Đây là giáo án (kế hoạch) chủ đề môn Lịch sử 6. Chủ đề Nhà nước Văn Lang. Giáo án được soạn theo chủ đề công văn hướng dẫn 3280 của Bộ giáo dục. kế hoạch theo 5 bước mới nhất. Từng phần có bảng mô tả chủ đề. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng... Đề kiểm tra đánh giá chủ đề có ma trận theo yêu cầu mới nhất của Bộ giáo dục cho năm học 2020 2021.
Trang 1Chủ đề: NƯỚC VĂN LANG
( 02 tiết)
A NỘI DUNG CHỦ ĐỀ
I.Sự thành lập nhà nước Văn Lang
1 Sự thành lập nước Văn Lang
2.Tổ chức nhà nước Văn Lang
II Đời sống cư dân Văn Lang
1.Nông nghiệp và các nghề thủ công
2.Đời sống của cư dân Văn Lang
a Đời sống vật chất
b Đời sống tinh thần
B MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Điều kiện ra đời của nước Văn Lang: sự phát triển sản xuất, làm thủy lợi và giải quyết
các vấn đề xung đột
- Sơ lược về nước Văn Lang, tổ chức nhà nước, đời sống vật chất (ăn, ở, đi lại…), đời
sống tinh thần (lễ hội, tín ngưỡng) của cư dân
2 Kỹ năng:
- Luyện kĩ năng sử dụng bản đồ, lập sơ đồ.
- Kĩ năng thu thập và khai thác thông tin, tư liệu phục vụ học tập.
- Rèn luyện kỹ năng phân tích, tổng hợp, nhận xét các sự kiện.
3 Thái độ
- Nâng cao ý thức tôn trọng, giữ gìn, bảo vệ và phát huy những giá trị di sản văn hóa, bồi dưỡng lòng yêu quê hương, đất nước, ý thức tự hào, tự tôn dân tộc
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, sử dụng ngôn
ngữ, giao tiếp
- Năng lực chuyên biệt của bộ môn: Tái hiện sự kiện, so sánh, quan sát, vận dụng, liên hệ
kiến thức lịch sử đã học để giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra; thông qua sử dụng ngôn ngữ thể hiện chính kiến của mình về vấn đề lịch sử
Trang 2III XÁC ĐỊNH VÀ MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ YÊU CẦU
I.Sự thành lập
nhà nước Văn
Lang
Biết được điều kiện ra đời, thời gian, địa điểm thành lập nhà nước Văn Lang
Giải thích được nước Văn Lang
ra đời trong hoàn cảnh phuc tạp
Vẽ được sơ đồ bộ máy nhà nước
-Nhận xét được tổ
chức bộ máy nhà nước thời Văn Lang
II Đời sống
cư dân Văn
Lang
-Biết được nghề
nông nghiệp, thủ công nghiệp của cư dân Văn Lang
-Biết được đời
sống vật chất tinh thần của cư dân Văn Lang
Giải thích được việc tìm được trống đồng ở nhiều nơi thể hiện điều gì
-Giải thích được
ý nghĩa sự ra đời của nhà nước Văn Lang
- Hiểu được vì
sao cư dân văn Lang ở nhà sàn
-Mô tả trống đồng Đông sơn qua quan sát tranh ảnh
Nhận xét được đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang?
IV BIÊN SOẠN CÁC CÂU HỎI/BÀI TẬP
A Câu hỏi cấp độ nhận biết
1.Nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh nào? Tên đầu tiên? Đóng đô ở đâu? Do ai đứng đầu?
2.Trình bày về tình hình nông nghiệp và các nghề thủ công của cư dân Văn Lang?
3 Em hãy điểm lại những nét chính trong đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn
Lang ?
B Câu hỏi cấp độ thông hiểu
1.Vì sao nước nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh phức tạp?
2 Em hãy giải thích việc tìm được trống đồng ở nhiều nơi thể hiện điều gì?
Trang 33 Nước Văn Lang ra đời có ý nghĩa như thế nào đối với người Việt Nam chúng ta?
4.Vì sao cư dân văn Lang ở nhà sàn?
C Câu hỏi cấp độ vận dụng thấp
1.Vẽ được sơ đồ bộ máy nhà nước thời Văn Lang?
2.Mô tả trống đồng Đông sơn qua quan sát tranh ảnh
D Câu hỏi cấp độ vận dụng cao
1 Em có nhận xét gì về tổ chức bộ máy nhà nước thời Văn Lang?
2.Nhận xét được đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang?
V CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1.Chuẩn bị của giáo viên
- Giáo án
-Tài liệu + Bản đồ VN, tranh ảnh, hiện vật phục chế, Sơ đồ tổ chức nhà nước thời Hùng
Vương, truyện tranh Sơn Tinh- Thủy Tinh, Bánh chưng bánh giày,
- Phiếu học tập.
2 Chuẩn bị của học sinh
- Đọc trước sách giáo khoa.
- Chuẩn bị nội dung sẵn nội dung mà GV giao về nhà trong tiết trước
VI TỒ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ ( linh động)
3 Bài mới
3.1 Hoạt động khởi động
- Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được đó làđiều kiện ra đời nhà nước, tổ chức nhà nước Văn Lang để đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới
Trang 4- Phương thức:
+Thuyết trình, trực quan, phát vấn
+Hoạt động: cá nhân
Giáo viên cho học sinh quan sát các hình ảnh và yêu cầu trả lời câu hỏi dưới đây:
+Em hãy cho biết nội dung của các bức tranh
+ Những hình ảnh đó gợi cho em liên tưởng đến những chuyển biến gì của người dân Việt Cổ?
+ Em có hiểu biết gì về chuyển biến trong sản xuất và xã hội người dân Việt Cổ?
Dự kiến sản phẩm
+ Bốn hình ảnh này là: những chuyển biến tiến bộ của công cụ sản xuất
+ Đó là những hình ảnh tiêu biểu cho ngành kinh tế cơ bản của dân Việt Cổ thời xưa là nông nghiệp
Giáo viên nhận xét và vào bài mới: Đó là những chuyển biến lớn trong sản xuất và xã hội dẫn đến sự kiện có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với người dân Việt Cổ là sự ra đời của nhà nước Văn Lang, mở đầu cho một thời đại của dân tộc Nhà nước ra đời trong hoàn cảnh nào? Tổ chức của nhà nước ra sao? Chúng ta tìm hiểu qua nội dung bài học hôm nay
Trang 53.2 Hoạt động hình thành kiến thức
I.Sự thành lập nhà nước Văn Lang
Hoạt động 1 Sự thành lập nước Văn Lang
-Mục tiêu: HS biết được những điều kiện ra đời của Nhà nước Văn Lang
-Phương thức
+Trực quan, phát vấn, đàm thoại
+Hoạt động cặp đôi/nhóm
GV cho HS đọc sgk+dung BĐ Việt
Nam
? Vào khoảng cuối TK VIII - đầu
TK VII TCN, ở đồng bằng Bắc Bộ
và Bắc Trung Bộ đã có thay đổi gì
lớn ?
? Theo em truyện Sơn Tinh và
Thủy Tinh nói lên hành động gì
của nhân dân ta thời đó ?
? Để chống lại sự khắc nghiệt của
thiên nhiên, người Việt cổ đã làm
gì?
?Quan sát hình 31, 32 SGK, em có
suy nghĩ gì về vũ khí ở các hình
này và liên hệ đến truyện Thánh
Gióng?
?Tai sao nước Văn Lang ra đời
trong hoàn cảnh khá phức tạp
Dự kiến sản phẩm
+Hình thành những bộ lạc lớn.
+Sản xuất phát triển.
+Mâu thuẫn giàu nghèo đã nảy
sinh
+Nông nghiệp gặp khó khăn.
- Nói lên sự cố gắng cuả nhân dân
trong việc chống lũ lụt, bảo vệ sản
HS đọc bài+quan sát LĐ, tranh ảnh
Các nhóm thực hiện theo y/c của GV Nhóm cử đại diện trình bày sản phẩm
1.Sự thành lập nước Văn Lang
- Khoảng các TK VIII - TK
VII TCN, ở đồng bằng Bắc
Bộ và Bắc Trung Bộ đã hình thành những bộ lạc lớn
- Sản xuất phát triển, mâu
thuẫn giàu nghèo đã nảy sinh
- Giải quyết vấn đề trị thủy,
bảo vệ mùa màng
-Giải quyết xung đột giữa
các bộ lạc Lạc Việt
Nhà nước Văn Lang ra đời
Trang 6xuất nông nghiệp.
- Các bộ lạc, chiềng, chạ đã liên kết
với nhau và bầu ra người có uy tín
để tập hợp nhân dân các bộ lạc
chống lũ lụt, bảo vệ mùa màng và
cuộc sống
- Trong câu truyện, nhà vua kêu
gọi nhân tài để chống giặc Ân,
Thánh Gióng đã lớn lên rất nhanh
để ra trận đánh giặc ⟹ thể hiện ý
thức tự vệ của dân tộc
-Roi sắt, ngựa sắt, áo ráp sắt
⟹ thể hiện vũ khí bằng kim loại
đã được sử dụng ở thời kì đó
-Ngoài xung đột giữa các Lạc Việt
với các tộc người khác còn xảy ra
xung đột giữa các bộ lạc Lạc Việt
với nhau Để có cuộc sống yên ổn
cần phải chấm dứt các xung đột đó
GV nhận xét, chốt ý
GV cho HS hoạt động nhóm ( hoàn
thành vào bảng sau)
Địa bàn
Thời gian
Đóng đô
Tên nước
Đứng đầu nhà
nước
? Sự tích Âu Cơ - Lạc Long Quân
nói lên điều gì ?
Dự kiến sản phẩm
Địa bàn cư trú Bộ lạc Văn
Lang cư trú trên vùng đất
Các nhóm thực hiện theo y/c của GV Nhóm cử đại diện trình bày sản phẩm
- Địa bàn cư trú: Bộ lạc Văn
Lang cư trú trên vùng đất ven sông Hồng
-Vào khoảng thế kỷ VII
TCN thủ lĩnh Văn Lang đã hợp nhất các bộ lạc, tự xưng
là Hùng Vương
-Đóng đô ở Bạch Hạc (Việt Trì - Phú Thọ), đặt tên nước
là Văn Lang
-Đứng đầu nhà nước: là
Hùng Vương
Trang 7Thời gian Vào khoảng
thế kỷ VII TCN
(Việt Trì - Phú
Thọ), Tên nước Văn Lang
Đứng đầu nhà
nước
Hùng Vương
-Sự ủng hộ của mọi người và vị trí
của nhà nước Văn Lang ở vùng
cao
GV nhận xét, chốt ý
Hoạt động 2 Nhà nước Văn Lang dược tổ chức như thế nào.
- Mục tiêu:
+Biết được những nét chính về tổ chức bộ máy nhà nước Văn Lang
+Vẽ được sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước Văn Lang
+Nhận xét được tổ chức bộ máy nhà nước Văn Lang
- Phương thức:
+Trực quan, phát vấn, thuyết trình, phân tích
+Hoạt động nhóm/cặp đôi
HS đọc sgk+Sử dụng khung sơ đồ
tổ chức bộ máy nhà nước Văn
Lang.Tổ chức HS thảo luận trả lời
các câu hỏi
? Sau khi nhà nước Văn Lang ra
đời, Hùng Vương tổ chức nhà
nước như thế nào ?HS lên vẽ sơ
đồ?
HS đọc bài+quan sát, tranh ảnh
Các nhóm thực hiện theo y/
c của GV Nhóm cử đại diện trình bày sản phẩm
2 Nhà nước Văn Lang dược tổ chức như thế nào?
- Chính quyền trung ương:
Vua, lạc hầu, lạc tướng
- Địa phương: chiềng, chạ
Đơn vị hành chính: nước
Trang 8-?Nhà nước Văn Lang còn đơn
giản như thế nào ?
?Nhà nước Văn Lang được chia
thành mấy cấp với những chức vụ
gì?
?Ai là người giải quyết mọi việc ?
?Em có nhận xét gì về nhà nước
thời Hùng vương?
?Sự ra đời của nhà nước Văn
Lang có ý nghĩa như thế nào đối
với người Việt Nam chúng ta?
Dự kiến sản phẩm
- HS vẽ sơ đồ theo sgk
- Chưa có quân đội và luật pháp.
-Nhà nước Văn Lang được chia
thành 3 cấp:
+Trung ương: Hùng vương đứng
đầu có Lạc hầu, lạc tướng
giúpviệc
+ Bộ do lạc tướng đứng đầu
+Làng, bản (chiềng chạ) do Bồ
chính đứng đầu.
- Người có quyền cao nhất là Vua
Hùng Vương
- Rất đơn giản, chỉ có vài chức
quan, chưa có quân đội, luật pháp,
nhưng đã có các cấp từ trung
ương đến làng xã, có người chỉ
huy tất cả và người chỉ huy từng
bộ phận
- Chứng tỏ cách đây hơn 2500
năm, người Việt Nam chúng ta đã
có 1 nước riêng do mình làm chủ
và do mình thành lập, không còn
bộ, chia nước làm 15 bộ, dưới là chiềng, chạ
- Vua nắm mọi quyền hành
trong cả nước, đời đời cha truyền con nối và đều gọi là Hùng Vương
-Nhà nước Văn Lang tuy
chưa có luật pháp, quân đội, nhưng đã là một tổ chức chính quyền cai quản cả nước
Trang 9những làng bản, chiềng, chạ.
II Đời sống của cư dân Văn Lang
Hoạt động 1 Nông nghiệp và các nghề thủ công
- Mục tiêu: HS biết được kinh tế nông nghiệp và các nghề thủ công của cư dân Văn Lang
- Phương thức:
+Trực quan, phát vấn, thuyết trình, phân tích
+Hoạt động nhóm/cặp đôi
- HS đọc mục 1 SGK, sử dụng H.33
bài 11+H.36 thực hiện các yêu cầu
sau
Quan sát H33, bài 11
?GV cho hs xem đồ phục chế.Người
Văn Lang xới đất để gieo, cấy bằng
công cụ gì ?
?Trong nông nghiệp, cư dân Văn
Lang biết làm những nghề gì ?
? Cư dân Văn Lang biết làm những
nghề thủ công nào?
?Quan sát hình 36, 37, 38/ SGK:
Theo em, nghề thủ công nào phát
triển nhất thời bấy giờ ?
?Theo em, việc tìm thấy trống đồng
ở nhiều nơi trên đất nước ta và ở cả
nước ngoài đã thể hiện điều gì?
?HS quan sát ảnh mô tả trống đồng?
Dự kiến sản phẩm
- Công cụ xới đất của họ là các lưỡi
cày bằng đồng
- Trong nông nghiệp: sgk
- Làm gốm, dệt vải, lụa, xây nhà,
đóng thuyền
HS đọc bài+quan sát, tranh ảnh
Các nhóm thực hiện theo y/c của GV Nhóm cử đại diện trình bày sản phẩm
1.Nông nghiệp và các nghề thủ công
a Nông nghiệp:
-Thóc lúa đã trở thành lương thực chính, ngoài ra còn biết trồng khoai, đậu,
cà, bầu, bí
- Trồng dâu, đánh cá, chăn nuôi gia súc
b Nghề thủ công:
- Làm đồ gốm, dệt vải, lụa,
xây nhà, đóng thuyền… phát triển
-Nghề luyện kim được
chuyên môn hoá
- Biết rèn sắt.
Trang 10- Nghề luyện kim được chuyên môn
hoá cao
- Chứng tỏ đây là thời kỳ đồ đồng và
nghề luyện kim rất phát triển
- Mô tả trống đồng
+ Chính giữa mặt trống là hình ngôi
sao nhiều cánh tượng trưng cho
thần Mặt Trời
+ Những vòng tròn đồng tâm mô tả
trang phục, lễ hội, trò chơi và
những đường hoa văn trang trí tinh
xảo
GV nhận xét, đnáh giá ản phẩm HS
Hoạt động 2.Đời sống của cư dân Văn Lang
-Mục tiêu :Trình bày được đời sống vật chất và đời sống tinh thần của cư dân Văn Lang
- Phương thức:
+Trực quan, Phát vấn, thuyết trình, phân tích
+Hoạt động nhóm/cặp đôi
Các nhóm đọc mục 2 SGK thảo luận
và thực hiện các yêu cầu sau:
? Trình bày những nét chính trong đời
sống vật chất của cư dân Văn Lang
( theo mẫu)
?Tại sao người dân Văn Lang lại ở
nhà sàn ?
Đời sống Nội dung
Ở
Ăn
Mặc
Đi lại
Dự kiến sản phẩm
Đời sống Nội dung
HS đọc bài+quan sát, tranh ảnh
Các nhóm thực hiện theo y/c của GV Nhóm
cử đại diện trình bày sản phẩm
2.Đời sống của cư dân Văn Lang
a.Đời sống vật chất
- Ở nhà sàn mái cong hình
thuyền hay mái tròn hình mui thuyền làm bằng gỗ, tre, nứa…
- Ăn cơm nếp, cơm tẻ, rau,
thịt, cá
-Mặc:
+Nam: đóng khố, mình trần,
đi chân đất + Nữ: mặc váy, áo xẻ giữa,
có yếm che ngực
Trang 11Ở Nhà sàn
Ăn Cơm nếp, cơm tẻ,
rau, cà, thịt, cá Mặc +Nam: đóng khố,
mình trần, đi chân đất
+Nữ: mặc váy, áo xẻ giữa, có yếm che ngực
Đi lại Chủ yếu bằng thuyền
- Chống thú dữ, tránh ẩm thấp.
? Xã hội Văn Lang gồm mấy tầng
lớp?
? Sau những ngày lao động mệt nhọc
cư dân Văn Lang làm gì?
? Trong các ngày lễ hội họ thường
làm gì?
?Các truyện Trầu cau, Bánh chưng,
bánh giầy cho ta biết thời Văn Lang
có những phong tục gì ?
?Tín ngưỡng của cư dân Văn Lang ra
sao?
?Hãy cho biết những điểm mới trong
đời sống tinh thần của cư dân Văn
Lang ?
? Em có nhận xét gì về đời sống vật
chất và tinh thần của cư dân Văn
Lang?
Dự kiến sanr phẩm
- Xã hội chia thành 3 tầng lớp: những
người quyền quý, dân tự do, nô tì
- Tổ chức lễ hội, vui chơi, ca hát,
nhảy múa, đua thuyền
Các nhóm thực hiện theo y/c của GV Nhóm
cử đại diện trình bày sản phẩm
-Đi lại chủ yếu bằng thuyền
b.Đời sống tinh thần
- Xã hội chia thành 3 tầng
lớp: những người quyền quý, dân tự do, nô tì
-Thường tổ chức lễ hội, vui
chơi
- Cư dân Văn Lang có một số
phong tục, tập quán như làm bánh chưng, bánh giầy, xăm mình, nhuộm răng, ăn trầu
-Tín ngưỡng:
+Thờ cúng các lực lượng tự nhiên
+Chôn người chết cùng công
cụ, đồ trang sức
- Có khiếu thẩm mỹ cao.
->Tạo nên tình cảm cộng đồng sâu sắc
Trang 12- Đánh trống đồng cầu mưa thuận, gió
hòa…
- Người Văn Lang đã biết ăn trầu
cau, gói bánh chưng, bánh giầy trong
những ngày lễ hội, ngày Tết để thờ
cúng ông bà, tổ tiên
- Thờ cúng các lực lượng tự nhiên:
Mặt trời, Mặt trăng, đất, nước… chôn
người chết
- Những điểm mới trong đời sống
tinh thần của cư dân Văn Lang
+Biết tổ chức lễ hội
+Có khiếu thẩm mỹ cao
+Chôn người chết
- Nhận xét: Đời sống của cư dân Văn
Lang xuất phát từ điều kiện tự nhiên
và nền kinh tế Chính vì vậy, đời sống
vật chất và tinh thần của họ khá
phong phú, đã hoà quyện vào nhau,
tạo nên tình cảm cộng đồng sâu sắc
trong con người Lạc Việt Đó chính
là cở sở nguồn gốc hình thành nên
nền văn minh sông Hồng, tạo nên
những giá trị văn hóa truyền thống
của dân tộc Việt Nam
GV nhận xét, đánh giá sản phẩm
3.4.Hoạt động luyện tập
- Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh
hội ở hoạt động hình thành kiến thức về những nét chính điều kiện ra đời nhà nước Văn Lang và tổ chức bộ máy nhà nước Văn Lang về đời sống vật chất và đời sống tinh thần của cư dân Văn Lang
- Phương thức: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân
+ Phần trắc nghiệm khách quan
Câu 1 Đứng đầu nhà nước Văn Lang là ai?
A An Dương Vương B Hùng Vương