Hải hà sáng kiến kinh nghiệm PXA copy

Bởi vậy trong dạy học, để có thể nâng cao chất lượng dạy học và phát triển năng lực nhận thức của HS chúng ta có thể sử dụng nhiều phương pháp dạy học khác nhau nhằm tăng tính tích cực c

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY BÀI 23:

CƠ CẤU TRỤC KHUỶU THANH TRUYỀN

Môn: Kĩ thuật công nghiệp

Cấp học: THPT

Tác giả: Đỗ Thị Hải Hà

Đơn vị công tác: trường THPT Phú Xuyên A Chức vụ: Giáo viên

Năm học 2019- 2020

MỤC LỤC

1.Lý do chọn SKKN 1

2.Mục đích nghiên cứu 2

3.Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 2

4.Phương pháp nghiên cứu 2

Phần II: Nội dung 1.Cơ sở lý luận 3

2.Cơ sở thực tiễn 3

3.Giải pháp thực hiện 4

4.Hiệu quả của SKKN 12

Phần III: Kết luận và khuyến nghị 14

DANH MỤC VIẾT TẮT

ĐỀ TÀI:

“Nâng cao hiệu quả dạy bài 23: Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền”

PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn sáng kiến kinh nghiệm.

a/Lý do khách quan.

Môn Công nghệ là môn học ứng dụng có giá trị thực tiễn rất cao, nó bao gồm các lĩnh vực rất gần gũi với cuộc sống Đây là môn học chuyên nghiên cứu việc vận dụng những nguyên lý khoa học vào thực tiễn sản xuất và đời sống của con người Khi nghiên cứu về kỹ thuật - công nghệ cần phải đặt nó trong mối quan hệ với con người, với xã hội, với tự nhiên và môi trường theo quan điểm sinh thái học

Môn Công nghệ có tính ứng dụng nhưng kiến thức rất trừu tượng nên nhiều khó khăn cả về vấn đề giảng dạy của người thầy và sự tiếp thu của học trò Bởi vậy trong dạy học, để có thể nâng cao chất lượng dạy học và phát triển năng lực nhận thức của HS chúng ta có thể sử dụng nhiều phương pháp dạy học khác nhau nhằm tăng tính tích cực của HS, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, sử dụng các mô hình mẫu vật…

b/Lý do chủ quan.

Trong quá trình tôi giảng dạy môn Công nghệ ở trường THPT Phú Xuyên

A, tôi nhận thấy phần động cơ đốt trong của môn Công nghệ 11 rất quan trọng cung cấp cho HS nhiều kiến thức bổ ích nhưng do không đủ điều kiện cho học sinh đi tham quan, thực tế, đồ dùng dạy học còn chưa đầy đủ dẫn tới việc HS gặp khó khăn trong việc hiểu và ghi nhớ kiến thức Việc ghi nhớ của các em đa

số là kiểu “học vẹt” lại nguyên văn SGK làm cho việc học tập trở nên nhàm chán, máy móc, thụ động, thuộc câu từ nhưng không hiểu ý nghĩa, khả năng vận dụng kiến thức còn hạn chế

Là người thầy tôi luôn đặt ra mục tiêu giúp HS nắm vững kiến thức cơ sở, hình thành phương pháp, thái độ đúng đắn để HS có khả năng tiếp cận và tiếp thu những kiến thức mới, những phương pháp học tập mang lại sự hứng thú, dễ ghi nhớ nhưng vẫn đảm bảo sự hiệu quả, dễ hiểu cho HS

Việc áp dụng phương pháp dạy học tăng tính tích cực cho HS kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng các mẫu vật thật vào trong giảng dạy giúp

HS nắm vững kiến thức cơ sở, hình thành phương pháp, thái độ đúng đắn để HS

có khả năng tiếp cận và tiếp thu những kiến thức mới Vì vậy tôi đã thực hiện đề tài “Nâng cao hiệu quả dạy bài 23: Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền” trong phần

ĐCĐT của Công nghệ 11 để các em dễ hình dung và hiểu rõ hơn cấu tạo từng chi tiết, bộ phận trong cơ cấu

2 Mục đích nghiên cứu:

Đề tài “ Nâng cao hiệu quả dạy bài 23: Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền ”

được thực hiện nhằm mục đích tìm ra phương pháp dạy học hiệu quả phù hợp đặc thù kiến thức bộ môn, giúp HS phát huy tính tích cực, làm việc theo nhóm Khi được quan sát các video hình ảnh trên máy chiếu và quan sát với các mẫu vật thật sẽ tạo cho HS hứng thú , giúp HS hiểu bài nắm được kiến thức nhanh nhất Từ đó HS thêm yêu thích, hứng thú với bộ môn và biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn

3 Phạm vi và đối tượng của sáng kiến kinh nghiệm.

Đề tài “ Nâng cao hiệu quả dạy bài 23: Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền ”

được thực hiện trong phạm vi trường THPT Phú Xuyên A và áp dụng cho HS 2 lớp: 11A4, 11A5 trong học kì II năm học 2018- 2019

4 Phương pháp nghiên cứu:

a/ Phương pháp nghiên cứu lý luận:

- GV nghiên cứu tài liệu có liên quan đến phân môn để chắt lọc những thông tin

hay và chính xác liên quan đến bài học

b/ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục:

- GV tham khảo ý kiến của các đồng nghiệp về việc áp dụng các phương pháp dạy học tăng tính tích cực của HS

- Qua kinh nghiệm giảng dạy môn Công nghệ của bản thân nhiều năm liền và hiệu quả đạt được qua các năm

c/ Phương pháp thu thập thông tin:

- GV thu thập thông tin phản hồi từ phía HS cũng như thông qua kết quả học tập

để điều chỉnh phương pháp sử dụng cho phù hợp

d/ Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

- Học sinh quan sát hình ảnh, video để hình thành kiến thức về cấu tạo chung

của cơ cấu trục khuỷu thanh truyền

- Học sinh quan sát mẫu vật và hình ảnh SGK để hiểu rõ từng chi tiết trong cơ cấu

e/ Phương pháp thống kê toán học:

- Sử dụng các công thức tính toán thống kê đơn giản để phân tích xử lý kết quả thu được và rút ra kết luận

PHẦN 2 NỘI DUNG NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY BÀI 23:

CƠ CẤU TRỤC KHUỶU THANH TRUYỀN

1 Cơ sở lý luận của vấn đề:

Công nghệ là môn học mang tính thực tiễn cao, vì vậy mỗi giờ học giáo viên không nên chỉ trình bày lý thuyết một chiều mà cần nêu vấn đề, đặt câu hỏi cho học sinh để vận dụng những kiến thức kinh nghiệm bản thân tiếp thu được

từ cấp học dưới, từ thực tiễn để giải quyết vấn đề được đặt ra Dạy Công nghệ để

học sinh lĩnh hội kiến thức khoa học, góp phần đẩy mạnh công cuộc “ Công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước” Người giáo viên ngay ban đầu phải hình

thành phương pháp giảng dạy phù hợp với đặc trưng bộ môn Muốn đạt được các yêu cầu đó mỗi người giáo viên phải không ngừng học hỏi trao đổi dự giờ với đồng nghịêp Đúc rút kinh nghiệm giảng dạy, lựa chọn phương pháp cho phù hợp với từng bài dạy trên lớp với từng đối tượng học sinh khác nhau Phải kết hợp tốt giữa lý thuyết và thực hành, hướng dẫn các thao tác chuẩn xác góp phần hình thành các kỹ năng cho học sinh

Trước đây căn cứ vào cách dạy trong sách giáo khoa là giáo viên giảng dạy theo phương pháp thuyết trình nêu vấn đề, việc sử dụng rất ít ví dụ và mô hình trực quan, trang thiết bị thí nghiệm – thực hành trong nhà trường còn nhiều hạn chế làm cho học sinh khó hình dung ra cấu tạo và nguyên lí làm việc của các

cơ cấu và hệ thống của động cơ đốt trong Dùng phương pháp thuyết trình, chỉ tập trung vào hình vẽ trong sách giáo khoa sẽ không có hiệu quả cao trong việc lĩnh hội kiến thức, cách giảng dạy này làm HS khó hiểu và gần như là áp đặt HS chưa thấy rõ bản chất của vấn đề

2 Cơ sở thực tiễn:

Hiện nay, các GV đang áp dụng nhiều phương pháp đổi mới, dạy học tích cực để từng bước chuyển dần cách dạy từ chỗ trang bị kiến thức cho HS sang dạy HS cách tiếp cận và tìm tòi kiến thức Từ đó vận dụng kiến thức vào thực tế và biến đổi thành kỹ năng cho riêng mình Xuất phát từ tình hình thực tế trong những năm gần đây, Công nghệ thông tin được coi là một trong những ngành khoa học có tốc độ phát triển nhanh nhất, nó mang lại hiệu quả cao cho tất cả các ngành nghề khác nhau trong xã hội Xét trong giáo dục các phần mềm dạy học hoàn toàn có thể trợ giúp các thầy cô trong quá trình giảng dạy Việc ứng dụng Công nghệ thông tin trong bài dạy đã góp phần thay thế một số công việc của người giáo viên, cách dạy này đã thể hiện nhiều ưu điểm về mặt sư phạm như khuyến khích sự làm việc độc lập của học sinh, đảm bảo mối liên hệ

ngược và cá biệt hoá quá trình học tập Hiện nay, các trường đều được trang bị phòng máy chiếu phục vụ cho việc ứng dụng Công nghệ thông tin trong giảng dạy là rất phù hợp

Phần động cơ đốt trong rất gần gũi với đời sống hàng ngày, tuy nhiên đối với trường phổ thông việc đầu tư cho môn học này còn ít Hiện nay trong tình hình thực tế ở trường THPT Phú Xuyên A, mô hình, tranh vẽ của chương trình Công nghệ 11 còn chưa đầy đủ vì vậy rất khó khăn cho quá trình giảng dạy Nhà trường đã được đầu tư máy chiếu gắn trên các lớp học nên khá thuận tiện cho việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy Nhưng số lượng máy chiếu còn hạn chế, nhiều khi phải bố trí đổi lớp, di chuyển học sinh, mặt khác nhiều môn cùng đăng ký dạy máy cùng lúc nên việc ứng dụng công nghệ thông tin chưa thể đồng bộ trong giảng dạy

Một vấn đề cần quan tâm là đối tượng học sinh tôi trực tiếp giảng dạy đại

đa số chưa thích học môn Công nghệ vì đa số HS cho rằng Công nghệ là môn phụ và rất khô khan Đặc biệt là phần tìm hiểu cấu tạo và nguyên lý làm việc của ĐCĐT thì kiến thức càng trừu tượng, khó hiểu Nhiều HS đã phải rất vất vả

để ghi nhớ kiến thức nhưng kết quả mang lại chưa cao Thực tế cho thấy một

số HS học rất chăm chỉ nhưng kết quả vẫn chưa như mong muốn, các em thường chưa biết vận dụng, liên hệ kiến thức Phần lớn các HS này không biết cách tự ghi chép khi đọc tài liệu hoặc nghe giảng trên lớp để lưu lại thông tin, kiến thức trọng tâm cho mình Nguyên nhân là do các em chưa tìm ra phương pháp học tập phù hợp, từ đó dễ gây tâm lý chán nản, dẫn đến bị hổng kiến thức ngày càng nhiều hơn Kết quả là chất lượng học tập chưa cao Tuy nhiên, với việc hình thành phương pháp học mới cho học sinh sẽ có tác dụng cho học sinh cảm thấy hứng thú và yêu thích môn học

Mặc dù điều kiện phòng thực hành của trường chưa đầy đủ nhưng trong địa phương có một số cơ sở sửa chữa, bảo dưỡng xe máy, ôtô nên tôi đã sưu tầm được một số mẫu vật phục vụ cho quá trình giảng dạy giúp các em dễ hình dung

và hiểu rõ hơn cấu tạo từng chi tiết, bộ phận cũng như nguyên lí hoạt động của chúng Việc áp dụng công nghệ thông tin kết hợp với đưa mẫu thật vào quá trình giảng dạy đã đem lại hiệu quả tích cực

3 Giải pháp thực hiện

a Chuẩn bị giáo án

Để thực hiện tốt việc giảng dạy nói chung và áp dụng sáng kiến vào giảng dạy nói riêng thì tôi xác định mình cần chuẩn bị tâm thế chủ động tích cực hoạt

động giảng dạy ngay từ phần việc soạn giáo án, chuẩn bị đồ dùng dạy học, tổ chức các hoạt động dạy học phong phú Đồng thời có kế hoạch kiểm tra, động viên khích lệ các em

Việc soạn giáo án được tôi ứng dụng soạn trên văn bản và trình chiếu PowerPoint Trong quá trình soạn giáo án, tôi cũng chú ý chỉnh sửa giáo án cho phù hợp với trình độ của học sinh, đảm bảo các em không nhàm chán Ngoài ra tôi còn tìm hiểu trên mạng các tư liệu bài giảng, các hình ảnh, video để đưa vào giảng dạy Tuy nhiên, việc trình chiếu PowerPoint được xác định là công cụ hỗ trợ cho mục tiêu hướng dẫn và phát huy học sinh tích cực học tập nên các Slide trình diễn đều đơn giản, không quá màu sắc rườm rà hoặc hiệu ứng lạ kì để tránh

sự phân tán của học trò Mục đích của việc sử dụng PowerPoint là để HS hứng thú với bài học, giúp HS hiểu đc sự liên hệ của các chi tiết trong cơ cấu, sự chuyển động của các chi tiết khi cơ cấu hoạt động

b Chuẩn bị mẫu vật thật

Khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm, tôi còn sử dụng các mẫu vật bản thân sưu tầm được ngoài thực tế cho HS quan sát kết hợp với các hình ảnh trong SGK, hình ảnh trên máy chiếu để giúp HS hứng thú hơn và dễ hiểu nhất về cấu tạo của 3 chi tiết chính trong cơ cấu : pittông, trục khuỷu, thanh truyền

c Áp dụng phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy

Trong các năm học gần đây, ngành Giáo dục đã có nhiều cải cách quan trọng, từ hệ thống sách giáo khoa, chuẩn kiến thức, kỹ năng đến đổi mới phương pháp dạy học Đây thực sự là một cơ hội tốt cho các thầy cô giáo được tìm hiểu, tiếp cận, áp dụng các phương pháp dạy học tiên tiến, hiệu quả vào giảng dạy Tuy nhiên, với đặc trưng riêng của mỗi bộ môn và căn cứ vào tình hình điều kiện cơ sở vật chất của cơ sở giáo dục mà tôi phải chọn lọc và áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, phù hợp với học sinh của mình và góp phần nâng cao chất lượng môn học Với nội dung của bài học này, khi điều khiển HS quan sát mẫu vật, tôi đã cho HS hoạt động theo các nhóm nhỏ để HS cùng quan sát, thảo luận Sau đó cho các nhóm lên phát biểu kiến thức các em tìm hiểu được

d Kiểm tra, nhận xét, đánh giá, động viên học sinh.

Việc học tập của các em được kiểm tra đánh giá theo hướng dẫn chung của phân môn (kiểm tra miệng, kiểm tra 15 phút, kiểm tra 45 phút, thực hành); nhưng để động viên, tạo hứng thú cho các em trong học tập, việc khuyến khích cho điểm ngay trong giờ học là vô cùng hiệu quả Thông qua kiểm tra, đánh giá thì GV cũng có dịp được đối chiếu, kiểm tra phương pháp dạy học của mình đã phù hợp với các em hay chưa? Cần điều chỉnh ở hoạt động giáo dục nào?… Kết hợp với việc cho HS lên bảng trình bày về những kiến thức các em tìm hiểu được khi hoạt động nhóm thì tôi luôn đưa ra những câu hỏi liên hệ thực tiễn buộc các em phải tư duy Những câu trả lời đúng luôn được tôi động viên cho điểm tốt và các em đã rất hào hứng

Tôi đã thiết kế giáo án phù hợp với sáng kiến đưa ra như sau:

Bài 23: Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền

I Mục tiêu bài học

1 Về kiến thức

- Nêu được nhiệm vụ, cấu tạo của các chi tiết chính trong cơ cấu trục khuỷu thanh truyền

2 Về kỹ năng

- Rèn kỹ năng thuyết trình, phản biện, hợp tác

3 Về thái độ

- Chủ động tích cực trong hoạt động học tập

- Có ý thức vận dụng kiến thức đã học vào thực tế

4 Phát triển năng lực, phẩm chất

- Năng lực tự học, tự quản lý, giải quyết vấn đề

- Năng lực giao tiếp và hợp tác

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ kĩ thuật

- Phẩm chất trung thực trong học tập

II Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Kế hoạch bài dạy, tài liệu liên quan (google.com từ khóa “pit tông, trục khuỷu, thanh truyền”)

- Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài: nghiên cứu bài học tìm hiểu về cơ cấu trục khuỷu thanh truyền

- Sưu tầm hình ảnh, clip về cơ cấu trục khuỷu thanh truyền Dự kiến câu hỏi về bài

- Mẫu vật thật của cơ cấu trục khuỷu thanh truyền

2 Học sinh

- Đọc trước bài 23, tìm hiểu trước các nội dung trọng tâm GV đã dặn

III Hình thức và phương pháp dạy học

- Hình thức: hoạt động theo lớp, hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm

- Phương pháp: vấn đáp, thuyết trình, thảo luận nhóm

IV Tiến trình bài học

* Ổn định, kiểm diện (1p)

Hoạt động 1: Khởi động

Chuyển giao

nhiệm vụ

Thực hiện nhiệm vụ

Trình bày, báo cáo, thảo luận

Kết luận

GV chiếu trên

màn chiếu một

số hình ảnh về

các bộ phận của

động cơ đốt

trong và cho HS

tìm ra hình ảnh

về cơ cấu trục

khuỷu thanh

truyền

HS qua sát suy nghĩ và trả lời câu hỏi của GV

HS trả lời câu hỏi

Các thành viên trong lớp nhận xét, đóng góp ý kiến

GV kết luận và dẫn dắt vào nội dung bài mới:

“ Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền cũng như các cơ cấu hệ thống khác trong ĐCĐT đều

có vai trò rất quan trọng giúp ĐCĐT làm việc được Vậy để biết nhiệm

vụ, cấu tạo của các chi tiết trong cơ cấu như thế nào thì hôm nay chúng

ta vào bài 23: Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền”

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

Chuyển giao nhiệm

vụ

Thực hiện nhiệm vụ

Trình bày, báo cáo, thảo luận

Kết luận

Nhiệm vụ 1: Giới

thiệu chung

- GV: Chiếu video về

hoạt động của cơ cấu

trục khuỷu thanh

truyền cho HS quan

sát để thấy được sự

chuyển động của các

chi tiết chính trong cơ

cấu khi động cơ làm

việc

? Cơ cấu trục khuỷu

thanh truyền gồm

mấy nhóm chi tiết

chính?

? Khi động cơ làm

việc các chi tiết này

có chuyển động như

thế nào?

HS quan sát video kết hợp với kiến thức đã tìm hiểu để trả lời câu hỏi

HS trả lời câu hỏi

Các thành viên trong lớp đóng góp,

bổ sung ý kiến

GV kết luận kiến thức

*Cơ cấu gồm 3 nhóm chi tiết chính

-Nhóm pittông -Nhóm thanh truyền

- Nhóm trục khuỷu

* Khi ĐC làm việc

- Pittông chuyển động tịnh tiến

- Trục khuỷu quay tròn

- Thanh truyền là chi tiết truyền lực

Nhiệm vụ 2: Pittông,

thanh truyền, trục

khuỷu

GV chia lớp thành 3

nhóm Cho các nhóm

quan sát mẫu vật

pittông, thanh truyền,

trục khủyu kết hợp

với 1 số hình ảnh đưa

ra trên máy chiếu, các

nhóm có 15 phút thảo

luận nhiệm vụ được

giao sau đó lên báo

cáo

HS quan sát hình ảnh, mẫu vật kết hợp với kiến thức đã tìm hiểu để trả lời câu hỏi

3 nhóm lên báo cáo Mỗi nhóm báo cáo ngẫu nhiên 1 phần

do GV yêu cầu

- Các nhóm

dự kiến câu hỏi cần hỏi

sử dụng vào phản biện, bổ

GV kết luận kiến thức 1.Pittông

* Nhiệm vụ

- Cùng với xilanh và nắp máy tạo thành không gian làm việc

- Nhận lực đẩy của khí cháy rồi truyền cho trục khuỷu sinh công

- Nhận lực đẩy từ trục khuỷu thực hiện quá trình nạp, nén, thải khí