Hoàn thiện công tác kế toán tại chi cục an toàn vệ sinh thực phẩm quảng nam

Công tác kế toán các đơn vị hành chính sự nghiệp nóichung và cơ quan hành chính nhà nước nói riêng hiện nay đang ápdụng chế độ kế toán hành chính sự nghiệp HCSN theo Thông tư107/2017/TT-

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN CÔNG PƯƠNG

Phản biện 1: PGS.TS ĐOÀN NGỌC PHI ANH.

Phản biện 2: TS NGUYỄN HỮU PHÚ.

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệpthạc sĩ Kế toán họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵngvào ngày 24 tháng 10 năm 2020

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm tin học - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, ĐHĐN

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Song hành cùng với sự phát triển không ngừng của nền kinh tếthì các đơn vị hành chính nhà nước (HCNN) dưới sự quản lý của nhànước đến nay cũng đã từng bước được kiện toàn Việc chi tiêu ngânsách nhà nước (NSNN) đóng vai trò quan trọng đối với sự tồn tại vàđảm bảo thực hiện chức năng cũng như phát huy vai trò của nhànước trong nền kinh tế thị trường, việc quản lý chi tiêu ngân sáchnhà nước từ Trung ương đến địa phương là vấn đề có ý nghĩa quyếtđịnh đến sự ổn định và phát triển của nền kinh tế

Chính sách tài chính ở Việt Nam trong những năm qua đã cónhiều thay đổi đáng kể nhất là về cơ chế tài chính đối với các đơn vị

sự nghiệp công lập Thể hiện rõ nhất là quá trình cải cách tài chínhcông và minh bạch tài khóa, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Kế toán

đã được sửa đổi và ban hành phù hợp với tình hình hiện nay Về chế

độ kế toán HCSN, ngày 10/10/2017, Bộ Tài chính ban hành thông tư

số 107/2017/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán HCSN tiếp tục pháthuy những ưu điểm, khắc phục những mặt còn tồn tại, hạn chế củaQuyết định số 19/2006/QĐ-BTC và Thông tư số 185/2010/TT-BTC,

bổ sung thêm nhiều tài khoản mới, một số loại sổ sách kế toán,hướng dẫn chi tiết hơn một số tài khoản, phương pháp hạch toáncũng thay đổi, nhằm phù hợp với định hướng đổi mới trong bối cảnhhiện nay và phản ánh đầy đủ các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phátsinh mà các quy định trước đó chưa đề cập đến Những thay đổi về

kế toán hành chính sự nghiệp đã dần tiếp cận với chuẩn mực kế toáncông quốc tế; đánh giá về sự thay đổi; định hướng tiếp tục hoàn thiệnchế độ kế toán hành chính sự nghiệp để sát với chuẩn mực kế toán

công quốc tế Công tác kế toán các đơn vị hành chính sự nghiệp nóichung và cơ quan hành chính nhà nước nói riêng hiện nay đang ápdụng chế độ kế toán hành chính sự nghiệp (HCSN) theo Thông tư107/2017/TT-BTC.

Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Quảng Nam (sau đây gọichung là Chi cục) là tổ chức trực thuộc Sở Y tế, giúp giám đốc Sở Y

tế tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam thực hiện chứcnăng quản lý nhà nước, các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ vàthanh tra chuyên ngành về vệ sinh an toàn thực phẩm trên địa bàntỉnh theo quy định của pháp luật, là đơn vị dự toán cấp 2 Trong quátrình hoạt động, đơn vị được giao quyền thực hiện chế độ tự chủ, tựchịu trách nhiệm về việc thực hiện nhiệm vụ, nhân lực và tài chính,

do đó phải có trách nhiệm chấp hành quy định của Luật NSNN, cáctiêu chuẩn định mức, các quy định về chế độ kế toán HCSN do Nhànước ban hành

Công tác kế toán phù hợp với đặc điểm, quy mô hoạt động vàđáp ứng yêu cầu quản lý cụ thể sẽ góp phần quan trọng vào việcnâng cao hiệu quả trong công tác quản lý tài chính của đơn vị, điềunày giúp lãnh đạo đưa ra những quyết định kịp thời, đúng đắn có ảnhhưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn lực nhằm hoàn thành tốt cácchức năng, nhiệm vụ được giao

Qua nghiên cứu và công tác thực tế tại Chi cục, nhận thấycông tác kế toán vẫn còn tồn tại một số hạn chế như công tác đốichiếu, kiểm tra chữ ký trong quá trình luân chuyển chứng từ chưađược quan tâm; công tác tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản chưathật sự phản ánh chi tiết, đầy đủ; công tác lập dự toán còn khái quát,chưa thống nhất và đầy đủ từ đơn vị tuyến dưới; chất lượng lập báocáo tài chính, báo cáo quyết toán chưa cao, chưa phát huy một

cách tốt nhất chức năng thông tin, báo cáo tổng hợp cho Sở Y tế vàcác đơn vị có liên quan.

Xuất phát từ những lý do nêu trên, tôi chọn đề tài “Hoàn thiện công tác kế toán tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Quảng Nam” để làm luận văn thạc

sỹ

2 Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng công tác kế toán tại Chicục An toàn vệ sinh thực phẩm Quảng Nam, nhận diện những kếtquả đạt được, hạn chế trong công tác kế toán tại đơn vị, qua đó đềxuất các giải pháp khắc phục những vấn đề còn tồn tại trong công tác

kế toán nhằm đáp ứng được yêu cầu quản lý và tuân thủ theo quyđịnh của pháp luật

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu các vấn đề lý

thuyết công tác kế toán tại các đơn vị hành chính nhà nước Công tác

kế toán ở đây nhấn mạnh đến công tác đo lường, ghi nhận và cungcấp thông tin

Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu tại Chi cục An

toàn vệ sinh thực phẩm Quảng Nam Các thông tin, dữ liệu được thuthập trong năm 2018, 2019

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài luận văn nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp kếthợp với phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp suy luận đểlập luận, phân tích, so sánh giữa lý thuyết với thực trạng nhằm đưa racác giải pháp thích hợp có liên quan, có thể áp dụng tại đơn vị.Dựa trên cơ sở các tài liệu thu thập và nghiên cứu, tác giả phântích, so sánh các thông tin, dữ liệu được thu thập trực tiếp với lýthuyết, đồng thời giải thích lập luận về công tác kế toán ở đơn vị

5 Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, kết cấu luận văn gồm bachương: Chương 1 trình bày tổng quan cơ sở lý thuyết về kế toánđơn vị hành chính nhà nước Chương 2 trình bày thực trạng công tác

kế toán tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Quảng Nam Giảipháp hoàn thiện công tác kế toán tại Chi cục An toàn vệ sinh thựcphẩm Quảng Nam được trình bày ở chương 3

6 Tổng quan tài liệu

1.1.1 Khái niệm về cơ quan hành chính nhà nước

Cơ quan hành chính nhà nước là bộ phận cấu thành của bộmáy nhà nước, trực thuộc trực tiếp hoặc gián tiếp cơ quan quyền lựcnhà nước cùng cấp, có phương diện hoạt động chủ yếu là hoạt độngchấp hành - điều hành, có cơ cấu tổ chức và phạm vi thẩm quyền dopháp luật quy định

Các cơ quan hành chính nhà nước hoạt động không vì mụctiêu lợi nhuận mà hoạt động vì mục đích quản lý nhà nước, phục vụlợi ích cho cộng đồng

1.1.2 Phân loại cơ quan hành chính nhà nước

Hiện nay, có nhiều cách phân loại các cơ quan hành chính nhànước thành nhiều loại khác nhau dựa trên các tiêu chí như:

a Căn cứ vào phạm vi lãnh thổ:

b Căn cứ vào thẩm quyền:

c Căn cứ vào nguyên tắc tổ chức và giải quyết công việc:

1.1.3 Đặc điểm của cơ quan hành chính nhà nước

1.2 NỘI DUNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TRONG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

1.2.1 Quy trình ngân sách

Quy trình ngân sách dùng để chỉ toàn bộ hoạt động của mộtnăm ngân sách kể từ khi bắt đầu hình thành cho đến khi kết thúcchuyển sang ngân sách mới, được tiến hành qua ba bước nối tiếpnhau: lập dự toán ngân sách, tiếp theo là việc chấp hành dự toán vàcuối cùng là việc quyết toán ngân sách

1.2.2 Cơ chế tài chính áp dụng trong cơ quan HCNN 1.3 NỘI DUNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ HCSN

1.3.1 Khái quát nội dung công tác kế toán

Mọi hoạt động kinh tế, tài chính phát sinh trong các cơ quan,đơn vị có được phản ánh ghi chép đầy đủ, chính xác, kịp thời, trungthực, khách quan hay không phải được thực hiện theo các bước sau:

a Công tác chứng từ

b Vận dụng hệ thống tài khoản kế toán

c Vận dụng sổ kế toán

d Công tác báo cáo quyết toán ngân sách, báo cáo tài chính

và báo cáo nội bộ.

1.3.2 Công tác kế toán một số phần hành chủ yếu

a Kế toán doanh thu

* Nội dung các khoản doanh thu

Thu hoạt động do NSNN cấp theo dự toán để thực hiện nhiệm

vụ được giao; thu từ nguồn viện trợ không hoàn lại, vay nợ nướcngoài; thu từ số phí được khấu trừ và để lại theo Luật phí, lệ phí;

doanh thu từ hoạt động SXKD, dịch vụ; doanh thu từ hoạt động tài chính.

* Đặc điểm kế toán

* Thông tin cung cấp cho quản lý b Kế toán chi phí

* Nội dung các khoản chi

Các khoản chi của đơn vị HCNN gồm: chi hoạt động (gồm thường xuyên, không thường xuyên)

* Đặc điểm kế toán

* Thông tin cung cấp cho quản lý c Kế toán tài sản cố định

* Đặc điểm tài sản cố định

* Xác định giá của TSCĐ.

Xác định nguyên giá TSCĐ hữu hình

Xác định nguyên giá TSCĐ vô hình

Tính hao mòn, khấu hao TSCĐ

* Thông tin cung cấp cho nhà quản lý

d Kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ

* Đặc điểm nguyên vật liệu, công cụ, dụng cụ: *

Xác định giá nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ

* Đặc điểm phản ánh

* Thông tin cung cấp cho nhà quản lý

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI

CHI CỤC AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM QUẢNG NAM 2.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CHI CỤC AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM QUẢNG NAM

Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Quảng Nam (sau đây gọichung là Chi cục) là tổ chức trực thuộc Sở Y tế, giúp Giám đốc Sở Y

tế tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện chức năng quản lýnhà nước, các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ và thanh tra chuyênngành về vệ sinh an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh Quảng Namtheo quy định của pháp luật

2.1.1 Nhiệm vụ, quyền hạn

2.1.2 Cơ cấu tổ chức và biên chế

a Cơ cấu tổ chức của Chi cục

a Các khoản thu ở Chi cục

Thu hoạt động do ngân sách nhà nước cấp

Nguồn kinh phí thường xuyên:

Nguồn kinh phí không thường xuyên:

Thu phí, lệ phí:

Thu hộ, chi hộ:

b Các khoản chi ở Chi cục

Các khoản chi thường xuyên:

Các khoản chi không thường xuyên:

Các khoản chi này được quản lý chi theo dự toán đồng thờitheo Qui chế chi tiêu nội bộ, theo các định mức, tiêu chuẩn của cácvăn bản hướng dẫn quản lý và sử dụng hiện hành, bảo đảm tiết kiệm,hiệu quả, đáp ứng yêu cầu công khai, minh bạch hoạt động tài chính

để làm căn cứ xây dựng dự toán thu chi ngân sách cho năm tài chínhmới trình cấp có thẩm quyền phê duyệt

Khi có chứng từ phát sinh các khoản chi, đơn vị lập giấy rút

dự toán gửi đến kho bạc nhà nước tỉnh Quảng Nam để thực hiệnkiểm soát chi và thanh toán Kết thúc năm ngân sách, thực hiện đốichiếu, khóa sổ kế toán theo quy định

c Quyết toán thu - chi ngân sách

Đây là khâu cuối cùng trong quy trình ngân sách Quyết toánNSNN được áp dụng đối với tất cả các khoản ngân sách nhà nướcgiao dự toán, các khoản thu được để lại chi theo chế độ quy định

2.1.5 Chế độ kế toán áp dụng tại Chi cục

Công tác kế toán tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩmQuảng Nam thực hiện theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, Luật kếtoán và áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 107/2017/TT-BTCngày 10/10/2017 của Bộ tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán hànhchính, sự nghiệp

2.1.6 Đặc điểm của bộ máy kế toán

Chi cục không có phòng kế toán riêng, công tác kế toán tại Chicục do phụ trách kế toán đảm nhận thuộc phòng Hành chính - Tổnghợp Bộ phận kế toán có nhiệm vụ: tham mưu thực hiện công tác tàichính kế toán và các nhiệm vụ khác có liên quan do lãnh đạo phâncông, yêu cầu

2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CHI CỤC AN TOÀN VỆ SINH THỰC PHẨM QUẢNG NAM

2.2.1 Khái quát nội dung công tác kế toán tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Quảng Nam

a Công tác chứng từ kế toán

Đơn vị áp dụng và thực hiện mẫu chứng từ kế toán thuộc loạibắt buộc theo quy định của thông tư 107/2017/TT-BTC và mẫuhướng dẫn theo Thông tư 77/2017/TT-BTC Ngoài ra tùy từngnghiệp vụ cụ thể, phụ trách kế toán thực hiện lập một số mẫu chứng

từ phù hợp

Quy trình luân chuyển chứng từ

Quá trình tiếp nhận, kiểm tra, phân loại, lập chứng từ kế toánđược đảm bảo tuân thủ theo trình tự theo các bước:

Bước 1: Tiếp nhận hồ sơ, lập chứng từ kế toán thanh toán Bước 2: Kiểm tra chứng từ

Bước 3: Phân loại, sắp xếp, định khoản kế toán và ghi sổ kế

Bước 4 Thực hiện lưu trữ, bảo quản chứng từ kế toán.

b Vận dụng hệ thống tài khoản kế toán

Hiện nay, hệ thống tài khoản được sử dụng tại Chi cục Antoàn vệ sinh thực phẩm Quảng Nam dựa trên hệ thống tài khoản banhành theo Thông tư 107/2017/TT-BTC

d Lập báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán, báo cáo nội bộ

Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Quảng Nam áp dụng hệthống báo cáo kế toán theo Thông thư 107/2017/TT-BTC, thực hiệnlập báo cáo kế toán theo năm khi kết thúc niên độ kế toán

Lập báo cáo tài chính:

Lập báo cáo quyết toán:

Báo cáo nội bộ hoặc theo yêu cầu đột xuất:

2.2.2 Kế toán một số phần hành chủ yếu

a Kế toán doanh thu

- Thu hoạt động do ngân sách nhà nước cấp: Theo dự toán

để thực hiện nhiệm vụ được giao gồm:

Nguồn kinh phí thường xuyên: đảm bảo cho các nội dung chi

tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp cho công chức, người lao

động trong Chi cục; các khoản chi phí nghiệp vụ chuyên môn, chiphí quản lý hành chính …

Nguồn kinh phí không thường xuyên: đảm bảo cho các hoạt

động mua sắm tài sản cố định, phụ vụ các hoạt động thu phí trongcông tác an toàn thực phẩm, kinh phí hoạt động của ban chỉ đạo liênngành an toàn thực phẩm tỉnh

Nguồn kinh phí thực hiện Chương trình mục tiêu Y tế - Dân số

đảm bảo các nhiệm vụ chi để triển khai thực hiện dự án an toàn thựcphẩm và dự án truyền thông về an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnhQuảng Nam

* Đặc điểm phản ánh

* Nhận xét:

- Thu phí tại đơn vị

Là các khoản thu phí thẩm định, cấp giấy thuộc lĩnh vực antoàn thực phẩm theo quy định của Bộ tài chính như: phí thẩm định

hồ sơ công bố hợp quy và công bố phù hợp quy định ATTP; phíthẩm định cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện cho cơ sở sản xuất kinhdoanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống…

* Đặc điểm phản ánh: Toàn bộ số thu được nộp vào tài khoản

tạm giữ của đơn vị mở tại KBNN tỉnh Cuối tháng, kế toán đối chiếuhạch toán thu tiền gửi, ghi vào sổ kế toán, đồng thời xác định và tríchnộp toàn bộ (100%) số phí thu được vào NSNN Nguồn chi phí trangtrải cho việc thực hiện công việc và thu phí do ngân sách Nhà nước

bố trí trong dự toán của đơn vị

* Nhận xét: Kế toán thu phí tại đơn vị phản ánh đầy đủ các nội

dung, mức thu theo quy định của nhà nước, hằng tháng kế toán thựchiện đối chiếu với đơn vị thu hộ, báo cáo, kê khai trích nộp toàn bộ

số thu vào NSNN với cơ quan thuế

- Thu hộ, chi hộ

Phản ánh các khoản thu hộ hoặc chi trả hộ cho công chứcngười lao động trong đơn vị như thu hộ, chi hộ tiền đề tài khoa học;các khoản giải quyết chế độ ốm đau, thai sản của công chức do cơquan bảo hiểm chi trả… hoặc các đơn vị khác nhờ chi hộ một sốnhiệm vụ ngoài nhiệm vụ thường xuyên đã được nhà nước giao

* Nhận xét: Kế toán chi hoạt động tại đơn vị phản ảnh đầy đủ,

chi tiết từng nội dung, từng nguồn kinh phí hoạt động, qua đó cungcấp thông tin kịp thời cho lãnh đạo trong công tác điều hành, chỉ đạotiết kiệm chi, tăng thu nhập cho công chức, người lao động

Tuy nhiên đối với nguồn kinh phí thực hiện CTMT kế toánvẫn còn theo dõi tổng nguồn chung của hai dự án chứ chưa táchriêng từng dự án an toàn thực phẩm và dự án truyền thông an toànthực phẩm riêng biệt

c Kế toán tài sản cố định

- Đặc điểm tài sản tại Chi cục

Tài sản cố định tại Chi cục bao gồm nhà cửa, vật kiến trúc vàcác loại máy móc, trang thiết bị, phần mềm ứng dụng thỏa mãn tiêu

chuẩn của TSCĐ về giá trị và thời gian sử dụng theo quy định.

- Xác định nguyên giá TSCĐ

- Xác định nguyên giá TSCĐ: Căn cứ vào các chứng từ mua

sắm TSCĐ, tài sản điều chuyển, tài sản do cấp trên cấp, kế toán xácđịnh nguyên giá của TSCĐ (bao gồm chi phí mua, vận chuyển, bốcdỡ…) lập hồ sơ kế toán, biên bản giao nhận TSCĐ và tiến hành ghi

sổ kế toán

- Tính hao mòn TSCĐ: TSCĐ tại Chi cục An toàn vệ sinh thực

phẩm được hình thành từ nguồn NSNN dùng cho hoạt động hành

chính, vào tháng 12 trước khi khóa sổ kế toán, kế toán lập bảng tính

hao mòn phản ánh giá trị hao mòn của TSCĐ với tất cả TSCĐ hữuhình và TSCĐ vô hình

- Đặc điểm phản ánh

Kế toán tài sản cố định tại Chi cục bao gồm việc thu thập, xử

lý, phản ánh, ghi chép và theo dõi công tác mua sắm, thanh lý, điềuchuyển, xử lý khi phát hiện thừa hay thiếu TSCĐ khi kiểm kê; cungcấp thông tin về tình hình quản lý, sử dụng, hiện trạng tài sản cố địnhtại đơn vị, được phản ánh theo dõi trên sổ kế toán chi tiết, sổ cái tàikhoản TK 211, TK 213, TK 214, TK 366, TK 611

Nhận xét: TSCĐ tại Chi cục được theo dõi, phản ánh tương

đối đầy đủ số lượng, nguyên giá, giá trị còn lại; cuối năm thực hiệnkiểm kê, tính hao mòn, thanh lý theo quy định