khác Năm

1920, Nguyễn Ái Quốc được đọc Sơ thảo thứ nhất những luận cương về vấn

đề dân tộc và thuộc địa của Lênin Luận cương của Lênin làm cho Người cảm

động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng Từ đó, Người hoàn toàn tin theo Lênin và

Quốc tế III Trong bài Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩa Lênin, Hồ Chí Minh

cho biết: "Lúc đầu chính là chủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải là chủ nghĩacộng sản đã đưa tôi tin theo Lênin, theo Quốc tế thứ ba"[35, tr.128]

Thấy rõ sức mạnh của thanh niên, cuối năm 1924, tại Quảng Châu(Trung Quốc), Người đã tập hợp những người Việt Nam yêu nước trẻ tuổi lại

trong tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên để đào tạo, bồi dưỡng, làm

hạt nhân cho phong trào cách mạng Việt Nam và sau này Hội trở thành tổchức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam Những người thanh niên ấychính là lớp thanh niên đầu tiên đã hy sinh tuổi thanh xuân của mình cho đấtnước, được ghi danh trong lịch sử truyền thống của Đảng, của dân tộc, của thế

hệ thanh niên Việt Nam như: Trần Phú, Ngô Gia Tự, Lê Hồng Phong,Nguyễn Văn Cừ, Hoàng Văn Thụ, Nguyễn Thị Minh Khai

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, giáo dục lòng yêu nước, tự cường dân tộccho thanh niên gồm những nội dung cụ thể sau:

Một là, giáo dục tinh thần yêu nước, ý chí tự lực tự cường, không lùi bước trước mọi khó khăn, gian khổ

Lịch sử dân tộc Việt Nam với hàng nghìn năm đấu tranh dựng nước vàgiữ nước đầy gian nan thử thách đã trở thành truyền thống lâu đời, mang đậmtính nhân dân và tính dân tộc Đó là một di sản vô giá, là nền tảng cho công

cuộc phục hưng đất nước Trong giáo dục truyền thống văn hóa quý báu của

dân tộc, Hồ Chí Minh đặc biệt đề cao việc giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" Tự hào trước những trang sử

giữ nước oai hùng, những chiến công hiển hách của dân tộc, Người nhắc nhởthanh niên phải biết ơn và ghi nhớ công lao của các anh hùng dân tộc, vì các

vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng

Trong công cuộc đấu tranh bảo vệ đất nước, dân tộc ta phải đương đầuvới nhiều cuộc chiến tranh xâm lược của các triều đại phong kiến phương Bắc

và nhiều cường quốc đế quốc chủ nghĩa thời cận - hiện đại Vì vậy, conđường sống còn và chiến thắng của dân tộc ta là phải động viên sức mạnh vậtchất, tinh thần của cả dân tộc Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước,nhiệm vụ luôn đặt ra hết sức khó khăn, nặng nề Nó không chỉ đòi hỏi tinhthần quyết tâm cao, mà còn đòi hỏi sự hy sinh của nhiều thế hệ nối tiếp nhau

Do đó, Người đã chú trọng giáo dục, bồi dưỡng cho thanh niên ý chí tự lập, tựcường để vươn lên, không chịu khuất phục để giành chiến thắng

Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược,

trong bài Nói chuyện với nam nữ thanh niên học sinh các trường Trung học Nguyễn Trãi, Chu Văn An, Trưng Vương (Hà Nội), ngày 18-12-1954, Hồ Chí

Minh đã đặt câu hỏi: "Học để phụng sự ai?" Người trả lời: " Để phụng sự

Tổ quốc, phụng sự nhân dân, làm cho dân giàu, nước mạnh "[39, 399] Nhưng muốn lý tưởng ấy trở thành hiện thực, trước hết cần phải hànhđộng, phải phấn đấu để vượt qua những gian khổ, khó nhọc, phải kiên trì Chính vì thế thanh niên cần phải có ý chí, có nghị lực Người khuyên thanhniên: "Không có việc gì khó; chỉ sợ lòng không bền; đào núi và lấp biển;quyết chí ắt làm lên"[38, tr.95]

tr.398-Cũng như vậy, trong năm điều Bác Hồ dạy thanh niên, điều đầu tiênNgười nhấn mạnh là: "Phải luôn nâng cao chí khí cách mạng trung với nước,

hiếu với dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻthù nào cũng đánh thắng Không sợ gian khổ hy sinh, hăng hái thi đua tănggia sản xuất và anh dũng chiến đấu, xung phong đi đầu trong sự nghiệp chống

là sức mạnh vô địch của chúng ta "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thànhcông, thành công, đại thành công!" Người viết những câu hết sức xúc động

về tinh thần đoàn kết thống nhất của nhân dân ta, của dân tộc ta trong côngcuộc dựng nước và giữ nước chính là để nhắc nhở mỗi người Việt Nam, đặcbiệt là thanh niên, trong mọi hoàn cảnh cũng phải đoàn kết thương yêu, giúp

đỡ lẫn nhau: "Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một" "Đồng bàoKinh hay Thổ, Mường hay Mán, Gia Rai hay Ê Đê, Xê Đăng hay NaBa vàcác dân tộc thiểu số khác, đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt.Chúng ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau Sông cóthể cạn, núi có thể mòn, nhưng lòng đoàn kết của chúng ta không bao giờgiảm bớt"[36, tr.217]

Ba là, giáo dục ý thức phát huy truyền thống lao động cần cù, tinh thần hiếu học của cha ông

Con người Việt Nam có truyền thống lao động cần cù, chịu thương, chịukhó, tinh thần hiếu học, trọng học, truyền thống tôn sư, trọng đạo Trong côngcuộc đấu tranh, xây dựng, bảo vệ đất nước, với biết bao khó khăn, gian khổ

sự cần cù lao động và học tập là yêu cầu rất cần thiết ở mỗi thanh niên Vì

vậy, Hồ Chí Minh rất chú trọng giáo dục, bồi dưỡng để thanh niên có đức tínhlao động cần cù, chịu khó, học tập để vươn lên, để họ có ý thức trách nhiệmtrong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.

Truyền thống là sản phẩm của cuộc sống, của lịch sử dân tộc và luônluôn được bồi đắp qua chiều dài phát triển của lịch sử Truyền thống tốt đẹp

ấy chỉ có giá trị và ý nghĩa khi nó còn phù hợp với yêu cầu của cuộc sốnghiện thực và phát huy tác dụng tích cực góp phần thúc đẩy sự phát triển củalịch sử Hồ Chí Minh đã khẳng định, trong thời đại ngày nay, muốn cứu nước

và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vôsản Truyền thống dân tộc phải được nâng trên lập trường cách mạng giai cấp

vô sản, chủ nghĩa yêu nước phát triển thành chủ nghĩa yêu nước xã hội,truyền thống anh hùng nâng lên thành truyền thống anh hùng cách mạng, ýthức độc lập tự do của dân tộc chuyển thành ý thức độc lập dân tộc gắn liềnvới tự do của nhân dân

Xuất phát từ quan điểm coi thanh niên là lực lượng kế tục sự nghiệpcách mạng, Đoàn thanh niên là đội hậu bị của Đảng, Hồ Chí Minh khẳngđịnh: "Thanh niên là chủ nước nhà; phải học tập mãi, tiến bộ mãi, mới thật làthanh niên"[40, tr.94-95] Và "nhiệm vụ chính của thanh niên học sinh làhọc"[39, tr.398], "phải học và học cho giỏi"[43, tr.505] Vì cách mạng luôncần những con người có cả đức lẫn tài, vừa hồng vừa chuyên Mà thanh niênlại là những người trẻ tuổi hăng hái, đầy tinh thần quyết tâm cách mạng

Không chỉ xác định sự cần thiết của việc học tập, nâng cao trình độ mà

Hồ Chí Minh luôn đòi hỏi thanh niên phải có chí tiến thủ, có ý chí cách mạngkiên cường để không ngừng tiến bộ và vượt qua mọi khó khăn thử thách.Đồng thời, phải có lòng kiên quyết tham gia kháng chiến để đấu tranh cho kỳđược thống nhất và độc lập, dân chủ và tự do Như thế mới xứng đáng thanh

niên là chủ nhân tương lai của nước nhà [37, tr.375], là có lòng yêu nước, cóchí khí cách mạng và tinh thần dân tộc tự lực tự cường

Khi cả nước bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược,

Hồ Chí Minh thư gửi cho các bạn thanh niên Trong thư, Người nêu nhiệm vụcủa thanh niên là phải tìm đủ mọi cách để gây một phong trào thanh niên tolớn và mạnh mẽ Muốn đạt mục đích đó thì mỗi thanh niên, nhất là mỗi cán

bộ phải kiên quyết làm bằng được các việc sau đây:

a Các sự hy sinh khó nhọc thì mình làm trước người ta, còn sự sungsướng thanh nhàn thì mình nhường người ta hưởng trước (tiên thiên hạ, hậuthiên hạ lạc)

b Các việc đáng làm, thì có khó mấy cũng quyết làm cho bằng được

c Ham làm những việc ích quốc lợi dân Không ham địa vị và côngdanh phú quý

d Đem lòng chí công vô tư mà đối với người, đối với việc

đ Quyết tâm làm gương về mọi mặt, siêng năng, tiết kiệm, trong sạch

e Chớ kiêu ngạo, tự mãn, tự túc, nên nói ít, làm nhiều, thân ái đoàn kết

Để quán triệt nhiệm vụ của Thanh niên trong thời kỳ xây dựng đất nước,tại buổi lễ khai mạc trường Đại học nhân dân Việt Nam ngày 19-1-1955, HồChí Minh đã căn dặn: "nhiệm vụ của thanh niên không phải là hỏi nước nhà

đã cho mình những gì Mà phải tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà? Mìnhphải thế nào cho lợi ích nước nhà nhiều hơn? Mình đã vì lợi ích nước nhà mà

hy sinh phấn đấu chừng nào?" Người chỉ rõ: Xây dựng Tổ quốc gồm nhiềulĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hóa, giáo dục, đạo đức, sức khỏe Muốn xâydựng Tổ quốc giàu mạnh, với tư cách là người chủ nước nhà, thanh niên phải

tự tu dưỡng, rèn luyện trên mọi phương diện: đạo đức cách mạng, chuyênmôn nghiệp vụ, trình độ văn hóa, trí tuệ, bản lĩnh, sức khỏe

Hồ Chí Minh đã nhiều lần nói: Thời đại của chúng ta bây giờ là thời đại

vệ tinh nhân tạo, nghĩa là thời đại của khoa học phát triển rất mạnh, thời đại

xã hội chủ nghĩa, thời đại anh hùng; mỗi người lao động nếu phấn đấu và làmviệc tốt đều có thể trở thành anh hùng Vì vậy, nhiệm vụ của thanh niên cũngphải phấn đấu để trở thành thanh niên anh hùng trong thời đại anh hùng,nghĩa là phải nắm vững khoa học kỹ thuật, phải làm việc tốt, phải cống hiếnnhiều cho tổ quốc, cho nhân dân, phải làm đầu tàu, gương mẫu trong phongtrào thi đua yêu nước Phải thực hiện khẩu hiệu: "Đâu Đảng cần thì thanh niên

có, việc gì khó thì thanh niên làm"

Tóm lại, ngày nay thanh niên ta cũng phải ra sức phấn đấu để xây dựngchủ nghĩa xã hội trong những điều kiện khó khăn ít mà thuận lợi nhiều Thanhniên và các tổ chức của thanh niên cần định một chương trình hoạt động cụthể và thiết thực để cho thanh niên ta thấm nhuần sâu sắc tinh thần làm chủnước nhà và đạo đức của thanh niên cách mạng, đưa tất cả trí tuệ và lực lượngcủa tuổi trẻ góp vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội

1.3.2 Bồi dưỡng lý luận chính trị Mác- Lênin, xây dựng bản lĩnh chính trị, rèn luyện lập trường tư tưởng cho thê hệ thanh niên

Việc bồi dưỡng lý luận Mác- Lênin, rèn luyện lập trường tư tưởng, tintưởng vào sự lãnh đạo và thực hiện đúng đường lối chính sách của Đảng vàNhà nước là một trong những nhiệm vụ quan trọng đặc biệt luôn luôn được

Hồ Chí Minh và Đảng ta hết sức quan tâm và coi đây là bộ phận quan trọngtrong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên

Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm: "Lý luận là đem thực tế trong lịch sử,trong kinh nghiệm, trong các cuộc tranh đấu, xem xét, so sánh thật kỹ lưỡng

rõ ràng, làm thành kết luận Rồi đem lại nó chứng minh với thực tế Đó là lýluận chân chính"[37, tr.153], "là sự tổng kết kinh nghiệm của phong trào côngnhân từ trước đến nay của tất cả các nước Nó là khoa học về các quy luật

phát triển của tự nhiên và xã hội; khoa học về cách mạng của quần chúng bị

áp bức và bị bóc lột; khoa học về thắng lợi của chủ nghĩa xã hội ở tất cả cácnước; khoa học về xây dựng chủ nghĩa cộng sản"[40, tr.497]

Theo Hồ Chí Minh, lý luận trang bị cho Đảng ta phương pháp luận, tinhthần, cách thức và phương pháp xử lý công việc Vì vậy, yêu cầu hàng đầucủa việc nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin là vận dụng vào thực tiễn, đó làphương pháp hành động đúng để giải quyết những nhiệm vụ thực tiễn củacách mạng đặt ra Hồ Chí Minh phê phán nghiêm khắc những người nhậnthức không đúng về lý luận chủ nghĩa Mác -Lênin khi những người này chorằng "Chủ nghĩa Mác - Lênin bó buộc tư tưởng, bó buộc giáo dục"[40,tr.138] Xuất phát từ tính cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin,Người khẳng định: "Chủ nghĩa Mác - Lênin soi phương hướng, đường lối chochúng ta đi Có phương hướng đúng thì làm việc mới đúng Hết lòng hết sứcphụng sự nhân dân, phụng sự Tổ quốc; bất kỳ việc to việc nhỏ cũng nhằmmục đích ấy: đó là chủ nghĩa Mác - Lênin"[40, tr.138] Do đó, Người rất coitrọng vấn đề giáo dục, học tập lý luận, nâng cao trình độ lý luận chủ nghĩaMác - Lênin cho cán bộ, đảng viên và thanh niên Người nói: Thanh niên làlực lượng xung kích trên nhiều lĩnh vực công tác, nên cần "phải cố gắng họctập kỹ thuật, văn hóa, chính trị ' phải chú ý học tập chính trị và nếu chỉ họcvăn hóa, kỹ thuật mà không có chính trị thì như người nhắm mắt mà đi"[40,tr.221] "Chính trị là linh hồn, chuyên môn là cái xác Có chuyên môn màkhông có chính trị thì chỉ là cái xác không hồn Phải có chính trị trước rồi cóchuyên môn", "chính trị là đức, chuyên môn là tài Có tài mà không có đức làhỏng Đức phải có trước tài"[41, tr.492]

Bồi dưỡng lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin và đường lối, chính sách củaĐảng, nhà nước là một yêu cầu thiết yếu, là một điều kiện không thể thiếutrong quá trình phát triển của Đoàn Thanh niên Cộng sản trong việc xây dựng

phẩm chất nhân cách của thanh niên Theo Hồ Chí Minh, yêu cầu đó đượcquy định bởi các mục đích cơ bản sau:

Thứ nhất, giáo dục nâng cao nhận thức lý luận chủ nghĩa Mác- Lênin là

nhằm nâng cao giác ngộ lý tưởng cách mạng, tăng thêm niềm tin vào đườnglối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tin tưởng vào tương lai,tiền đồ của cách mạng, của dân tộc trên cơ sở ý chí, nhận thức khoa học Tintưởng ở sự lãnh đạo của Đảng là tiền đề quan trọng để thanh niên sẵn sàngvượt khó, kiên quyết, hy sinh trong mọi hoàn cảnh công tác; nhận thức đúngđắn sẽ giúp thanh niên giải quyết tốt các công việc do thực tiễn cuộc sốngthường xuyên biến đổi đặt ra

Thứ hai, trên cơ sở nhận thức lý luận chính trị đúng đắn vững chắc,

thanh niên mới nhận thức đúng đắn tình hình và nhiệm vụ, mới có đủ bản lĩnhtham gia phong trào cách mạng do Đảng lãnh đạo, có dũng khí sẵn sàng đảmnhận vai trò xung kích trong phong trào cách mạng quần chúng Hồ Chí Minhtừng nói: "Công việc cách mạng là nghìn điều muôn loại phức tạp, khó khăn

Để cân nhắc mọi hoàn cảnh phức tạp, nhìn rõ các mâu thuẫn, để giải quyếtđúng các vấn đề, thì chúng ta phải cố gắng học tập lý luận Mác - Lênin"[41,tr.292] "Vì sao phải học tập đường lối của Đảng? vì có nắm vững đường lốicách mạng mới thấy rõ phương hướng tiến lên, mới hiểu rõ mình phải làm gì

và đi theo phương hướng nào để thực hiện mục đích của Đảng trong từng giaiđoạn cách mạng"[44, tr.94]

Thứ ba, giáo dục và học tập lý luận chính trị là cách thức tốt nhất để cán

bộ đảng viên nói chung, thanh niên nói riêng hạn chế và khắc phục những sailầm trong thực tiễn, nhất là bệnh nóng vội, chủ quan, duy ý chí Điều nàyđược Người giải thích rõ: "nguyên nhân của bệnh chủ quan là "kém lý luận,hoặc khinh lý luận, hoặc lý luận suông" [37, tr.233]

Thứ tư, học tập lý luận chính trị là một phương thức để nâng cao ý thức

rèn luyện tu dưỡng đạo đức cách mạng cho thanh niên Bởi, có đạo đức cáchmạng thì thanh niên mới hy sinh tận tụy với cách mạng, làm tốt công tác màĐảng giao phó

Xuất phát từ mục đích nhân văn, khoa học của việc học tập và vận dụng

lý luận chính trị, Hồ Chí Minh thường nhắc nhở thanh niên: "Phát huy tinhthần cầu học, cầu tiến bộ"[40, tr.495], "phải chịu khó học tập lý luận Mác -Lênin, học tập đường lối chính sách của Đảng; đồng thời phải học tập vănhóa, kỹ thuật và nghiệp vụ"[44, tr.92] Người phê phán thói coi thường lýluận, "chỉ biết vùi đầu suốt ngày vào công tác sự vụ, không nhận thấy sự quantrọng của lý luận, cho nên còn có hiện tượng xem thường học tập hoặc làkhông kiên quyết tìm biện pháp để điều hòa công tác và học tập Hoặc vìchúng ta đã áp dụng một số kinh nghiệm một cách thiếu sáng tạo, không cókết quả, cho nên thiếu tin tưởng đối với sự cần thiết phải học tập lý luận[40,tr.495-496]

Nội dung giáo dục đường lối, chủ trương của Đảng rất cụ thể trong từngthời kỳ cách mạng do đó, phải giúp thanh niên hiểu rõ tình hình mới, nhiệm

vụ mới để nâng cao lòng quyết tâm, sẵn sàng chịu đựng mọi sự hy sinh, giankhổ, khắc phục mọi khó khăn, làm thật tốt nhiệm vụ do Đảng giao phó Đểthanh niên thấm nhuần, thực hiện tốt đường lối chính sách của Đảng, Ngườiyêu cầu thanh niên cố gắng phấn đấu để trở thành đảng viên, được hoạt độngtrong một tổ chức cơ sở của Đảng Từ đó hiểu rõ quyền hạn, nhiệm vụ củangười đảng viên, nâng cao tinh thần trách nhiệm của mình đối với Đảng, vớidân tộc Nắm vững đường lối chính sách của Đảng, thanh niên sẽ hiểu biết,nắm được phương pháp công tác cách mạng của Đảng

Hồ Chí Minh nhấn mạnh yêu cầu cần chú ý đến những tài liệu cơ bảntrong giáo dục lý luận cho thanh niên Trước hết "phải lấy những tài liệu về

chủ nghĩa Mác - Lênin làm gốc" Nhưng tài liệu phải lựa chọn, xếp đặt lại, vìtrình độ người học không đều nhau, cần có tài liệu thích hợp với từng hạng.Ngoài những tài liệu gốc về chủ nghĩa Mác - Lênin còn có những tài liệu thiếtthực Đó là những kinh nghiệm thành công cũng như kinh nghiệm thất bại.Những kinh nghiệm đó đem ra trau dồi, gom góp lại, đúc kết thành bài học,rút ra các kết luận lý luận Một nguồn quan trọng để giáo dục tri thức lý luận

là những Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng của Chính phủ

Học tập lý luận chính trị là rất cần thiết, nhưng học tập lý luận chính trịkhông phải là "để nói chính trị suông"[41, tr.203] Để có kết quả thiết thực,theo Hồ Chí Minh phải có cách học tập đúng, phải lựa chọn phương pháp họctập có hiệu quả, nghĩa là phải biết gắn lý luận với thực tiễn công tác, thựchành đường lối, các chính sách của Đảng và Chính phủ; phải tham gia phongtrào tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, phong trào thi đua yêu nước đểlàm gương mẫu, làm đầu tàu lôi cuốn quần chúng tích cực tham gia "Phảinghiên cứu công việc thực tế Lúc học rồi, họ có thể tự mình tìm ra phươnghướng chính trị có thể làm những công việc thực tế, có thể trở nên người tổchức và lãnh đạo"[37, tr.272] Đây là phương pháp giáo dục tốt, thể hiện sựthiết thực, có ích, đúng theo phương châm tư duy biện chứng gắn với hànhđộng thực tiễn của chủ nghĩa Mác - Lênin

Hồ Chí Minh phê phán quan niệm giáo dục là "chỉ đem lý luận khôkhan, nhét cho đầu óc người học Rồi bày cho họ viết những chương trình,những hiệu triệu rất kêu, nhưng đối với việc thực tế, tuyên truyền, vận động,

tổ chức, kinh nghiệm chỉ nói qua loa" Hồ Chí Minh kịch liệt phản đối cáchdạy tầm chương trích cú, giáo điều sách vở và gọi đó là thứ lý luận suông, vôích, không có giá trị chỉ đạo thực tiễn Người còn phê phán những người họctheo cách máy móc, giáo điều, "học thuộc lòng một số sách vở về chủ nghĩaMác- Lênin", rồi tự cho mình là hiểu biết chủ nghĩa Mác- Lênin hơn ai hết

Song khi gặp việc thực tế, thì họ, hoặc là máy móc, hoặc là lúng túng Lời nói

và việc làm của họ không nhất trí Họ học sách vở Mác- Lênin, nhưng họctinh thần Mác - Lênin Học để trang sức, chứ không phải để vận dụng vàocông việc cách mạng"[41, tr.292]

Theo Hồ Chí Minh, xác định được lý tưởng mới chỉ là một bước, vấn đề

là phải giáo dục các thế hệ kế tiếp trung thành và kiên định với lý tưởng mới

là quan trọng hơn, vì để lý tưởng trở thành hiện thực là cả một quá trình lâudài, gian khổ, nhất là trong những bước thoái trào, những khúc quanh lịch sử

Để luôn luôn kiên định, trung thành với lý tưởng cách mạng, "thanh niên phảihọc và học cho giỏi"[42, tr.621] Học giỏi để nhận thức tốt và hoàn thành tốtnhiệm vụ cách mạng giao phó cho mình, học giỏi để có nhận thức khoa học lýluận Mác - Lênin, vũ khí tinh thần giúp thanh niên giữ vững lập trường tưtưởng, học giỏi sẽ giúp thanh niên nhận thức được và làm đúng đường lốichính sách của Đảng và nhà nước; học giỏi sẽ giúp thanh niên nhận rõ bộ mặtthật của các loại kẻ thù, đấu tranh và chiến thắng với sự lừa bịp, lung lạc, muachuộc của chúng Theo Hồ Chí Minh, giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanhniên là xây dựng nhân tố con người, đảm bảo cho sự nghiệp cách mạng giànhthắng lợi cuối cùng Dù phải kinh qua nhiều gian khổ, hy sinh, thanh niên ta,nhân dân ta, cả dân tộc ta vẫn tin hướng tới lý tưởng, tương lai

1.3.3 Giáo dục toàn diện về phẩm chất chính trị, năng lực chuyên môn và bồi dưỡng thể chất cho thanh niên

Trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và đào tạo thanh niên,vấn đề cơ bản và nổi bật là quan điểm giáo dục toàn diện cả đức - tài và đặttrong mối quan hệ không thể tách rời giữa hai mặt đó trong sự hoàn thiệnnhân cách con người mới vừa "hồng" vừa "chuyên" Đó là cách nói mộc mạc.đầy tính khái quát của Người về nội dung giáo dục toàn diện cả phẩm chấtchính trị, năng lực chuyên môn nghiệp vụ cho thanh niên

Tiếp thu quan điểm tiến bộ của nho giáo, Hồ Chí Minh coi Đức là gốc,

là nền tảng để luyện Tài, để xây dựng con người mới "Cũng như sông có

nguồn thì mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải cố gốc, không

có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì

dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân"[37, tr.252-253], "mọiviệc thành hay bại, chủ chốt là do cán bộ có thấm nhuần đạo đức cách mạng

hay là không" Người nhấn mạnh: "Người cách mạng phải có đạo đức cách

mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang"[41,tr.283] Cũng theo Người, đạo đức là tiêu chí để xem xét "chất người": "Tuynăng lực và công việc của mỗi người khác nhau, người làm việc to, người làmviệc nhỏ, nhưng ai giữ được đạo đức đều là người cao thượng" [39, tr568] Khái niệm Đạo đức mà Hồ Chí Minh thường xuyên nhắc không chỉmang những giá trị tiến bộ trong nội dung tư tưởng đạo đức của Khổng Tử màmang nội dung mới: đạo đức cách mạng

Theo Hồ Chí Minh, trong các quan hệ đạo đức thì nghĩa vụ, trách nhiệmcủa mỗi người với đất nước mình, với nhân dân, dân tộc mình là lớn nhất Vềphẩm chất đạo đức thì trung với nước, hiếu với dân là phẩm chất quan trọngnhất, bao trùm nhất

Bác dạy các chiến sĩ quân đội ta "Trung với nước, hiếu với dân, suốt đờichiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì CNXH, nhiệm vụ nào

cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng".

Lời dạy của Người vừa là lời kêu gọi hành động, vừa định hướng chính trị đạo đức cho mỗi người Việt Nam không chỉ trong cuộc đấu tranh cách mạngtrước kia, hiện nay, mà còn là mãi mãi Đối với cán bộ, đảng viên, Người đòi

-hỏi phải: "tận trung với nước, tận hiếu với dân" thì mới xứng đáng vừa là lãnh

đạo, vừa là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân "Chúng ta chỉ có một

mục đích, là phụng sự đồng bào, phụng sự Tổ quốc Chúng ta chỉ có mộtphương châm là chí công vô tư" [37, tr.498].

Theo Hồ Chí Minh thì hai mặt đức và tài, phẩm chất và năng lực phải điđôi với nhau, không thể có mặt này thiếu mặt kia Như Người đã phân tích,người nào có đức mà không có tài thì cũng chẳng khác gì ông bụt ngồi trongchùa, tuy không làm hại ai, nhưng cũng chẳng có ích gì Ngược lại, nếu có tài

mà không có đức, thì cũng chẳng khác gì một anh làm kinh doanh giỏi, đemlại nhiều lãi, nhưng tham ô, lãng phí thì như vậy chỉ có hại cho dân cho nước,còn sự nghiệp của bản thân thì sớm muộn cũng đổ vỡ Người thực sự có đứcthì bao giờ cũng cố gắng học tập, nâng cao trình độ, nâng cao nhận thức nănglực, để hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, để làm những việc có lợi cho dâncho nước Khi đã thấy sức không vươn lên được thì đối với ai có tài hơnmình, phải sẵn sàng ủng hộ và nhường bước để họ vượt lên trước, ý nghĩa

"đức là gốc" chính là ở chỗ đó

Sự nghiệp cách mạng càng phát triển, nhiệm vụ cách mạng càng nặng nềcàng đòi hỏi người thanh niên có đạo đức cách mạng phải là người có trình độvăn hóa, có tri thức khoa học, kỹ thuật, có sức khỏe mới hoàn thành nhiệm vụđược giao Nếu không chịu khó học tập để nâng cao trình độ kỹ thuật nghiệp

vụ, không hiểu biết tình hình khách quan và chủ quan, ít hoặc thiếu kinhnghiệm thực tiễn thì khi gặp khó khăn dễ bi quan, dao động; khi thành côngchút ít lại nảy sinh tính lạc quan, thiếu chủ động sáng tạo trong nếp nghĩ, cáchlàm Trong những yêu cầu chung đối với thanh niên, Hồ Chí Minh nhiều lầnnói rõ, thanh niên phải "quyết tâm đi sâu vào khoa học và nghiệp vụ, phát huytinh thần sáng tạo, dám nghĩ dám làm, ra sức học tập và vận dụng tốt sángkiến kinh nghiệm tiên tiến, nâng cao năng suất lao động và hiệu quả chiếnđấu"[44, tr.90] Người còn nói: "Xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có máy móc,

có kỹ thuật, có văn hóa thanh niên phải học và học cho giỏi Bàn việc gì,

quyết điều gì cũng phải thiết thực và cụ thể? Không nên chỉ nói chungchung"[42, tr.621] Và "nói chung thanh niên ta phải chuẩn bị làm người làmchủ nước nhà Muốn thế phải ra sức học tập chính trị, kỹ thuật, văn hóa, trướchết phải rèn luyện và thấm nhuần tư tưởng xã hội chủ nghĩa"[41, tr.310].

Có tri thức khoa học kỹ thuật đồng thời phải yêu lao động, quý trọngngười lao động là điều Hồ Chí Minh thường xuyên căn dặn thanh niên Ngườinói: "Lao động là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc củachúng ta Trong xã hội ta, không có nghề nào thấp kém, chỉ những kẻ lườibiếng, ỷ lại mới đáng xấu hổ"; trong lao động thanh niên phải có ý thức bảo

vệ của công, có kỷ luật lao động, phải dám nghĩ, dám làm để có sáng tạo,đồng thời phải thực hành tiết kiệm ngày công, giờ công, tiết kiệm vật tưnguyên liệu, không ngừng tăng năng suất và chất lượng Nói tóm lại, giáo dụclao động khoa học kỹ thuật cho thanh niên là một trong những khâu quantrọng trong toàn bộ sự nghiệp giáo dục xã hội chủ nghĩa, là nhân tố và điềukiện để thanh niên hiện thực hóa lý tưởng cách mạng mà Hồ Chí Minh vàĐảng ta đã bồi dưỡng cho thanh niên

Thanh niên là lực lượng quan trọng của xã hội, là lực lượng chủ côngtrong thực hiện các nhiệm vụ hiện tại, vừa chuẩn bị đảm đương những trọngtrách tương lai, phải có sức khỏe và thể chất tốt mới hoàn thành được Xuấtphát từ sự nhìn nhận đó, Hồ Chí Minh coi việc giáo dục thể chất, sức khỏecho thanh niên là một bộ phận quan trọng trong giáo dục toàn diện cho thanhniên như Người thường nói phải rèn luyện cho thanh niên đầy đủ các mặt đức,trí, thể, mỹ

Với cương vị Chủ tịch nước, ngay sau ngày Cách mạng tháng Támthành công, Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh thành lập Nha thể dục Trung ương

và thường xuyên nhắc nhở các cấp, các ngành, cán bộ các cơ quan phải đồngthời quan tâm đến công tác vệ sinh phòng bệnh và chữa bệnh, công tác thể

dục thể thao và thực hiện đời sống mới Điều mà Người đã khẳng định làmuốn thực hiện đời sống mới, kháng chiến chiến quốc, xây dựng nước nhà ,việc gì cũng phải có sức khỏe con người mới thành công Người kêu gọi toàndân, nhất là thanh niên phải "luyện tập thể dục, bồi bổ sức khỏe", phải coi đó

"là bổn phận của mỗi người dân yêu nước" và Người đã nêu gương "ngày nàocũng tập"

Hồ Chí Minh thường xuyên nhắc nhở, để làm tốt hơn vai trò chủ nhântương lai của đất nước thanh niên phải đặc biệt chú trọng rèn luyện sức khỏe

và thể chất vì "có sức khỏe mạnh mới đủ sức để tham gia một cách dẻo dai,bền bỉ những công việc ích nước lợi dân"[40, tr.264] Trong những nămkháng chiến chống Mỹ cứu nước, để rèn luyện sức khỏe sẵn sàng phục vụchiến đấu và chiến đấu, một phong trào rèn luyện 5 môn thể thao vũ trangphối hợp chạy, nhảy, bơi, bắn, võ diễn ra rất sôi nổi trong thanh niên, phongtrào luyện vài trăm cân chân ngàn dặm trong các lực lượng vũ trang, sẵn sàngvượt Trường Sơn vào miền Nam chiến đấu Nhiều phong trào thể thao thể dụcphù hợp với các đối tượng, các điều kiện được tổ chức khắp nơi trên miền

Bắc Khẩu hiệu Khỏe để lao động, chiến đấu, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đã

thực sự đi vào cuộc sống và trở thành nề nếp trong thanh niên Việt Nam ngay

cả trong hoàn cảnh đất nước còn muôn vàn khó khăn

1.2.4 Sáu yêu cầu về Tư cách người công an cách mạng, nội dung cơ bản, cô đọng về giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong lực lượng Công an nhân dân

Suốt cuộc đời mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn dành những tìnhcảm và sự quan tâm sâu sắc của mình đến vấn đề xây dựng lực lượng CAND,trong đó đặc biệt là vấn đề giáo dục đạo đức và nhân cách của người cáchmạng để làm cho lực lượng này thật sự trở thành công cụ chuyên chính sắcbén, tin cậy của Đảng và Nhà nước Trong di sản quý báu, Người đã để lại

cho lực lượng CAND là Sáu điều dạy về Tư cách người Công an cách mạngđược viết trong bức thư gửi đồng chí Giám đốc Công an Khu 12, tháng 3 năm

1948 với nội dung:

Đối với tự mình, phải cần, kiệm, liêm, chính

Đối với đồng sự, phải thân ái, giúp đỡ

Đối với Chính phủ, phải tuyệt đối trung thành

Đối với nhân dân, phải kính trọng, lễ phép

Đối với công việc, phải tận tuỵ

Đối với địch, phải cương quyết, khôn khéo

Hơn 60 năm đã qua, những lời dạy của Người vẫn còn nguyên giá trị lýluận và ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong xây dựng một mẫu người CAND cáchmạng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Chính phủ luôn vì lợi ích của nhân dân

mà tận tuỵ công tác, mưu trí dũng cảm trong chiến đấu Đó cũng là đạo lý, lànguyên tắc, phương châm và thái độ đối nhân xử thế, là chuẩn mực về nhâncách mà mỗi cán bộ chiến sỹ công an nhân dân dù ở bất kỳ cương vị công tácnào cũng đều phải rèn luyện phấn đấu trong suốt cả cuộc đời hoạt động cáchmạng của mình

Nhận thức sâu sắc ý nghĩa cách mạng và khoa học của Sáu điều Bác dạy

về Tư cách người Công an cách mạng, từ ngày thành lập đến nay lực lượngcông an nhân dân đã không ngừng phấn đấu rèn luyện với tinh thần “vì nướcquên thân, vì dân phục vụ”, luôn sống và làm việc theo tinh thần “thức chodân ngủ ngon, gác cho dân vui chơi, lấy hạnh phúc của nhân dân làm niềmvui, lẽ sống của mình” Lời dạy của Người đi vào nhận thức, trở thành hànhđộng của cán bộ chiến sỹ, nhiều phong trào học tập, thực hiện lời Bác dạy đãđược tổ chức rộng khắp, được duy trì và đẩy mạnh thường xuyên trong toànlực lượng có sự chỉ đạo sát sao của Đảng uỷ Công an Trung ương và lãnh đạo

Bộ Công an với những nội dung cũng như các bước tiến hành luôn gắn liền

với với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị và xây dựng lực lượng công an nhândân trong sạch vững mạnh; nhiều đợt sinh hoạt chính trị học tập và quán triệtlời dạy của Người cũng được mở ra để mỗi cán bộ, chiến sỹ công an tự soimình vào từng điều dạy của Bác để liên hệ kiểm điểm nhằm phát huy ưuđiểm, khắc phục những thiếu sót hạn chế, biến nhận thức thành hành độngcách mạng theo Sáu điều Bác dạy, xây dựng đơn vị trong sách vững mạnhtoàn diện gắn với mục đích bồi dưỡng giáo dục truyền thống cũng như nhậnthức về con đường cách mạng mà Đảng và Bác đã lựa chọn đồng thời, khẳngđịnh ý chí quyết tâm thực hiện lý tưởng cách mạng mà Bác đã định hướngcho mỗi cán bộ, chiến sỹ trong lực lượng.

Từ phong trào học tập và làm theo sáu điều Bác Hồ dạy, lực lượng công

an nhân dân đã lập biết bao chiến công, đã cống hiến cho Tổ quốc biết baongười con ưu tú, đã xuất hiện hàng vạn tấm gương sáng về lòng trung thànhtuyệt đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, về ý thức phục vụ nhân dân vôđiều kiện, về tinh thần khắc phục khó khăn, rèn luyện giữ gìn phẩm chất đạođức cách mạng, tận tuỵ sáng tạo trong công việc, mưu trí dũng cảm trongchiến đấu, quyết tâm bảo vệ vững chắc an ninh Tổ quốc và trật tự an toàn xãhội, mang lại cuộc sống bình yên của nhân dân

Thanh niên trong lực lượng công an nhân dân là một bộ phận hợp thànhnằm trong tổng thể lực lượng thanh niên Việt Nam nói chung, do đặc thùnhiệm vụ của ngành được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó cho nênthanh niên công an nhân dân là những người được tuyển chọn rất kỹ về chínhtrị, đạo đức, sức khoẻ, văn hoá, được đào tạo khá cơ bản tại các trường trong

và ngoài ngành Thực tiễn của môi trường công tác chiến đấu cũng như kỷluật của ngành chính là môi trường tốt giúp cho họ tự rèn luyện cho mình bảnlĩnh chính trị, tiếp tục hoàn thiện phẩm chất, đạo đức cũng như nhân cáchnghề nghiệp Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi đó thanh niên trong lực

lượng công an nhân dân cũng không phải là đối tượng nằm ngoài những tácđộng tiêu cực của mặt trái cơ chế thị trường như Nghị quyết Hội nghị Trungương 5 khoá IX đã thẳng thắn chỉ rõ: “hiện tượng phai nhạt lý tưởng cáchmạng, sa sút phẩm chất đạo đức, tệ quan liêu tham nhũng lãng phí, chủ nghĩa

cá nhân, tư tưởng cơ hội, thực dụng có chiều hướng phát triển” nó làm cho họdao động về thế giới quan, suy giảm niềm tin vàochủ nghĩa xã hội, thờ ơ trướcnhững vấn đề của xã hội, quay lưng lại với những giá trị truyền thống tốt đẹpcủa dân tộc, xa rời lý tưởng cách mạng của Đảng của dân tộc Mặt khác, sựchống phá cách mạng Việt Nam của các thế lực thù địch, của bọn phản độngtrong và ngoài nước cấu kết với nhau để thực hiện mục đích cuối cùng là xoá

bỏ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, lật đổ chính quyền nhân dân màđối tượng chủ yếu được chúng quan tâm chính là thanh niên, sinh viên, lớpngười kế cận sự nghiệp cách mạng của Đảng và trực tiếp sẽ là người chủtương lai quyết định vận mệnh của nước nhà Âm mưu của kẻ thù là lôi kéothanh niên sinh viên về phía chúng bằng những luận điệu truyền bá lối sống

“tự do”, ‘thực dụng’…với những quan niệm về “dân chủ”, “nhân quyền” củaphương tây mhằm mục đích làm cho họ dần dần tha hoá, sống không có lýtưởng, hoài bão, ước mơ…Tất cả những tác động ấy đã làm một số ít thanhniên công an giảm ý chí tiến công, trung bình chủ nghĩa, vi phạm kỷ cương kỷluật, né tránh đấu tranh phê bình và tự phê bình

Trước thực tế đó, hơn bao giờ hết lòng tin và sự trung thành với chủnghĩa xã hội, với lý tưởng cách mạng của Đảng phải càng được khẳng định,bồi dưỡng và nâng cao Chính vì vậy, bên cạnh việc thực hiện nhiệm vụ chínhtrị được giao trên lĩnh vực bảo vệ an ninh chính trị và giữ gìn trật tự an toàn

xã hội, cán bộ chiến sỹ trong lực lượng công an nói chung và tuổi trẻ công annhân dân nói riêng phải không ngừng học tập rèn luyện, trau dồi kiến thứcpháp luật, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tiếp cận những thành tựu