(Luận văn thạc sĩ) xây dựng và sử dụng ebook hỗ trợ hoạt động tự học trong dạy học vật lí ở trường phổ thông phần dòng điện xoay chiều vật lí 12

Trong bối cảnh đó, nếu muốn nền giáo phổ thông đáp ứng được đòi hỏi cấp thiết của công nghiệp công cuộc hóa, hiện đại hóa đất nước, nếu muốn việc dạy học theo kịp cuộc sống, chúng ta nhấ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

-& -

NGUYỄN THỊ HƯỜNG

XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG EBOOK HỖ TRỢ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC

TRONG DẠY HỌC VẬT LÍ Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG

PHẦN DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU – VẬT LÍ 12

LUẬN VĂN THẠC SỸ SƯ PHẠM VẬT LÍ

Hà Nội – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

-& -

NGUYỄN THỊ HƯỜNG

XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG EBOOK HỖ TRỢ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC

TRONG DẠY HỌC VẬT LÍ Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG

PHẦN DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU – VẬT LÍ 12

LUẬN VĂN THẠC SỸ SƯ PHẠM VẬT LÍ Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Vật lí

Mã số : 60 14 01 11

Người hướng dẫn khoa học: TS Phạm Kim Chung

Hà Nội- 2015

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành:

Trường Đại học Giáo dục-Đại học Quốc Gia Hà Nội, Các Khoa và các phòng chức năng đã tạo mọi điều kiện cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu, tiến hành luận văn

Thầy giáo hướng dẫn: TS Phạm Kim Chung đã tận tình chỉ dẫn, giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn này

Gia đình và toàn thể anh em, bạn bè, đồng nghiệp đã quan tâm, động viên, giúp đỡ trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Hà Nội, tháng 11 năm 2015

Tác giả

Nguyễn Thị Hường

ĐHQGHN Đại học Quốc gia Hà Nội

GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo

MỤC LỤC

Lời cảm ơn i

Danh mục chữ viết tắt ii

Mục lục iii

Danh mục bảng vi

Danh mục hình vii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 5

1.1 Lịch sử ngiên cứu của đề tài 5

1.2.Cơ sở lý luận về hoạt động tự học của HS 6

1.2.1 Quan niệm về tự học 6

1.2.2 Vai trò của tự học [10] 7

1.2.3 Các hình thức tự học [18] 8

1.2.4 Chu trình của tự học [7] 9

1.2.5 Những nhân tố ảnh hưởng đề quá trình tự học[23] 10

1.2.6 Tự học trong nhà trường phổ thông [10] 11

1.3.Tài liệu hướng dẫn tự học [11] 13

1.3.1 Một số định hướng xây dựng tài liệu hướng dẫn tự học 13

1.3.2 Cấu trúc sách hướng dẫn tự học 13

1.4.Ứng dụng CNTT trong dạy học vật lí [1] 16

1.4.1 Vai trò của CNTT trong dạy học vật lí 16

1.4.2 Một số hướng ứng dụng CNTT trong dạy học môn Vật lý 19

1.5 Cơ sở lí luận về Ebook 21

1.5.1 Khái niệm về Ebook 21

1.5.2 Ưu nhược điểm của Ebook [17] 22

1.5.3 Quy trình thiết kế Ebook [17] 23

1.5.4 Yêu cầu cơ bản khi thiết kế Ebook [17] 24

1.6 Lựa chọn phần mềm thiết kế 25

1.6.1 Yêu cầu về phương diện công cụ 25

1.6.2 Một số công cụ xây dựng E-Book 25

1.6.3 Sử dụng Flip PDF Professional tạo sách điện tử [24] 27

1.7.Thực trạng dạy học chương “Dòng điện xoay chiều” Vật lý 12 ở trường THPT

Thành Đông 32

1.7.1 Mục đích tìm hiểu 32

1.7.2 Đối tượng tìm hiểu 32

1.7.3 Phương pháp điều tra 32

1.7.4 Kết quả điều tra 33

CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG EBOOK PHẦN:“DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU” –VẬT LÍ 12 38

2.1 Giới thiệu khái quát chương “Dòng điện xoay chiều SGK vật lí 12 38

2.1.1 Vị trí, vai trò và đặc điểm của chương “Dòng điện xoay chiều” – Vật lí 12 38

2.1.2 Cấu trúc nội dung chương “Dòng điện xoay chiều” 38

2.1.3 Phân tích nội dung kiến thức chương “ Dòng điện xoay chiều”- vật lí 12 39

2.2 Mục tiêu dạy học chương “Dòng điện xoay chiều” Vật lí 12 44

2.2.1 Mục tiêu kiến thức và cấp độ nhận thức 44

2.2.2 Mục tiêu kĩ năng 47

2.2.3 Mục tiêu tình cảm, thái độ 47

2.3 Thiết kế và hướng dẫn sử dụng Ebook chương “Dòng điện không đổi” Vật lí 12…… 47

2.3.1 Ý tưởng sư phạm của việc thiết kế Ebook chương “Dòng điện xoay chiều” Vật lý 12 THPT 47

2.3.2 Xây dựng một bài học trong Ebook theo tiếp cận hoạt động 48

2.3.3 Trình bày một hoạt động trong một bài học trên Ebook 50

2.4 Xây dựng Ebook chương “Dòng điện xoay chiều” Vật lý 12 THPT- ví dụ một bài học cụ thể 52

Kết luận chương 2 57

CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 58

3.1 Mục đích, đối tượng, phương thức thực nghiệm sư phạm 58

3.1.1 Mục đích thực nghiệm sư phạm 58

3.1.2 Đối tượng thực nghiệm sư phạm 58

3.1.3 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 58

3.2 Chuẩn bị thực nghiệm sư phạm 59

3.3 Thời gian thực nghiệm 59

3.4 Phương thức đánh giá kết quả thực nghiệm 59

3.4.1 Tiêu chí đánh giá 59

3.4.2 Đánh giá hiệu quả của việc tự học có sử dụng Ebook chương “ Dòng điện xoay chiều” vật lí 12 60

3.5 Kết quả thực nghiệm 69

3.5.1 Phân tích kết quả thực nghiệm 69

3.5.2 Đánh giá kết quả thực nghiệm 73

3.5.3 Kiểm định giả thuyết thống kê 73

Kết luận chương 3 75

K T LUẬN VÀ KHUY N NGHỊ 76

TÀI LIỆU THAM KHẢO 78

PHỤ LỤC 80

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Số liệu điều tra tình hình ứng dụng CNTT trong dạy học Vật lý 34

Bảng 2.1 Mục tiêu kiến thức và cấp độ nhận thức chương “Dòng điện xoay chiều” Vật lí 12 44

Bảng 3.1: Thông tin 2 lớp TN và ĐC 58

Bảng 3.2: Sự chuẩn bị đọc Ebook chương “ Dòng điện xoay chiều” Vật lí 12 ở nhà của HS 62

Bảng 3.3 : Cách sử dụng Ebook chương “ Dòng điện xoay chiều” Vật lí 12 của HS … 62

Bảng 3.4: Kết quả điểm do GV đánh giá việc HS chuẩn bị bài và điểm các bài kiểm tra ngắn sau mỗi bài học trong Ebook chương “ Dòng điện xoay chiều” vật lí 12 lớp 12A1… 63

Bảng 3.5: Kết quả điểm do GV đánh giá việc HS chuẩn bị bài và điểm các bài kiểm tra ngắn sau mỗi bài học sử dụng SGK chương “ Dòng điện xoay chiều” vật lí 12 lớp 12A3 65

Bảng 3.6 Kết quả phiếu điều tra đối với HS đánh giá nội dung, hình thức, tính khả thi, hiệu quả của Ebook chương “ Dòng điện xoay chiều” Vật lí 12 67

Bảng 3.7 Kết quả phiếu điều tra đối với GV đánh giá nội dung, hình thức, tính khả thi, hiệu quả của Ebook chương “ Dòng điện xoay chiều” Vật lí 12 68

Bảng 3.8 Bảng thông kê điểm số bài kểm tra 60 phút 71

Bảng 3.10 Các tham số đặc trưng , S2, S, V 71

Bảng 3.11 Phân bố tần suất và tần suất tích lũy lùi 72

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1: Chọn tập tin file PDF 28

Hình 1.2: Giao diện của Flip PDF Professional 29

Hình 1.3: Giao diện của Flip PDF Professional 29

Hình 1.4: Giao diện chỉnh sửa flie PDF 30

Hình 1.5: Giao diện trang trí Ebook 31

Hình 2.1 Sơ đồ cấu trúc nội dung chương “ Dòng điện xoay chiều” 39

Hình 2.2: Vòng dây kín đặt trong từ trường đều 40

Hình 2.3 Kí hiệu dùng trong sách 51

Hình 2.4 Hoạt động khởi động bài Đại cương về dòng điện xoay chiều 53

Hình 2.5 Trang sách điện tử về cách tạo ra dòng điện xoay chiều 53

Hình 2.6 Trang sách điện tử về hiệu điện thế, cường độ dòng điện xoay chiều 54

Hình 2.7 Hoạt độngcủng cố và ứng dụng của bài Đại cương dòng điện xoay chiều… 55

Hình 2.8 Trang sách điện tử về hướng dẫn giải bài tập 55

Hình 2.9 Màn hình bài trắc nghiệm trên Ebook 56

Hình 2.10 Trang sách điện tử về hoạt động thực hành 56

Hình 3.1: HS sử dụng Ebook chương “ Dòng điện xoay chiều”- Vật lí 12 tại phòng tin học 60

Hình 3.2: HS sử dụng Ebook chương “ Dòng điện xoay chiều”- Vật lí 12 61

Hình 3.3: HS sử dụng Ebook chương “ Dòng điện xoay chiều”- Vật lí 12 để học tập…… 66

Hình 3.4: Đồ thị đương phân bố tần số 72

Hình 3.5: Đồ thị đường phân bố tần suất tích lũy hội tụ lùi 73

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn ề tài

Sự bùng nổ của Công nghệ thông tin nói riêng và của khoa học công nghệ nói chung đang tác động mạnh mẽ vào sự phát triển của tất cả các ngành trong đời sống xã hội Trong bối cảnh đó, nếu muốn nền giáo phổ thông đáp ứng được đòi hỏi cấp thiết của công nghiệp công cuộc hóa, hiện đại hóa đất nước, nếu muốn việc dạy học theo kịp cuộc sống, chúng ta nhất thiết phải cải cách phương pháp dạy học theo hướng vận dụng CNTT và các thiết bị dạy học hiện đại phát huy mạnh mẽ tư duy sáng tạo, kỹ năng thực hành và hứng thú học tập của học sinh để nâng cao chất lượng đào tạo

Bộ giáo dục và đào tạo đã cụ thể hóa tinh thần này bằng chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ĐT của bộ trưởng bộ giáo dục và đào tạo về việc tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin Một trong bốn mục tiêu đạt ra là:” Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác giáo dục và đào tạo ở các cấp học, bậc học và ngành học theo xu hướng công nghệ thông tin như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập ở tất cả các môn học” [2]

Nhờ vào các phần mềm chuyên dụng mà việc trình bày các kiến thức không chỉ thể hiện bằng sách vở khô khan mà còn được thiết kế trên những chiếc máy tính tạo nên những quyển sách điện tử ( Ebook) để người đọc có thể dễ dàng tìm kiếm được bằng Internet và lĩnh hội một cách trực quan sinh động Hiện nay việc lĩnh hội kiến thức đã trở nên rất linh động, và thông qua hệ thống e-learning thì các Ebook đang được phổ biến rộng rãi Người học có thể học bất cứ lúc nào, bất cứ lúc nào và

ở bất kì đâu, với bất kì ai, học những vấn đề mà người học quan tâm, phù hợp với năng lực sở thích của họ mà chỉ cần có máy tính và mạng Internet

Để đổi mới phương pháp dạy học, người ta tìm những “phương pháp làm tăng giá trị lượng tin, trao đổi thông tin nhanh hơn, nhiều hơn và hiệu quả hơn” Phát huy vai trò của người thầy, trong quá trình sử dụng công nghệ thông tin không

“ thủ tiêu” vai trò của người thầy mà trái lại còn phát huy hiệu quả hoạt động của thầy trong quá trình dạy học.Trong các phương pháp thì cốt lõi là phương pháp tự học Nếu rèn luyện cho người học có được phương pháp, kĩ năng, thói quen, ý thức

tự học, thì sẽ tạo cho họ lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi người, kết quả học tập sẽ được nâng lên gấp bội.Vì vậy người ta nhấn mạnh mặt hoạt động trong quá trình dạy học, nỗ lực tạo ra chuyển biến từ học tập thụ động, sang tự học chủ động, đặt vấn đề phát triển tự học ngay từ trong trường phổ thông

Sách giáo khoa điện tử là một trong những tài liệu hỗ trợ việc tự học của học sinh, đó là nguồn cung cấp tri thức quan trọng, nguồn tư liệu cốt lõi, cơ bản để tra cứu, tìm tòi Do đó trong quá trình làm việc với Ebook, học sinh không những nắm vững kiến thức mà còn rèn luyện thao tác tư duy hình thành kĩ năng, kĩ sảo đọc sách

Trong chương trình Vật lý lớp 12 Trung học phổ thông, phần “Dòng điện xoay chiều” Vật lý 12 là chương rất quan trọng kiến thức của chương có ứng dụng rất nhiều trong thực tế cuộc sống và kỹ thuật Nhưng thực tế, khi giảng dạy chương

“Dòng điện xoay chiều” trong các trường phổ thông giáo viên đều dạy theo phương pháp truyền thống, đó là phương pháp thuyết trình Vì vậy, học sinh tiếp thu kiến thức rất hạn chế, đa phần học sinh chỉ nắm được kiến thức cơ bản về lý thuyết mà không biết cách vận dụng linh hoạt vào giải quyết các tình huống trong thực tế Mong muốn xây dựng một nguồn tư liệu phục vụ cho việc giảng dạy được thuận lợi và nâng cao tự học của học sinh trong dạy học Vật lý đặc biệt là phần

“Dòng điện xoay chiều” Vật lý 12 là cần thiết Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã chọn đề tài:“Xây dựng và sử dụng Ebook hỗ trợhoạt động tự học trong dạy học Vật

lí ở trường phổ thông phần dòng điện xoay chiều - Vật lí 12”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Thiết kế Ebook hỗ trợ hoạt động tự học của học sinh chương “Dòng điện xoay chiều” Vật lý 12 nhằm nâng cao chất lượng dạy học vật lí ở trường THPT

3 Phạm vi nghiên cứu của ề tài

- Phần Dòng điện xoay chiều Vật lí 12

- Thiết kế Ebook hỗ trợ tự học

4 Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Quá trình dạy học vật lí ở trường THPT

-Khách thể nghiên cứu: học sinh lớp 12 trường THPT……

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu lí luận về thiết kếEbook hướng dẫn tự học trong dạy học vật lí

6 Giả thuyết khoa học

Nếu thiết kế Ebook phần dòng điện xoay chiều, vật lí lớp 12, đảm bảo các nguyên tắc cả về mặt sư phạm và kĩ thuật tin học sẽ hỗ trợ hướng dẫn học sinh tự học, kích thích được hứng thú học tập, của học sinh trong dạy học vật lí ở trường phổ thông

7 Phương pháp nghiên cứu

*Nghiên cứu lí luận:

- Nghiên cứu các tài liệu lí luận dạy học, tài liệu về ứng dụng CNTT trong dạy học đặc biệt là thiết kế Ebook hướng dẫn tự học, tổng hợp các quan điểm, lý luận liên quan đến vấn đề nghiên cứu

+ Nghiên cứu cách thức xây dựng Ebook hướng dẫn tự học

+ Nghiên cứu chương trình, nội dung kiến thức, phân phối chương trình, sách giáo viên, tài liệu tham khảo, các chuyên đề liên quan về Dòng điện xoay chiều – Vật lí 12 – THPT

*Phương pháp điều tra:

- Tìm hiểu thực tiễn giảng dạy tại một số trường THPT bằng phiếu hỏi, trao đổi với giáo viên,tham vấn chuyên gia

+ Về thực tiễn:

- Xây dựng Ebook hướng dẫn tự học phần Dòng điện xoay chiều – Vật lý 12 -Đề xuất cách sử dụng Ebook hướng dẫn tự học

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, luận văn dự kiến được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài

Chương 2: Xây dựng và sử dụng Ebook chương “ Dòng điện xoay chiều”-

Vật lí 12

Chương 3: Thực nghiệm sư phạm

Sự phát triển mạnh mẽ của CNTT và truyền thông (Information and Communication Technology - ICT) trong những năm gần đây đã tác động và làm thay đổi rất lớn đến giáo dục ICT đã mở ra triển vọng to lớn trong việc đổi mới các phương pháp và hình thức dạy học Cùng với sự phát triển của khoa học, công nghệ

và mạng internet, học tập trực tuyến (E-learning), học tập bằng sách điện tử (Ebook)

đã và đang thu hút được đông đảo người học và dần trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạt động tự học của mỗi người học So với sách in Ebook có nhiều ưu điểm vượt trội: thông tin mà Ebook đưa đến người đọc không chỉ ở dạng văn bản (text) mà còn có các ứng dụng đa truyền thông như hình ảnh, video, hiệu ứng hoạt hình… Ebook rất gọn nhẹ, có khả năng lưu trữ hệ thống thông tin đồ sộ, có thể sử dụng mọi lúc, mọi nơi, tạo được tương tác giữa người học và máy, có tính tái sử dụng rất cao.[18]

Về các tài liệu hướng dẫn tự họcđã có các luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục của các tác giả sau: Đoàn Thu Huyền, “Thiết kế sách điện tử (Ebook) chương “Dao động cơ” – Vật lí 12 nâng cao” [4]; Phạm Thị Nụ, Thiết kế sách điện tử (Ebook) chương “Động lực học chất điểm”- Vật lí 10 [14]; “Trần Thanh Hiếu, Thiết kế Ebook chương “ Lượng tử ánh sáng” – Vật lí 12” [17]; Dương Hương Ly, „Thiết kế Ebook hỗ trợ dạy học chương “ Dòng điện trong các môi trường” – Vật lí 11 THPT nâng cao theo hướng tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh” [5]…

Những Ebook trên qua phần thực nghiệm sư phạm đã chứng tỏ tính khả thi, hiệu quả nâng cao chất lượng dạy học vật lí, góp phần đổi mới PPDH, hỗ trợ hoạt động tự học của HS Tuy nhiên hiện chưa có luận văn về Ebook chương “Dòng điện xoay chiều”-Vật lí 12 thiết kế theo hướng hỗ trợ hoạt động tự học của HS

1.2 Cơ sở lý luận về hoạt ộng tự học của HS

Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng về tự học Người cho rằng: “

Tự học tự động” và “ phải biết tự động học tập”, tức là học tập mợt cách hoàn toàn

tự giác, tự chủ, không đợi ai nhắc nhở, không chờ ai giao nhiệm vụ mà tự mình chủ động vạch kế hoạch chủ động cho mình rồi tự mình triển khai, thực hiện kế hoạch

đó một cách tự giác, tự mình làm chủ thời gian để học và tự mình kiểm tra đánh giá việc học của mình

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn đào tạo, GS TS Nguyễn Cảnh Toàn – một tấm gương lớn về tự học mà dẫn tới thành công cho rằng: “ Tự học- là

tự mình động não, suy nghĩ, sử dụng các năng lực trí tuệ (quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp…) và có khi cả cơ bắp (khi phải sử dụng công cụ ) cùng các sản phản của mình, rồi cả động cơ, tình cảm, cả nhân sinh quan, thế giới quan (như tính trung thực, khách quan, có trí tiến thủ, không ngại khó, ngại khổ, kiên trì, nhẫn nại, long say mê khoa học, ý muốn thi đỗ, biến khó khăn thành thuận lợi…) để chiếm lĩnh một lĩnh vực hiểu biết nào đó của nhân loại, biến lĩnh vực đó thành sở hữu của mình” [7]

Còn theo cố GS Nguyễn Văn Đạo (đại học Quốc gia Hà Nội) đã có một vài suy nghĩ chung về vấn đề tự học: “ Tự học là công việc suốt cả cuộc đời mỗi người

Số thời gian dành cho việc học với sự giúp đỡ của thầy là rất ít, chỉ chiếm khoảng 1/4 của một đời người Thời gian còn lại chủ yếu là dành cho việc tự học, cho lao động sang tạo Ngay cả trong giai đoạn đi học, việc tự học luôn luôn có vai trò

quan trọng Những người biết tự học, năng động, sáng tạo trong quá trình đi học là những người có triển vọng và tiến xa trong cuộc đời này” [10]

Theo Nguyễn Kỳ (Trung tâm nghiên cứu và phát triển tự học) thì tự học nghĩa là người học tích cực chủ động tự mình tìm ra bằng hành động của mình, tự thể hiện mình và hợp tác với các bạn, học bạn, học thầy và học mọi người Tự học

là tự đặt mình vào tình huống học, vào vị trí của người tự nghiên cứu, xử lý các tình huống, giải quyết các vấn đề đặt ra cho mình để nhận biết vấn đề, thu thập xử lý thông tin cũ, xây dựng các giải pháp giải quyết vấn đề, thử nghiệm các giải pháp

Tự học thuộc quá trình cá nhân hóa việc học [9]

Trong bài phát biểu tại hội thảo Nâng cao chất lượng dạy học tổ chức vào tháng 11 năm 2005 tại Đại học Huế , GS Trần Phương cho rằng : “ Học bao giờ và lúc nào cũng chủ yếu là tự học, tức là biến kiến thức khoa học tích lũy từ nhiều thế

hệ của nhân loại thành kiến thức của mình và rèn luyện cho mình kĩ năng thực hành những tri thức ấy”

Mỗi nhà nghiên cứu đều đưa ra một quan niệm riêng của mình về tự học, nhưng tất cả đều có chung quan điểm: Tự học là hoạt động của bản thân người học

tự chiếm lĩnh các kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo một cách tự giác, chủ động và tích cực

Như vậy, có thể nói là con người ai cũng phải học, khi nói đến học thì đương nhiên là nói đến sự tự học, chính là cách học với sự tự giác, tính tích cực và độc lập của từng cá nhân Chính hoạt động tự học tạo cơ hội cho người học phát huy được trí tuệ, tư duy đồng thời giúp có lòng ham học Kết quả tự học cao hay thấp còn phụ thuộc vào năng lực của mỗi cá nhân, khả năng tự học tiềm ẩn bên trong mooix con người

Thực tiễn cũng như phương pháp dạy học hiện đại còn xác định rõ: càng học lên cao thì tự học càng được coi trọng, nói đến phương pháp dạy học thì cốt lõi chính là dạy tự học Bởi vì HS phổ thông sau này còn có thể học cao hơn, cần tạo cho HS có thới quen tự nghiên cứu khoa học, không ngừng nâng cao hiểu biết để đáp ứng được những đòi hỏi ngày càng cao của xã hội.Thì tự học được xem là “chìa khóa vàng” giúp con người có khả năng phát hiện và tự giải quyết những vấn đề mà khoa học và cuộc sống đặt ra

Tự học khắc phục nghịch lý: Học vấn thì vô hạn mà tuổi học đường thí có hạn Sự bùng nổ thông tin làm cho người thầy không có cách nào truyền thụ hết kiến thức cho HS Vì vậy tự học là một giải pháp khoa học giúp giải quyết mâu thuẫn giữa khối lượng kiến thức khổng lồ và quỹ thời gian ít ỏi ở nhà trường

Ngoài ra, tự học còn giúp người học rèn luyện tính độc lập, rèn luyện trí nhớ

và tư duy Chính vì vậy, nên ngay trong các điều: 4, 24, 36 của Luật giáo dục qui định rất rõ: "Tự học là một vấn đề quan trọng trong phương pháp giáo dục của các bậc học, các ngành học" Và điều 46 ghi rõ: “Việc học liên tục, học suốt đời nhằm hoàn thiện nhân cách, mở rộng hiểu biết, nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ để cải thiện chất lượng cuộc sống, tìm việc làm và thích nghi với đời sống xã hội” Giáo dục-đào tạo theo hướng phát triển tự học sẽ tạo ra được 35 những con người năng động, sáng tạo, có khả năng công tác và có thể đưa ra nhiều

ý tưởng phát triển tốt cho mỗi ngành nghề góp phần vào sự phát triển của xã hội [15]

Với những lý do nêu trên có thể nhận thấy: Nếu xây dựng được phương pháp

tự học, đặc biệt là sự tự giác, ý trí tích cực chủ động sáng tạo sẽ khơi dậy năng lực tiềm tàng ẩn trong mỗi cá nhân người học, tạo ra động lực to lớn cho người học

1.2.3 Các hình thức tự học [18]

Tự học là hoạt động của bản thân người học tự chiếm lĩnh các kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách tự giác, chủ động, tự lực và tích cực Tự học có nhiều hình thức khác nhau, theo Trịnh Văn Biểu: có ba kiểu tự học chính sau:

+ Tự học không có hướng dẫn: Người học tự tìm lấy tài liệu để đọc, hiểu và vận dụng các kiến thức trong đó Đối tượng dùng kiểu tự học này khá đa dạng, có thể là những người đã trưởng thành, những nhà khoa học, cũng có thể là HS phổ

thông có sự đam mê về một lĩnh vực hoặc một bộ môn nào đó

+ Tự học có hướng dẫn: có GV ở xa hướng dẫn người học bằng tài liệu hoặc các phương tiện thông tin khác Đó là tự học của sinh viên, thực tập sinh

+Tự học có hướng dẫn trực tiếp: Có tài liệu và gặp gỡ trực tiếp GV một số tiết trong tuần, được Gv chỉ dẫn, giảng giải sau đó về nhà tự học

Trong đề tài này chúng tôi chọn hình thức tự học có hướng dẫn trực tiếp vì đây là hình thức cần được đưa vào phổ biến trong nhà trường phổ thông vì mức độ của nó phù hợp với khả năng của HS

1.2.4 Chu trình của tự học [7]

Theo Nguyễn Cảnh Toàn, chu trình của tự học diễn ra theo 3 giai đoạn:

Giai oạn 1- Tự nghiên cứu:

- Bắt đầu 1 tình huống, chủ thể thấy có nhu cầu hoặc hứng thú để tìm hiểu, đây là giai đoạn nhận biết vấn đề

- Qua các kênh nghe, nhìn (video, thí nghiệm mô phỏng hiện tượng…)chủ thể lĩnh hội thông tin vấn đề cần quan tâm, đây là giai đoạn thu nhận thông tin

- Trong quá trình thu nhận thông tin, người học định hướng giải quyết vấn

đề Đây là giai đoạn thu thập thông tin và giải quyết vấn đề

- Sản phẩm của giai đoạn 1: Người học tự tìm tòi, nghiên cứu mang tính chủ quan, có thể thông tin bị sai lệch hoặc bị nhiễu hay là tạo ra sản phẩm ban đầu hay sản phẩm thô có tính chất cá nhân

Giai oạn 2 - Tự thể hiện

Người học tự Tc đoạn mình bằng văn bản, bằng lời nói,tự trình bày, bảo vệ kiến thức hay sản phẩm cá nhân ban đầu của mình, tá nhân ban đến thưối thoại, giao tiếp với các bạn và thầy, tạo ra sản phẩm có tính chất xã hội của cộng đồng lớp học

Giai oạn 3 - Tự kiểm tra, tự iều chỉnh

Sau khi tự thể hiện mình qua sự hợp tác trao đổi v T hiện mình qua sự hợp tác trao đổi ác bạn và thầy, tạo , tự đánh giá sản phẩm ban đầu của mình, tự sửa sai,

tự điều chỉnh thành sản phẩm khoa học

Chu trình tự nghiên cứu tự thể hiện  tựhu trình , điều chỉnh tra thực chất cũng là con đường “phát hiát chất cũng là con đường và gi chất cũngđề của nghiên cứu khoa học” Ba giai đoạn này không tách biệt nhau mà còn hòa nhập lồng

gh p vào nhau giai đoạn 1: Làm việc cá nhân, chủ thể tự vận động, sản phẩm ban đầu là của mình Giai đoh trình - Tự kiểm tra, tự điềát hiện vấn đề, định động, sản sản phẩm của mình Giai đoạn 3: lao động cá nhân nhưng ở mức độ cao hơn

1.2.5 Những nhân tố ảnh hưởng đề quá trình tự học[23]

 Nhóm nhân tố bên trong người học

a Khả năng tự học

Trong các nhân tố bên trong ảnh hưởng đến quá trình tự học, khả năng tự học của bản thân người học là quan trọng nhất, vì người học là chủ thể chiếm lĩnh tri thức, chân lý bằng hành động của chính mình Với khả năng tự học tốt, người học luôn là chủ thể trung tâm, tự mình tìm ra tri thức bằng hành động của chính mình

b Động cơ, hứng thú học tập

Động cơ thúc đẩy người học hăng hái học tập, tư duy Cái háo hức có thể nằm ngoài kiến thức như lòng mong muốn đỗ đạt nhưng chính nó cũng có thể là động cơ để hoàn thiện tri thức, óc tò mò khoa học Tất cả điều này có tính chất định hướng, động viên thúc đẩy người học cố gắng học tập Động cơ nhận thức là nhân

tố kích thích trực tiếp sự hoạt động nhận thức Đây là động lực bên trong quyết định

sự diễn biến và chất lượng của hoạt động

c Phương pháp tự học

Để tự học mang lại hiệu quả cao đòi hỏi người học phải có phương pháp tự học, tự nghiên cứu Mỗi người có năng lực khác nhau nên việc lựa chọn, sử dụng phương pháp cũng khác nhau

 Nhóm nhân tố bên ngoài

Nhóm nhân tố bên ngoài có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình tự học Trong nhóm nhân tố này, cần kể đến:

a Phương pháp giảng dạy của giáo viên

Phương pháp giảng dạy của GV ảnh hưởng trực tiếp đến phương pháp tự học của HS

Tác động của người dạy (ngoại lực) là tác động hỗ trợ, xúc tác, tạo điều kiện

và môi trường thuận lợi cho nội lực ở người học được khơi dậy và phát huy cao nhất cho người học tự học, tự phát triển và trưởng thành

b Yêu cầu của xã hội, nhà trường

Xã hội hiện đại, công nghệ thông tin phát triển cần phải có phương tiện, phương pháp giao lưu mới Đồng thời tri thức của loài người đang tăng nhanh về khối lượng, đổi mới nhanh về chất lượng và nội dung Dù có kéo dài thời gian tự học trong nhà trường bao nhiêu cũng chưa đủ để thích ứng với cuộc sống luôn thay đổi mà phải biết học lấy cách học để tiếp tục tự học suốt đời

c Cơ sở vật chất

Trong tự học, tự nghiên cứu quan trọng là phải có sách, đồ dùng và trang thiết bị học tập cần thiết Đặc biệt là sách chuyên ngành, tài liệu tham khảo, phương tiện dạy học Vì đó là kho tàng kiến thức cho cả người dạy và người học

Các phương tiện dạy học như: bản đồ, máy chiếu, máy vi tính, chương trình phần mềm có vai trò quan trọng giúp người học lĩnh hội và kiểm chứng lại những kiến thức đã học

d Thời gian

HS THPT thời gian học tập có sự hướng dẫn của GV chỉ có 45 phút, còn nhiều môn khác nhau, HS còn phải tham gia các hoạt động đoàn thể trong nhà trường và ngoài xã hội và gia đình

Hai nhóm nhân tố trên có mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau, hỗ trợ, bổ sung cho nhau tạo điều kiện để hoạt động tự học đạt chất lượng cao Ví dụ: Cơ sở vật chất đầy đủ kết hợp với năng lực tự học thành thạo và sự nỗ lực của bản thân thì chắc chắn tự học sẽ mang lại giá trị thiết thực Cho nên không thể nhấn mạnh một chiều về điều kiện bên trong hay điều kiện bên ngoài mà phải biết kết hợp mật thiết hữu cơ hai nhóm nhân tố đó với nhau

1.2.6 Tự học trong nhà trường phổ thông [16]

Tự học là một quá trình rất quan trọng với con người nói chung và HS THPT nói riêng Đây là giai đoạn mà các em đang hình thành cho mình những kĩ năng, kĩ xảo, từ đó áp dụng chúng vào các tình huống trong học tập và trong cuộc sống và tương lai là giải quyết các vấn đề trong công việc và trong xã hội

Thực tế, ở nhà trường THPT hiện nay hầu như học sinh học tập còn rất thụ động, chưa biết cách tự học Các em còn rất thụ động trong việc tìm kiếm tri thức, chờ đợi vào sự hướng dẫn của GV trên lớp hoặc lạm dụng việc học thêm, học gia

sư Với lượng thời gian hạn hẹp trên lớp, người thầy không thể truyền thụ cho HS

tất cả những tri thức mà mình biết, vì vậy GV cần hướng dẫn cho HS cách tự học

Các cách tự học đều bao gồm các khâu tìm tòi kiến thức, suy nghĩ đồng thời phải biết áp dụng kiến thức đó vào thực tiễn Có thể tự học qua sách , báo, qua nghe giảng, qua các bài tập, qua học thuộc lòng, qua thực tế…

-Tự học qua sách báo: Sách báo chiếm một vai trò vô cùng quan trọng trrong cuộc sống và trong học tập Học qua sách báo có ý nghĩa thu thập, tìm hiểu nghiên cứu các kiên thức mà sách báo đem lại

-Tự học qua nghe giảng: Nghe giảng không đơn thuần chỉ lắng nghe giảng, ghi chép mà khi nghe giảng cần phải hiểu và nắm bắt được vấn đề Có thể nói tự học qua nghe giảng là cách học phổ biến nhất hiện nay Hạn chế của tự học qua nghe giảng là phải nắm bắt lượng kiến thức lớn trong khoảng thời gian hạn chế, người học có thể không có thời gian đào sâu suy nghĩ, tìm tòi do đó không có thời gian hiểu hết hay nắm chắc vấn đề

-Tự học qua bài tập: Việc làm bài tập giúp ta củng cố các kiến thức đã học, nắm bắt được bản chất của vấn đề Hơn nữa tự học qua bài tập giúp ta sang tạo hơn trong cách giải bài tập sao cho ngắn gọn, xúc tích, dễ hiểu Chính vì vậy có rất nhiều dạng bài tập khác nhau để giúp học sinh nắm vững và sáng tạo các kiến thức

đã học

-Tự học qua cách học thuộc lòng: Cách học này không phải là cách học vẹt khi học cần phải biết là chúng ta đang học cái gì? Nội dung của nó như thế nào? Học thuộc lòng cũng phải có phương pháp học làm sao cho dễ nhớ, vạch ra các ý quan trọng mà học Vì vậy học thuộc lòng cũng là một cách tự học cho kết quả cao

-Tự học qua thực tế: Trong việc đẩy mạnh phương pháp tự học cũng cần chú

ý đễn sự tương trợ, giúp đỡ nhau trong học tập cũng là vấn đề “ học thầy không tày học bạn” như ông cha ta đã cùng đúc kết HS kém bạn học, hỏi bạn học cũng dễ dàng, thoải mái hơn do đó cũng dễ tiến bộ hơn HS giỏi giúp đỡ các bạn thì tự mình cũng giỏi thêm tăng tinh thần đoàn kết trong học tập

Những cách học trên, tưởng như không có gì mới nhưng thực ra vẫn xa lạ và khó thực hiện với không ít học sinh hiện nay Thay đổi phương pháp học của học sinh đòi hỏi sự nỗ lực không chỉ của bản thân của các em mà cần có tâm huyết của

GV và nhà trường Người GV phải xây dựng động cơ học tập đúng đắn cho các em, thì học tập mới trở thành niềm say mê, trở thành “được” học chứ không phải “phải” học

1.3 Tài liệu hướng dẫn tự học [11]

1.3.1 Một số định hướng xây dựng tài liệu hướng dẫn tự học

Tài liệu Hướng dẫn học là một yếu tố cơ bản cần có tính tương tác cao, thuận tiện cho việc học tập cá nhân cũng như học theo nhóm Tài liệu cần thể hiện một số đặc điểm của việc dạy học như sau :

1 Quán triệt mục tiêu giáo dục Bảo đảm Chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình giáo dục Có thể có những điều chỉnh về nội dung theo hướng cơ bản, tinh giản, thiết thực

2 Tạo điều kiện đẩy mạnh đổi mới PPDH và các hình thức dạy học trên cơ

sở tổ chức các hoạt động phát huy tính tích cực, chủ động, khả năng tự học của HS

3 Thể hiện quan điểm tích hợp các nội dung giáo dục, trong đó môn học gắn

bó với việc dạy học các môn học khác Hạn chế những trùng lặp không cần thiết; giảm mức độ khó của các kiến thức lí thuyết; tăng khả năng thực hành, vận dụng; chú ý tích hợp với hoạt động phát triển ngôn ngữ của HS

4 Chú trọng khai thác và sử dụng những kinh nghiệm của HS trong đời sống hàng ngày Gắn kết giữa nội dung dạy học với đời sống thực tiễn của HS, của cộng đồng

5 GVcó thể chủ động, linh hoạt điều chỉnh nội dung dạy học, vận dụng phù hợp với đặc điểm của HS và điều kiện, hoàn cảnh dạy học cụ thể của địa phương, của nhà trường

Trong tài liệu Hướng dẫn tự học, ở mỗi bài học, các hoạt động học tập cần đượcchỉ dẫn cụ thể và chi tiết.Trong mỗi phòng học của nhà trường đều treo một tấm giấy khổ lớn, trên đónêu lên 10 bước học tập , sao cho mọi HS ngồi trong lớp đều có thể nhìn thấy rõ

1.3.2 Cấu trúc sách hướng dẫn tự học

Cấu trúc sách thường có các các kiểu sau :

+ Kiểu quy trình 1 : Kiểu quy trình diễn giải kiến thức

Có nhiều kiểu cấu trúc một bài học, trong đó thường dùng nhất là kiểu

cấutrúc gồm ba bước:

Nghe giảng lý thuyết - Theo dõi bài tập mẫu - Luyện tập

Với kiểu quy trình này, nếu GV sử dụng không hợp lí cấu trúc này sẽ dẫn đến lối dạy mang tính ápđặt, bình quân, đồng loạt

+ Kiểu quy trình 2: Kiểu quy trình dạy học thông qua trải nghiệm

Kiểu cấu trúc bài học được khuyến khích sử dụng trong mô hình VNEN, cũngnhư ở nhiều nơi trên thế giới và ở Việt Nam, đó là tổ chức dạy học thông qua trảinghiệm Chu trình này bao gồm 5 bước chủ yếu:

(1) Gợi động cơ, tạo hứng thú

tổ chức các hoạt động độc lập, hoặc nhóm hợp tác, khuyến khích cáchoạt động tự học của HS Cách viết này gợi ý và đòi hỏi GV tự thiết kế, đạo diễncác hoạt động học tập để giúp HS tự phát hiện kiến thức, phân tích kiến thức vàsử dụng kiến thức Với cách viết như vậy, GV khó sử dụng kiểu quy trình 1 (dạyhọc theo kiểu “áp đặt”), vì sách không cung cấp phần „bài giảng‟ để GV có thể„đọc‟ cho HS „ch p‟, hoặc để GV có thể "giảng suông" Do đó, GV sẽ thành công hơn nếu có khả năng sử dụng kiểu quy trình 2 (quy trình 5 bước) Có nghĩa là có khả năng thiết kế - thực hiện - và đánh giá bài học theo chu trình học qua trải nghiệm Ngoài ra, tài liệu Hướng dẫn học cũng sử dụng nhiều tranh ảnh để phản ánh và minh họa những kiến thức trong các bài học

Dưới đây là một số gợi ý cụ thể về việc thực hiện quy trình 5 bước theo mô

ra vấn đề nêu lên rất gần gũi với họ

Cách làm: Đặt câu hỏi; Câu đố vui; Kể chuyện; Đặt một tình huống; Tổ chứctrò chơi; hoặc sử dụng các hình thức khác

ƣớc 2 Tổ chức cho HS trải nghiệm

ƣớc 3 Ph n tích - Khám phá - R t ra kiến thức mới

Kết quả cần đạt:

- HS rút ra được kiến thức, khái niệm hay quy tắc lí thuyết, thực hành mới

- HS nhận biết được dấu hiệu đặc điểm của dạng kiến thức mới

Cách làm: Dùng các câu hỏi gợi mở, câu hỏi phân tích, đánh giá để giúp HSthực hiện tiến trình phân tích và rút ra bài học

Trên lớp, GV Có thể sử dụng các hình thức thảo luận cặp đôi, thảo luận theo nhóm, hoặccác hình thức sáng tạo khác nhằm kích thích trí tò mò, sự ham thích tìm tòi, khámphá phát hiện của HS Có thể soạn những câu hỏi thích hợp giúp HS đi vào tiến trình phân tích thuậnlợi và hiệu quả.Các hoạt động trên có thể thực hiện với toàn lớp, nhóm nhỏ, hoặc cá nhân từng HS

- Thông qua việc giải những bài tập rất cơ bản để HS rèn luyện việc nhận dạng, áp dụng các bước giải và công thức cơ bản GV quan sát HS làm bài và phát hiện xem HS gặp khó khăn ở bước nào GV giúp HS nhận ra khó khăn của mình, nhấn mạnh lại quy tắc, thao tác, cách thực hiện.Tiếp tục ra các bài tập với mức độ khó dần lên phù hợp với khả năng củaHS GV tiếp tục quan sát và phát hiện những khó khăn của HS, giúp các em giải quyết khó khăn bằng cách liên hệ lại với các quy tắc, công thức, cách làm, thao tác cơ bản đã rút ra ở trên

- Có thể giao bài tập áp dụng cho cả lớp, cho từng cá nhân, hoặc theo nhóm,theo cặp đôi, theo bàn, theo tổ HS

ƣớc 5 Ứng dụng, mở rộng

Kết quả cần đạt:

- HS được củng cố, nắm vững các nội dung kiến thức trong bài đã học

- HS biết vận dụng kiến thức đã học trong hoàn cảnh mới, đặc biệt trong những tình huống gắn với thực tế đời sống hàng ngày

- Cảm thấy tự tin khi lĩnh hội và vận dụng kiến thức mới

1.4.1 Vai trò của CNTT trong dạy học vật lí

Do sự phát triển mạnh mẽ của CNTT, sự lan rộng của hệ thống mạng thông tin toàn cầu - Internet đã góp phần tạo nên sự phát triển vượt bậc của Việt Nam, trong đó ngành giáo dục và đào tạo Đi cùng với sự phổ biến của Internet, nguồn học liệu cũng được mở rộng, các hình thức tự học đã ra đời, điển hình như các website, các diễn đàn, hệ thống E- learning tạo nên làn sóng mới trong học tập và nghiên cứu

Khi truy cập Internet, người học có thể sử dụng thông tin ở rất nhiều các

website, thậm trí là tải về máy những cuốn sách chuyên ngành được lưu trữ dưới dạng Ebook Sau khi tự mình phát hiện, xử lý các thông tin người học có thể tự làm các bài tập để tự kiểm tra đánh giá… HS có thể hoàn thành việc học của mình ở bất

cứ nơi đâu thông qua phương pháp học qua mạng có định hướng Trong một thời đại con người luôn bận rộn và luôn không có đủ thời gian để hoàn thành công việc

và học tập như hiện nay thì đây quả thực là một giải pháp hiệu quả

Tuy nhiên, những thiết bị ứng dụng CNTT có rất nhiều điểm ưu việt, nhưng

nó vẫn không thể thay thế hoàn toàn các phương tiện kỹ thuật truyền thống Thêm vào đó, không phải bất cứ quốc gia nào, trường học nào cũng có đủ điều kiện cập nhật những ứng dụng CNTT mới nhất, hiệu quả nhất; do đó sử dụng thiết bị ứng dụng CNTT và hệ thống thiết bị trong nhà truờng phải có sự thống nhất với nhau

Trong xu thế đa dạng hoá phương tiện dạy học, đổi mới PPDH Máy tính và

các phần mềm trên máy tính ngày càng thể hiện được ưu thế cạnh tranh của nó với những thiết bị khác Những ưu thế của máy tính và các phần mềm trên máy tính như sau:

- Ngày nay làm việc với máy tính là yêu cầu cơ bản của người lao động thế

hệ mới, nó tạo ra nhiều cơ hội cho con người tham gia thị trường lao động đa dạng

và luôn đòi hỏi khả năng thích nghi cao

- Máy tính tạo khả năng giao tiếp đa chiều con người - máy tính - con người, bên cạnh kiểu giao tiếp truyền thống con người - con người Điều này mở ra nhiều thuân lợi, nhiều ứng dụng của máy tính trong cuộc sống

- Cũng xuất phát từ những điểm ưu việt trên mà máy tính trở thành phương tiện hữu hiệu hỗ trợ tự học trong "xã hội học tập suốt đời" Máy tính và Internet có khả năng giúp con người tìm tòi nhanh chóng hiệu quả mọi loại thông tin, kiến thức

từ cổ chí kim mà họ muốn Mọi thứ con người muốn biết, mọi thứ con người muốn học, đa phần chỉ cách họ một cái máy vi tính và vài lần Click chuột

- Máy tính cũng tạo ra những khả năng mới: Truy cập - Giao tiếp - Trình diễn - Huấn luyện Những khả năng này khiến con người trở nên chủ động hơn,

hoàn thành công việc tốt hơn

- Máy tính gây hứng thú và làm cho HS có trách nhiệm với việc học tập Chúng

có thể tự xác định mục tiêu, kế hoạch cho hoạt động học tập của riêng chúng và

chúng có thể tự đánh giá kết quả các bước trong quá trình học tập

- Máy tính giúp HS phát triển các năng lực tìm kiếm, tổ chức và phân tích thông tin; giúp HS rèn luyện năng lực tư duy và tác phong làm việc khoa học

- Môi trường học tập được mở rộng ngoài phạm vi phòng học, môn học cũng như kết hợp với nhiều lực lượng tham gia giáo dục khác nhau Máy tính đã góp một phần không nhỏ tạo ra những thay đổi đó

- Mô phỏng là ưu thế nổi bật của máy tính Và với ưu thế này, máy tính đã được sử dụng rộng rãi trong dạy học Khả năng mô phỏng máy tính có đựợc khi ta sử dụng phối hợp giữa các hình ảnh động với âm thanh và với các khả năng tương tác của

nó, nhằm mô tả đối tượng mang tính mô hình gần với hiện thực; đối tượng được mô phỏng đúng với hiện thực mà nó có thể Mô phỏng không phải là sự sao chép nguyên bản hiện thực khách quan mà đó là sự sao chép có tinh giản, để hiện thực trở nên dễ hiểu Mô phỏng luôn là hình thức đặc biệt của mọi chương trình tương tác, nó được

sử dụng như là một công cụ được sử dụng trước nhằm phân tích, khám phá, thực nghiệm Đặc điểm trung tâm của mô phỏng là tính toán trạng thái hiện tại của mô hình và những thông số này có thể tác động thông qua các biến số Những đối tượng

đã được máy tính mô phỏng lại sẽ là phương tiện hữu hiệu cho HS trong học tập

Đối với dạy học vật lí, ứng dụng CNTT là việc làm tất yếu đáp ứng đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy của bộ môn Hầu hết các GV bộ môn đều nhận thấy vai trò quan trọng của việc ứng dụng các phần mềm để nâng cao chất lượng dạy học Tuy nhiên, do trình độ tin học và ngoại ngữ của GV còn nhiều hạn chế, CSVC của nhà trường THPT còn hạn hẹp chưa đồng bộ nên việc ứng dụng CNTT vào dạy học bước đầu gặp rất nhiều khó khăn

Việc ứng dụng CNTT vào dạy học sẽ làm thay đổi vai trò của GV trong dạy học Từ vai trò là nhân tố quan trọng quyết định kiểu dạy học tập trung vào thày cô, thì nay các thầy cô chuyển sang vai trò là nhà điều phối dạy học hướng tập chung vào HS (dạy học lấy học sinh làm trung tâm)

Việc ứng dụng CNTT vào bài giảng sẽ tạo nên bước chuyển cơ bản cả về nội dung và phương pháp dạy học Cụ thể là:

- CNTT là công cụ hỗ trợ đắc lực cho việc xây dựng kiến thức mới

- CNTT tạo môi trường khám phá kiến thức nhằm hỗ trợ quá trình tự học

- CNTT tạo môi trường để hỗ trợ học tập, thực hành qua thực tiễn

- CNTT giúp cho việc đánh giá định tính và định lượng vật lí chính xác và công bằng hơn

Như vậy có thể nói:

Để phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên có thể theo tuỳ từng bài giảng, từng mảng kiến thức hoặc tuỳ theo từng đối tượng học sinh mà vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo CNTT trong từng giờ, từng kiểu bài trên lớp Nhờ các công cụ đa phương tiện (multimedia) của máy tính như : văn bản (text), đồ hoạ (graphic), hình ảnh (image), âm thanh (sound), giáo viên sẽ xây dựng được bài học sinh động, thu hút sự tập trung của HS, dễ dàng vận dụng các phương pháp sư phạm : phương pháp dạy học tình huống, phương pháp dạy học nêu vấn đề Qua đó tăng tính tích cực chủ động của học sinh trong quá trình học tập

Như thế trong dạy học ngày nay, vai trò của người thầy dần thay đổi Nhờ sự trợ giúp của CNTT, người thầy không giữ vai trò trung tâm mà chuyển sang vai trò nhà điều khiển trong kiểu dạy học hướng tập trung vào học sinh Theo dự đoán trong vài năm tới CNTT và phương pháp dạy học điện tử sẽ ảnh hưởng sâu sắc, thay đổi các phương pháp dạy và học, vai trò và chức năng của thầy dạy cũng như người học

1.4.2 Một số hướng ứng dụng CNTT trong dạy học môn Vật lý

Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, MVT và các phần mềm đã vàđang được sử dụng trong dạy học nói chung và trong dạy học Vật lí nói riêng đem đến nhiều sự thay đổi Ứng dụng CNTT nhằm:

- Tạo điều kiện cho học sinh hiểu sâu nội dung kiến thức và đa dạng các nội dung mới gắn liền với đời sống hàng ngày vào bài giảng,

- Thay đổi phương pháp nghiên cứu nhiều hiện tượng và quá trình Vật lí (nhiều hiện tượng, quá trình Vật lí có thể chuyển sang nghiên cứu bằng thực nghiệm phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh)

- Tạo nên hệ thống phương tiện mới hỗ trợ việc nghiên cứu Vật lí trong con đường thực nghiệm cũng như trong con đường lí thuyết

Ứng dụng CNTT có tác dụng:

1 Giảm nhẹ công sức và thời gian thực hiện các công việc máy móc (như

Tuy nhiên việc sử dụng MVT và các phần mềm trong dạy học Vật lí hiện nay ở Việt Nam còn gặp một số khó khăn cơ bản sau:

Khó khăn trong việc trang bị đồng loạt MVT cho tất cả các trường THPT, THCS, Tiểu học trên toàn quốc

Các tài liệu học tập và dạy học bộ môn có nhiều nhưng hầu hết của nước ngoài, bằng tiếng nước ngoài khó sử dụng cho trường phổ thông Hiện nay, các phần mềm có các ứng dụng chính trong dạy học ở các lĩnh vực sau:

- Trình bày, minh hoạ, mô phỏng cho các bài giảng một cách khoa học, sư phạm, thực tiễn, hấp dẫn (với Power Point, Authoring Softwares, HTML hoặc WEB, đặc biệt rất có hiệu quả khi sử dụng trong dạy học các môn có nhiều hình vẽ, tranh ảnh, âm thanh

- Hỗ trợ trong việc thu thập, xử lí và trình bày kết quả trong khi nghiên cứu (với các phần mềm ứng dụng chuyên biệt), ví dụ như trong dạy học Vật lí

- Điều khiển, điều chỉnh quá trình dạy học,

- Tự ôn tập, tự học theo chương trình cài đặt trong máy hay trên mạng Internet (Web based Learning, Web based Training)

- Kiểm tra, đánh giá (với phần mềm xây dựng ngân hàng đề thi, Test ) Thiết kếEbook, đây là một hướng đi thuận lợi Mỗi giáo viên có thể lựa chọn

và sử dụng một trong các phần mềm ứng dụng cho dạy học phù hợp với khả năng tin học của mình như : Powerpoint, Violet, Vnuce, hot potatoes, Adobe Presenter,

… Bài giảng phong phú về nội dung, hấp dẫn về hình thức và dễ sử dụng là một hướng đi mới góp phần nâng cao tính tích cực, chủ động chiếm lĩnh kiến thức của

HS trong quá trình học tập

1.5 Cơ sở lí luận về Ebook

1.5.1 Khái niệm về Ebook

Cho đến nay thì vẫn chưa có định nghĩa cụ thể thế nào là Ebook

Theo trang web “http: vi.wikipedia.org” Ebook là từ viết tắt của electronic book (sách điện tử) Hiểu theo cách đơn giản nhất, thì Ebook là sản phẩm dạng số của quyển sách in Ebook là một dạng văn bản mà để đọc được cần có máy tính hoặc máy đọc sách điện tử và các phần mềm hỗ trợ: Adobe PDF, Microsoft Reader, eReader, Open Ebook and Open Reder Những văn bản (etext) được gõ trực tiếp trên màn ảnh rồi chuyển đi không phải là ebook vì không có những đặc điểm của Ebook.[20]

Theo trang web “http: thuvien.ucoz.com”, Ebook là tự viết tắt của electronic book (sách điện tử) Giống như Email (thư điện tử), Ebook chỉ có thể dùng các công

cụ máy vi tính, máy hỗ trợ cá nhân (palm, pocket pc,….) mới có thể xem được [21]

Theo trang web “http: svkqt.net”, một cuốn sách Ebook là một cuốn sách điện tử hay đơn giản đó là một cuốn sách kĩ thuật số có thể đọc được trên vi máy tính hoặc trang thiết bị chuyên đọc Ebook Ebook có thể bao gồm các văn bản, hình ảnh minh họa, hay có thể chèn âm thanh và video Hơn thế nữa Ebook còn chứa đường “liên kết nóng” (hot link) giúp cho khách hàng có thể ngay lập tức tới được website liên quan tơi thông tin mà họ đang xem Ebook có thể là các file kĩ thuật số được copy dạng đĩa cứng, đĩa mềm hoặc CD-ROMs… [22]

Một số tác giả cho rằng: Ebook là sự kết hợp hài hòa giữa giáo trình truyền thống với các ứng dụng của CNTT Một số tác giả khác lại cho rằng Ebook là sự tăng cường mạnh mẽ các yếu tố hình ảnh, âm thanh, 3D…làm cho nội dung SĐT thêm phong phú hằm đem lại hiệu quả tối đa trong quá trình dạy học đặc biệt là chí trọng khả năng tự học của người học

Với mục đích hỗ trợ cho việc dạy –tự học của GV và HS tại lớp và ở nhà, chúng tôi thiết kế Ebook có vai trò như một cuốn sách kĩ thuật số, tích hợp văn bản,

âm thanh, hình ảnh tĩnh, hình ảnh động, phim thí nghiệm, video…, trong đó có sự tương tác giữa người học và máy thông qua hệ thống câu hỏi Sách được chép trên mợt đĩa CD- ROM hoặc chép và cài thẳng vào máy vi tính

1.5.2 Ưu nhược điểm của Ebook [17]

1.5.2.1 Ưu điểm của Ebook

Ebook có nhưng tính năng ưu việt hơn hẳn so với sách in thông thường: -Cung cấp tối đa các tư liệu nghe, nhìn như hình ảnh, âm thanh, hình ảnh, thí nghiệm, hình ảnh minh họa rõ n t…có thể kèm theo các tiện ích khác phù hợp với từng môn học khiến cho việc học trở nên trực quan và thú vị hơn

- Kích thước gọn nhẹ, dễ mang đi, dẽ dàng sử dụng chỉ với một máy tính cấu trúc vừa phải

- Dễ dàng chia sẻ với mọi người nếu được tác giả cho phép thông qua Email hoặc truyền tập thông qua internet

- Có thể truy xuất rất nhanh đến các mục, các phần trong sách điện tử nhờ các các liên kết hyperlink

- Không gian lưu trữ nhỏ người học có thể mang tới bất cứ đâu và học ở bất

cứ nơi đâu

- Giúp cho giáo viên làm phong phú bài giảng và có thể lựa chọn các cách để truyền đạt kiến thức tới học sinh một cách nhanh chóng và dễ dàng nhất làm tiết kiệm thời gian hiểu bài của học sinh từ 30% đến 80%

- Kích cỡ và kiểu chữ có thể chỉnh sửa, có thể phóng to, thu nhỏ cho phù hợp bằng công cụ zoom

- Các phần mềm chuyên dụng đọc Ebook còn có nhiều tiện ích như: cho

ph p ghi chú, đánh dấu làm nổi bật đoạn văn

- Rất gọn nhẹ, giá thành rẻ, bị hỏng có thể sửa chữa và bổ sung dễ dàng (Tính tái sử dụng cao)

- Ngoài ra, về phương diện môi trường, sách điện tử làm giảm bớt sự tiêu thụ giấy, bớt phá rừng và bớt ô nhiểm vì các chất hóa học để sản xuất giấy

Bên cạnh đó, Ebook còn có những tính ưu việt hơn hẳn trong hoạt động tự học:

-Người học sẽ được học với một tốc độ nhịp nhàng phù hợp với khả năng của mỗi cá nhân theo một trình tự đã được lập sẵn theo ý đồ của nhà thiết kế

- Việc tự học thông qua Ebook sẽ giúp người học không bị gò bó về thời gian, không phải theo một thời khóa biểu chung nào mà người học có thời gian suy

nghĩ sâu hơn về một vấn đề, ra sức tìm tòi và học hỏi thêm Lâu ngày sẽ trở thành thói quen giúp người học phát triển được khả năng tự học của bản thân

- Với Ebook việc học tập sẽ bớt căng thẳng hơn

- Ebook bao gồm cả những file âm thanh, hình ảnh, video…nên đem đến cho người học những trải nghiệm sinh động hấp dẫn, không bị nhàm chán

Với những ưu điểm này sẽ giúp cho HS học tập trực quan, sinh động và hứng thú hơn, tạo động lực giúp HS tự học

1.5.2.2 Nhược điểm của Ebook

Bên cạnh những ưu điểm trên thì Ebook cũng có một số hạn chế nhất định: -Khi đọc Ebook trên máy tính lâu sẽ làm cho mắt kém

-Để đọc được EBook, yêu cầu phải có thiết bị đọc, cần phải cài đặt các phần mềm tương ứng thì mới có thể đọc được Ebook

-GV và học sinh cần phải có sự am hiểu về công nghệ thông tin ở trình độ nhất định

- Tự học thông qua Ebook thiếu hẳn sự tương tác hết sức quan trọng; Tương tác thầy – trò Tương tác trò- bạn đồng học Tương tác trò- môi trường

1.5.3 Quy trình thiết kế Ebook [17]

Để xây dựng Ebook đáp ứng được yêu cầu tự học của HS thì cần tuân thủ theo các bước của việc thiết kế hoạt động dạy học theo hướng phát triển khả năng tự lực, tự chủ chiếm lĩnh kiến thức

1.5.3.1 Thiết kế kịch bản sư phạm

Dựa trên cơ sở phân tích nội dung kiến thức khoa học của chương “Dòng điện xoay chiều” và xác định các mục tiêu dạy học cần thiết theo hướng phát triển năng lực tự học của HS, GV thể hiện ý tưởng sư phạm của mình, sau đó lựa chọn các tài liệu cần thiết để đưa vào thiết kế bài dạy bao gồm:lựa chọn nội dung, tìm kiếm hình ảnh, thí nghiệm mô phỏng, các đoạn phim và video, các bài tập cần thiết cho nội dung biên soạn

- Xuất phát từ hệ thống mục tiêu bài học

- Xuất phát từ nội dung bài học: Gồm nội dung kiến thức và nội dung bài tập

- Xuất phát từ việc lựa chọn phương pháp, phương tiện, môi trường dạy học

- Xuất phát từ kiểm tra đánh giá trong dạy học

1.5.3.2 Thiết kế kịch bản công nghệ

Kịch bản công nghệ bao gồm toàn bộ các yếu tố kỹ thuật công nghệ thông tin Xây dựng kịch bản công nghệ cần chọn lựa các công cụ đa phương tiện phù hợp (tránh lạm dụng các yếu tố công nghệ) giúp cho việc thể hiện nội dung được hiệu quả; lựa chọn giao diện thân thiện với người học; khả năng đáp ứng ý đồ sư phạm

về kỹ thuật và khả thi về kinh tế

1.5.3.3 Số hóa các nội dung

Sau khi đã thiết kế kịch bản dạy học và lựa chọn được công cụ để thiết kế Ebook, GV sẽ dùng các phần mềm đó để cụ thể hóa ý tưởng và nội dung của mình thành bài học cụ thể

1.5.3.4 Thử nghiệm sử dụng Ebook

Sau khi hoàn thành Ebook, tiến hành đưa Ebook vào dạy học ở trường THPT

để đánh giá và so sánh kết quả dạy học có sử dụng Ebook với dạy học không sử dụng Ebook

1.5.3.5 Hoàn thiện Ebook

Thông qua kết quả thử nghiệm Ebook sẽ đưa ra đánh giá về hiệu quả sử dụng Ebook trong quá trình dạy học Ngoài ra còn có thể phát hiện ra những thiếu sót và bất cập của Ebook để tiến hành chỉnh sửa và hoàn thiện hơn

1.5.3.6 Đưa Ebookvào triển khai đại trà

Đây là bước cuối cùng của quy trình thiết kế Ebook, Ebook được xem là có hiệu quả khi được đưa vào áp dụng đại trà và được sự công nhận của GV và HS Khi đó Ebook sẽ trở thành tài liệu hỗ trợ hoạt động dạy của GV trên lớp và hoạt động tự học ở nhà của HS

1.5.4 Yêu cầu cơ bản khi thiết kế Ebook [17]

1.5.4.1 Yêu cầu về nội dung

Nội dung của Ebook phải đầy đủ, chi tiết, tối thiểu phải như SGK Mở đầu thì có phần giới thiệu về chương học hướng dẫn về phương pháp hoc tập, mỗi bài học có mục tiêu rõ ràng về kiến thức và kĩ năng

Trong mỗi bài học, kiến thức không hiển thị sẵn mà nên xây dựng dưới dạng các câu hỏi gợi mở, yêu cầu học sinh tự tư duy, vận dụng kiến thức đã biết để nắm bắt kiến thức mới không lĩnh hội một cách thụ động

Ngoài nội dung lý thuyết, cần có phần bài tập bài tập kiểm tra đánh giá xây dựng hợp lý, có sự tương tác cao, có độ khó và độ phân biệt tốt, thông tin bổ sung

để học sinh tham khảo và vận dụng

1.5.4.2 Yêu cầu về trình bày

Việc thiết kế Ebook phục vụ cho giáo dục đòi hỏi phải đáp úng nhưng đặc trưng riêng về mặt nghe, nhìn, tương tác

Về cách trình bày cần có sự phối hợp giữa văn bản với các dạng media: Âm thanh, hình ảnh, video, thí nghiệm mô phỏng … bằng phần mềm giúp người học cảm nhận và tiếp thu gần như trực tiếp dự giờ buổi thuyết trình của GV trên lớp nhưng có thể trở lại nhiều lần một phần nào đó khó mà HS chưa hiểu được

1.5.4.3 Yêu cầu về bài tập

Các bài tập, bài kiểm tra, bài trắc nghiệm nên bố trí theo từng chương, từng bài, hoặc từng chủ đề hoặc theo bài tổng hợp có độ khó và độ phân biệt tốt

Cần sử dụng cách lựa chọn ngẫu nhiên để tạo đề bài tập từ một ngân hàng đề

để gây hứng thú cho HS, tránh gây nhàm chán khi khi học đi học lại nhiều lần bài học Bố trí bài kiểm tra có chấm điểm tự động, tạo các lời động viên khích lệ HS khi xuất hiện kết quả chấm bài

1.6 Lựa chọn phần mềm thiết kế

1.6.1 Yêu cầu về phương diện công cụ

Việc lựa chọn các công cụ thiết kế Ebook sẽ rất quan trọng, các công cụ này phải đạt các tiêu chuẩn cơ bản như:

- Hiện ại: Phải là công cụ multimedia (kết hợp âm thanh, hình ảnh, hoạt hình,

video ), có vậy mới tạo ra những phần mềm có giá trị khoa học và tính sư phạm cao Có khả năng đóng gói theo chuẩn SCORM để có thể đưa vào các hệ quản lí bài giảng như Moodle, Blackboard, Ilias…

- Dễ thiết kế: Không đòi hỏi người viết phải là lập trình viên thành thạo với các

ngôn ngữ lập trình bậc cao, có vậy mới đáp ứng được khả năng Tin học chung của giáo viên và học sinh

1.6.2 Một số công cụ xây dựng Ebook

Hiện nay, trên thị trường và trên Internet cung cấp rất nhiều phần mềm hỗ trợ xây dựng Ebook, mỗi phần mềm đều có ưu và nhược điểm của nó, việc lựa chọn

công cụ tốt không những dễ sử dụng, mà còn hỗ trợ nhiều tính năng mà không đòi hỏi phải lập trình bằng các ngôn ngữ bậc cao, không yêu cầu khả năng của người sử dụng phải được đào tạo một cách chính quy về tin học Các phần mềm thông dụng hiện nay như là:

1) FrontPage Express: Phần mềm do hãng Microsoft (Mỹ) xây dựng dễ dàng

tạo ra các trang Web

+ Ưu điểm: là phần mềm phổ biến, dễ sử dụng, hỗ trợ mạnh cho các tính năng

đa phương tiện, tương thích hoàn toàn với Windows và các ứng dụng trong bộ Microsoft office

+ Nhược điểm: Quản lý các Hyperlink kém, không có khả năng quản lý cấu trúc Site; khả năng thể hiện đồng thời văn bản và các Applet kém

2) eXe: là phần mềm do CORE Education thuộc Trường Đại học Auckland xây

dựng

+ Ưu điểm: Rất phổ biến, dễ dùng, chuyển sang Web một cách dễ dàng (trong hộp thoại Save as chọn HTML Document), quản lý được các Hyperlink; có khả năng các trình bày ký tự, hình ảnh đẹp mắt

+ Nhược điểm: Quản lý cấu trúc Website kém; hỗ trợ kém cho các Applet

3) Macromedia Dreamware: đây là phần mềm công cụ xây dựng Web mang

tính chuyên nghiệp cao

+ Ưu điểm: Dễ sử dụng, quản lý tốt các Hyperlink, cấu trúc Site, hỗ trợ mạnh cho các tính năng đa phương tiện, ngoài ra hỗ trợ mạnh cho các ngôn ngữ lập trình các Applet Đặc biệt trong Macromedia Dreamware hỗ trợ cho bộ CourseBuilder, là một ứng dụng rất mạnh để tạo các trang kiểm tra trắc nghiệm với hình thức rất đa dạng và dễ sử dụng

+ Nhược điểm: Khả năng tạo các công thức toán học và các ký hiệu toán học, hóa học kém

4) Adobe Acrobat XI pro

- Adobe Acrobat là một công cụ vô cùng mạnh mẽ và có khả năng gần như

vô hạn khi làm việc với các file *.PDF Giao diện Adobe Acrobat XI pro thân thiện + Ưu điểm: dễ sử dụng, không cần phải biết nhiều về lập trình có thể thiết kế từ Microsoft office Word lưu dưới dạng *.Pdf nên việc sử dụng chỉ Adobe Acrobat XI

pro tương tự như việc soạn thảo văn bản trên Word, chèn hình ảnh, âm thanh…trên Adobe Acrobat XI pro.Tích hợp tốt hợp tốt hơn Adobe Acrobat XI với Microsoft Office và Microsoft SharePoint.Thêm tùy chọn lấy dữ liệu từ Acrobat.com, Office

365, hoặc SharePoint

+ Nhược điểm: Dung lượng lớn, tạo ra các trang trình bày đơn điệu, kém hấp dẫn

5) Flip PDF Professional: Đây là phần mềm tập sách điện tử cho phép

chuyển đổi tập tin định dạng PDF thành một quyển sách lật trang với hiệu ứng và nhạc nền sinh động

+ Ưu điểm: Dễ sử dụng, có thể chèn thêm ảnh, flash hay video clip trên YouTube vào trang sách bất kỳ Có thể xuất sách điện tử thành các dạng Web, phần mềm chạy độc lập hoặc các dạng chạy trên máy tính bảng

+ Nhược điểm: Việc biên soạn phần text gặp khó khăn vì phải chuyển từ file PDF vào phần mềm

1.6.3 Sử dụng Flip PDF Professional tạo sách điện tử [24]

1.6.3.1 Giới thiệu phầm mềmFlip PDF Professional

Flip PDF Professional chuyển đổi một tập tin PDF sang tập tin eBook FLip PDF Professional là một công cụ mạnh mẽ để chuyển đổi một tập tin PDF sang các tập tin flash dựa trên tập tin tương tác bình thường PDF Bằng cách sử dụng Flip PDF người dùng chuyên nghiệp có thể nhúng âm thanh, flash, video và các liên kết

có các tài liệu PDF Flip PDF cho phép bạn xây dựng hàng loạt eBook, cắt flash chuyên nghiệp từ các tập tin PDF chỉ trong vài phút với hiệu ứng "chuyển trang" để

sử dụng cả trực tuyến và không trực tuyến

Với Flip PDF Professional, người dùng không cần cài đặt thêm bất kỳ phần mềm bổ sung nào Đơn giản chỉ cần nhập vào các tập tin PDF, chọn giao diện mong muốn cho riêng mình, và sau đó bấm chuyển đổi Đây là cách tốt nhất để tạo ra các phiên bản như: ấn phẩm, tạp chí, tờ rơi, catalog, kỹ thuật số (điện tử) Flip PDF Professional cung cấp tính năng dòng lệnh mà tạo ra hiệu ứng lật trang sách điện tử

mà không cần dùng đến các ứng dụng của máy tính để bàn Window Nó cũng cung cấp nhiều cách khác nhau để biên tập ra các trang Ebook trong định dạng HTML

mà không có bất kỳ giới hạn về bản quyền cho các trang web

- Người dùng cũng có thể thiết lập chỉ mục của cuốn sách trong tương lai Sau khi hoàn tất, tập tin của bạn sẽ được lưu dưới dạng một trang web, hoặc HTML,

các tập tin ZIP hay EXE vào một đĩa CD hoặc DVD

- Các tính năng nổi bật của Flip PDF Professional:Giao diện người dùng thân thiện và không đòi hỏi nhiều kiến thức kỹ thuật Các bước để nắm bắt được phần mền chỉ vài phút.Tạo hình ảnh động hấp dẫn.Hỗ trợ chuyển đổi hàng loạt: hỗ trợ chuyển đổi hàng loạt tập tin PDF.Thêm đoạn văn bản, hình ảnh, ngày, tháng,hình dạng cho các trang Ebook.Tạo siêu liên kết với PDF, liên kết web, email liên kết, trang liên kết, đánh dấu và chỉnh sửa bằng tay

Xác định tiêu đề, từ khoá và siêu dữ liệu khác bằng các Flip PDF chuyên nghiệp.Có thể tùy chỉnh các nút thanh công cụ để thiết lập tải về, in ấn nút chia sẻ,

và nhiều hơn nữa Flip PDF chuyên nghiệp có thể xuất và lưu các thiết lập để sử dụng sau này

từ Lower đến Higher Chất lượng càng cao thì dung lượng sẽ càng lớn, nên tốt nhất nên chọn mức Medium hay High Xong, bạn nhấn Import Now và chờ chốc lát cho

quá trình nhập tập tin PDF hoàn tất

Hình 1.1: Chọn tập tin file PDF

 ước 2 Chọn giao diện

Bạn nhấn vào mũi tên xổ xuống dưới trường Templates bên trái để chọn giao

diện cho sách lật trang Chương trình cung cấp khá nhiều giao diện đẹp cho bạn lựa chọn, các giao diện được chia thành bốn nhóm theo các phong cách

riêng: Classic, Float, Neat, Spread Chọn xong, bạn nhấnOK để chấp nhận

Hình 1.2: Giao diện của Flip PDF Professional

Lưu ý: Nếu muốn tải thêm nhiều mẫu giao diện khác, bạn nhấn vào liên

kết Get More Themes Online Tại trang web hiện ra, bạn chọn thẻThemes, tìm một giao diện hợp ý rồi nhấn Download để tải về máy Bạn giải nén tập tin vừa tải về sẽ thấy có các tập tin THM Tại giao diện Flip PDF Professional, bạn vào menu File > Import Themes và tìm đến các tập tin THM vừa giải nén Xong, bạn đã có thể sử

dụng các giao diện mới

Hình 1.3: Giao diện của Flip PDF Professional

Sau khi chọn giao diện, bạn đã có thể xem thử sách hiển thị như thế nào trên giao diện Flip PDF Professional Khung bên trái gồm các tùy chọn chi tiết để bạn chỉnh sửa thêm một vài chi tiết trên giao diện cho vừa ý nhất

Hình 1.4: Giao diện chỉnh sửa flie PDF

Để lồng nhạc nền vào sách, bạn tìm đến mục Sound ở khung bên trái, thiết lập tùy chọn EnableSound là Enable rồi nhấn vào dấu ba chấm tại dòng Sound File chọn đến tập tin nhạc muốn sử dụng Tùy chọn Sound Loop quy định số lần phát lại bài hát đó, mặc định là -1 (không phát lại) Nếu điền giá trị là 3 thì bài hát

sẽ được phát lại 3 lần

 ước 3 Chèn các tập tin a phương tiện

Flip PDF Professional cho phép bạn chèn thêm các tập tin đa phương tiện (hình ảnh, video clip, slideshow ảnh, flash) vào một trang bất kỳ trên sách Bạn

nhấn nút Edit Pages để mở cửa sổ Flip Page Editor Kế đến, bạn tìm và nhấn vào

trang cần chỉnh sửa trong danh sách các trang liệt kê ở khung phía trái Bạn nhấn vào các biểu tượng trên thanh công cụ để chèn thêm các thành phần như: liên kết, file FLV, MP3, SWF, JavaScript, video YouTube,

Tùy vào đối tượng cần chèn mà các thao tác có khác nhau đôi chút, tuy nhiên cách thực hiện chủ yếu gồm hai bước là chọn tập tin cần chèn và thiết lập lại kích thước cho đối tượng đó

Hình 1.5: Giao diện trang trí Ebook Bài viết minh họa cách chèn nút nhấn (Button) thực thi nhiều tác vụ khác

nhau Sau khi nhấn vào biểu tượng dấu cộng, bạn dùng chuột vẽ ra vùng chữ nhật

trên trang sách tại vị trí cần chèn nút nhấn Kế đến, bạn nhấnSelect an Icon để chọn một hình ảnh hay tập tin flash SWF trang trí cho nút nhấn Phía dưới là nút Action Options cho phép bạn chọn tác vụ cho nút nhấn đó

hộp thoại hiện ra, bạn đánh dấu vào một tác vụ dưới trường Please select

an action type, gồm: Go to page (đi đến một trang sách khác),Open a link (mở liên kết website), Call Javascriptfunction (thực thi một hàm JavaScript), Open Flash Windows (phát video clip định dạng MP4, FLV, F4V hay định dạng flash SWF), Play Audio (phát nhạc MP3),Photo Slideshow (lồng slideshow ảnh) Thiết lập xong, bạn nhấn OK để lưu lại

Với tùy chọn chèn video clip YouTube, bạn khai báo ID của video clip cần

chèn vào ô Video ID ID là một dãy ký tự sau đoạn ?v= trên đường dẫn Ví dụ,

đường dẫn video clip là http://www.youtube.com/watch?v=abc thì ID là abc

Sau khi đã chỉnh sửa xong tất cả các trang, bạn nhấn biểu tượng chiếc đĩa

mềm để lưu lại rồi đóng cửa sổ Flip Page Editor lại

 ƣớc 4 Xuất bản

Bước cuối cùng, bạn nhấn Convert To Flipping để xuất sách ra thành tập tin

dưới nhiều định dạng khác nhau Bạn đánh dấu vào một trong các định dạng dưới