TIỂU LUẬN: HÌNH TƯỢNG NGƯỜI CIẾN SĨ CÁCH MẠNG QUA CÁC TÁC PHẨM ĐIÊU KHẮC

Với đề tài "Hình tượng người chiến sĩ cách mạng qua các tác phẩm điêu khắc", em mong rằng mình sẽ góp một phần nhỏ bé vào việc gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp của người chiến

Bộ văn hóa thông tin Trờng cao đẳng văn hóa nghệ thuật việt bắc

••••••••••••••••••••••••

Tiểu luận

Hình tợng ngời chiến sĩ cách mạng qua

các tác phẩm điêu khắc

Giáo viên hớng dẫn: Th.s Nguyễn Thị Yến Nga

Ngời thực hiện: Nguyễn An Giang

Lớp: s phạm mỹ thuật k3a

Thái Nguyên, ngày 20 tháng 11 năm 2010

MỤC LỤC

Mở đầu ……….…….2

CHƯƠNG 1: NGHỆ THUẬT ĐIấU KHẮC … 4

1.1.Tớnh thẩm mỹ của nghệ thuật điờu khắc 4

1.1.1.Khỏi niệm và nguồn gốc của điờu khắc 5

1.1.2 Cỏc thể loại và chất liệu của điờu khắc 6

1.2 Ngụn ngữ của nghệ thuật điờu khắc 7

1.2.1 Hình khối, đường nét 7

1.2.2 Chất liệu 8

1.2.3 Bề mặt tượng 9

1.2.4 Không gian 9

1.2.5 Màu sắc 9

CHƯƠNG 2: TINH THẦN CÁCH MẠNG QUA CÁC TÁC PHẨM ĐIÊU KHẮC 10

2.1 Điêu khắc - khắc hoạ biểu tượng của các chiến sĩ cách mạng 10

2.2 Tinh thần hiên ngang bất khuất của người chiến sĩ cách mạng qua hình khối trong điêu khắc 18

2.3 Hình tượng người chiến sĩ cách mạng trong lòng người Việt Nam và trong suy nghĩ trẻ thơ 19

2.3.1 Giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn” 19

2.3.2 Giáo dục cho lứa tuổi tiểu học tinh thần qua tác phẩm điêu khắc 20

Kết luận 22

Tài liệu tham khảo 23

Phụ lục 24

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Việt Nam - đất nước của tự do độc lập, đất nước của dân chủ văn minh, đất nước của một kỷ nguyên hội nhập và phát triển Một đất nước đã từng trải qua bao thăng trầm của lịch sử, qua bao nhiêu dấu ấn thời gian của hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân đế quốc Hai cuộc đấu tranh dành lại độc lập chủ quyền ấy phải đánh đổi bằng xương máu của biết bao người con đất Việt, bao tháng ngày cơ cực lầm than của dân tộc, và thế hệ trẻ ngày nay sống trong nền hòa bình độc lập hiểu về hai cuộc kháng chiến thế nào? Hẳn sẽ chỉ qua

những lời kể, qua những tư liệu và hiện vật từ chiến tranh để lại Những hiện vật

ấy đó chính là những tác phẩm nghệ thuật nói chung như: văn, thơ, âm nhạc, đó

là những di tích, những bảo tàng cách mạng Việt Nam, là bảo tàng Hồ ChíMinh, là lăng chủ tịch và thật thiếu sót nếu không kể đến các tác phẩm hội họa

và những tác phẩm điêu khắc ghi lại những khoảnh khắc hào hùng, nhữngkhoảnh khắc nhằm ca ngợi cổ vũ, nuôi dưỡng lòng nhiệt tình cách mạng theosuốt những chặng đường chiến đấu Vẻ đẹp trên mặt trận văn hóa là vẻ đẹp "kịpthời" mang tính cần thiết ở mọi lúc, mọi nơi Ngày nay, xã hội phát triển với nhucầu thẩm mỹ ngày càng nhiều vẻ, yêu cầu mỹ thuật cũng khác trước về cả chấtlượng và kiểu dáng Song các tác phẩm trong thời kỳ kháng chiến vẫn luôn làmột kho báu vô giá của ngàn ngàn lớp người sinh ra khi chiến tranh đã đi qua

Thông qua những tác phẩm hội họa, điêu khắc với đề tài chiến tranh trongnhà trường, ngoài cuộc sống, nhằm giáo dục cho lớp trẻ lòng yêu nước, tinh thần

tự lực tự cường của dân tộc, giáo dục cho thế hệ trẻ truyền thống " uống nướcnhớ nguồn", biết ghi nhớ công ơn của thế hệ cha ông đi trước đã dành lại độc lập

tự do cho dân tộc, để có được một đất nước giàu mạnh phồn vinh như ngày hômnay

Với đề tài "Hình tượng người chiến sĩ cách mạng qua các tác phẩm

điêu khắc", em mong rằng mình sẽ góp một phần nhỏ bé vào việc gìn giữ những

giá trị truyền thống tốt đẹp của người chiến sĩ cụ Hồ

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng: Các tác phẩm điêu khắc giai đoạn 1945 - 1975

- Phạm vi nghiên cứu: Các hình tượng người chiến sĩ cách mạng

3 Mục đích nghiên cứu:

Để hiểu thêm về đề tài chiến tranh cũng như tinh thần, ý chí hiên ngangbất khuất của những người chiến sĩ cách mạng cho thiếu nhi Giúp các em hiểuđược bản chất tốt đẹp của con người Việt Nam trong kháng chiến, giáo dục chocác em về lòng dũng cảm, tình yêu quê hương đất nước, kế thừa truyền thống tốtđẹp của dân tộc

4 Bố cục bài viết: Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo Bài

viết được kết cấu 2 chương:

CHƯƠNG 1: NGHỆ THUẬT ĐIÊU KHẮC

CHƯƠNG 2: TINH THẦN CÁCH MẠNG QUA CÁC TÁC PHẨM ĐIÊU KHẮC

CHƯƠNG 1: NGHỆ THUẬT ĐIÊU KHẮC

Điêu khắc vốn có lịch sử từ rất xa xưa, từ khi con người xuất hiện trêntrái đất, họ sống trong những hang động Người nguyên thuỷ đã dùng đá để khắclên vách hang những sinh hoạt đời sống săn bắn, hái lượm và họ tự tạo ra những

đồ dùng bằng đất, đá như: vò, vại, bát, thìa… cùng với đồ trang sức như: vòngđeo tay, vòng cổ… Điêu khắc ngày càng phát triển đáp ứng nhu cầu về đời sốngvật chất và tinh thần của con người Để hiểu về nghệ thuật điêu khắc trước hếtchúng ta cần phải tìm hiểu về khái niệm, nguồn gốc, các thể loại và chất liệu củanó

1.1 Tính thẩm mỹ của nghệ thuật điêu khắc

Mỹ thuật là nghệ thuật tạo ra cái đẹp phục vụ nhu cầu vật chất và tinhthần của con người Mỹ là đẹp, thuật là cách thức, phương pháp Những gì tronggiới tự nhiên và trong đời sống xã hội đem lại sự thích thú, sự khoái cảm đềuđược coi là cái đẹp, như cảnh đẹp chùa Tây Phương, chùa Hương Tích… mộtcông trình kiến trúc đẹp, một tác phẩm hội hoạ, điêu khắc đẹp… Nghệ thuật baogồm nhiều loại hình nghệ thuật với những đặc điểm và ngôn ngữ riêng như âmnhạc, kiến trúc, điện ảnh, sân khấu, thời trang, hội hoạ, điêu khắc… nhưngthông thường người ta hay dùng từ mỹ thuật để biểu thị đặc trưng cho nghệ thuậthội hoạ, điêu khắc Đó là loại hình nghệ thuật sáng tạo cái đẹp bằng cách sửdụng đường nét, hình khối, màu sắc… hoà quyện với tư tưởng, tình cảm củangười nghệ sĩ tạo nên những tác phẩm mỹ thuật ( tranh, tượng…)

Macxim Gorki – nhà văn hào lớn của giai cấp vô sản nói: “con người

bản tính là nghệ sĩ, bất cứ ở đâu và lúc nào con người cũng muốn đưa cái đẹp vào cuộc sống”.

Thật vậy, ngay từ buổi bình minh của nhân loại, khi con người phát hiện

ra vẻ đẹp của thiên nhiên, sự nhận thức thế giới hiện thực được mở rộng, với ýthức tự giác và ngưỡng mộ thì con người đã đưa cái đẹp vào phục vụ cuộc sống.Cũng từ đó mỹ thuật luôn gắn bó khăng khít với lịch sử phát triển của con người

và ngày càng đạt tới mức độ nghệ thuật cao, mà trong đó điêu khắc nói chung làmột phần của khối kiến thức chuyên ngành mỹ thuật.

1.1.1-Khái niệm và nguồn gốc của điêu khắc

Trong hội hoạ có nhiều thể loại tranh như tranh phong cảnh, tranh chândung, tranh tĩnh vật, tranh sinh hoạt, tranh áp phích… tác phẩm hội hoạ được thểhiện bằng nhiều chất liệu khác nhau như: màu nước, màu bột, màu dầu, lụa, sơnmài, sơn khắc, khắc gỗ… còn nhắc đến điêu khắc là nhắc đến một thể loại nằmtrong nghệ thuật tạo hình Nói đến điêu khắc là nói đến khối, ta có thể sờ vàokhối đó, khối được chiếm một vị trí nhất định trong không gian, và trong mỗiloại hình nghệ thuật khác nhau thì đều có ngôn ngữ biểu đạt riêng của loại hìnhnghệ thuật ấy Cũng như các loại hình nghệ thuật khác, điêu khắc cũng có chứcnăng tái tạo hiện thực cuộc sống, giáo dục thẩm mỹ cho con người và làm đẹpcảnh quan cũng như cuộc sống Nó giúp con người hiểu nhau và yêu thương lẫnnhau

Điêu khắc theo từ điển thuật ngữ mỹ thuật phổ thông thì điêu khắc là

“nghệ thuật thực hiện những tác phẩm có không gian ba chiều ( tượng tròn )hoặc hai chiều ( chạm khắc, chạm nổi ) bằng cách gọt đẽo, gò đắp, gắn…nhữngkhối vật liệu rắn chắc như gỗ, đá, kim loại… điêu khắc còn là nghệ thuật nặntượng hoặc tạc tượng bằng đôi bàn tay khéo léo của người nghệ sĩ”

Như vậy, những tác phẩm đã từng xuất hiện mà loài người sáng tạo ra

nó từ thời còn ăn ở, sinh hoạt trong hang động, khảo cổ học đã tìm thấy khánhiều hình vẽ, nét khắc của người tiền sử mà thế giới đã từng nhắc đến Ở ViệtNam thời đồ đá có những hình khắc trên trống đồng Ngọc Lũ hay tượng ngườicõng nhau thời Đông Sơn, hoặc chiếc muôi đồng đào được tại di chỉ Việt Khê( Hải Phòng ) - điều đó giúp chúng ta hiểu được mỹ thuật, bởi trong những loạihình nghệ thuật, mỗi loại lại có một ngôn ngữ riêng để diễn đạt tình cảm của conngười, như âm nhạc dùng âm thanh và nhịp điệu, đồng thời dùng nhạc cụ, khí cụlàm phương tiện để diễn tả, vậy mỹ thuật phải dùng hội hoạ với những phươngtiện của nó là màu sắc đường nét, và điêu khắc với phương tiện là gỗ, đá, đồng,đất nung để làm ra tác phẩm có hình khối cụ thể

1.1.2- Các thể loại và chất liệu của điêu khắc

Điêu khắc có hai loại hình thức thể hiện, đó là tượng tròn - phục vụ chongười xem ở mọi phía và chạm nổi, hay còn gọi là phù điêu - chỉ cho người xemthấy được trên mặt phẳng như tranh vẽ, nhưng không dùng màu sắc diễn tả màlại dùng khối Trên cơ sở hai hình thức thể hiện và trong quá trình sử dụng nótạm được phân loại: điêu khắc trong nhà, điêu khắc mỹ nghệ và điêu khắc ngoàitrời

 Điêu khắc trong nhà

Điêu khắc trong nhà bao gồm: tượng tròn ( là một loại hình nghệ thuật

có từ thời kỳ cổ đại ) Ví dụ như ở Ai Cập cổ đại có tượng Viên thư lại Kai (Bảo tàng Lu-vơ-rơ, Pháp); tượng Đầu người phụ nữ (Bảo tàng Boston, Mỹ)… Ở Việt

Nam thì tượng trong nhà được đặt ở hầu hết trong những ngôi chùa hoặc đền

thờ Tiêu biểu là những tượng La Hán ở chùa Tây Phương, chùa Trăm gian, hay tượng nghìn mắt nghìn tay ở chùa Bút Tháp - Bắc Ninh Đặc điểm của tượng

trong nhà là làm bằng những chất liệu như gỗ, gỗ sơn, đá, đồng Trước đây nóphục vụ chủ yếu cho tôn giáo trong các đền thờ, sau này nó đã đi vào cuộc sống

đời thường Tượng trong nhà có nội dung chiến tranh như tượng Phú Lợi của Diệp Minh Châu đã ca ngợi chiến thắng, tinh thần dũng cảm như chiến thắng

Điện Biên, Nguyễn Văn Trỗi của Ngưyễn Hải, hay Cả nước ra trận của Lưu

Thanh Danh… mà chúng ta sẽ được tìm hiểu kỹ hơn ở phần sau

Thể loại phù điêu hay còn gọi là chạm nổi, tuỳ theo độ cao của hìnhkhối so với mặt nền của bức chạm, người ta chia ra làm ba loại để phân biệt cáchthể hiện khi ứng dụng gồm có:

Chạm nổi thấp: là hình tượng được chạm với độ nổi thấp đủ để tả độ

tương quan tương đối giữa hình khối của đối tượng miêu tả hoặc thể hiện hoavăn trên mặt phẳng bức chạm để làm nền cho các hình tượng khác

Chạm nổi vừa: đó là loại được dùng để diễn tả cao hơn chạm nổi thấp

nhưng độ cao nhất của cả hình tượng vẫn nằm trên một mặt phẳng tương đối

Chạm nổi cao: dường như chúng được đắp thêm lên mặt phẳng nền tạo

được độ tương phản mạnh giữa khối nổi nhận ánh sáng và những hốc tối sâu ánh

sáng không đến được tạo nên độ đậm nhạt mạnh diễn tả chiều sâu, không gian,khẳng định những phần chính, phụ của bức chạm.

 Điêu khắc mỹ nghệ

Điêu khắc mỹ nghệ - là thuật ngữ gây cho ta một sự liên tưởng đến trangtrí của đồ gia dụng, trong sinh hoạt hàng ngày Đặc điểm của nó là nhỏ, tinh xảo,khéo léo với chất liệu quý hiếm như gỗ, ngà voi, vàng bạc…

 Điêu khắc ngoài trời

Điêu khắc ngoài trời – đó là những tác phẩm điêu khắc được đặt ở ngoàikhông gian nhất định Nó gồm các loại công trình, tâm linh, tôn giáo, các côngtrình kỷ niệm hay tượng trang trí sân vườn Bên cạnh những thể loại điêu khắc

đó ngày nay còn có các loại hình mới xuất hiện như những trường phái trừutượng, siêu thực, lập thể, sắp đặt,biểu diễn…nó tồn tại bằng những triết lý củamột xã hội mà kinh tế và khoa học kỹ thuật phát triển

Chất liệu của điêu khắc gồm có các loại: đất sét, dùng trong công nghệvật liệu silicát (gạch, ngói, gốm), đá (đá cẩm thạch, đá cứng, đá ong, đá sathạch), kim loại (đồng, gang, nhôm, sắt) gỗ và thạch cao Ngoài những chất liệutruyền thống trên sự phát triển của các loại hình mới lạ đã tạo ra các loại chấtliệu khác như: nhựa tổng hợp, thuỷ tinh, tre, giấy, bìa, đồ đồng nát, phế thải…tất cả đều là nguyên liệu để tạo ra các tác phẩm điêu khắc Có điều nó có phùhợp với nội dung và hình thức thể hiện và môi trường tâm lý tình cảm của côngchúng yêu nghệ thuật hay không

1.2 Ngôn ngữ của nghệ thuật điêu khắc

Điêu khắc cũng là một loại hình nghệ thuật tạo hình, vì vậy có chungkênh ngôn ngữ như nhiều loại nghệ thuật tạo hình khác, đó là hình khối, màusắc, đường nét… nhưng do đặc trưng của điêu khắc, các yếu tố đó được khaithác ở những góc độ khác với hội hoạ hay đồ hoạ

1.2.1- Hình khối, đường nét:

Khối lồi - khối lõm

Khối cứng - khối mềm

Khối đóng - khối mở

1.2.2- Chất liệu:

Điêu khắc đóng góp một phần quan trọng cho tiếng nói của điêu khắc.Chất liệu điêu khắc khá đa dạng, phong phú như gỗ, đá, đồng, thạch cao, đấtnung…là phương tiện để thể hiện nội dung tác phẩm Điêu khắc có ngôn ngữ làhình khối ba chiều để biểu đạt sự vật và hiện tượng của xã hội Khi nói đến cáctác phẩm điêu khắc người ta luôn nghĩ ngay đến những chất liệu đã tạo ra chúng,những chất liệu có tính bền vững như gốm, gỗ, đá , đồng sắt thép …và sự côngphu của quá trình lao động sáng tạo vất vả của các nhà điêu khắc Khi ngắm cáctác phẩm điêu khắc người ta khó cưỡng lại ước muốn được sờ vào chúng như đểcảm nhận được nhiều hơn sự hấp dẫn của chất liệu và sự thành công khi sáng tác

bố cục cho phù hợp của người tạo ra chúng Thật vậy, chất liệu điêu khắc khôngnhững gây ấn tượng hấp dẫn người xem bởi tính nghệ thuật , mà còn tạo nên sựsay mê sâu lắng trong lòng người xem bằng ngôn ngữ biểu cảm riêng của từngchất liệu Đó chính là tinh thần, là hồn của sự thành công trong chất liệu, mộtyếu tố quan trọng không thể thiếu trong một tác phẩm điêu khắc Nó giúp chotác phẩm thăng hoa và sống lâu hơn trong lòng ngưòi xem Điều đó cho thấykhông thể thiếu chất liệu khi nhắc đến một tác phẩm điêu khắc hay nói cáchkhác nếu thiếu sự hiểu biết về khối hay chất liệu nào đó , tượng điêu khắckhông thể gọi là tác phẩm đẹp Vì nếu chất liệu điêu khắc chỉ là loại vật chất cótính bền vững để chuyển bố cục từ tượng đất sang hình tượng , thì có lẽ không

cần nhà điêu khắc nữa , mọi người cũng có thể làm được , ngành hội họa chẳngcần phải chia làm nhiều khoa khác nhau Cách sắp xếp thứ tự trong tư duy tạohình của nhà điêu khắc rất cần thiết đó là phải biết rõ như thế nào về một khônggian lí tưởng dự kiến làm nơi đặt tượng, chọn chất liệu phù hợp rồi mới tư duy

bố cục và thủ pháp thực hiện

1.2.3- Bề mặt tượng:

Là một yếu tố ngôn ngữ, liên quan đến đường nét, hình khối của tácphẩm: Bề mặt nhẵn, láng, khối tròn ta thấy sự mềm mại, uyển chuyển gợi sựtĩnh tại, giàu chất thơ ( tượng Phật Bà Quan Âm nghìn mắt nghìn tay, tượng A

Di Đà…) Ngược lại với bề mặt nhẵn, láng tròn trịa, ta bắt gặp cái thô ráp củacác bức như: Thánh Gióng - Nguyễn Hải,Võ Thị Sáu - Diệp Minh Châu…đường nét cách điệu cao, bề mặt ít nhẵn, thô ráp và sần sùi

1.2.5- Màu sắc:

Ngoài các yếu tố trên khi nói đến điêu khắc cần chú ý đến yếu tố màusắc Thường trong tác phẩm điêu khắc người ta khai thác vẻ đẹp màu sắc tự thâncủa chất liệu Mỗi chất liệu có một màu khác nhau Mặc dù vẻ đẹp của tác phẩm

ít bị ảnh hưởng bởi yếu tố màu sắc nhưng màu sắc cũng có vai trò biểu cảm đốivới tác phẩm Nếu tượng được tô màu sẽ đưa lại hiệu quả giống thực cao hơn

Do hiệu quả của màu sắc trong điêu khắc như vậy nên mặc dù không đặt

ra tiêu chí về màu trong ngôn ngữ điêu khắc nhưng cũng cần nêu ra để nghiêncứu và ứng dụng

CHƯƠNG 2 TINH THẦN CÁCH MẠNG QUA CÁC TÁC PHẨM ĐIÊU KHẮC

Chiến tranh đã qua đi, nhưng dấu ấn của chiến tranh thì mãi mãi inđậm trong trái tim, tâm hồn của mỗi con người Việt Nam từ thế hệ này sang thế

hệ khác bởi không dễ gì một dân tộc, một đất nước có được nền độc lập tự do,không dễ gì có hiện tại mà ta quên đi quá khứ, trái lại cái quá khứ của một thờioanh liệt hào hùng của dân tộc cùng lớp trẻ càng phải tìm hiểu gìn giữ lưutruyền Thế hệ chúng ta, thế hệ của những con người sau hơn 30 năm đất nướchoàn toàn giải phóng, chúng ta được sinh ra và lớn lên, học tập và rèn luyệnnhững kinh nghiệm quý báu của cuộc sống không thể nào được phép lãng quênnhững tháng ngày trong kháng chiến năm xưa Vì độc lập, vì tự do, vì ngày hômnay, vì ngày mai đất nước đi lên hơn nữa chúng ta không thể quên mà phải hiểunhiều, hiểu sâu xa hơn nữa những chiến tích của một thời vẻ vang kiên trung,bất khuất của những người lính, những người con đất mẹ Việt Nam Để nhớ ơncác anh hùng liệt sĩ, để tâm niệm một điều “ăn quả nhớ kẻ trồng cây” chúng tahãy ngược dòng thời gian về với quá khứ, một thời hào hùng đó tìm lại - nhữnghình ảnh của những người chiến sĩ năm xưa

2.1 Điêu khắc - khắc hoạ biểu tượng của người chiến sĩ cách mạng

Ở tất cả mọi lĩnh vực nghệ thuật vẻ đẹp của người chiến sĩ đượcnhắc đến với đầy đủ hình dáng, khuân mặt… với những ngôn ngữ khác nhau,cách thể hiện khác nhau, chủ yếu là phẩm chất, về chí hướng, cùng một mụcđích chiến đấu, cùng một lý tưởng cách mạng, những người lính đẹp lên trongvăn thơ bằng những ngôn ngữ bình dị, mộc mạc nhưng chân chất, đậm chất hiệnthực Những người lính là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam được lý tưởng hoátrong những ca khúc đượm tính hào hùng với những tư thế hiên ngang bất khuất

và những người lính được lột tả bằng ngôn ngữ sắc màu hội hoạ là những anhhùng , toát lên vẻ đẹp qua vóc dáng, qua đôi mắt - cửa sổ tâm hồn, còn vẻ đẹpcủa người chiến sĩ thể hiện qua điêu khắc là vẻ đẹp của hình khối, bởi trong điêukhắc có thể toát lên được hiện thực của cuộc sống, giáo dục thẩm mỹ cho con

người và làm đẹp cảnh quan cũng như cuộc sống Nó giúp con người hiểu nhau

và yêu thương lẫn nhau Ngôn ngữ của điêu khắc là khối và mỗi con người, mỗitác giả có sự cảm thụ về khối khác nhau

Người chiến sĩ trong “ Chân dung người chiến sĩ ” của tác giả

Nguyễn Văn Chương trong triển lãm điêu khắc chân dung năm 2004 tại nhàtriển lãm Mỹ thuật 16 Ngô Quyền – Hà Nội, nhà xuất bản Mỹ thuật, hội Mỹthuật Việt Nam, chi hội điêu khắc Hà Nội, thể loại tượng chân dung, chất liệubằng đồng Với gương mặt cương nghị, điềm nhiên, đôi mắt nhìn thẳng đầy tựtin, thể hiện một tư thế hiên ngang, kiên cường song sâu thẳm bên trong là cảmột tâm hồn đôn hậu, hiền từ - bản chất của người lính, người chiến sĩ cụ Hồthời kháng chiến Vầng chán, khoé mắt với những nếp nhăn của thời gian, tuổitác, sống mũi thẳng, nếp tóc gọn gàng trau chuốt, chiếc áo mang quân hàm mộtthiếu tướng với những huy hiệu, huân chương chứng tỏ người chiến sĩ ấy là mộtcon người đức độ, một khuân mẫu của người chỉ huy có tài, hẳn những hình ảnh,những người con trung hiếu như người lính cách mạng ấy đã đem lại cho tác giảNguyễn Văn Chương một cảm xúc mãnh liệt, để rồi tác giả có được thành côngtrong tác phẩm của mình, tạc nên những hình khối đẹp trong mắt người xem cả

về vóc dáng bên ngoài và cả về vẻ đẹp nội tâm bên trong tác phẩm, khuân mặt,vóc dáng, nội tâm tạo nên một giá trị nghệ thuật vô giá trong vẻ đẹp của hìnhtượng người chiến sĩ qua tác phẩm

Cùng với chất liệu bằng đồng, hình tượng người chiến sĩ dưới sự cảmnhận của tác giả Diệp Minh Châu – hình ảnh người nữ chiến sĩ, người con gái

vùng đất đỏ “Võ Thị Sáu” với chiều cao 130cm – sang tác năm 1960 trong triển

lãm mỹ thuật kỷ niệm 55 năm ngày thương binh liệt sĩ năm 2002 tại viện bảotàng quân đội – 28A Điện Biên Phủ - Hà Nội

Tác giả đã ghi lại luồng cảm xúc cháy bỏng trước gương hy sinh lẫm liệtcủa người nữ anh hùng miền Đất đỏ với những nét chấm phá, cào đập như thểhiện bức tượng, thay vì dùng những mảng bằng bặn, nhẵn nhụi được tính toán

kỹ lưỡng Bóng tối của các hốc sâu trên tượng Võ Thị Sáu đã phụ họa cho tínhquyết liệt của chủ đề

Thể loại tượng tròn toàn thân, tác phẩm được thể hiện bằng chất liệuđồng, một chất liệu được tác giả khai thác phù hợp với dáng đứng hiên ngang vàbất khuất của chị Võ Thị Sáu Toàn bộ tượng là một khối hình chắt lọc, biểuhiện qua dáng điệu và hình thể trong một thế đứng vững vàng Phong cách thểhiện mang đậm dấu nét của nghệ thuật Ấn Tượng, gây xúc động cho người xemvới vẻ đẹp của hình khối bên ngoài, và khí chất dồn nén từ bên trong Bức tượng

“Võ Thị Sáu” đánh dấu một sự cách tân mới cho nghệ thuật điêu khắc lúc bấygiờ

Một thân hình bé nhỏ, áo quần bó sát lấy thân thể tạo thành một khốivững chắc và mạnh mẽ, quần áo bám sát thân thể tạo ra nhiều nếp gấp nhưnhững nhát trượt dài cùng hướng, bề mặt thô nháp tạo cảm giác dồn nén và gợiquá khứ giam cầm, tra tấn tàn bạo ccuar kẻ thù Chất liệu đồng với màu sắc nhưhun nóng, âm ỉ Dáng đứng thẳng, một tay đưa ra phía sau, mặt hơi nghiênghướng sang phía trái, toàn bộ sức nặng của cơ thể chuyển qua vai xuống cánhtay phải áp chặt bên hông làm cho dáng hơi vặn đi dồn sinh lực xuống chânphải, chân trụ trong tư thế chống trả quyết liệt Đầu và vai trái hơi nhô ra phíatrước, tay trái đưa về phía sau tạo cho ngực ưỡn cao trong tư thế hiên ngang, bấtkhuất Khuân mặt ngời sáng một niềm tin của sự kiên cường gan góc như conngười của chị, tuổi trẻ dám hy sinh bản thân mình cho lý tưởng Tất cả nhữngdồn nén về phía sau, chỉ có đầu và vai là hơi nhô ra phía trước, ấp ủ và dồn néntrong một dáng đứng tựa hồ như giông tố - kiên trì và chống trả Cái khí pháchbất khuất hiên ngang của chị Sáu đã được tác giả thể hiện thành công Việc thểhiện thành công ở đây không chỉ là cái giống bề ngoài, cái nhìn thấy, mà lànhững biểu hiện của hình khối, mảng miếng dứt khoát, mạnh mẽ để biểu hiệnnội tâm của hình tượng nhân vật Những tưởng dưới vóc dáng nhỏ bé ấy phải là

“chân yếu, tay mềm” thế mà chiến tranh, tội ác của chiến tranh đã biến nhữngcon người như chị trở thành một tấm gương bất khuất Chị mãi mãi sống tronglòng bao thế hệ và chị - một tấm gương yêu nước, một tấm gương “quyết tử cho

tổ quốc quyết sinh”

Và đây “con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng không

thể có con đường nào khác” Những dòng chữ khẳng định cho con đường đi của

thanh niên một lý tưởng sống được trích dẫn dưới tượng đài anh Lý Tự Trọng

dưới dáng đứng hiên ngang tay nắm chắc đặt trước ngực như một lời tuyên thệ,một tay buông thẳng song song với thân người, bàn tay nắm một sức vóc cườngtráng của một thanh niên tràn căng sức sống, xiềng xích khoá chân anh, nhưngđầu anh không gục xuống, trái lại vẫn ngẩng cao như một thách thức với quânthù có phải chăng đó chính là dáng đứng của thế hệ cha ông đi trước Như vậy,khí phách anh hùng là cốt cách cho mội tư thế trong dáng đứng Việt Nam,

không thể lay chuyển, không thể nào khuất phục trước mọi hoàn cảnh “ xiềng

xích chúng bay không khoá được trời đầy chim và đất đầy hoa, súng đạn chúng bay không giết phá được lòng dân ta yêu nước, thương nhà… Ôi đất nước của những con người áo vải, đã đứng lên thành những anh hùng”, đó là thơ trong

bài thơ “Đất nước” còn sự thật đó là những con người áo vải, quần nâu, nhữngnếp gấp tạo nên sự khoẻ khoắn thêm cho chân dung một con người, một ngườichiến sĩ cách mạng mà tác giả Trần Tuy đã thật sự thành công với một hìnhtượng anh hùng Lý Tự Trọng, một cái tên mới nghe thôi đã thấy thật là đáng tựhào, hình khối khoẻ khoắn, rắn chắc theo từng cơ bắp, từng nếp áo, làn tóc củaanh, chỉ bằng chất liệu xi măng, tượng cao 300cm, đã trở thành một tác phẩmghi lại vẻ đẹp hào hùng của thế hệ thanh niên Việt Nam trong kháng chiếntrường kỳ

Con người sinh ra ai cũng có một cái tên để gọi, khi bước chân đi, họvẫn ao ước được nghe gia đình mình gọi tên với những lời lẽ thân thương song

có biết bao người khi ngã xuống đã chẳng để lại một dòng tên, một dòng địa chỉ.Hàng ngàn, hàng vạn người, hàng trăm ngàn nấm mộ trên nghĩa trang các anhhùng liệt sĩ mà chẳng ai nhớ nổi, chẳng có một tư liệu gì để biết được tên Chỉ cóhàng chữ viết “liệt sĩ vô danh” Đó là nỗi trăn trở, băn khoăn của bao đồng đội,

họ là nỗi đau của biết bao bà mẹ, bao người vợ, người con… không tìm thấy mộngười thân Những người sống hôm nay cần phải làm gì để góp một phần nhỏ

bé, xoa dịu nỗi đau của những gia đình ấy Đó là những tượng đài đặt trên đài