Đề tài này giúp tôi có nhiều kiến thức trong công tác tạo môi trường giáo dục trẻ, kích thích trẻ hoạt động năng động sáng tạo. Cho phép trẻ tham gia một cách tích cực, chủ động, độc lập trong qua trình khám phá thế giới xung quanh, phát huy tối ưu những tiềm năng sẵn có của trẻ.
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng sáng kiến huyện
Tên tác giả sáng kiến:
Năm sinh:
Chức danh: Giáo viên mầm non hạng IV
Đơn vị:Trường mầm non
1 Đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Một số biện pháp xây dựng môi
trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi trường mầm non ”
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Trong trường mầm non
- - và các biện pháp có thể áp dụng trong trường mầm non
Nghiên cứu đề tài này giúp tôi có những biện pháp tốt nhất để dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi trường mầm non ” Từ những biện pháp giúp tôi sắp xếp môi trường trong và ngoài lớp giúp trẻ phát một cách tốt nhất và tạo cho trẻ cảm giác thoải mái, vui tươi
từ đó trẻ cảm thấy thích thú khi đến trường mầm non
Đề tài này giúp tôi có nhiều kiến thức trong công tác tạo môi trường giáo dục trẻ, kích thích trẻ hoạt động năng động sáng tạo Cho phép trẻ tham gia một cách tích cực, chủ động, độc lập trong qua trình khám phá thế giới xung quanh, phát huy tối ưu những tiềm năng sẵn có của trẻ
3 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng lần đầu: 06/9/2018
4 Mô tả bản chất của sáng kiến:
4.1 Tính mới
Trang 2Môi trường vật chất trong lớp, ngoài lớp đáp ứng nhu cầu, hứng thú chơi của trẻ, tạo điều kiện cho tất cả trẻ có thể chơi mà học, học bằng chơi, phù hợp với điều kiện thực tế, là yếu tố quan trọng không chỉ góp phần quyết định sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ và quan trọng hơn là kích thích trẻ hoạt động năng động sáng tạo Cho phép trẻ tham gia một các tích cực, chủ động , độc lập trong qua trình khám phá thế giới xung quanh, phát huy tối ưu những tiềm năng sẵn có của trẻ
Môi trường giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa giáo viên với trẻ, giữa trẻ với trẻ
và giữa trẻ với môi trường xung quanh tạo cơ hội cho trẻ được sẻ chia nhu cầu, nguyện vọng của trẻ với giáo viên, với bạn bè, được lắng nghe, được tôn trọng và bảo vệ , đảm bảo quyền được học tập và vui chơi Giáo viên giảm tải được gánh nặng trong việc tổ chức hoạt động cho trẻ, dễ dàng tạo được không khí vui vẻ, cho trẻ trong một môi trường hoạt động thoải mái, nhẹ nhàng, êm dịu và mang tính mở, sáng tạo Đó cũng là phương tiện, điều kiện để giáo viên tác động đến sự phát triển phù hợp với từng trẻ và từng lứa tuổi, hỗ trợ cho giáo viên thực hiện chương trình giáo dục mầm non có hiệu quả
Môi trường vật chất tạo cho trẻ những cơ hội tốt để thỏa mãn nhu cầu hoạt động và phát triển toàn diện về mặt thể chất, trí tuệ, thẩm mĩ, đạo đức, xã hội, thỏa mãn nhu cầu nhận thức mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo Tạo cho trẻ một môi trường để trẻ hoạt động và trải nghiệm, vui chơi, từ
đó trẻ có thể tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, tự nhiên hơn
Sáng kiến đã nêu được các biện pháp mới trong việc sắp xếp môi trường trong
và ngoài lớp tạo hứng thú thu hút trẻ thích đến trường mầm non và các biện pháp này là do tôi đúc kết từ những kinh nghiệm thực tế trong quá trình giảng dạy, các biện pháp đưa ra lần đầu tiên để hướng đến xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và tạo hứng thú cho trẻ đến trường mầm non
4.2 Tính khoa học:
Môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là yếu tố góp phần tích cực trong
Trang 3hoạt động nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ và việc xây dựng môi trường trong lớp và ngoài lớp học là phương tiện để giáo viên thu hút trẻ đến lớp Trong lớp học không thể thiếu những mảng trang trí, những góc chơi của trẻ, do đó
để lớp học thêm lôi cuốn trẻ thì giáo viên cần tạo một môi trường lớp học với những màu sắc sinh động, đồ dùng đa dạng bắt mắt….Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, thuận tiện, gần gũi quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ, phản ánh kinh nghiệm, văn hóa của địa phương, luôn thay đổi để tạo
ra sự hấp dẫn mới lạ đối với trẻ
Các góc chính được duy trì thường xuyên Vì vậy chúng ta cần bố trí, sắp xếp các góc phải rất linh hoạt để có thể di chuyển tạo không gian cho trẻ hoạt động Môi trường trong trường mầm non bao gồm các trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, không gian phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động sinh hoạt hằng ngày của trẻ Môi trường vật chất tạo cho trẻ những cơ hội tốt để thỏa mãn nhu cầu hoạt động và phát triển toàn diện về mặt thể chất, trí tuệ, thẩm mĩ, đạo đức, xã hội, thỏa mãn nhu cầu nhận thức mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo Sáng kiến được trình bày theo đúng bố cục đúng thể thức văn bản, câu văn ngắn gọn, dễ hiểu và có tính thuyết phục, giúp cho việc sắp xếp môi trường nhóm lớp theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm và tạo hứng thú cho trẻ thích đến trường đạt hiệu quả
4.3 Tính thực tiễn:
4.3.1 Thực trạng nghiên cứu “Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lây trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi”
* Đặc điểm tình hình
Năm học 2018 - 2019 bản thân tôi được nhà trường phân công giảng dạy tại nhóm trẻ 24 - 36 tháng tuổi trường mầm non với tổng số là 25 trẻ Trong đó: + Trẻ nữ : 09 cháu
+ Trẻ nam: 16 cháu
+ Trẻ dân tộc: 18 cháu
Trang 4a Thuận lợi.
Được sự quan tâm sát sao và chỉ đạo kịp thời của BGH nhà trong các hoạt động của lớp
Lớp được trang bị đầy đủ các đồ dùng đồ chơi và học liệu phục vụ cho việc học tập và vui chơi của trẻ
Tình trạng sức khoẻ của trẻ tốt, một số trẻ mạnh dạn tự tin, thông minh, thích đến lớp và tham gia hoạt động, thích một số đồ chơi, trò chơi, tò mò tham gia tìm hiểu, giao tiếp với mọi người
Bản thân có trình độ chuyên môn trên chuẩn, năng lực chuyên môn vững vàng, năng động, và ham học hỏi, có năng khiếu, yêu nghề mến trẻ có tâm huyết với nghề Một số phụ huynh quan tâm đến lớp và có hiểu biết về tầm quan trọng của ngành học mầm non
b Khó khăn.
Trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi chỉ đủ ở mức tối thiểu, chưa phong phú đa dạng Tuy được đầu tư trang thiết bị nhưng chủ yếu là các đồ dùng, đồ chơi mua sẵn, bằng nhựa, chưa có nhiều đồ dùng đồ chơi làm từ nguyên liệu từ thiên nhiên, chưa đáp ứng được nhu cầu khám phá và sáng tạo của trẻ
Còn một số ít phụ huynh vẫn chưa thực sự quan tâm đến hoạt động của cô và trẻ Cha mẹ trẻ đa số là nông dân nên nhận thức về ngành học còn chưa đồng đều, chưa sâu sắc nên còn ảnh hưởng đến việc vận động trẻ nhà trẻ ra lớp
Phòng học được lát gạch nhưng khuôn viên trong phòng thì chật chội làm cho việc bố trí, sắp đặt các góc và các mảng không có không gian cho trẻ hoạt động một cách thoải mái
Trẻ trong lớp có sự chênh lệnh về giới tính, trẻ nam nhiều hơn trẻ nữ nên việc hoạt động của trẻ không đồng đều
* Thực trạng ban đầu
Đầu năm học, trẻ còn nhỏ, nhiều trẻ mới đi học còn khóc nhiều, không chịu
Trang 5vào lớp, cô đón trẻ không chịu theo, thậm chí trẻ còn đánh lại, cắn lại cô, trẻ đòi chạy theo bố mẹ ra cổng, điều này gây khó khăn rất lớn trong việc chăm sóc và giáo dục đối với các trẻ khác.Từ tình hình đó tôi đã tiến hành khảo sát điều tra thực trạng ban đầu tại nhóm trẻ tôi phụ trách
Sau 3 tháng nghiên cứu trong tài liệu, đồng thời đánh giá thực trạng trên thực tế ở nhóm trẻ của mình phụ trách Tôi đưa ra được bảng đánh giá như sau:
Nội dung
khảo sát
Trẻ hứng thú thích đến lớp, mạnh dạn tự tin
Trẻ thích đến lớp nhưng còn nhút nhát
Trẻ không thích đến lớp
Qua khảo sát tình hình thực tế ở lớp tôi nhận thấy:
- Số trẻ hứng thú thích đến lớp mạnh dạn tự tin còn ít
- Đa số trẻ thích đến lớp nhưng còn nhút nhát
- Tỷ lệ trẻ không thích đến lớp còn cao
Trước thực trạng trên bản thân tôi đã suy nghĩ và đưa ra một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 24 -36 tháng như sau:
4.3.2 Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi trường mầm non
* Biện pháp 1: Chuẩn bị về môi trường vật chất
Môi trường hoạt động trong nhóm lớp được chuẩn bị trên chính nhu cầu của trẻ theo lứa tuổi, phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý của trẻ Đối với lứa tuổi nhà trẻ, việc giáo dục, rèn luyện độ tinh nhạy của các giác quan là rất quan trọng Sắp xếp môi trường nhóm lớp đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống hằng ngày của trẻ Khi bố trí môi trường chú ý đến khung cảnh, âm thanh nào trẻ sẽ nghe thấy khi bước vào lớp Hình ảnh sắp xếp hài hòa về màu sắc, không quá sặc sỡ, ánh sáng đảm bảo đủ sáng, không quá chói Bố trí
bàn, ghế, tủ, giá, đảm bảo an toàn, tiện dụng
Trang 6Ví dụ: Các giá góc trong lớp được sắp xếp phù hợp, góc động xa góc tĩnh, các
giá thấp vừa tầm với của trẻ, đồ dùng đồ chơi không sắc nhọn, không gây thương tích cho trẻ
* Biện pháp 2: Bố trí sắp xếp các góc hoạt động trong và ngoài lớp phù hợp, tiện lợi, đa dạng, phong phú.
Hoạt động các góc là một hình thức hoạt động đặc biệt trong đời sống của trẻ mầm non, đó là nơi trẻ thỏa mãn sở thích nhu cầu vui chơi, nhận thức và cảm nhận về thế giới xung quanh Hoạt động góc giúp trẻ củng cố và rèn luyện kiến thức đã học, là nơi trải nghiệm và khám phá những cái mới và phát huy khả năng ság tạo của trẻ.Vì vậy, việc sắp xếp bố trí các góc chơi phù hợp, thuận tiện, dễ tìm, dễ nhìn, dễ lấy là rất quan trọng Tôi đã bố trí các góc trong lớp phù hợp và thuận tiện cho cháu như sau: Góc yên tĩnh xa góc ồn ào, tạo ranh giới các góc
Ví dụ : Góc thao tác vai tôi sắp xếp sát cửa sổ có đủ ánh, thuận tiện cho trẻ
chơi đóng vai cô bán hàng, nội trợ mẹ con, bế em Góc hoạt động với đồ vật và góc thao tác vai gần nhau để thuận lợi cho việc mua bán qua lại
Bé tập làm nội trợ
Bên cạnh việc sắp xếp phù hợp tôi còn tạo tạo ranh giới giữa các góc hoạt động như tận dụng rổ đồ chơi tạo thành ranh giới của các góc
Ví dụ: Ranh giới giữa góc thao tác vai và góc nghệ thuật tôi ngăn bằng một
giá nhựa qua đó tôi cũng tận dụng mặt sau của giá gỗ để treo các phách gõ, trống, đàn để cho trẻ dễ lấy và dễ hoạt động hơn
Ở dưới các góc và các mảng tôi tận dụng các hộp, các rổ để đựng đồ cho trẻ theo từng chủ đề từng nội dung để trẻ có thể tự hoạt động và thay đổi theo từng chủ
đề và nội dung đó
Trang 7Trên các mảng tường thay vì theo lối xây dựng cũ cứng nhắc thì bây giờ tôi đính các móc treo, các giỏ làm cho các mảng tường đa dạng, phong phú và đẹp mắt hơn
Riêng góc hoạt động với đồ vật tôi ưu tiên không gian rộng, thuận tiện cho trẻ vận động….Góc thao tác vai và góc hoạt động với đồ vật tôi bố trí cạnh nhau và gần cửa ra vào vì tôi muốn tạo sự liên kết giữa hai góc để trẻ có thể giao lưu với nhau
Khoảng rộng ở các góc cách nhau hợp lí để đảm bảo an toàn và thuận tiện cho trẻ hoạt động theo khả năng, hứng thú và sở thích riêng Có chỗ hoạt động chúng và hoạt động cá nhân Có góc cố định cũng như có góc di động hoặc thay đổi theo chủ đề Qua cách bố trí, sắp đặt các mảng, các góc chơi hợp lí ở lớp mình tôi nhận thấy trẻ hoạt động tích cực hơn, có hiệu quả hơn Trẻ được trao đổi, giao lưu với nhau thoải mái mà không ảnh hưởng đến các góc khác Trẻ có không gian riêng yên tĩnh để hoạt động Thỏa mãn nhu cầu hoạt động và sáng tạo của trẻ
Ví dụ: Ở góc hoạt động với đồ vật đặt nhiều các loại đồ chơi xâu hạt, lắp ráp, xếp
hình khối, xây dựng đẹp mắt và một số đồ chơi lồng hộp cho trẻ chơi
Ở góc hoạt động với nghệ thuật, sắp xếp bút vẽ, đất nặn, giấy màu, các dụng
cụ âm nhạc, xắc xô, trống, vòng
Với khung cảnh sinh động gần gũi quen thuộc với trẻ, bên cạnh đó tôi còn trang trí mảng “Bé tập làm nội trợ”, “dinh dưỡng của bé” được tôi chia bốn nhóm chất (đạm, bột, béo, vitamin) Dưới mảng tường tôi chuẩn bị rất nhiều thực phẩm của các nhóm dưỡng chất đó Tùy theo từng chủ đề nhánh và tùy và giờ hoạt động
để trẻ có thể tháo xuống và thay vào các chất khác để phù hợp với giờ hoạt động hôm đó
Trang 8Riêng mảng chủ đề chính thì tôi sử dụng bìa gương để gắn và cho cháu có thể
để vào và tháo ra thuận tiện và cho cháu dễ quan sát và không cồng kềnh Giữ các chủ đề nhánh thì tôi cũng sử dụng kẹp để cho cháu có thể thay đổi hình ảnh phù hợp với từng chủ đề, tôi trang trí gợi ý một số chi tiết và để khoảng trống khuyến khích trẻ tham gia cùng
* Biện pháp 3: Bố trí không gian sắp xếp đồ dùng đồ chơi trong lớp an toàn hợp lý, thẩm mỹ, thân thiện.
Các góc chơi được sắp xếp, bố trí bảo đảm an toàn cho trẻ dễ dàng cho việc quan sát của giáo viên, ví dụ: giáo viên có thể đứng một chỗ nhưng quan sát được tất cả các góc chơi trong khi trẻ chơi
Bé làm bác sỹ
Bố trí khu vực chơi phù hợp để không làm phân tán sự chú ý của trẻ khi tham gia vào mỗi hoạt động, ví dụ khu vực trẻ xem tranh truyện xa khu vực thao tác vai, xếp hình,
Tạo ranh giới giữa các góc với khoảng cách đủ rộng để đảm bảo cho trẻ hoạt động an toàn, thoải mái Sử dụng các giá góc nhỏ có thể quay được để tạo ranh giới giữa các góc
Các khu vực chơi được gắn với biểu tượng thể hiện đặc trưng của khu vực kèm theo hình ảnh ngội nghĩnh hấp dẫn Ví dụ: góc hoạt động nghệ thuật có các nốt nhạc và hình bạn nhỏ đang múa hát, chú chim đang hót Góc chơi thao tác vai
có hình ảnh bế em bé
Đồ dùng đồ chơi nguyên liệu trong các khu vực hoạt động đảm bảo an toàn cho trẻ, phong phú, gần gũi với trẻ Ngoài các đồ dùng, đồ chơi mua sẵn tôi còn tận dụng, khai thác nguyên liệu thiên nhiên, đồ phế liệu để làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ Ví dụ, tận dụng rơm rạ, lá cây, vỏ, hạt, các loại
Trang 9Các đồ dùng dụng cụ có kích thước phù hợp với bàn tay, cơ thể nhỏ bé của trẻ nhà trẻ Ví dụ: Các con gấu bông, búp bê nhỏ xinh, vừa với vòng ôm của trẻ, những chiếc chun kéo vừa tay nắm của trẻ
Đồ dùng đồ chơi được sắp xếp trên các giá góc vừa tầm với của trẻ và để vào các hộp hoặc khay dễ mở tạo điều kiện cho trẻ tự lấy, cất, sử dụng một cách thuận tiện nhằm cung cấp các cơ hội cho trẻ trải nghiệm với trẻ 24-36 tháng, tập cho trẻ biết cách lấy, sử dụng và cất đồ chơi vào vị trí quy định sau khi chơi xong
Ví dụ: Đồ chơi ở trong các hộp, khi chơi xong trẻ biết cho vào và đậy nắp lại.
Đồ dùng đồ chơi ở góc nào khi chơi xong biết vào góc đó
Mọi vật dụng đều có chỗ để riêng, được đánh dấu rõ ràng theo cách ngộ nghĩnh thân thiện với trẻ Có thể dùng tranh vẽ hoặc hình ảnh để quy ước vật dụng
và nơi cất của vật dụng đó, dần dần trẻ sẽ có thói quen lấy ra những gì đã dùng xong và cất vào chỗ cũ
Ví dụ: Tại góc chơi thao tác vai, cô dán các tranh có hình các quả để khi trẻ
lấy quả nhựa ra chơi, chơi xong trẻ biết cất vào giá có dán tranh các loại quả
Tranh để trưng bày, trang trí ở các khu vực góc chơi, bố trí vừa tầm nhìn của trẻ và mang tính thẩm mỹ Trong không gian của lớp nên bố trí vị trí phù hợp để treo, trung bày các sản phẩm nghệ thuật Các sản phẩm mang đậm màu sắc nghệ thuật dân gian thể hiện văn hóa đặc trưng của vùng miền, địa phương Ví dụ: Hình ảnh các trò chơi dân gian, hình ảnh hái chè
* Biện pháp 4: Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, học liệu đa dạng hấp dẫn, tận dụng phế liệu, vật liệu từ thiên nhiên có sẵn ở địa phương.
Trên thị trường có rất nhiều đồ chơi, đồ dùng cho trẻ mầm non, đa dạng về hình dáng màu sắc, phong phú về chủng loại Nhưng không phải các đồ dùng đồ chơi mua sẵn ở ngoài thị trường đều đẹp, đều tốt, chúng không phong phú về chất liệu mà lại tốn kém về kinh phí Hơn nữa không phải trường mầm non nào cũng có điều kiện để mua tất cả và đối với trường chúng tôi thì lại càng khó vì trường mầm non là một trường miền núi Để đáp ứng theo nhu cầu hoạt động
Trang 10của trẻ ngoài những đồ được nhà trường cấp phát, được Nhà nước hỗ trợ thì bản thân tôi đã chuẩn bị nhiều đồ dùng đồ chơi tận dụng phế liệu từ thiên nhiên và có sẵn ở địa phương để trẻ hoạt động một cách hứng thú và tích cực
Muốn cho trẻ hoạt động tích cực và hiệu quả thì ngay từ đầu năm học nhà trường đã có kế hoạch cho hội thi làm đồ dùng đồ chơi và bản thân tôi lúc đó củng
đã có kế hoạch cũng như phối kết hợp với các cô trong trường, với các bậc phụ huynh để làm ra cho trẻ những bộ đồ dùng đồ chơi bắt mắt, để trẻ cảm thấy thích thú, qua đó trẻ ham thích đến trường
Tôi rà soát lại những đồ chơi, đồ dùng sẵn có ở trong lớp, những đồ dùng nào nên mua những đồ dùng đồ chơi nào cần làm để phục vụ cho hoạt động giáo dục của trẻ
Tận dụng các nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ Ngoài những vật liệu phải mua để làm thì tôi tận dụng: bìa catstong, chai nhựa, hộp sữa,, hộp rau câu, vợt muỗi để làm đàn, can dầu, lọ sữa tắm, can nước giặt Tận dụng những nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có ở địa phương như: vỏ ngao, vỏ hến, đá cuội, rơm khô, lá cây khô, chiếu, tất cả những nguyên vật liệu cần được đảm bảo an toàn
về tính mạng, không gây độc hại, không sắc nhọn, không nặng nề đối vơi trẻ Từ những nguyên vật liệu trên tôi đã làm ra rất nhiều đồ chơi ở các góc cho trẻ
Ví dụ: Tôi dùng can dầu, can nước giặt để làm ra làn, xoa tưới nước, thuyền
cho trẻ hoạt động Hoặc chai nhựa kết hợp với xốp tôi làm những chiếc máy bay, còn các hộp sữa tôi kết lại thành đoàn tàu, ô tô Hộp váng sữa tôi làm các chậu để đúc hoa Tôi tận sử dụng dây thừng quấn thàng những chiếc ấm, chén, đĩa, bình cắm hoa, hay một số hộp bánh kẹo làm thành chiếc bánh sinh nhật, giấy xốp dạ cắt, may viền, nhồi bông thành một số loại hoa quả, rau củ, món ăn tượng trưng để trẻ chơi ở các góc