(Luận văn thạc sĩ) quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông nguyễn văn cừ huyện hóc môn thành phố hồ chí minh

Giả thuyết khoa học Hiện nay, công tác hoạt động TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM đã và đang được thực hiện nhưng còn thiếu sự đồng bộ, vẫn còn hạn chế, chưa đáp

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRẦN MINH THÙY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGUYỄN VĂN CỪ

HUYỆN HÓC MÔN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRẦN MINH THÙY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGUYỄN VĂN CỪ

HUYỆN HÓC MÔN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa ho ̣c: TS NGUYỄN TRỌNG HẬU

HÀ NỘI – 2015

i

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn đến quý thầy giáo, cô giáo, cán bộ trường Đại học Giáo dục-Đại học quốc gia Hà Nội đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu

Đặc biệt, tác giả xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS.Nguyễn Trọng Hậu, người thầy đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ, động viên tác giả trong suốt quá trình tìm hiểu, nghiên cứu, hoàn thành luận văn

Tác giả xin chân thành cảm ơn tập thể cán bộ, giáo viên trường THPT Nguyễn Văn Cừ, gia đình và bạn bè đã tạo điều kiện thuận lợi và ủng hộ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận văn

Trong quá trình học tập và nghiên cứu, bản thân tác giả đã cố gắng rất nhiều, song luận văn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót Tác giả kính mong quý thầy giáo, cô giáo và các đồng nghiệp chỉ dẫn góp ý để tác giả tiếp tục hoàn thành luận văn

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 9 tháng 12 năm 2015

Tác giả

Trần Minh Thùy

Giáo dục và Đào tạo Giáo viên

HS Hiệu trưởng Phó Hiệu trưởng

Tổ chuyên môn Trung học phổ thông Thành phố Hồ Chí Minh

Tổ trưởng chuyên môn

iii

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC BẢNG viii

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ x

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoa ̣t đô ̣ng TCM ở trường THPT 2

3.2 Nghiên cứu thực trạng hoa ̣t đô ̣ng TCM , thực trạng quản lý hoa ̣t đô ̣ng TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM 2

3.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoa ̣t đô ̣ng TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM 2

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4.1 Khách thể nghiên cứu 2

4.2 Đối tượng nghiên cứu 2

5 Phạm vi nghiên cứu của đề tài 2

5.1 Giới hạn về khách thể khảo sát 2

5.2 Giới hạn về thời gian khảo sát 2

6 Câu hỏi nghiên cứu 3

7 Giả thuyết khoa học 3

8 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn 3

8.1 Ý nghĩa lý luận 3

8.2 Ý nghĩa thực tiễn 3

9 Phương pháp nghiên cứu 3

9.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận 3

iv

9.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn 4

9.3 Phương pháp bổ trợ 4

10 Cấu trúc của luận văn 4

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 5

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 5

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 7

1.2.1 Quản lý 7

1.2.2 Quản lý giáo dục 12

1.2.3 Quản lý nhà trường 13

1.2.4 Tổ chuyên môn 14

1.3 Mục tiêu của giáo dục trung học phổ thông và những yêu cầu đổi mới đối với trường trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay 15

1.3.1 Mục tiêu của giáo du ̣c trung học phổ thông 15

1.3.2 Những yêu cầu đổi mới đối với trường trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay 15

1.4 Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng trường trung ho ̣c phổ thông 17

1.4.1 Vai trò và nhiệm vụ của hiệu trưởng 17

1.4.2 Vai trò và nhiệm vụ của phó hiệu trưởng 19

1.5 Hoạt động tổ chuyên môn và quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông 20

1.5.1 Đặc điểm hoa ̣t đô ̣ng tổ chuyên môn ở trường trung ho ̣c phổ thông 20

1.5.2 Nhiệm vụ của tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông 21

1.5.3 Đặc điểm quản lý tổ chuyên môn ở trường trung ho ̣c phổ thông 21

1.5.4 Nội dung quản lý hoa ̣t đô ̣ng tổ chuyên môn 23

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoa ̣t đô ̣ng tổ chuyên môn 37

1.6.1 Yếu tố chủ quan 37

1.6.2 Yếu tố khách quan 37

Kết luận chương 1 38

v

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGUYỄN VĂN CỪ

HUYỆN HÓC MÔN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 39

2.1 Khái quát về trường trung ho ̣c phổ thông Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh 39

2.1.1 Quá trình phát triển của trường trung ho ̣c phổ thông Nguyễn Văn Cừ 39 2.1.2 Quy mô trường lớp 40

2.1.3 Chất lượng giáo du ̣c 41

2.1.4 Đội ngũ giáo viên, đội ngũ cán bộ quản lý 44

2.2 Thực trạng tổ chức và hoa ̣t đô ̣ng tổ chuyên môn ở trường trung ho ̣c phổ thông Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh 46

2.2.1 Cơ cấu tổ chuyên môn ở trường trung ho ̣c phổ thông Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh 46

2.2.2 Thực trạng hoa ̣t đô ̣ng tổ chuyên môn ở trường trung ho ̣c phổ thông Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh 47

2.2.3 Đánh giá chung thực trạng hoa ̣t đô ̣ng tổ chuyên môn ở trường trung ho ̣c phổ thông Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh 48

2.3 Thực trạng quản lý hoa ̣t đô ̣ng tổ chuyên môn ở trường trung ho ̣c phổ thông Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh 49

2.3.1 Quản lý công tác quy hoạch, bổ nhiệm tổ trưởng chuyên môn 50

2.3.2 Quản lý công tác xây dựng, thực hiện kế hoạch hoa ̣t đô ̣ng của tổ chuyên môn 52

2.3.3 Quản lý hoạt động dạy học và hoạt động đổi mới phương pháp da ̣y ho ̣c của tổ chuyên môn 53

2.3.4 Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá cho điểm của tổ chuyên môn 57

2.3.5 Quản lý hoạt động sinh hoạt chuyên môn của tổ chuyên môn 58

2.3.6 Quản lý các hoạt động bồi dưỡng chuyên đề 64

vi

2.3.7 Đánh giá chung thực trạng quản lý hoa ̣t đô ̣ng tổ chuyên môn ở trường trung ho ̣c phổ thông Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh

71

Kết luận chương 2 74

CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGUYỄN VĂN CỪ HUYỆN HÓC MÔN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 76

3.1 Những nguyên tắc đề xuất các biện pháp quản lý hoa ̣t đô ̣ng tổ chuyên môn ở trường trung ho ̣c phổ thông 76

3.1.1 Bảo đảm tính mục tiêu 76

3.1.2 Bảo đảm tính khoa học 76

3.1.3 Bảo đảm tính thực tiễn 76

3.1.4 Bảo đảm tính khả thi 76

3.1.5 Bảo đảm tính đồng bộ 77

3.1.6 Bảo đảm tính kế thừa 77

3.2 Biện pháp quản lý hoa ̣t đô ̣ng tổ chuyên môn ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh 77

3.2.1 Biện pháp 1: Xây dựng quy hoạch, kế hoạch bổ nhiệm tổ trưởng chuyên môn đảm bảo hiệu quả hoa ̣t đô ̣ng của các tổ chuyên môn 77

3.2.2 Biện pháp 2: Tổ chức bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn và nghiê ̣p vu ̣ quản lý cho tổ trưởng chuyên môn 79

3.2.3 Biện pháp 3: Chỉ đạo công tác xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học của tổ chuyên môn theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học 81 3.2.4 Biện pháp 4: Chỉ đạo hoa ̣t đô ̣ng sinh hoạt của tổ chuyên môn theo hướng đề cao vai trò tự chủ của tổ chuyên môn 82

3.2.5 Biện pháp 5: Xây dựng nền nếp hoa ̣t đô ̣ng giao lưu , học tập, trao đổi kinh nghiệm giữa các tổ chuyên môn 86

3.2.6 Biện pháp 6: Đổi mới công tác kiểm tra đánh giá kết quả lao động của giáo viên gắn với thi đua khen thưởng, kỷ luật 88

vii

3.2.7 Mối quan hệ giữa các biện pháp 89

3.3 Thăm dò ý kiến về tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất 89 Kết luận chương 3 94

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 95

1 Kết luận 95

2 Khuyến nghị 96

TÀI LIỆU THAM KHẢO 97

PHỤ LỤC 100

Nguyễn Văn Cừ năm 2012-2015 41 Bảng 2.3: Bảng thống kê về chất lượng học lực của HS trường THPT

Nguyễn Văn Cừ năm 2012-2015 42 Bảng 2.4: Bảng thống kê về tỉ lệ tốt nghiệp THPT của trường THPT

Nguyễn Văn Cừ năm 2012-2015 43 Bảng 2.5: Bảng thống kê về thâm niên công tác của GV năm ho ̣c 2014-2015

44 Bảng 2.6: Bảng thống kê chất lượng đội ngũ GV trường THPT Nguyễn

Văn Cừ năm ho ̣c 2014-2015 45 Bảng 2.7: Bảng cơ cấu TCM trường THPT Nguyễn Văn Cừ 46 Bảng 2.8: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về các nội dung quản lý công tác

quy hoạch, bổ nhiệm tổ trưởng chuyên môn 50 Bảng 2.9: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về các nội dung quản lý công tác

xây dựng, thực hiện kế hoạch hoa ̣t đô ̣ng của TCM 52 Bảng 2.10: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về các nội dung quản lý hoa ̣t

đô ̣ng da ̣y ho ̣c 53 Bảng 2.11: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về các nội dung quản lý hoa ̣t

đô ̣ng đổi mới phương pháp da ̣y ho ̣c của tổ chuyên môn 55 Bảng 2.12: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về các nội dung quản lý việc

kiểm tra đánh giá cho điểm của TCM 57 Bảng 2.13: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về các nội dung quản lý hoa ̣t

đô ̣ng lao động của đội ngũ giáo viên 58 Bảng 2.14: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về các nội dung quản lý hồ sơ

chuyên môn 60 Bảng 2.15: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về các nội dung quản lý việc thực

hiện chương trình, kế hoạch giáo du ̣c của tổ chuyên môn 61 Bảng 2.16: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về các nội dung quản lý hoa ̣t

đô ̣ng dự giờ, thao giảng, hội giảng 63

ix

Bảng 2.17: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về các nội dung quản lý công tác

sinh hoạt chuyên đề bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo HS yếu, kém 64 Bảng 2.18: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về các nội dung quản lý hoa ̣t

đô ̣ng nghiên cứu khoa học của GV và nghiên cứu khoa học kỹ thuật của HS 66 Bảng 2.19: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về các nội dung quản lý việc kèm

cặp, bồi dưỡng các thành viên của TCM 67 Bảng 2.20: Bảng tổng hợp kết quả khảo sát về các nội dung quản lý việc học

tập của TCM với các trường bạn 69 Bảng 2.21: Bảng tổng hợp điểm bình quân của thực trạng quản lý hoa ̣t đô ̣ ng

TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM 70

Bảng 3.1: Bảng tổng hợp kết quả khảo nghiệm mức độ cần thiết của các

biện pháp quản lý hoa ̣t đô ̣ng TC M ở trường THPT Nguyễn Văn

Cừ, huyện Hóc Môn TPHCM 90 Bảng 3.2: Bảng tổng hợp kết quả khảo nghiệm mức độ khả thi của các biện

pháp quản lý hoa ̣t đô ̣ng TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ , huyện Hóc Môn TPHCM 92

Nguyễn Văn Cừ năm 2012-2015 41 Biểu đồ 2.3: Biểu đồ biểu diễn chất lượng học lực của HS trường THPT

Nguyễn Văn Cừ năm 2012-2015 42 Biểu đồ 2.4: Biểu đồ biểu diễn tỉ lệ tốt nghiệp lớp 12 của trường THPT

Nguyễn Văn Cừ năm 2012-2015 43 Biểu đồ 2.5: Biểu đồ biểu diễn thâm niên công tác của GV trường THPT

Nguyễn Văn Cừ năm 2015 44 Biểu đồ 2.6: Biểu đồ biểu diễn trình độ chuyên môn và danh hiệu thi đua

của đội ngũ GV trường THPT Nguyễn Văn Cừ năm ho ̣c 2015 45

2014-Biểu đồ 3.1: 2014-Biểu đồ biểu diễn sự tương quan giữa tính cần thiết và tính khả

thi của các biện pháp 93

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ các chức năng quản lý 11

khẳng định: “Đổi mới căn bản và toàn diện GD&ĐT theo nhu cầu phát triển của xã hội; nâng cao chất lượng theo yêu cầu chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.”[11, tr.180]

Trong chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 (Ban hành kèm theo Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13 tháng 6 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ), Thủ tướng Chính phủ đã nêu rõ giải pháp đột phá để phát triển giáo dục

giai đoạn 2011-2020 là giải pháp: “ Đổi mới quản lý giáo dục.” [27, tr.19]

Trước những yêu cầu mà Đảng, Nhà nước đặt ra đối với ngành GD&ĐT đòi hỏi ngành GD&ĐT phải có các giải pháp để thực hiện những yêu cầu này Trong đó, giải pháp đổi mới quản lý hoạt động TCM là một trong những giải pháp được nhiều nhà quản lý giáo dục đặc biệt quan tâm

Mặt khác, TCM ở trường THPT có vai trò quan trọng trong việc triển khai, thực hiện các nhiệm vụ giáo dục và nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường TCM còn là cầu nối giữa cán bộ quản lý với GV và HS Nếu hoạt

đô ̣ng TCM tốt sẽ góp phần tích cực, quyết định đến việc nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng được những yêu cầu đổi mới giáo dục Chính vì vậy hoạt

đô ̣ng TCM ở trường THPT là một trong những vấn đề hết sức quan trọng và rất cần thiết để đổi mới giáo dục

Thực tế quản lý hoạ t đô ̣ng TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM còn có nhiều vấn đề chưa được tốt, công tác quản lý TCM chưa chuyên sâu, hoạt động TCM đạt hiệu quả chưa cao Do đó còn nhiều hạn chế trong việc quản lý hoạt động TCM

2

Bản thân là TTCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM, tác giả rất băn khoăn, trăn trở trong việc tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM

Với tính cấp thiết và quan trọng trên, tác giả chọn đề tài: "Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh”

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Nguyễn Văn

Cừ huyện Hóc Môn TPHCM nhằm góp phần nâng cao chất lượng hoạt động

TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TCM ở trường THPT

3.2 Nghiên cứu thực trạng hoạt động TCM, thực trạng quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM

3.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM

4 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động TCM ở trường THPT

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM

5 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

5.1 Giới hạn về khách thể khảo sát

Khảo sát cán bộ quản lý, TTCM và GV trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM

5.2 Giới hạn về thời gian khảo sát

3

Khảo sát ở các năm học 2012-2013, 2013-2014, 2014-2015

6 Câu hỏi nghiên cứu

Thực tế hoạt động TCM và thực tế quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ như thế nào?

Cần những biện pháp quản lý nào để nâng cao hiệu quả của hoạt động TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM?

7 Giả thuyết khoa học

Hiện nay, công tác hoạt động TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM đã và đang được thực hiện nhưng còn thiếu sự đồng bộ, vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế, chưa nâng cao chất lượng giáo dục và chưa nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

của đội ngũ GV

Nếu đề xuất được biện pháp quản lý hoạt động TCM phù hợp thì có thể nâng cao chất lượng hoạt động TCM góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM

8 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn

8.1 Ý nghĩa lý luận

Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TCM ở trường THPT

9 Phương pháp nghiên cứu

9.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Thu thập và phân tích các tài liệu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu, đặc biệt về quản lý hoạt động TCM ở nhà trường phổ thông

4

Phân tích, so sánh và tổng hợp các khái niệm, tài liệu khoa học và các văn bản của Bộ GD&ĐT liên quan đến đề tài

9.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp điều tra bằng phiếu: Xây dựng bảng câu hỏi cho đội ngũ cán bộ quản lý, TTCM và GV trường THPT Nguyễn Văn Cừ

9.3 Phương pháp bổ trợ

Phương pháp thống kê toán học để xử lý số liệu

10 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được cấu trúc thành ba chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung ho ̣c phổ thông

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung

học phổ thông Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt đô ̣ng tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn thành phố Hồ Chí Minh

5

CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Những năm gần đây, nhiều nhà khoa học trong nước cũng nghiên cứu các vấn đề về quản lý giáo dục Trong đó có các công trình nghiên cứu của một số tác giả như: Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Lộc, Các tác giả đã trình bày các vấn đề chung về quản lý giáo dục, lý luận quản lý giáo dục

Trong các công trình này có một số công trình đề cập cụ thể về đội công tác, các đặc trưng quan trọng và các kiểu đội công tác trong nhà trường Đây chính là những căn cứ quan trọng làm cơ sở cho việc nghiên cứu hoạt

đô ̣ng TCM ở trường THPT bởi vì TCM ở trường THPT chính là đội công tác trong một tổ chức

Đặc biệt một số học viên cao học chuyên ngành quản lý giáo dục cũng

đã chọn một số vấn đề ít nhiều có liên quan đến quản lý hoạt động của TCM trong trường phổ thông để làm luận văn thạc sĩ nhằm nâng cao hiệu quả quản

lý của TCM và đáp ứng yêu cầu của giáo dục Trong số các luận văn đó có:

- Luận văn của Hoàng Mạnh Hùng với đề tài Quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Đồng Bành, tỉnh Lạng Sơn, năm 2013 Luận văn đã nghiên cứu

lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Đồng Bành, tỉnh Lạng Sơn và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Đồng Bành, tỉnh Lạng Sơn, đặc biệt các biện pháp đề xuất vừa có nội dung mang tính tình thế, vừa có nội dung mang tính lâu dài, vừa có các biện pháp quản lý truyền thống, vừa có các biện pháp quản lý hiện đại;

- Luận văn của Nguyễn Thị Hải Yến với đề tài Một số biện pháp quản

lý hoạt động TCM ở trường THPT huyện Nghi Xuân tỉnh Hà Tĩnh, năm 2012

Luận văn đã trình bày những vấn đề lý luận cơ bản như: Trường THPT, TCM

6

ở trường THPT, Đặc biệt luận văn đi sâu vào các vấn đề cụ thể như: Chất lượng hoạt động của TCM, những nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng của TCM Luận văn đã khẳng định hoạt động TCM ở trường THPT huyện Nghi Xuân tỉnh Hà Tĩnh đã đi vào quỹ đạo , định hướng phát triển Giáo du ̣c -Đào tạo HT các trường THPT luôn bám sát mục tiêu, đường lối phát triển giáo dục của Đảng, Nhà nước, địa phương Tuy nhiên hoạt động TCM chưa vững chắc, đổi mới phương pháp dạy học còn chậm, tự học; tự bồi dưỡng vươn lên của một bộ phận cán bộ quản lý và GV chưa cao, các biện pháp chỉ đạo và quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của TCM trong nhà trường có lúc chưa thống nhất, cán bộ quản lý còn sử dụng kinh nghiệm của bản thân nhiều hơn khoa học trong điều hành hoạt động TCM Luận văn đã đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động TCM ở các trường THPT huyện Nghi Xuân tỉnh Hà Tĩnh;

- Luận văn của Giang Thị Thu Hà với đề tài Biện pháp chỉ đạo của HT đối với TTCM tại các trường THPT Lý Thường Kiệt, Long Biên, Hà Nội, năm

2012 Luận văn đã trình bày những nội dung cơ bản và chủ yếu của các khái

niệm quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường THPT, chức năng chỉ đạo trong nhà trường , nội dung hoạt động chuyên môn của nhà trường, nội dung chỉ đạo TTCM của HT trường THPT trong hoạt động TCM và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động TCM Qua khảo sát nghiên cứu thực trạng, luâ ̣n văn đã nêu bật được thực trạng hoạt động của các TCM cũng như công tác chỉ đạo quản lý của HT Đặc biệt luận văn đã cho thấy HT chỉ cần quản lý vĩ mô trên

cơ sở chỉ đạo TTCM, tránh lấn sâu vào công tác chỉ đạo đến từng GV, ngoài

ra luận văn cũng đề xuất 7 biện pháp chỉ đạo quản lý hoạt động TCM của HT xuất phát từ thực tiễn của trường THPT Lý Thường Kiệt

Nhìn chung các đề tài trên đã nghiên cứu, phân tích những vấn đề giáo dục, dạy học của GV trong mối quan hệ với TCM, biện pháp quản lý của TTCM, công tác quản lý hoạt động TCM của HT ở các địa phương một cách

cụ thể Trên cơ sở khoa học và từ thực trạng hoạt động TCM ở các địa

Từ thực tế nêu trên, tác giả nhận thấy việc nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động TCM ở trường THPT Nguyễn Văn Cừ huyện Hóc Môn TPHCM” là hết sức cấp bách và cần thiết để giúp HT trường THPT Nguyễn Văn Cừ có được một số biện pháp quản lý hoạt động TCM thiết thực, khoa học, và làm cho hoạt động TCM trở nên tích cực và có hiệu quả cao nhằm đáp ứng yêu cầu giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục của trường THPT Nguyễn Văn

Theo tác giả Vũ Lan Hương: “Quản lý là hoạt động tác động một cách

có tổ chức và định hướng của chủ thể quản lý tới những đối tượng quản lý để điều chỉnh chúng vận động và phát triển theo những mục tiêu nhất định đã đề ra.” [19, tr.1]

Theo tài liệu về chương trình bồi dưỡng công tác quản lý cho TTCM

8

trường trung học năm 2014 của trường cán bộ quản lý giáo dục TPHCM thì:

“Quản lý là hoạt động, tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản

lý đến đối tượng quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành

và đạt được mục đích của tổ chức.” [29, tr.2]

Theo tác giả Bùi Hữu Đức “Quản lý là các hoạt động thể hiện quá trình tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý trong các tổ chức một cách linh hoạt nhằm đạt được mục tiêu chung trong điều kiện biến động của môi trường.”[13, tr.12]

Theo tác giả Bùi Minh Hiển: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra.” [17, tr.13]

Theo hai tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì hiện nay hoạt động quản lý thường được định nghĩa rõ hơn: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra.” [6, tr.9]

Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là tác động có hướng đích của chủ thể quản lý, dựa trên nhận thức những quy luật khách quan của hệ quản lý đến các quá trình đang diễn ra nhằm đạt mục đích đặt ra một cách tối ưu.”[20,tr.9]

Theo tác giả Nguyễn Lộc: “Quản lý có thể được mô tả như là một chương trình của các hoạt động mà người quản lý thực hiện để đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra của tổ chức Quá trình quản lý bao gồm sự phối hợp của: con người, thời gian, công việc, tiền tệ, địa điểm, máy móc (công nghệ), nguồn nguyên vật liệu.” [24, tr.20]

Tuy khái niệm quản lý có rất nhiều song các nhà khoa học đã có những nhận định chung về quản lý như chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, mục tiêu quản lý, phương pháp quản lý

Như vậy, hoạt động quản lý nhằm làm cho tổ chức, hệ thống vận hành nhịp nhàng để đạt được mục tiêu đã đề ra Đó là hoạt động đặc thù của con người gắn với sự phân công cụ thể và hợp tác lao động nhằm đạt tới mục tiêu

9

chung trong tương lai, nó diễn ra theo một quá trình hết sức biến động đòi hỏi phải có những phương pháp quản lý thật khéo léo, phù hợp để đạt được những mục tiêu của quản lý Do đó nhiều nhà khoa học đã khẳng định quản lý là một nghệ thuật, mà Mary Parker Follet (Mĩ) đã khẳng định: “Quản lý là nghệ thuật khiến công việc được thực hiện thông qua người khác.” [10, tr.46]

Ngoài ra trong hoạt động quản lý, chủ thể quản lý phải vận dụng các tri thức, các quy luật, các nguyên tắc một cách sáng tạo để giải quyết các vấn đề đặt ra, vì thế quản lý đòi hỏi phải có khoa học Không thể quản lý máy móc mà phải vận dụng các phương pháp quản lý phù hợp với sự thay đổi của thực

tế diễn ra Vì vậy quản lý cũng là khoa học

Từ những nhận định trên chúng ta có thể khái quát “Quản lý là sự vận dụng các tri thức, các quy luật, các nguyên tắc nhằm vận hành tổ chức đạt được các mục tiêu đã đề ra"

1.2.1.2 Các chức năng quản lý

Khi nghiên cứu về quản lý thì các nhà khoa học có nhiều ý kiến khác nhau

về phân loại chức năng quản lý, tuy nhiên nhìn chung có 4 chức năng cơ bản và quan trọng đối với bất kỳ cấp quản lý nào và người quản lý nào cũng phải thực hiện đó là kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra

- Chức năng kế hoạch hóa: Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Kế

hoạch hóa có nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức và các con đường, biện pháp, cách thức để đạt mục tiêu, mục đích đó.” [25, tr.123]

Kế hoạch hóa là khâu đầu tiên trong một chu trình quản lý, có ý nghĩa sống còn đối với sự tồn tại, vận hành và phát triển của nhà trường trong tương lai Kế hoạch hóa có tác dụng định hướng phát triển, chỉ lối, dẫn đường cho các chức năng khác của kế hoạch Thông qua kế hoạch hóa, tổ chức có thể xác định và hình thành các mục tiêu; xác định và đảm bảo tính chắc chắn về các nguồn lực của tổ chức để đạt được các mục tiêu này; quyết định xem những hoạt động nào là cần thiết, khả thi để đạt được các mục tiêu đó

10

- Chức năng tổ chức: Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “là tập hợp

những người có cùng mục đích, nhiệm vụ; có sự phối hợp, hợp tác với nhau trong quá trình hoạt đô ̣ng; có trật tự kỷ cương nền nếp.” [25, tr.150]

Về mặt thực tiễn thì tổ chức là xây dựng các mối liên hệ giữa các thành viên, các bộ phận riêng rẽ gắn kết chặt chẽ với nhau thành một hệ thống hoàn chỉnh hoạt động nhịp nhàng như một cơ thể thống nhất để đạt được mục tiêu

đã đề ra Tổ chức tốt, có hiệu quả sẽ làm tăng động lực sáng tạo của cá nhân và các bộ phận, làm cho các hoạt động thích ứng với mọi sự thay đổi để đi đến sự phát triển bền vững Ngược lại tổ chức không tốt sẽ triệt tiêu động lực, ngại sáng tạo, không phát huy được tiềm năng, không thích ứng với mọi sự thay đổi và dẫn đến kém phát triển

- Chức năng chỉ đạo: Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Chỉ đạo là

quá trình tác động và ảnh hưởng của chủ thể quản lý tới các thành viên khác sao cho họ tích cực, tự giác và chủ động để hoàn thành nhiệm vụ với chất lượng cao.” [25, tr.159]

Chỉ đạo có vai trò hết sức quan trọng và không thể thiếu được trong quá trình quản lý bởi vì sau khi đã xây dựng được kế hoạch, nhân sự đã được tổ chức thì cần phải có người đứng ra để lãnh đạo, dẫn dắt tổ chức đi đến mục tiêu, mục đích đã đề ra

- Chức năng kiểm tra: Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Kiểm tra trong

quản lý nói chung hay kiểm tra trong quản lý giáo dục nói riêng là quá trình xem xét thực tiễn, đánh giá thực trạng, khuyến khích cái tốt, phát hiện những sai phạm và điều chỉnh nhằm đạt tới những mục tiêu đã đặt ra góp phần đưa toàn bộ hệ thống quản lý đến một trình độ cao hơn" [25, tr.181]

Chức năng kiểm tra nhằm xem xét và đánh giá việc thực hiện các hoạt

đô ̣ng, mục tiêu đề ra và giúp nhà quản lý tiến hành sửa chữa những sai phạm và điều chỉnh các hoạt động cho phù hợp với thực tiễn Để khâu kiểm tra đánh giá đạt hiệu quả cao đòi hỏi người quản lý cần phải xây dựng các bộ chuẩn để kiểm tra và đánh giá thành quả của các hoạt động

11

Các chức năng trên nếu hoạt động một cách độc lập với nhau, thiếu thông tin liên hệ với nhau sẽ làm giảm hiệu quả quản lý Ngày nay với sự phát triển của khoa học kỹ thuật và công nghệ thì thông tin lại càng trở nên cần thiết, nó giúp cho nhà quản lý nắm bắt tình hình nhanh chóng và chính xác để quản lý sao cho đạt hiệu quả cao nhất Chính vì thế ta có thể khẳng định rằng: Không có thông tin sẽ không có quản lý, mà theo viện sĩ Berg nêu lên một định đề: “Thông tin là nền thể của quản lý.” Còn nhà toán học Xô Viết (cũ) Kônmôgôrốp khẳng định “Bản chất của hoạt động quản lý là sự vận động của thông tin.” [6, tr.277]

Mặt khác thông tin đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động quản lý,

nó tạo nên mối liên hệ giữa các bộ phận trong tổ chức, nó giúp cho các bộ phận truyền và nhận thông tin một cách kịp thời, chính xác Sự trao đổi thông tin, liên hệ giữa các bộ phận làm cho tổ chức hoạt động hiệu quả hơn và thông tin còn giúp cho người quản lý có thể đánh giá mức độ hoàn thành mục tiêu

Mối liên hệ giữa các chức năng của quản lý theo sơ đồ các chức năng quản lý dưới đây [25, tr 184]

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ các chức năng quản lý

Mỗi chức năng có vai trò , vị trí riêng trong chu trình quản lý nhưng

Kế hoạch

Kiểm tra

Chỉ đạo

Tổ chức Thông tin

quản lý

12

chúng có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, tác động qua lại với nhau và vận hành một cách nhịp nhàng như một cơ thể thống nhất tạo thành chu trình quản lý Trong chu trình đó , thông tin được xem như là mạch máu , nó được truyền đi một cách nhanh chóng, kịp thời và chính xác

1.2.2 Quản lý giáo dục

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất.”[25, tr.16]

Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc “Quản lý gi áo dục là quá trình tác động có tổ chức của các cơ quan quản lý giáo dục các cấp tới các thành tố của quá trình dạy học – giáo dục nhằm làm cho hệ giáo dục vận hành có hiệu quả và đạt tới mục tiêu giáo dục nhà nước đề ra.” [25, tr.16]

Theo tác giả Bush T: “Quản lý giáo dục , một cách khái quát, là sự tác động có tổ chức và hướng đích của chủ thể quản lý giáo dục tới đối tượng quản lý giáo dục theo cách sử dụng các nguồn lực càng có hiệu quả càng tốt nhằm đạt mục tiêu đề ra.” [25, tr.17]

Từ những nhận định trên ta có thể hiểu quản lý giáo dục là quá trình tác động có ý thức, có mục đích của chủ thể quản lý giáo dục đến đối tượng quản

lý giáo dục bằng cách vận dụng các hoạt động kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo,

kiểm tra nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra

Mục đích của quản lý giáo dục chính là tổ chức quá trình giáo dục có hiệu quả để đào tạo ra những thế hệ thanh niên hoàn thiện nhân cách, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và có năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp

vụ, năng động, sáng tạo, tích cực phấn đấu, lao động vì sự phát triển, vì hạnh phúc của bản thân và xã hội Bên cạnh đó, hoạt động dạy học của GV và hoạt

đô ̣ng học tập của HS tác động trực tiếp đến chất lượng giáo dục , sự hình

13

thành và phát triển nhân cách của HS Vì thế, thực chất của quản lý giáo dục chính là quản lý hoạt động dạy học của GV và hoạt động học tập của HS nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong việc nâng cao chất lượng giáo dục , hình thành và phát triển nhân cách của HS

1.2.3 Quản lý nhà trường

1.2.3.1 Nhà trường

Theo tác giả Trần Kiểm: “Nhà trường là thiết chế chuyên biệt của xã hội, nơi tổ chức, thực hiện và quản lý quá trình giáo dục Quá trình này được thực hiện bởi hai chủ thể: Người được giáo dục (người học) và người giáo dục (người dạy) Trong quá trình giáo dục, hoạt động của người học (hoạt động học theo nghĩa rộng) và hoạt động của người dạy (hoạt động dạy theo nghĩa rộng) luôn gắn bó, tương tác, hỗ trợ nhau, tựa vào nhau để thực hiện mục tiêu

giáo dục theo yêu cầu của xã hội.” [20, tr.77]

Nhà trường là một tổ chức giáo dục cơ sở của hệ thống giáo dục quốc dân, là nơi thực hiện chức năng giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ cho đất nước

Vì vậy trong bất cứ nhà trường nào, xã hội nào thì mọi hoạt động của nhà

trường đều hướng tới các hoạt động giáo dục và hoạt động quản lý giáo dục

1.2.3.2 Quản lý nhà trường

Theo tác giả Phạm Viết Vượng: “Quản lý trường học là hoạt động của các cơ quan quản lý, về bản chất là huy động các nguồn lực để tổ chức các

hoạt động giáo dục trong nhà trường theo mục tiêu giáo dục.” [32, tr.369]

Theo tác giả Nguyễn Trọng Hậu: “Quản lý nhà trường là quá trình tổ chức nhà trường và thực hiện các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra các lĩnh vực hoạt động của nhà trường nhằm đạt mục tiêu giáo dục

đã đề ra.” [16, tr.83]

Như vậy quản lý nhà trường chính là quản lý tất cả các hoạt động bên trong của nhà trường, quản lý các mối lên hệ giữa nhà trường với các tổ chức

xã hội bên ngoài nhằm đạt được mục tiêu giáo dục

Các nội dung hoạt động quản lý cụ thể của nhà trường là quản lý hoạt

14

đô ̣ng dạy học, quản lý cơ sở vật chất, quản lý tài chính, quản lý đội ngũ GV, quản lý HS, quản lý hoạt động TCM, Thông qua việc quản lý nhà trường để đưa nhà trường từ trạng thái hiện tại phát triển đi lên trạng thái mới có chất lượng và hiệu quả cao hơn

Tóm lại, quản lý nhà trường là sự tác động có ý thức, có mục đích của chủ thể quản lý lên tất cả các nguồn lực bằng cách vận dụng các hoạt động kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra các hoạt động của nhà trường nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra

vào đầu năm học.” [2, tr.9]

Như vậy, TCM là một bộ phận, đơn vị chính thức trong bộ máy tổ chức và quản lý của nhà trường, TCM là nơi trực tiếp triển khai các hoạt động của nhà trường, là nơi trao đổi kinh nghiệm, phương pháp dạy học, phương pháp giáo dục, phương pháp kiểm tra đánh giá

Các TCM có mối liên hệ với nhau và phối hợp với các bộ phận, đoàn thể, chính quyền nhà trường trong việc thực hiện các nhiệm vụ kế hoạch giảng dạy, thực hiện nhiệm vụ của TCM và các nhiệm vụ khác nhằm góp phần thực hiện các mục tiêu, chiến lược giáo dục đã đề ra Thông qua các hoạt

đô ̣ng của TCM giúp cho HT điều hành, thực hiện các hoạt động giáo dục và quản lý các GV một cách khoa học

Theo quy định TCM là tập thể những GV có cùng bộ môn đào tạo, TCM ở trường THPT phải có đủ từ 3 GV bộ môn trở lên thì thành lập một

15

TCM Thông thường TCM ở trường THPT được thành lập theo môn học, gồm: Tổ Toán, tổ Vật lý, tổ Hoá học, tổ Sinh học, tổ Văn, tổ Sử, tổ Địa, tổ Ngoại ngữ, tổ Giáo dục công dân, tổ Tin học, Trường hợp thiếu GV bộ môn thì HT thành lập TCM ghép GV sinh hoạt ở TCM ghép gồm những GV có chuyên môn được đào tạo ở những bộ môn gần nhau Thông thường, HT chọn những môn khoa học gần nhau để ghép, chẳng hạn như, tổ Sử-Địa, tổ Lý-Hoá, tổ Sinh-Công nghệ,

1.3 Mục tiêu của giáo dục trung học phổ thông và những yêu cầu đổi mới đối với trường trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay

1.3.1 Mục tiêu của giáo dục trung học phổ thông

Theo luật giáo dục (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009) thì giáo dục THPT có mục tiêu như sau: “Giáo dục THPT nhằm giúp HS củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động.”[5, tr.18]

Mục tiêu của giáo dục phổ thông không những nâng cao dân trí đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, mà còn định hướng phát triển nhân tài, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân tài có khả năng phát triển và vận dụng vào thực tiễn, đáp ứng nhu cầu của thực tiễn Thông qua giáo dục phổ thông, HS được phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và hình thành các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Giáo dục THPT nhằm giúp HS củng cố và phát triển những kết quả đã đạt được của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động

1.3.2 Những yêu cầu đổi mới đối với trường trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay

2- Đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các

cơ sở giáo dục-đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học

Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa, phát huy những thành tựu, phát triển những nhân tố mới, tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới; kiên quyết chấn chỉnh những nhận thức, việc làm lệch lạc Đổi mới phải bảo đảm tính hệ thống, tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từng loại đối tượng và cấp học; các giải pháp phải đồng bộ, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm, lộ trình, bước đi phù hợp

3- Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội

4- Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ Tổ quốc; với tiến bộ khoa học và công nghệ; phù hợp quy luật khách quan Chuyển phát triển GD&ĐT từ chủ yếu theo số lượng sang chú trọng chất lượng và hiệu quả, đồng thời đáp ứng yêu cầu số lượng

5- Đổi mới hệ thống giáo dục theo hướng mở, linh hoạt, liên thông giữa

7- Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế để phát triển GD&ĐT, đồng thời GD&ĐT phải đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế để phát triển đất nước.” [12, tr.2]

Từ quan điểm chỉ đạo trên của Đảng đã cho thấy những yêu cầu đổi mới đối với trường THPT trong giai đoạn hiện nay là:

- Đổi mới phải căn bản, toàn diện GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế

- Đổi mới căn bản và toàn diện GD&ĐT trước tiên phải mang tính hệ thống, đồng bộ, có cơ sở khoa học, có lộ trình thích hợp, mang tính kế thừa và phát triển

- Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học

- Chuyển phát triển GD&ĐT từ chủ yếu theo số lượng sang chú trọng chất lượng và hiệu quả, đồng thời đáp ứng yêu cầu số lượng

1.4 Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng trường trung ho ̣c phổ thông

1.4.1 Vai trò và nhiệm vụ của hiệu trưởng

Luật giáo dục Khoản 1, Điều 54 ghi rõ: “HT là nguời chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường, do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền

bổ nhiệm, công nhận" [5, tr.44]

HT là người đứng đầu nhà trường, là người quản lý nhà trường; là

18

người đại diện chức trách hành chính, chịu trách nhiệm trực tiếp đối với cấp trên về các mặt hoạt động trong nhà trường, có quyền xử lý và ra quyết định theo đúng quyền hạn và chức trách của mình Tuy có các PHT giúp việc nhưng HT phải giữ vai trò thủ trưởng, thường xuyên nắm thông tin và có những quyết định kịp thời không để những hiện tượng thiếu trách nhiệm, phản sư phạm xảy ra hoặc tiếp diễn làm tổn hại đến chất lượng giáo dục thế

hệ trẻ

Người HT trước hết là người có phẩm chất đạo đức lối sống tốt, mẫu mực, tư tưởng chính trị vững vàng, biết hy sinh quyền lợi cá nhân vì tập thể Người HT phải là nhà giáo hết lòng yêu mến thế hệ trẻ, sẵn sàng cống hiến trí tuệ và sức lực của mình cho việc đào tạo thế hệ trẻ góp phần đào ta ̣o nguồn nhân lực cho đất nước

HT có vai trò quyết định đến sự phát triển văn hóa của nhà trường Văn hóa đó là kết quả của một quá trình xây dựng có chủ đích rõ ràng của HT cũng như sự thống nhất của tập thể sư phạm nhà trường Biểu hiện rõ nhất là thông qua cách thức tổ chức các hoạt động trong nhà trường của HT

Trong công tác quản lý của HT thì công tác liên hệ với địa phương, với

xã hội nhằm giải quyết các vấn đề của nhà trường đòi hỏi HT phải là nhà hoạt

đô ̣ng xã hội khéo léo với tài diễn thuyết say mê lòng người

HT phải là người có năng lực quản lý, tổ chức phân công lao động hợp

lý, có khả năng thích ứng với sự thay đổi của xã hội

Trong nhà trường, chất lượng giáo dục được đặt lên hàng đầu, vì vậy

HT phải có chuyên môn nghiê ̣p vu ̣ vững vàng mới đưa ra được những quyết định và chính sách nâng cao chất lượng giáo dục

HT phải quán triệt đầy đủ các văn bản pháp quy của Đảng và Nhà nước trong toàn bộ cơ quan HT phải nắm vững quy trình quản lý, nhận biết các khâu, các hoạt động trong nhà trường nhằm đổi mới, cải cách giáo dục đạt hiệu quả cao nhất, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước

Theo điều 19 khoản 1 điều lệ trường THPT thì HT có nhiệm vụ và

19

quyền hạn sau đây:

"a) Xây dựng, tổ chức bộ máy nhà trường;

b) Thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường được quy định tại khoản 3 Điều 20 của Điều lệ này;

c) Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch nhiệm vụ năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;

d) Thành lập các TCM, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định;

đ) Quản lý GV, nhân viên; quản lý chuyên môn; phân công công tác, kiểm tra, đánh giá xếp loại GV, nhân viên; thực hiện công tác khen thưởng, kỷ luật đối với GV, nhân viên; thực hiện việc tuyển dụng GV, nhân viên; ký hợp đồng lao động; tiếp nhận, điều động GV, nhân viên theo quy định của Nhà nước;

e) Quản lý HS và các hoạt động của HS do nhà trường tổ chức; xét duyệt kết quả đánh giá, xếp loại HS, ký xác nhận học bạ, ký xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho HS tiểu học (nếu có) của trường phổ thông có nhiều cấp học và quyết định khen thưởng, kỷ luật HS;

g) Quản lý tài chính, tài sản của nhà trường;

h) Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với GV, nhân viên, HS; tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường; thực hiện công tác xã hội hóa giáo dục của nhà trường;

i) Chỉ đạo thực hiện các phong trào thi đua, các cuộc vận động của ngành; thực hiện công khai đối với nhà trường;

k) Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật."[2, tr.11]

1.4.2 Vai trò và nhiệm vụ của phó hiệu trưởng

Theo điều 19 khoản 2 điều lệ trường THPT thì PHT có nhiệm vụ và

20

quyền hạn sau đây:

"a) Thực hiện và chịu trách nhiệm trước HT về nhiệm vụ được HT phân công;

b) Cùng với HT chịu trách nhiệm trước cấp trên về phần việc được giao;

c) Thay mặt HT điều hành hoạt động của nhà trường khi được HT ủy quyền;

d) Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ

và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật." [2, tr.11]

Như vậy, PHT là người tham mưu, giúp HT quản lý trong nhà trường, giúp HT điều hành và thực hiện một số lĩnh vực khi được HT phân công

PHT được sử dụng quyền hạn của HT để giải quyết các công việc và ký thay HT các văn bản thuộc lĩnh vực được phân công hoặc được ủy quyền; là người chịu trách nhiệm trước HT, trước cấp trên về tất cả các hoạt động trong nhà trường mà HT phân công

Tuy nhiên PHT không phải là người chịu trách nhiệm cao nhất trong nhà trường, mà HT là người chịu trách nhiệm về tất cả các hoạt động trong nhà trường

1.5 Hoạt động tổ chuyên môn và quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông

1.5.1 Đặc điểm hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông

Hoạt động TCM ở trường THPT là hoạt động đặc thù của nghề dạy học và giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng hiệu quả da ̣y ho ̣c đồng thời góp phần to lớn trong việc nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp

vụ của GV

Hoạt động TCM ở trường THPT có những nội dung hoạt động cụ thể theo quy định của ngành như: Vấn đề phân công lao động cho phù hợp, rà soát việc thực hiện chương trình để vừa kiểm tra thực hiện vừa có kế hoạch

21

giảng dạy, hội giảng, thao giảng, trao đổi thảo luận thống nhất nội dung và phương pháp bài dạy, báo cáo chuyên đề, đánh giá góp ý giờ dạy thao giảng,

Hoạt động TCM ở trường THPT là hoạt động quan trọng , chủ yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển của nhà trường Đối với trường THPT động lực quan trọng để phát triển chính là do yếu tố tăng trưởng chất lượng giáo dục của đơn vị tổ quyết định

Hoạt động TCM ở trường THPT được tổ chức thường xuyên , định kỳ 2 tuần /1 lần

Hoạt động TCM ảnh hưởng rất lớn đế n chất lượng giáo du ̣c mà HT là người chịu trách nhiệm trực tiếp trước cấp trên về chất lượng giáo du ̣c , chính

vì vậy hoa ̣t đô ̣ng TCM chịu sự quản lý của HT

HT là chủ thể chính trong công tác quản lý hoa ̣t đô ̣ng TCM ở trường THPT HT quản lý hoa ̣t đô ̣ng TCM thông qua viê ̣c phân cấp , ủy quyền cho PHT, TTCM thực hiê ̣n

1.5.2 Nhiệm vụ của tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông Theo điều 16 Điều lệ trường THPT thì TCM có những nhiệm vụ sau:

“Xây dựng và thực hiện kế hoạch hoa ̣t đô ̣ng chung củ a tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch da ̣y ho ̣c , phân phối chương trình và các hoa ̣t đô ̣ng giáo du ̣c khác của nhà trường;

Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Chuẩn nghề nghiệp GV trung học và các quy định khác hiện hành;

Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó;

Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với GV." [2, tr.10]

1.5.3 Đặc điểm quản lý tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông

Công tác quản lý TCM chủ yếu được HT ủy quyền cho TTCM thay mặt

HT và chịu trách nhiệm trước HT về việc quản lý trực tiếp các hoa ̣t đô ̣ng TCM, hướng dẫn và điều hành TCM thực hiện các nhiệm vụ của TCM

Ngoài ra, trong công tác quản lý TCM phải đảm bảo một số nguyên tắc sau đây:

Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng trong công tác quản lý TCM , có nghĩa là phải đảm bảo chủ trương chính sách của Đảng , pháp luật của nhà nước về giáo dục

Đảm bảo nguyên tắc thống nhất trong TCM Có như vậy TCM mới vững mạnh Các thành viên trong tổ là một tập thể thống nhất , có chung mục tiêu phấn đấu là đạt chất lượng giáo du ̣c đã đề ra Nhiệm vụ chính của TCM là thực hiên giảng da ̣y vì vậy trong công tác quản lý TCM cần chú trọng nâng cao trình độ của các thành viên trong TCM, nâng cao chất lượng chuyên môn

Đảm bảo thực hiện theo nguyên tắc tập trung dân chủ , phải biết tổ chức, điều khiển tất cả các thành viên trong tổ vào công việc quản lý TCM Trong khi thảo luận, lấy ý kiến tập thể cần đi đến kết luận rõ ràng , vì lợi ích chính đáng của tập thể Điều này đòi hỏi người quản lý phải có trình độ , nghệ thuật quản lý sao cho ý kiến của HT và TCM cùng đi chung một hướng để tạo thành động lực, quyết tâm Khi thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ cũng phải làm rõ trách nhiệm ở từng nhiệm vụ thuộc về ai

Đảm bảo được tính khoa học Muốn vậy trong quản lý TCM phải có căn cứ khoa học, sử dụng các kiến thức khoa học trong điều hành TCM Do

đó trong xây dựng kế hoạch, phân công, đánh giá phải cụ thể , luôn bám sát các điều kiện cụ thể của từng GV , của TCM, của trường và gắn với yêu cầu phát triển giáo du ̣c của địa phương , đất nước Khi quản lý phải biết đúc kết kinh nghiệm, nghiên cứu sự tác động của các quy luật khách quan của tự nhiên, xã hội vào quá trình quản lý

23

1.5.4 Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn

1.5.4.1 Quản lý hoạt động quy hoạch, bổ nhiệm bổ trưởng chuyên môn

Muốn xây dựng, thực hiện tốt kế hoạch hoa ̣t đô ̣ng của TCM trước tiên

HT phải quy hoạch, bổ nhiệm TTCM Công việc này đòi hỏi HT phải chọn lựa được người không những có chuyên môn nghiệp vụ giỏi mà còn phải có khả năng thiết kế được nội dung , chương trình hoa ̣t đô ̣ng cho TCM , có uy tín với đồng nghiệp nhất là uy tín với các thành viên trong TCM

Hoạt đô ̣ng quy hoạch, bổ nhiệm TTCM nhằm giúp cho HT phân phối và sử dụng các nguồn lực của TCM hiệu quả Ngoài ra còn giúp HT điều hành, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn theo quy định Công tác quy hoạch bổ nhiệm TTCM phải đảm bảo các yêu cầu sau:

Công tác quy hoạch tổ trưởng chuyên môn được tiến hành hằng năm:

Công tác quy hoạch TTCM nhằm bổ sung TTCM cho các TCM Yêu cầu đối với công tác quy hoạch TTCM là phải được tiến hành hàng năm để tạo nguồn

bổ nhiệm TCM

Bổ nhiệm tổ trưởng chuyên môn vào đầu mỗi năm học: Hoạt động

TCM bắt đầu vào đầu năm học vì vậy HT cần phải bổ nhiệm TTCM vào đầu năm học để TTCM dễ dàng xây dựng kế hoạch và đưa TCM đi vào tổ chức

Bổ nhiệm TTCM dựa trên năng lực quản lý và hiệu quả hoạt độ ng

24

TCM: TTCM phải là người biết tạo động lực làm việc cho các thành viên

TCM, biết cách hỗ trợ GV phát triển chuyên môn nghiệp vụ và nâng cao hiệu quả hoạt động TCM Vì vậy HT phải căn cứ vào năng lực quản lý và hiệu quả hoạt động TCM Đồng thời HT phải xây dựng các tiêu chí về năng lực quản

lý và hiệu quả hoạt động để làm căn cứ bổ nhiệm và dựa vào đó các TTCM phấn đấu nâng cao năng lực quản lý và hiệu quả hoạt động TCM

1.5.4.2 Quản lý hoạt động xây dựng, thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn

Kế hoạch của TCM gồm các loại kế hoạch sau: kế hoạch năm học, kế hoạch học kỳ, kế hoạch tháng, kế hoạch sinh hoạt tổ, kế hoạch giảng dạy, kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên, kế hoạch dạy HS giỏi, phụ đạo HS yếu, kế hoạch thanh tra, kiểm tra, dự giờ, thao giảng

Kế hoạch của cá nhân GV gồm các loại kế hoạch sau: kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên, kế hoạch viết sáng kiến kinh nghiệm, kế hoạch dự giờ, thao giảng

Kế hoạch của TCM là cơ sở để TTCM quản lý, chỉ đạo các hoạt động của TCM và là cơ sở để các GV trong TCM xây dựng các kế hoạch cá nhân

Nó có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với các hoạt động của TCM Để quản lý

hoạt động xây dựng, thực hiện kế hoạch hoạt động TCM thì HT cần thực hiện

các nô ̣i dung sau:

HT tổ chức hướng dẫn xây dựng kế hoạch hoạt động theo năm học cho TCM: Lập kế hoạch của TCM là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành

tựu tương lai của TCM và các con đường, biện pháp, cách thức để đạt mục tiêu, mục đích đó Đây là khâu đầu tiên trong việc định hướng cho các hoạt động của TCM, giúp cho TCM hoạt động nhất quán theo mục tiêu chung đã đề ra và giúp cho các thành viên của TCM căn cứ vào đó để xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng cá nhân Ngoài ra đó còn là cơ sở để kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ Do đó HT cần phải tập huấn cho TTCM về công tác xây dựng kế hoạch, cách thức thực hiện kế hoạch một cách cụ thể; quán triệt nhiệm

25

vụ, mục tiêu chung của trường và mục tiêu riêng của từng TCM

HT tổ chức quán triệt kế hoạch chiến lược, kế hoạch năm học của nhà trường: Các hoạt động của TCM phải đảm đúng mục tiêu chiến lược, mục

tiêu từng năm học của nhà trường vì vậy đòi hỏi HT phải quán triệt các kế hoạch chiến lược, kế hoạch năm học đến các TCM

HT tổ chức duyệt kế hoạch hoạt độ ng của TCM: Công tác duyê ̣t kế

hoạch phải được HT thực hiện sớm để đảm bảo cho TCM có cơ sở để tiến hành thực hiện kế hoạch HT trao đổi với PHT về các kế hoa ̣ch TCM và thực hiê ̣n viê ̣c ký duyê ̣t Đối với các kế hoạch chưa đa ̣t yêu cầu HT trao đổi trực tiếp với TTCM nhằm tìm cách giải quyết

HT chỉ đạo giám sát, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch của TCM: Muốn quản lý tốt công tác thực hiê ̣n kế hoạch TCM thì HT cần phải tổ

chức kiểm tra, đánh giá việc thực hiện, tiến độ, kết quả thực hiện kế hoạch một cách khách quan Thông qua kiểm tra TTCM có những khắc phục và thay đổi cho phù hợp với thực tế HT chỉ đạo TTCM báo cáo tiến độ thực hiện kế hoạch cho PHT và phân công PHT kiểm tra, nhâ ̣n xét tiến đô ̣ thực hiê ̣n kế hoa ̣ch

Chỉ đạo TCM kiểm tra kế hoạch giảng dạy của bộ môn: Hoạt động này

đảm bảo cho viê ̣c thực hiê ̣n giảng da ̣y của giáo viên theo đúng tiến đô ̣ của nhà trường và ki ̣p thời khắc phu ̣c những thiếu sót

1.5.4.3 Quản lý hoạt động dạy học và đổi mới phương pháp dạy học của tổ chuyên môn

1- Quản lý hoạt động dạy học

Hoạt động dạy học là hoạt động trực tiếp đem lại kết quả giáo dục cho nhà trường Đây là hoạt động được quan tâm nhiều nhất trong nhà trường Muốn quản lý tốt hoạt động dạy học thì HT cần thực hiện:

Qui định sinh hoạt TCM, thống nhất mục tiêu, cách thực hiện các môn học trong TCM: Việc quy định này là căn cứ để các thành viên TCM thực

hiện hoạt động dạy học có hiệu quả, đảm bảo đúng nội dung chương trinh

mục tiêu môn học

26

Quản lý kế hoạch dự giờ, hội giảng, thi GV dạy giỏi của TCM: HT ký

duyệt và kiểm tra các kế hoạch này của TCM, đồng thời chỉ đạo TCM hỗ trợ

GV thực hiện Hoạt động dự giờ, hội giảng, thi GV dạy giỏi là dịp để GV học tập kinh nghiệm lẫn nhau, giúp GV bổ sung những kiến thức chuyên môn từ đồng nghiê ̣p qua các tiết da ̣y cu ̣ thể HT cần quan tâm chỉ đa ̣o TCM tổ chức đánh giá đúc kết kinh nghiê ̣m các hoa ̣t đô ̣ng này

Quản lý chỉ đạo bồi dưỡng thường xuyên của GV: Hoạt động này nhằm

nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của GV nên HT cần chỉ đạo TTCM xây dựng kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên cho GV, khi kết thúc mỗi chủ đề bồi dưỡng thường xuyên cần đánh giá rút kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả bồi dưỡng thường xuyên

Quản lý việc thực hiện giờ lên lớp của GV trong TCM: HT quản lý giờ

lên lớp của GV nhằm đảm bảo việc thực hiện nội dung, chương trình giảng dạy Xây dựng quy định lên lớp, xếp thời khóa biểu và phân công giảng dạy

hợp lý để GV thuận tiện lớp

Quản lý việc thực hiện giáo án của GV: Đây là một trong những nhiệm

vụ quan trọng của TCM nhằm đảm bảo việc tiến hành dạy học theo đúng tiến

độ, nội dung chương trình giảng dạy Thông qua giáo án có thể đánh giá việc đầu tư cho bài giảng của GV ở mức độ nào HT cần xây dựng cụ thể về cách thức soạn giáo án, kiểm tra viê ̣c soa ̣n giáo án và dự giờ để đánh giá hiệu quả thực hiê ̣n giáo án

2- Quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của TCM

Hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của TCM nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS; tăng cường kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào giải quyết các vấn đề thực tiễn, đa dạng hóa các hình thức học tập, chú trọng các hoạt đô ̣ng trải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học của HS, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học Để quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của TCM, trước hết cần cụ thể hóa các chủ trương về đổi mới phương pháp dạy học của

27

các cấp quản lý thành quy định riêng của đơn vi ̣ HT cần hướng dẫn TTCM thực hiện đổi mới phương pháp dạy học Các biện pháp quản lý của HT đối

với hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của TCM như:

Tổ chức thực hiện các chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học theo các môn học: Muốn thực hiện các chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học

theo các môn học thì trước hết HT phải chỉ đạo GV nghiên cứu chuẩn kiến thức kỹ năng môn học vì đây là những căn cứ cơ bản nhất để kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS trong quá trình học tập ở cấp THPT Các TCM căn cứ trên các chuẩn kiến thức kỹ năng môn học để thực hiê ̣n giảng da ̣y theo đúng yêu cầu của chuẩn Công tác giảng da ̣y cần chú tro ̣ng phát huy tính tích

cực, chủ động sáng tạo của HS trong học tập

Mỗi TCM phải đăng ký thực hiện chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học theo các môn học HT lên lịch thực hiện các chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học này và đánh giá kết quả thực hiện ở các TCM Việc thực hiện chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học theo các môn học nhằm giúp cho

GV học tập, vận dụng các phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực

Quản lý hoạt động bồi dưỡng GV về kiến thức, kỹ năng đổi mới phương pháp dạy học: Việc nâng cao kiến thức, kỹ năng đổi mới phương pháp dạy

học giúp cho GV nâng cao được hiệu quả giảng dạy Để quản lý tốt hoạt động

này HT cần:

- Có kế hoạch bồi dưỡng GV về kiến thức, kỹ năng đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá, chú trọng huấn luyện các kỹ thuật dạy học tích cực, cách thức vận dụng và giúp GV lựa chọn các phương pháp dạy học phù hợp

- Chỉ đạo TCM nghiên cứu và soạn giảng bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng môn học

- Kiểm tra đánh giá hoạt động bồi dưỡng GV về kiến thức, kỹ năng đổi mới phương pháp dạy học của TCM

Chỉ đạo việc xây dựng báo cáo điển hình về đổi mới phương pháp

28

giảng dạy của GV và phương pháp học tập của HS: HT cần xây dựng mẫu

báo cáo điển hình, tổ chức tuyên dương khen thưởng và nhân rộng các gương

điển hình này

Chỉ đạo GV hướng dẫn kỹ năng, phương pháp tự học cho HS: Mỗi môn

học có một đặc trưng riêng nên HT phải chỉ đạo GV hướng dẫn HS kỹ năng, phương pháp tự học cho HS để các em có phương pháp học tập phù hợp HT

cần cung cấp cho HS các tài liệu nhằm đáp ứng yêu cầu tự học tập của HS

Tổ chức lấy ý kiến phản hồi của HS về phương pháp dạy học của GV:

HS là người được hưởng thành quả giáo dục, vì vậy HS có quyền tham gia đánh giá phương pháp dạy học của GV Do vậy HT phải nắm bắt các thông tin phản hồi của HS về phương pháp dạy học của GV như: Lấy ý kiến từ phiếu khảo sát HS, thăm hỏi ý kiến cha mẹ HS, GV

1.5.4.4 Quản lý việc kiểm tra đánh giá cho điểm của tổ chuyên môn

Trong quản lý trường học có rất nhiều hoạt động cần phải kiểm tra đánh giá, trong đó kiểm tra đánh giá cho điểm của TCM là công việc được tiến hành thường xuyên Kiểm tra đánh giá cho điểm của TCM nhằm xác đi ̣nh thực tra ̣ng của hoa ̣t đô ̣ng da ̣y ho ̣c và điều chỉnh hoa ̣t đô ̣ng da ̣y ho ̣c cho tốt hơn HT cần phải thống nhất cách thức tổ chức kiểm tra đánh giá cho điểm của TCM Cách tiến hành như sau:

Quản lý chỉ đạo xây dựng ngân hàng đề kiểm tra, ngân hàng câu hỏi thi: Xây dựng ngân hàng đề kiểm tra, ngân hàng câu hỏi thi là nhằm thống

nhất các nội dung kiểm tra Quản lý chỉ đạo xây dựng ngân hàng đề kiểm tra, ngân hàng câu hỏi thi giúp đảm bảo sự công bằng khách quan trong kiểm tra

đánh giá, từ đó mới đánh giá đúng thực chất năng lực, sự tiến bộ của HS

Chỉ đạo GV cho điểm kết hợp giữa đánh giá bài làm với sự theo dõi tiến bộ của HS: Đánh giá, dù theo bất kỳ hình thức nào cũng đều nhằm mục

tiêu phát triển hoạt động dạy học , đồng thời phải đảm bảo lợi ích cho người được đánh giá Đánh giá cần tuân theo những chuẩn mực nhất định Mục đích của kiểm tra đánh giá là vì sự tiến bộ của HS Như vậy HT phải chỉ đạo GV