DJ tai NCKH cap tinh: Cac yiu t6 anh hu&ng din quyh dinh d6u llr va quy mo d6u tu ban ttau ciia doanh nghifp tren dia ban tinh Gia Lai nhau, cimg nhau g6p v6n thanh l�p cong ty.. Bang 5
Trang 82DJ tai NCKH cdp tinh: Cac yiu t6 anh hmi'ng din quy€t dinh ddu tu va quy mo ddu tu ban ddu cua
doanh nghifp tren dia ban tinh Gia Lai
ngoai da tang m�mh ten dSn muc 24%-25% trong giai do?n 2001-2011, ca bi�t nam
2008 khu vvc nay da chiSm 31 % trong t6ng dfiu tu Nhu v�y, t?i thai di€m hi�n nay, dfiu tu cua khu \f\IC Nha nu6c va khu \f\IC ngoai Nha nu6c la gfin biing nhau, va hai khu vµc nay chiSm gfin 80% t6ng dfiu tu cua toan xa h<)i
Xet v8 ty tr9ng dfiu tu so v6i GDP, nhin chung trong giai do�n 2000-2007 ty tr9ng dfiu tu da tang tir 34% len dinh di€m 43% Sau d6 ty tr9ng dfiu tu da giam dfin xu6ng chi con 31% vao nam 2014 Tuy v�y vi�c giam ty tr9ng dfiu tu nay khong h&n
da phan anh vi�c gia tang hi�u qua dfiu tu ma la h� qua cua vi�c tinh hinh kinh ts g?p kh6 khan D�c bi�t c6 thS th!y ty tr9ng dfiu tu da giam m?nh 5 diSm phfin tram trong hai nam 2010-2011 va sau d6 tiSp tl,lc giam xu6ng, chi khoi ph\lC ll;li trong nam 2014
Hinh 4.2: Ty trqng dfiu trr tren GDP
Ty tr9ng d§u tU' tren GDP
Nha n1Y6'c nha nlY&c d§u tlY n1Y6'c ngoai
Ngu6n: T6ng Cl;IC Th6ng Ke
Vi�c giam ty tr9ng dfiu tu so v&i GDP da di€n ra m?nh me nh�t trong khu vvc kinh tS nha nu6c NSu nhu vao giai do�n 2001-2006 ty tr9ng dfiu tu/GDP cua khu V\l'C nay nhin chung chiSm han 90% thi ty tr9ng nay da giam ro r�t ks tu nam 2008 va hi�n nay chi con duai 70% Tuy V?Y, so vai cac khu vµ-c kinh t§ khac, tj tr9ng d.iu tu/GDP
cua khu V\!C nay v�n con cao hon h�n DiSu nay Ia vi day v�n Ia khu V\l'C co nhi�m vµ
68
Trang 84DJ tai NCKH cdp tinh: Cac yiu t6 anh hirang ttin quyit ilinh ilciu tu va quy mo tt&u tu ban tt&u cua
doanh nghiip tren ilia ban tinh Gia Lai
Cung cap nu&c; ho�t d9ng quan ly va XU ly
Ho�t d9ng tai chinh, ngan hang va bao hiem 0,6 1,4 1,9 2,0 2,2 2,5
Ho�t d9ng chuyen mon, khoa h9c va cong
ngh�
Ho�t d9ng hanh chinh va dich V\l h6 trg 3,3 3,4 3,4 3, l 2,8 2,7
Ho�t d9ng cua Dang C9ng san, to chuc chinh
tri - xa h9i; quan ly Nha nu&c, an ninh qu6c 3,1 3,0 3,0 3,1 3,0 2,9
phong; dam bao Xa hQi b�t bUQC
y te va ho�t d(>ng trg giup xa hqi 1,7 1,5 1,4 1,7 1,9 1,7
Ngu6n: Tong C1;tc Thong Ke
Trong giai do�n 2001-20 l O dftu tu chu ySu t�p trung vao khu vµc c6ng nghi�p
va dich V\l, trong do dich V\l la nhi6u nhfit v&i tren 50% v6n dilu tu hang nam, kS dSn
la c6ng nghi�p-xay d\fng voi han 40% t6ng v6n d.1u tu hang nam Khu vµc n6ng, lam
nghi�p va thuy san chi chiSm khoang 7% t6ng v6n dftu tu Ca du nay gftn nhu v�n
duqc gifr nguyen trong giai do�n 2011 dSn nay Nhin chung ca du dilu tu theo nganh
da kh6ng c6 nhfrng thay d6i 16n trong su6t thoi gian tir nam 2001 dSn nay
Hai nganh c6 ty tr9ng dilu tu cao vugt tr(Ji la c6ng nghi�p ch€ biSn ch€ t�o va
v�n tai-kho bai K� tu nam 2005 dSn nay, ty trQng dftu tu cua c6ng nghi�p ch€ bi8n
70
"''
Ii
' i
i
Trang 93DJ tai NCKH c&p tinh: Cac yiu t6 anh huang din quyit df nh ddu tu va quy m6 ddu tu ban ddu cita
doanh nghi¢p tren ctfa ban tinh Gia Lai
ngh� cao duqc uu tien dfiu tu phat tri€n theo quy djnh cirn Lu?t c6ng ngh� cao; uam
t?o c6ng ngh� cao, uam t?O doanh nghi�p c6ng ngM cao; dfiu tu m?O hi@m cho phat trien c6ng ngM cao thu(>c danh ffi\lC c6ng ngM cao dugc uu tien dAu tu phat tri@n theo quy djnh cua Lu?t c6ng ngh� cao; dAu tu xay d\Ing - kinh doanh ca so uam t?o c6ng ngh� cao, uam t?o doanh nghi�p c6ng ngh� cao; dfiu tu phat tri@n ca so h? t§ng d�c bi�t quan trQng cua Nha nu&c theo quy djnh cua phap lu?t; san xuit san phAm phAn m€m; san xuftt V?t li�u composit, cac lo?i V?t li�u xay d\fng nhy, V?t li�u quy hiSm; san XU§t nling lugng tai t?O, nling luqng S?Ch, nling IUQ'ng ttr vi�c tieu huy ch§t thai; phat tri@n c6ng ngh� sinh h9c; bao v� m6i truong;
+ Thu nh?P cua doanh nghi�p c6ng ngM cao, doanh nghi�p · n6ng nghi�p ungd\lng c6ng ngM cao theo quy djnh cua Lu?t c6ng ngh� cao;
+ Thu nh?p cua doanh nghi�p tu th\fc hi�n d\I an dfiu tu m&i trong linh V\fC sanxuftt (trir d\f an san xuftt m�t hang thu(>c di�n chju thu€ tieu th\l d�c bi�t d\f an khai thac khoang san) dap ung m(>t trong hai tieu chi sau:
+ D\l an co quy m6 v6n dAu tu t6i thieu sau nghin ty d6ng, th\IC hi�n giai ngankh6ng qua ba nam k@ tir ngay dugc c§p Gi§y chung nh?n dill tu va c6 t6ng doanh thu t6i thi€u d?t muai nghin ty d6ng/nam, ch?m nhftt sau ba nam k€ tu namco doanh thu; + D\l an co quy mo v6n dfiu tu t6i thi6u sau nghin ty d6ng, th\{C hi�n giai ngankhong qua ba nam k@ tir ngay dUQ'C cftp Gifty chung nh?n dfiu tu va sir dµng tren ba nghin lao d(>ng
- Ap d\lng thus suit 10% d6i v&i:
+ Thu nh?p cua doanh nghi�p tu thµc hi�n ho?t d<)ng xa h(li hoa trong !Tnh vµcgiao dµc - dao t:;io, <l?y ngh€, y ts, van hoa, the thao va moi truang;
+ Thu nh?P cua doanh nghi�p tir thµc hi�n d\f an dfiu tu - kinh doanh nha a xahc;,i d6 ban, cho thue, cho thue mua d6i v&i cac d6i tuqng quy djnh t?i f)i�u 53 cua Lu�t nha 6;
+ Thu nh?p cua CO' quan bao chi tu ho?t d(>ng bao in, k€ ca quang cao tren baa
in theo quy djnh cua Lu?t bao chi; thu nh?p cua ca quan xuftt ban tir ho<;1t d<)ng xuit ba? theo quy djnh cua LU?t xuftt ban;
79
Trang 136DJ tai NCKH cap tinh: Cac yiu t6 anh hu&ng din quyh dinh d6u llr va quy mo d6u tu ban ttau ciia
doanh nghifp tren dia ban tinh Gia Lai
nhau, cimg nhau g6p v6n thanh l�p cong ty Vi v�y, viec quan ly, di€u hanh cong ty khong qua phuc t?p, Ngoai ra vi?c h?n ch€ chuy@n nhuqng luqng v6n g6p trong cong
ty TNHH ciing giup cho viec dam bao bi m�t kinh doanh cua cong ty TNHH t6t ban
so v&i cong ty c6 ph!n Them vao d6 trinh d(> qui'm tri doanh nghi�p cua doanh nhan Vi�t Nam tren quy mo Ion v6i m(>t s6 dong nguai g6p v6n v�n con nhfrng h?n ch€ nhftt dinh do d6 vi�c tru tien sir d1)ng nguai than quen d@ cung g6p v6n se d8 dang han trong vi?c ki@m soat cong ty C6 th@ xuit phat tir nhung ly do tren ma s6 lugng cong ty TNHH c6 uu th€ n6i tn;>i han so v&i cong ty c6 ph!n
Bang 5.8: S6 lll'Qllg doanh nghi�p dang ki kinh doanh va lm;mg v6n dang ky kinh
doanh phan theo lo�i hinh doanh nghi�p S6 lmµ1g doanh Lu'Q'ng vfin dang ki kinh doanh cua Lo\li hinh nghi�p dang ki mO'i cac doanh nghi�p dang ki mO'i
122
Trang 144D€ tai NCKH cdp tinh: Cac yJu tJ anh /nrang ain quyit ainh adu tir va quy mo adu tu ban adu ciia doanh
nghiip tren aia ban tinh Gia Lai
Ti€p theo, nghien cuu ti€p t1,1c th6ng ke mo ta cac bi€n s6 djnh luQTig xuflt hi�n trong mo hinh
Bang 5.14: Thtlng ke mo ta cac bi�n s6 djnh luqng
T" b en 1en c N Minimum Maximum Mean Std Deviation
la 5.3528 nganh (nho nhflt la 1 nganh, l&n nhflt la 11 nganh) s6 luqng thanh vien nfr trong hQi d6ng qmin tri la rflt th§p, trung binh chi la 0.2835 ngucri D9 tu6i trung binh cua nguoi giam d6c di€u hanh la 39.90 tu6i (nho nh§t la 20 tu6i, l&n nhflt la 77 tu6i), day c6 th€ n6i la dQ tu6i kha ly tuong dS di€u hanh cong ty Nhung di€u nay ding chi ra m9t v§n d€ la S\r khoi nghi�p da khong nf> ra m�nh me a giai tre hon, gioi nay tuy kinh nghi�m it han nhung Ii.ii dam me, sang t�o va c6 kha nang bung n6 trong kinh doanh han
5.2 Phan tich tuO'ng quan
130
Trang 146Di tai NCKH c&p tinh: Cac yiu t6 anh hu&ng din quyit dinh d<iu tu va quy mo d<iu tu ban d<iu ciia doanh
nghiip tren dia ban tinh Gia Lai
K6t qua phan tich tuang quan t<;1i bang 5.15 cho th§.y h�u h€t cac bi6n d(>c l�p trong
mo hinh khong c6 m6i lien h� ch�t che nao v6i bi€n ph\l thu(>c "V 6n dang ky" khi h� s6 tuong quan cua cac bi€n s6 nay kh6ng VU'qt qua 20% Chi duy nh§.t bi€n d(>c l�p "V 6n g6p t6 chuc" c6 h� s6 tuang quan v6i bi€n ph\l thu(>c la 20,5% va c6 y nghia th6ng ke 6 muc y nghia 1 %
Khi xem xet v€ m6i lien h� giua cac bi�n s6 d(>c l�p trong mo hinh, nghien cuu nh�n thfiy ph!n 16n cac bi6n d(>c l�p c6 M s6 tuang quan nho hem 20% - nghia la khong
co m6i lien M ch�t che voi nhau, ngo<;1i trir cac truong hgp sau:
(i) D�c diBm v6 Dan t9c cua Giam d6c ( dan t(>c Kinh ho�c cac dan t(>c · khac) c6tucrng quan nghich chi Su v6i Nam thanh l�p doanh nghi�p la nam 2012 v6i muc tucrng quan -32, 1 % va c6 y nghia th6ng ke a muc y nghia 1 %
(ii) D�c di6m vS Dan t9c cua Giam d6c ( dan t9c Kinh ho�c cac dan t9c khac) c6tuong quan thu�n chi€u v6i Lo<;1i hi.nh doanh nghi�p la Cong ty TNHH 1 thanh vien a
muc tuang quan 23,5% va c6 y nghia thong ke a muc y nghia 1 %
(iii) H(> khAu thucmg tru cua Giam d6c (t<;1i Thanh ph6 Pleiku ho�c ncri khac) c6tuong quan thu�n chi6u r§.t ch�t che v6i Dia chi cua doanh nghi�p a··muc tucrng quan 62,6% va c6 y nghia th6ng ke a muc y nghia 1 %
(iv) Sf> thanh vien nu trong HDQT co tuong quan kha ch�t che va c6 y nghia th6ng
ke a muc y nghia 1 % v6i ca 3 loi;ii hinh doanh nghi�p xem xet C\l th€: c6 tucrng quan nghich chi6u v6i Lof.li.hinh doanh nghi�p la Cong ty TNHH 1 thanh vien v6i muc tucrng quan la - 49,3%; c6 tucrng quan thu�n chi€u v6i Lo<;1i hinh doanh nghi�p la Cong ty TNHH 2 thanh vien trcr l�.n v6i muc tucrng quan la 36%; co tucrng quan thu�n chi6u v6i Loi.ii hinh doanh nghi�p la Cong ty Ca phfin v6i muc tucrng quan la 41,4%
(v) T6ng s6 nganh c§.p 4 co tuong quan thu�n chi6u a muc 26,5% v&i Lo�i hinhdoanh nghi�p la Cong ty ca phfin va co y nghia th6ng ke a muc y nghia 1 %
132
Trang 148DJ tai NCKH cap tinh: Cac yiu t6 anh hu(mg ain quyit ilinh adu tu va quy mo adu tu ban adu ctia doanh
nghifp tren ilia ban tinh Gia Lai
a Predictors: (Constant), Cong ty c6 phfin, Cong ty TNHH 1 thanh vien, Cong ty TNHH 2 thanh vien tr& !en, Nam thanh l�p 2011, Nam thanh l�p 2012, Nam tha�h l�p 2013, V6n gop t6 chuc, HQ khllu cua Giam d6c, Gi6i tinh cua Giam d6c, T6ng s6 nganh cfip 4, Dan IQc cua Giam d&c, S& thanh vien nfr trong HDQT, Dia chi doanh nghiep.
Theo kSt qua ti;ii bang 5.18 - Th6ng ke thong s6 tung biSn cua mo hinh, h� s6 ph6ng d�i phucmg sai VIF cua tiit ca cac biSn trong mo hinh dSu nho hon 1 O chung to hi�n tugng da c9ng tuySn gifra cac biSn d(k lijp 'khong xay ra
Bang 5.18: Th6ng ke thong s6 tirng bi�n cua mo hinh
Model
(Constant)
Vj tri doanh nghiep
T ong nganh cap X ' t 4
van g6p t6 chtrc
S6 thanh vien nfr
HDQT
Gi&i tinh cua Giam d6c
Dan t9c cua Giam d6c
HQ khllu cua Giam d6c
Nam thanh l�p 2011
Niim thanh I�p 2012
Nam thanh I�p 2013
trong
Cong ty TNHH l thanh vien
Cong ty TNHH 2 thanh vien
tr& !en
Cong ty c6 phfin
Unstandardized Coefficients
B Std Error 13.871 24.917 4.496 11.675 3.348** 1.557 488.226*** 70.103
68.917*** 24.966
a Dependent Variable: V6n dang ky
Bien tham chieu: Nam thanh l�p 2010, Doanh nghiep u:c nhiin
Standardized Coefficients Beta
.015 067 205 -.065 005 -.013 001 -.090 -.087 -.044 -.001 oI5 157
*: Muc y nghia 10%, **: Muc y nghia 5%, ***: Mire y nghia 1%.
134
.557 578 385 700 2.150 032 6.964 000 -1.717 086 173 863 -.321 748 036 971 -2.141 033 -2.064 039 -l.093 274 -.011 991 239 811 2.760 006
Collinearity Statistics Tolerance VIF
.584 1.712 867 1.153 979 1.021 591 1.692 892 1.121 532 1.879 599 1.669 484 2.067 478 2.094 532 l.879 180 5.560 210 4.755 262 3.824
Trang 149EJJ tai NCKH cdp tinh: Cac y€u t6 anh hu&ng ain quyit af nh adu tu va quy mo adu tu ban adu ciia doanh
nghi�p tren ilia ban tinh Gia Lai
Mo hinh h6i quy da xac djnh c6 6 biBn dQc l�p c6 sv anh huc:mg c6 y nghfa th6ng
ke d€n bi€n ph\l thUQC la V 6� dang ky cua cac doanh nghi�p dang ld kinh doanh mcri tren
dia ban tinh Gia Lai Cac bi6n s6 d9c l�p nay duqc giai thich chi ti€t nhu sau:
(i) T6ng nganh c§p 4
Trong nghien cuu nay, biBn "T6ng nganh dp 4" duqc tinh la s6 nganh dang ky
ho�t dc}ng Bi€n s6 nay c6 muc d9 tac d9ng 3,348, rue la khi cac bi€n s6 khac khong d6i,
doanh nghiep dang ky tang m9t nganh kinh doanh dp 4 thi s6 v6n dang ki kinh doanh
ban d�u tang 3,348 ty d6ng Mt'.rc tac d9ng nay c6 y nghia th6ng ke a muc y nghia 5%
V€ m�t ly thuy€t, khi doanh nghi�p tang s6 luqng nganh dang ky tir ban dfru,
doanh nghi�p se c6 xu hu&ng kinh doanh da nganh ho�c kinh doanh m9t chu6i nganh c6
lien quan t&i nganh kinh doanh chinh, chinh vi v�y s6 v6n dang ky kinh doanh ban d�u
(quy mo thanh l�p) c6 thB se tang len dB phu hqp v&i quy mo dv tinh sau nay
Xet a g6c dQ tich C\IC, viec tang s6 nganh dang ky khi€n cho s6 v6n dfru tu tang
len c6 ,thB giup cho doanh nghi�p giam thiBu rui ro pha san vi quy mo th�p Tuy nhien,
xet 6 g6c d9 nguqc l�i, doanh nghi�p dang ky qua nhi€u nganh h;1i d�n t&i rui ro v� da
d�ng h6a Co nghia la vi�c da d�ng h6a qua nhi€u nganh ngh€ khi c6 ca hQi se khi€n cho
doanh nghi�p phan tan ngu6n h;cc a nhfrng nganh minh khong c6 th€ mi;inh ho�c khong c6
lien quan t&i nganh chinh se d�n t&i cac rui ro suy giam v€ hi�u qua ho�t d9ng
Trong giai doi;in dfry m&i thanh l�p, viec dang ky nhi€u nganh ho?t d9ng nh�m
giup doanh nghi�p c6 nhi€u ca h9i dB hoi;it d9ng vi doanh nghi�p dang trong giai do?n
tham do thj trucmg Khi doanh nghi�p thanh l�p hO?t d9ng trong Jinh V\IC nao do, chu
doanh nghi�p dv ki€n se hoi;it d9ng Tuy nhien, khi da thanh l�p va ho?t d9ng (khi di vao
thi;cc t€) thi dva vao nganh thanh l�p_ ban dfru doanh nghi�p hoi;it d9ng khong hi�u qua,
kh6ng c6 thi truong ho�c c�nh tranh nhi€u, hoijc ty su�t sinh lai th�p, ho�c c6 rui ro nao
d6 D� c6 th� t6n ti;ii tren thi trucmg, doanh nghi�p phai hoi;itd9ng them nhfrng linh vvc
khac nhiim tang tinh hi�u qua cua doanh nghi�p va c6_ phep duqc nhi€u nganh thi doanh
nghi�p co nhiSu ca hQi dB kinh doanh nhiim giam b&t rui ro cho doanh nghi�p Cung c6
Trang 150D€ tai NCKH cdp tinh: Cac yiu t6 anh huang ain quyit af nh adu tu va quy mo adu tu ban adu czia doanh
nghifp tren aja ban tinh Gia Lai
th€, ho�t dQng chinh y€u cua doanh nghiep sau nay khong phai la nganh chinh ma doanh nghiep dang ky ban dfiu fli€u nay da chung minh b&ng nhi€u doanh nghiep Ian hi�n nay
CJ tren th€ gicri va CJ Viet Nam
Nhu v�y, nh&m giam bot rui ro cho doanh nghiep, doanh nghi�p nen dang ky nhiSu nganh ngh€ ho�t d9ng dS c6 th€ tim ki€m dugc nhi�u ca h9i kinh doanh va giam rui ro cho doanh nghiep
(ii) V6n gop t6 chfrc
Trong nghien cuu nay, bi€n "V6n g6p t6 chuc" th@ hi�n S\I tham gia cua cac t6 chuc vao viec thanh l�p doanh nghiep M9t sd nghien cuu nhu cua Colombo va Grilli (2005) da cho thdy nhfrng doanh nghi�p c6 dugc sµ g6p vdn tu cac t6 chuc ho?c tu cong
ty my thi quy mo thanh l?p ban dftu se lon hon K€t qua h6i quy da chi ra di�u tuong d6ng ddi voi k8t lu?n tren Bi�n "Vdn g6p t6 chuc" c6 h� s6 h6i quy rieng la 488,26 - cao nhdt so vcri cac bi€n con l�i trong mo hinh V€ y nghia th6ng ke, trong diSu ki�n cac bi�n khac khong d6i, khi "Vdn g6p t6 cnuc" tang len l ty d6ng thi s6 v6n dang ky kinh doarih bari dftu tang 488,26 ty d6ng Muc tac d9ng nay c6 y nghia th6ng ke a muc y nghia 1 % Tuy nhien, s6 li�u t�i m�u thu th?P duqc cho th§.y chi c6 4 doanh nghi�p trong t6ng s6
1097 doanh nghi�p (chi€m 0,36%) c6 thong tin v� "Vdn g6p t6 chuc" gay ra nghi ngo vB muc d9 chinh xac cua sµ tac d9ng cua bi€n "V6n g6p t6 chuc" d6i vcri v6n dang ki kinh doanh ban ddu la c6 y nghia th6ng ke khong ? muc d9 tac d9ng bao nhieu ?
Vi�c t6 chuc tham gia thanh l�p doanh nghiep se lam tang quy mo thanh l�p ban dfm cua doanh nghi�p Khi t6 chuc tham gia c6 cac hinh thuc nhu: Lien doanh, cf> phftn, thanh l�p cong ty con, thanh l�p chi nhanh, T6 chuc thuong c6 ti€m l\tC rn�nh hO'n ca nhan nen vi�c t6 chuc tham gia thanh l�p doanh nghi�p se g6p phftn tang quy mo cua doanh nghiep mcri
136