(Bài thảo luận kinh tế vi mô) cung, cầu và giá cả thị trường lúa gạo việt nam

(Bài thảo luận Kinh tế vi mô) Cung, cầu và giá cả thị trường lúa gạo Việt Nam (Bài thảo luận Kinh tế vi mô) Cung, cầu và giá cả thị trường lúa gạo Việt Nam (Bài thảo luận Kinh tế vi mô) Cung, cầu và giá cả thị trường lúa gạo Việt Nam (Bài thảo luận Kinh tế vi mô) Cung, cầu và giá cả thị trường lúa gạo Việt Nam (Bài thảo luận Kinh tế vi mô) Cung, cầu và giá cả thị trường lúa gạo Việt Nam (Bài thảo luận Kinh tế vi mô) Cung, cầu và giá cả thị trường lúa gạo Việt Nam (Bài thảo luận Kinh tế vi mô) Cung, cầu và giá cả thị trường lúa gạo Việt Nam (Bài thảo luận Kinh tế vi mô) Cung, cầu và giá cả thị trường lúa gạo Việt Nam (Bài thảo luận Kinh tế vi mô) Cung, cầu và giá cả thị trường lúa gạo Việt Nam (Bài thảo luận Kinh tế vi mô) Cung, cầu và giá cả thị trường lúa gạo Việt Nam (Bài thảo luận Kinh tế vi mô) Cung, cầu và giá cả thị trường lúa gạo Việt Nam

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KẾ TOÁN KIỂM TOÁN

TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VI MÔ

Đề tài: Cung, cầu và giá cả thị trường lúa gạo Việt Nam

Giảng viên hướng dẫn : Ths Nguyễn Thị Lệ

Sinh viên thực hiện : Nhóm 5

Lớp : K56D1, K56D2

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KẾ TOÁN KIỂM TOÁN

Tiểu luận môn: Kinh tế vi mô

Đề tài : “Cung, cầu và giá cả thị trường của lúa gạo Việt Nam”

DANH SÁCH NHÓM:

1 Bùi Thị Lan Hương

2 Nguyễn Lan Hương

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 4

CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT LIÊN QUAN ĐẾN VẤN ĐỀ CUNG CẦU 5 I Cầu (Demand) 5

1 Khái niệm 5

2 Quy luật cầu 5

3 Tác động của các yếu tố tới cầu 5

II Cung (Supply) 7

1 Khái niệm 7

2 Quy luật cung 7

3 Tác động của các yếu tố tới cung 7

III Cân bằng thị trường 9

1 Vượt cầu 9

2 Vượt cung 9

3 Trạng thái cân bằng thị trường 10

IV Vận dụng cung cầu 10

1 Biện pháp can thiệp trực tiếp 10

2 Biện pháp can thiệp gián tiếp 11

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 13

I Nguồn cung trên thị trường gạo Việt Nam 13

1 Diện tích và sản lượng lúa thực tế 13

2 Những yếu tố ảnh hưởng đến cung 15

II Người tiêu dùng trên thị trường gạo Việt Nam 17

1 Sản lượng gạo tiêu thụ thực tế 17

2 Những yếu tố ảnh hưởng đến cầu 19

CHƯƠNG III MỘT SỐ GIẢI PHÁP CÂN BẰNG THỊ TRƯỜNG .23 I Thời cơ và thách thức 23

1 Thời cơ 23

2 Thách thức 23

II Các giải pháp cần thực hiện 23

KẾT LUẬN 2

LỜI NÓI ĐẦU

Việt Nam là một nước có nền văn minh lúa nước từ lâu đời Từ xa xưa, trong suốt

quá trình xây dựng và phát triển đất nước, Việt Nam chủ yếu dựa vào nền nông

nghiệp để phát triển, trong đó gạo là lương thực chính và khó có thể thay thế Theo

tài liệu của Chương trình điều tra mức sống của dân Việt Nam sống trong nước

trong năm 1992-1993, cơm là thức ăn chính của 99.9% hộ dân Việt Nam và gạo

đóng góp đến gần ba phần tư số năng lượng thức ăn của người Việt Nam (GSO,

1995) Công việc trồng lúa đã tạo ra tiền của cho dân chúng để trang trải cho các chi

tiêu của cuộc sống Ngành sản xuất lúa gạo là ngành sản xuất căn bản của nông

nghiệp Việt Nam từ xưa cho tới ngày nay Ngành sản xuất này trong 30 năm qua đã

đạt nhiều kết quả và thành công quan trọng và chuyển Việt Nam từ một nước nhập

khẩu qua xuất khẩu lúa gạo Qua đó ta có thể thấy được tầm quan trọng của gạo

trong nền knh tế quốc dân cũng như việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, đáp

ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu Gần đây, thị trường gạo Việt Nam đang rất

được quan tâm do giá cả biến động cũng như những tin đồn xung quanh chủ đề chất

lượng và thương hiệu gạo

Xuất phát từ vai trò thiết thực và những ảnh hưởng của gạo đối với đời sống con

người cũng như với sự phát triển của nền kinh tế đất nước, nhóm 5 chúng em quyết

định chọn đề tài “Cung, cầu và giá cả thị trường gạo Việt Nam” Với đề tài này

chúng em đã cùng nhau thảo luận để có thêm những hiểu biết về các đặc điểm cũng

như những biến động về giá cả, về diễn biến của thị trương gạo ở một số giai đoạn

nhất định

Đối tượng nghiên cứu là biến động giá gạo Việt Nam, quy luật cung cầu của thị

trường, thị hiếu người tiêu dùng và những chính sách của Nhà nước trong việc nâng

cao chất lượng hạt gạo Việt Phạm vi nghiên cứu: giá cả thị trường gạo trong 5 năm

gần đây

Do kiến thức tích lũy còn chưa nhiều nên bài tiểu luận còn nhiều thiếu sót Chúng

em rất mong nhận được được sự góp ý của cô giáo đối với bài viết này Chúng em

xin trân trọng cảm ơn!

Nhóm 5

CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT LIÊN QUAN ĐẾN VẤN ĐỀ CUNG CẦU

Quy luật cung cầu là một trong những quy luật quan trọng của nền kinh tế Phântích cung cầu là một trong những phương pháp phân tích kinh tế vi mô cơ bản.Những khái niệm về cung cầu là một trong những phương tiện quan trọng để hiểubiết nền kinh tế và cần thiết đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng để đưa raquyết định đúng đắn

I Cầu (Demand)

1 Khái niệm

Cầu là số lượng hàng hóa và dịch vụ mà người mua có khả năng mua và sẵn sàng mua ở các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định.

sàng mua và có khả năng mua ở mức giá đã cho trong một thời gian nhất định.

2 Quy luật cầu

Lượng cầu về hàng hóa, dịch vụ có mối liên hệ nghịch chiều với giá cả (P) Nếugiá hàng hóa giảm, các yếu tố khác không đổi, thì người tiêu dùng sẽ mua hàngnhiều hơn, và ngược lại

3 Tác động của các yếu tố tới cầu

Giá

Người tiêu dùng sẽ mua nhiều hàng hóa hoặc dịch vụ hơn nếu như giá của hànghóa hoặc dịch vụ đó giảm xuống trong điều kiện các yếu tố khác không đổi Theonhư luật cầu thì đường cầu là đường nghiêng xuống về phía bên phải

Thu nhập của người tiêu dùng

Khi thu nhập tăng, cầu đối với hầu hết các hàng hóa đều gia tăng vì với thu nhậpcao hơn người tiêu dùng thường có xu hướng mua hàng hóa nhiều hơn Tuy nhiên,cũng có những ngoại lệ, tùy thuộc vào tính chất của hàng hóa, như được trình bàydưới đây

Cầu đối với loại hàng hóa thông thường sẽ tăng khi thu nhập của người tiêu dùng tăng Ngược lại, cầu đối với hàng hóa thứ cấp (hay còn gọi là cấp thấp) sẽ giảm khi

thu nhập của người tiêu dùng tăng Khi thu nhập thay đổi, người tiêu dùng sẽ thay đổinhu cầu đối với các loại hàng hóa Điều này sẽ tạo nên sự dịch chuyển của đường cầu(Hình 2) Trình bày sự dịch chuyển của đường cầu do ảnh hưởng của thu nhập có tínhđến tính chất của hàng hóa Đường cầu đối với hàng hóa thông thường sẽ dịch chuyển

về phía phải khi thu nhập của người tiêu dùng tăng lên; ngược lại, đường cầu đối vớihàng hóa cấp thấp sẽ dịch chuyển về phía trái khi khi thu nhập của người tiêu dùngtăng lên

Một loại hàng hóa có thể vừa là hàng hóa thông thường và vừa là hàng hóa cấpthấp Cùng với sự gia tăng của thu nhập của người tiêu dùng theo thời gian, mộthàng hóa, dịch vụ là hàng bình thường hôm nay có thể trở thành một hàng thứ cấptrong tương lai

Việc nghiên cứu sự thay đổi của nhu cầu khi thu nhập của người tiêu dùng thay đổi

có ý nghĩa trong việc hoạch định kế hoạch sản xuất và phân bổ tài nguyên của mộtnền kinh tế Tập quán tiêu dùng sẽ thay đổi khi thu nhập thay đổi Do vậy, cơ cấuhàng hóa sản xuất ra cũng phải thay đổi theo để phù hợp với nhu cầu mới Có nhưvậy, sự phân bổ tài nguyên trong xã hội mới có hiệu quả và tránh được lãng phí

Giá của các hàng hóa có liên quan

Hàng hóa thay thế: Hàng hóa thay thế là những loại hàng hóa cùng thỏa mãn một

nhu cầu (nhưng có thể mức độ thỏa mãn là khác nhau) Thông thường, hàng hóathay thế là những loại hàng hóa cùng công dụng và cùng chức năng nên người tiêudùng có thể chuyển từ mặt hàng này sang mặt hàng khác khi giá của các mặt hàng

này thay đổi Cầu đối với một loại hàng hóa nào đó sẽ giảm (tăng) đi khi giá của

(các) mặt hàng hóa thay thế của nó giảm (tăng), nếu các yếu tố khác là không đổi Hàng hóa bổ sung: Hàng hóa bổ sung là những hàng hóa được sử dụng song

hành với nhau để bổ sung cho nhau nhằm thỏa mãn một nhu cầu nhất định nào đó

Cầu đối với một loại hàng hóa nào đó sẽ giảm (tăng) khi giá của (các) hàng hóa bổ sung của nó tăng (giảm), nếu các yếu tố khác không đổi.

Giá của chính hàng hóa đó trong tương lai

Cầu đối với một hàng hóa, dịch vụ còn có thể phụ thuộc vào sự dự đoán củangười tiêu dùng về giá của hàng hóa, dịch vụ đó trong tương lai Việc người dân đổ

xô mua đất đai trong thời gian gần đây là do họ dự đoán giá đất đai sẽ gia tăng trongthời gian tới khi nhu cầu về đất để sinh sống và đô thị hóa gia tăng Thông

thường, người tiêu dùng sẽ mua nhiều hàng hóa, dịch vụ hơn khi họ dự đoán giá

trong tương lai của hàng hóa, dịch vụ đó tăng và ngược lại.

Thị hiếu của người tiêu dùng

Thị hiếu là sở thích của người tiêu dùng Sở thích của người tiêu dùng có thể chịuảnh hưởng của phong tục, tập quán, môi trường văn hóa - xã hội, thói quen tiêu

dùng, v.v của người tiêu dùng Khi những yếu tố này thay đổi, nhu cầu đối với một

số loại hàng hóa cũng đổi theo

Quy mô thị trường

Số người tiêu dùng trên thị trường đối với một hàng hóa, dịch vụ cụ thể nào đó

có ảnh hưởng quan trọng đến cầu đối với hàng hóa, dịch vụ đó

Cung hàng hóa là số lượng hàng hóa và dịch vụ mà người bán có khả năng bán

và sẵn sàng bán ở các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định.

và có khả năng bán ở mức giá đã cho trong một thời gian nhất định.

2 Quy luật cung

Cung hàng hóa, dịch vụ có mối quan hệ cùng chiều với giá cả Nếu giá tăng vàcác yếu tố khác không đổi, nhà sản xuất sẽ cung ứng nhiều hơn và ngược lại

3 Tác động của các yếu tố tới cung

Giá

Người bán sẽ bán nhiều hàng hóa hoặc dịch vụ hơn nếu như giá của hàng hóahoặc dịch vụ đó tăng lên trong điều kiện các yếu tố khác không đổi Theo như luậtcung thì đường cung là đường nghiêng lên về phía bên phải như đã minh hoạ ở trên

Trình độ công nghệ được sử dụng

Khi công nghệ sản xuất được cải tiến, khả năng của nhà sản xuất được mở rộnghơn Nhà sản xuất sử dụng ít đầu vào hơn nhưng có thể sản xuất ra sản lượng nhiều

hơn trước Do vậy, nhà sản xuất sẽ cung ứng nhiều hàng hóa, dịch vụ hơn tại mỗimức giá Khi đó, đường cung dịch chuyển sang phía phải Sự dịch chuyển của đườngcung sang phải cho thấy rằng tại mỗi mức giá cho trước, lượng cung cao hơn so vớiban đầu.

Giá cả của các yếu tố đầu vào

Để tiến hành sản xuất, các doanh nghiệp cần mua các yếu tố đầu vào trên thị

trường các yếu tố sản xuất như lao động, xăng dầu, điện, nước, v.v Giá cả của các

yếu tố đầu vào quyết định chi phí sản xuất của các doanh nghiệp Giá cả của các yếu

tố đầu vào giảm xuống sẽ khiến cho các nhà sản xuất có thể sản xuất nhiều sản phẩmtại mỗi mức giá nhất định Khi đó, đường cung sẽ dịch chuyển sang phải Giá cả cácyếu tố đầu vào cao hơn sẽ làm chi phí sản xuất gia tăng Khi đó, các nhà sản xuất sẽcảm thấy kém hấp dẫn hơn khi sản xuất vì có thể lợi nhuận sẽ thấp hơn và do vậy sẽcắt giảm sản lượng Sự tác động của việc tăng lên của giá cả các yếu tố đầu vào đốivới sự dịch chuyển của đường cầu được minh họa trong hình sau:

Giá cả của mặt hàng đó trong tương lai (dự báo)

Tương tự như người tiêu dùng, các nhà sản xuất cũng dựa vào sự dự báo giá trongtương lai để ra các quyết định về cung ứng hàng hóa Thông thường, các nhà sản xuất

sẽ cung ứng nhiều hơn nếu dự báo giá hàng hóa trong tương lai sẽ giảm xuống và

ngược lại sẽ cung ít đi nếu giá tăng, giả sử các yếu tố khác không đổi Khi giá trong

tương lai tăng lên, các doanh nghiệp có lẽ sẽ dự trữ lại hàng hóa và trì hoãn việc bántrong hiện tại để có thể kiếm được lợi nhuận cao trong tương lai khi giá tăng

Chính sách thuế và các quy định của chính phủ

Chính sách thuế của chính phủ là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến cung củacác nhà sản xuất Ngoài thuế, các quy định, chính sách khác của chính phủ cũng cóảnh hưởng lớn đến cung

Điều kiện tự nhiên và các yếu tố khách quan khác

Việc sản xuất của các doanh nghiệp có thể gắn liền với các điều kiện tự nhiên

như đất, nước, thời tiết, khí hậu, v.v Sự thay đổi của các điều kiện này có thể tác

động đến lượng cung của một số loại hàng hóa nào đó trên thị trường

III Cân bằng thị trường

1 Vượt cầu

Vượt cầu tồn tại khi lượng cầu lớn hơn lượng cung ở một mức giá xác định Khivượt cầu xảy ra, người mua có khuynh hướng cạnh tranh nhau để mua được sảnphẩm ở mức giá đó với lượng cung hạn chế Do đó trên thị trường có thể xảy ra sựđiều chỉnh các mức giá khác nhau một cách tự động dù lượng cung không đổi Tạimức giá vượt cầu có thẻ xảy ra hai tình hướng:

(1) Lượng cầu giảm vì người mua có thể chọn sản phẩm thay thế;

(2) Lượng cung tăng do người cung ứng bán được giá cao hơn và họ tăng sảnlượng khi giá tăng

Từ đó ta có thể kết luận khi lượng cầu vượt lượng cung, giá có khuynh hướngtăng lên Khi giá trong thị trường tăng, lượng cầu giảm và lượng cung tăng cho đếnkhi lượng cung bằng lượng cầu, thị trường đạt trạng thái cân bằng

2 Vượt cung

Vượt cung tồn tại khi lượng cung lớn hơn lượng cầu ở một mức giá xác định.Khi vượt cung xảy ra, trên thị trường có khuynh hướng điều chỉnh các mức giá khácnhau một cách tự động với lượng cung không đổi Chẳng hạn người bán sẽ giảm giá

để khuyến khích người mua mua hàng bằng các chính sách khuyến mãi, giảm giá.Tình trạng vượt cung sẽ gây ứ đọng hàng hóa, do đó để giải quyết lượng hàng ứđọng này người bán buộc phải giảm giá hoặc giảm lượng cung hoặc cả hai Tiếntrình điều chỉnh lượng và giá cung cầu này sẽ còn tiếp tục cho đến khi tình trạngvượt cung không còn nữa

Từ đó ta có thể kết luận khi lượng cung vượt lượng cầu, giá có khuynh hướnggiảm xuống Khi giá giảm lượng cung chắc chắn sẽ giảm, lượng cầu chắn chắn sẽtăng lên cho đến khi lượng cung bằng với lượng cầu, thị trường đạt trạng thái cânbằng

3 Trạng thái cân bằng thị trường

Mức giá của thị trường trong trạng thái cân bằng ta gọi là giá cân bằng Giá cânbằng là mức giá mà tại đó số lượng sản phẩm mà người mua muốn mua đúng bằng

Lượng hàng hóa được mua bán trong thị trường cân bằng ta gọi là lượng cânbằng Sản lượng cân bằng là mức sản lượng mà tại đó giá sản phẩm mà người muamuốn

IV Vận dụng cung cầu

1 Biện pháp can thiệp trực tiếp

Giá trần (hay giá tối đa – Pmax)

Giá trần là mức giá tối đa bắt buộc, nhằm điều chỉnh mức giá thấp hơn mức giácân bằng của thị trường hiện tại Giá trần được đặt ra để bảo vệ lợi ích của ngườitiêu dùng

Đối với người sản xuất sẽ chịu thiệt vì phải cung cấp ở mức giá thấp hơn mức giá

Đối với người tiêu dùng, một số được lời vì mua được hàng hóa giá thấp, một số

bị thiệt vì không mua được hàng nên phải mua ở thị trường không hợp pháp vớimức giá cao hơn mức giá cân bằng

Kết quả gây nên hiện tượng thiếu hụt hàng hóa và lúc này thị trường chợ đen sẽxuất hiện

Giá sàn (hay giá tối thiểu – Pmin)

Giá sàn là mức giá tối thiểu bắt buộc, nhằm điều chỉnh giá cao hơn mức giá cânbằng của thị trường Giá sàn được đặt ra để bảo vệ lợi ích của nhà sản xuất

Người bán được lợi vì bán được hàng giá cao hơn mức giá cân bằng

Người tiêu dùng bị thị hại vì phải mua một lượng hàng hóa ở mức giá cao hơnmức giá cân bằng trên thị trường

Kết quả gây nên hiện tượng dư thừa hàng hoá Giá sàn được đặt ra để bảo vệ lợiích của nhà sản xuất.

2 Biện pháp can thiệp gián tiếp

Chính sách thuế

Giả sử chính phủ đánh thuế t đồng/đơn vị bán ra, khi đó đường cung sẽ dịch chuyểnsong song lên trên một đoạn bằng đúng khoản thuế t như hình trên Đường cầu củangười tiêu thụ không có lý do gì để thay đổi

thuế mà người tiêu dùng gánh chịu qua giá mua nhỏ hơn mức thuế mà người sản

= t – E2A

Chính sách trợ cấp

Giả sử chính phủ trợ cấp s đồng/đơn vị đối với người sản xuất, họ có thể cungứng mức sản lượng cao hơn trước ở tất cả mức giá có thể có trên thị trường Điều đó

có nghĩa là đường cung sẽ dịch chuyển sang phải hay dịch chuyển xuống dưới mộtkhoản bằng đúng khoản trợ cấp s như hình trên

Đường cầu của người tiêu thụ không có lý do gì để thay đổi Trên đồ thị giá cân

hơn có nghĩa là người tiêu dùng cũng hưởng lợi từ chính sách trợ cấp, cụ thể là họ

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

I Nguồn cung trên thị trường gạo Việt Nam

1 Diện tích và sản lượng lúa thực tế

2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019

7200 7300 7400 7500 7600 7700 7800 7900 8000

Diện tích lúa nước ta tăng đều qua các năm, trung bình 1.500

ha một năm từ năm 2010 đến 2013, đạt kỷ lục là 7.900 ha vàonăm 2013 Diện tích tăng kéo theo sản lượng cũng tăng, từ 40.000tấn vào năm 2010 và đạt kỷ lục là 45.000 tấn trong 10 năm qua,đưa Việt Nam thành một trong 10 nước sản xuất gạo nhiều nhấtthế giới

Tuy nhiên, vào năm 2016, do ảnh hưởng của hạn hán và hiệntượng El Nino, nước ta có 157.000 ha đất bị ảnh hưởng, trong đógần 5.000 ha bị mất trắng, 36.000 ha không thể gieo cấy, nênsản lượng lúa giảm mạnh còn khoảng 43.000 tấn Theo đó các địaphương đã quyết định cắt giảm diện tích trồng lúa kém hiệu quảsang trồng các loại rau màu và sử dụng cho các mục đích phi nôngnghiệp khác dẫn đến diện tích lúa giảm dần qua các năm

Tuy diện tích giảm nhưng năng suất lúa của Việt Nam đạt 5,6tấn/ha vào đầu năm 2020 Năng suất được nhận định là cao nhấtĐông Nam Á, gấp đôi so với Thái Lan và gấp 1,5 lần so với Ấn Độ.Điều này chứng tỏ nguồn cung của Việt Nam là không hề khanhiếm