Một số biện pháp thực hiện tốt công tác chủ nhiệm của giáo viên lớp 1

Để làm được việc này đòi hỏi ở giáo viên ngoài dạy cho học trò tri thức, cầnphải giáo dục cho học sinh phát triển toàn diện và đặc biệt là làm tốt công tácchủ nhiệm ở lớp 1, lớp đầu c

Trang 1

I MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói :

“Vì lợi ích mười năm trồng cây

Vì lợi ích trăm năm trồng người”

Đúng như vậy, bởi giáo dục là quốc sách hàng đầu, là nền tảng của xã hội vànhất là trong xã hội ngày nay, một xã hội công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đặcbiệt là thời kỳ hội nhập với Thế giới Nó đòi hỏi con người phải toàn diện hơn,

có tri thức hơn và có đạo đức Muốn có một thế hệ con người như vậy thì ngaybậc tiểu học của giáo dục phải quan tâm chú trọng giáo dục con người phát triểntoàn diện (Đức – trí – thể - mĩ) Và là người thầy, người cô phải vừa hồng vừachuyên Bởi thầy cô là người đặt viên gạch hồng đầu tiên cho nền móng tươnglai của các em

Để làm được việc này đòi hỏi ở giáo viên ngoài dạy cho học trò tri thức, cầnphải giáo dục cho học sinh phát triển toàn diện và đặc biệt là làm tốt công tácchủ nhiệm ở lớp 1, lớp đầu cấp của bậc tiểu học Giáo viên chủ nhiệm là nhânvật trung tâm, là linh hồn của lớp, tập hợp và đoàn kết học sinh trong tập thể.Giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò to lớn trong tổ chức mọi hoạt động của lớpnhằm giáo dục học sinh

Từ những trải nghiệm của bản thân và những lý do trên tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp thực hiện tốt công tác chủ nhiệm của giáo viên lớp 1”.

2 Mục đích của đề tài:

Trang 2

Mục đích của đề tài là giáo dục và xây dựng cho mỗi học sinh có vốn kiến thứcvững vàng, có nhân cách đạo đức tốt, có nền tảng vững chắc để tiếp bước trongnhững chặng đường tiếp theo.

3 Nhiệm vụ của đề tài:

Thực hiện nghiên cứu: “Một số biện pháp thực hiện tốt công tác chủ nhiệm của giáo viên lớp 1” ngay tại lớp mình và thu kết quả Từ đó đề ra giải pháp bổ

sung hay cải tiến để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp 1

Rút ra kết luận và đưa ra giải pháp cụ thể nhằm giúp công tác chủ nhiệm lớp đạthiệu quả

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp điều tra thông tin

- Phương pháp tìm hiểu

- Phương pháp quan sát – quan tâm

- Phương pháp nghiêm khắc – dỗ dành

- Phương pháp động viên – định hướng

- Phương pháp trách nhiệm

5 Phạm vi nghiên cứu:

Thực hiện nghiên cứu đề tài trong phạm vi lớp 1, cụ thể là lớp 1-4 trường Tiểuhọc An Bình B

6 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là học sinh lớp 1-4

Trang 3

7 Tính mới của đề tài:

Từ việc tích cực học hỏi đồng nghiệp, tích lũy kinh nghiệm và áp dụng vàocông tác chủ nhiệm lớp mình, tôi đã thực hiện phân chia giai đoạn để thực hiệncông tác chủ nhiệm đạt hiệu quả Đó cũng là tính mới của đề tài

II NỘI DUNG

1 A Cơ sở khoa học:

Trong nhà trường, đơn vị cơ bản để tổ chức giảng dạy và học tập là lớp học.Quản lý trực tiếp một lớp học là người giáo viên chủ nhiệm Giáo viên chủnhiệm lớp chủ động tổ chức, phối hợp các giáo viên giảng dạy các bộ môn củalớp để điều hòa chương trình, thống nhất về phương pháp, tiến trình giảng dạytheo mục tiêu giáo dục năm học một cách có hiệu quả

Có thể khẳng định: Trong nhà trường, giáo viên chủ nhiệm như thế nào thì lớphọc sẽ như thế Hiệu quả công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp được thể hiệnchính trong các sản phẩm giáo dục của mình Vì vậy, làm tốt công tác chủnhiệm lớp là hết sức cần thiết với mỗi người giáo viên chúng ta

Trang 4

Sau khi tiếp nhận 41 em học sinh ở trường mầm non vào học lớp Một thì tôithấy có một số khó khăn và thuận lợi sau:

1 Thuận lợi:

- Được sự quan tâm sâu sát của Đảng bộ, chính quyền địa phương

- Hội cha mẹ học sinh trong trường là chỗ dựa vững chắc cho giáo viên

- Một số phụ huynh thật sự quan tâm đến việc học của con em mình

- Ban giám hiệu nhà trường là những người đầu tàu gương mẫu, có năng lực,luôn giúp đỡ và hỗ trợ giáo viên trong mọi công tác, nhất là công tác chủ nhiệmlớp

- Các ban ngành, đoàn thể trong nhà trường luôn hỗ trợ các giáo viên Giáo viênTổng phụ trách làm công tác lâu năm, có nhiều kinh nghiệm

- Hầu hết học sinh được qua lớp Mẫu giáo nên đã quen với nề nếp học tập

- Đa số các em ngoan, hiền, lễ phép, biết vâng lời

2 Khó khăn:

An Bình là địa bàn tập trung 3 cụm khu công nghiệp: Linh Trung 1, KCN LinhTrung 2, KCN Sóng Thần nên có rất đông số dân cư sống bằng nghề lao động,làm công nhân ở các xí nghiệp trong thị xã Vì thế đời sống của người dân ở đâycòn khá vất vả Phần lớn họ chỉ lo chạy việc cho kinh tế gia đình, ít quan tâmđến giáo dục, một số phụ huynh còn khoán trắng việc học của con em mình chonhà trường

Xã hội phát triển, có nhiều trò giải trí, các trò chơi điện tử tràn lan cũng làm ảnhhưởng không nhỏ đến ý thức học tập của học sinh

Trang 5

Đa số phụ huynh là công nhân đi làm cả ngày, tăng ca đến 21 giờ mới về nênthường để các em ở nhà một mình, nên việc học tập ở nhà của các em cũng nhưkhả năng giao tiếp của các em còn hạn chế.

3 Số liệu thống kê đầu năm:

Năm học 2012- 2013, được sự phân công của Ban giám hiệu, làm công tác chủnhiệm lớp 1-4 Ngay từ những ngày đầu, tôi đã vạch ra kế hoạch chủ nhiệm chobản thân là tìm hiểu các em chuẩn bị vào lớp 1 thông qua các giáo viên lớp Lácủa trường Mầm non Hoa Hồng 6, Mầm non Sơn Ca… nắm bắt tình hình cụthể của từng học sinh về mọi mặt Kết quả điều tra như sau:

v Về nhận thức:

- 10 em chưa biết đọc, viết và chưa thuộc bảng chữ cái (Mạnh Hùng- khuyếttật )

- 2 em phát âm không rõ.(Hải Đăng, Thanh Tuấn)

- 12 em chưa tích cực trong học tập

- 6 em chưa ngăn nắp, gọn gàng

- 13 em chưa biết cách xin phép khi ra vào lớp

- Phần lớn các em chưa biết phát biểu đúng cách

- Một số học sinh vệ sinh cá nhân chưa sạch sẽ, thường xuyên để móng tay bẩn,đầu tóc chưa gọn gàng Cá biệt còn có em đeo dép trái, không chà răng, cơ thể

có mùi, đến lớp hay khóc, đi vệ sinh tại chỗ,…

v Tính cách :

Trang 6

- Đa số các em ngoan, lễ phép.

- 3 em nhút nhát, chưa mạnh dạn tham gia các hoạt động của lớp (Hường, Trâm,Như Phương )

- 5 em quá hiếu động (Khang, Gia Huy, Đình Khánh, Tùng Lâm, Công Đoàn)

C NỘI DUNG

1 Một số khái niệm:

1.1 Đặc điểm tâm lý của trẻ tiểu học:

Nếu như ở bậc mầm non hoạt động chủ đạo của trẻ là vui chơi, thì đến tuổi tiểuhọc hoạt động chủ đạo của trẻ đã có sự thay đổi về chất, chuyển từ hoạt độngvui chơi sang hoạt động học tập Sáu tuổi vào lớp 1 là bước ngoặt lớn của trẻthơ Môi trường thay đổi: đòi hỏi trẻ phải tập trung chú ý thời gian liên tục từ 30

- 35 phút Chuyển từ hiếu kỳ, tò mò sang tính ham hiểu biết, hứng thú khámphá Bước đầu kiềm chế dần tính hiếu động, bột phát để chuyển thành tính kỷluật, nề nếp, chấp hành nội quy học tập

Phát triển độ tinh nhạy và sức bền vững của các thao tác tinh khéo của đôi bàntay để tập viết, Tất cả đều là thử thách của trẻ, muốn trẻ vượt qua được tốtnhững điều này thì phải cần có sự quan tâm giúp đỡ của gia đình, nhà trường và

xã hội

Các em rất hiếu động Năng lực ở độ tuổi đang tăng trưởng nơi các em luôn dồidào Về mặt sinh hoạt thể lý, các em, kể cả các bé gái, cần phải luôn tay luônchân, chạy nhảy, leo trèo, nô đùa và hò hét thỏa thích, hoặc im lặng ngồi táymáy, hì hục nghịch phá một trò nào đó, hay làm một việc gì đó vừa sức mình.Riêng bên nam, các em rất thích các trò chơi đối kháng, mang tính giao chiến vàđua tranh giữa hai phe ( ví dụ: kéo co, cướp cờ, đánh trận giả ) Các em sẵn

Trang 7

sàng chơi hăng say hết mình, bởi đối với các em, chuyện thắng thua rất là quantrọng, nó nhằm mục đích tự khẳng định cá tính cho dù các em chưa đủ lý luậncao xa gì lắm về bản thân Với các em nữ, vấn đề cũng tương tự như khi các emđặc biệt thích các trò chơi tuy nhẹ nhàng hơn con trai, nhưng cũng là chuyệnluân phiên thi đua giành phần thắng cho mình (ví dụ: nhảy cò cò, đánh chuyền,nhảy lèo, chơi ô ăn quan ) Về sinh hoạt học tập, các em cũng rất dễ hào hứng

để cho cuốn theo các ý tưởng, các kiến thức lý thú mới lạ, để không ngừng đặt

ra các câu hỏi tò mò thắc mắc Một khi nơi các em lý trí bắt đầu hoạt động âmthầm, các ý tưởng như thế dần dần sáng tỏ ra, cho dù các em chưa thể lý luậnsuy diễn theo dạng đặt vấn đề "vì vậy", "cho nên", "do đó" như người lớn Nhưng mặt khác, các em đã không còn thỏa mãn với dạng câu hỏi "tại sao?" mà

đã chuyển dần sang câu hỏi khó hơn nhiều: "làm thế nào ?" tức là có khuynhhướng khách quan hơn, sâu xa hơn Một người thầy giáo, một cô giáo vừa phải

có kiến thức sâu rộng, lại vừa có tâm hồn sâu sắc để truyền đạt tri thức, gợi mởsáng kiến và nhất là vun đắp cho các em những tâm tình nhân ái vị tha, vui tươi

và dễ thương, đúng với độ tuổi các em

1.2.Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp:

- Giáo viên chủ nhiệm là người tổ chức thực hiện mọi quá trình giáo dục.Người giáo viên chủ nhiệm lớp phải có năng lực chuyên môn khá giỏi, có uy tínvới học sinh và phụ huynh học sinh

- Bản thân giáo viên phải nắm bắt được chủ trương đổi mới của sự nghiệp giáodục là phải đổi mới mục tiêu, nội dung phương pháp giáo dục sao cho phù hợpvới thời đại Do vậy người giáo viên chủ nhiệm phải có tư tưởng chính trị đạođức, lối sống lành mạnh, chấp hành tốt đường lối chính sách của Đảng, nhànước Có lý tưởng nghề nghiệp, có kiến thức về khoa học giáo dục, biết tôntrọng yêu thương học sinh, đối xử công bằng, có ý thức trách nhiệm cao, tận tụy

Trang 8

sáng tạo trong lao động, có tinh thần khắc phục khó khăn, là một tấm gươngsáng về nếp sống cho học sinh noi theo.

- Bên cạnh đó, người giáo viên còn có nhiệm vụ : Dạy học và tổ chức các hoạtđộng học tập, vui chơi trong và ngoài giờ của học sinh Làm trung tâm là hạtnhân trong việc xây dựng quan hệ thầy trò Xây dựng lớp thành một tập thể lớpXHCN, mang tính chất giáo dục toàn diện, phát huy tính tự giác, tự quản củahọc sinh Tạo niềm tin cho phụ huynh, để họ tin tưởng gửi gắm con em mìnhđến trường, đến lớp

1.3.Thực trạng về công tác chủ nhiệm lớp hiện nay:

- Giáo viên: Hiện nay, một số giáo viên chỉ chú trọng đến công tác giảng dạy

mà ít quan tâm đến công tác chủ nhiệm lớp Phần lớn chỉ dành thời gian choviệc cung cấp kiến thức, chú trọng những môn học chính khóa mà phần nào bỏquên việc rèn luyện ý thức, thái độ, hành vi của học sinh Bên cạnh đó một sốgiáo viên chưa có thái độ, cách cư xử đúng mực với học sinh, chưa thực sự làmột tấm gương cho học sinh noi theo

- Học sinh: Trong cuộc sống của một xã hội phát triển hiện nay với sự du nhập,phát triển của nhiều loại hình giải trí như: Trò chơi điện tử, phim ảnh, sáchtruyện bạo lực… đã ảnh hưởng không nhỏ đến nhận thức, thái độ học tập củahọc sinh Bên cạnh đó sự không gương mẫu từ những người thân, bạn bè cũnglàm góp phần làm suy giảm tình cảm, ý thức của các em

- Chính vì những thực trạng đó mà công tác chủ nhiệm của giáo viên tiểu học,đặc biệt là giáo viên lớp 1 là hết sức quan trọng

2 Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài:

Qua nhiều năm đứng lớp, tôi nhận thấy để làm tốt công tác chủ nhiệm, giáo viêncần chú trọng những điều sau:

Trang 9

2.1 Nắm rõ thông tin về học sinh:

- Giáo viên nắm bắt lí lịch của từng học sinh trong lớp, điều tra rõ hoàn cảnh, vềkinh tế, quan hệ xã hội, môi trường sống, môi trường sinh hoạt, mối quan hệ cha

mẹ với con cái

* Ví dụ: Vào đầu năm học tôi đã điều tra và nắm rõ đặc điểm chung của lớp nhưsau:

+ Tổng số có 41 em, trong đó có 18 em nữ, 1 em khuyết tật

+ 1 em có vấn đề về hệ tiêu hóa, 1 em còn hay khóc đòi bố mẹ

+ Nhiều em còn đi trễ, ăn sáng muộn, chưa tự lập mà còn phụ thuộc bố mẹ quánhiều

+ Một em có bố mẹ ly hôn, hiện sống với mẹ

+ 35 em là con của gia đình công nhân ở trọ

- Nắm bắt sức khỏe của từng học sinh, nhận thức của từng em, sở thích, năngkhiếu, tính cách của các em Để từ đó chúng ta sẽ tìm ra phương hướng, kếhoạch và áp dụng biện pháp thực hiện công tác chủ nhiệm thích hợp với từnghọc sinh

2.2 Nắm rõ tính cách, thái độ học tập, tâm tư tình cảm của học sinh:

- Tâm lí các em học sinh lớp 1, khi lần đầu tiên tiếp xúc với môi trường học tậpmới các em thường hay e sợ khi phải một mình đối diện với thầy (cô) giáo vànhất là những học sinh có tư chất tâm lí nhút nhát, rụt rè thì rất sợ phát biểutrước đám đông Từ đó phần lớn các em mất bình tĩnh, mất tự tin khi trả lời các

Trang 10

câu hỏi của các thầy (cô) Tuy nhiên ở một khoảng thời gian, không gian thoảimái, vui vẻ nào đó, các em sẵn sàng tranh luận tới cùng với bạn bè về một vấnđề, hay một nội dung nào đó mà các em biết và quan tâm.

- Ở lứa tuổi tiểu học, tâm lí của các em phát triển chưa hoàn chỉnh, các em rấtnhạy cảm, tình cảm các em rất dễ hình thành nhưng tình cảm đó cũng rất dễ mất

đi nếu giáo viên không biết cách nuôi dưỡng Khi các em yêu thích điều gì thìcác em thường chú ý và quan tâm nhiều hơn Đặc biệt là các em rất dễ hứng thúvới các hoạt động vui chơi, với những hình ảnh nhiều màu sắc hấp dẫn Các emrất thích được động viên, được khen ngợi và nhất là được thầy (cô) giáo quantâm đến mình Ngược lại các em dễ cảm thấy buồn chán khi nghĩ mình khôngđược thầy (cô) quan tâm Một thái độ khó chịu, một lời nói cáu gắt của giáoviên cũng làm cho các em cảm thấy mình bị ghét bỏ

- Chính vì điều đó mà giáo viên chủ nhiệm cần nắm rõ tâm tư, tình cảm, sởthích của học sinh để có biện pháp, giáo dục hình thành nhân cách cho học sinhmột cách đúng mực

2.3 Xây dựng nề nếp tự quản:

Để lớp có được nề nếp tự quản tốt thì ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng vàhình thành cho học sinh thói quen sau:

- Mỗi học sinh đến lớp đều phải thực hiện nói lời hay làm việc tốt, không nóitục, chửi thề, biết cảm ơn khi được giúp đỡ, biết nói lời xin lỗi khi mắc lỗi và cóthái độ sai

- Lễ phép với người trên, tôn trọng mọi người, biết chào hỏi xưng hô đúng mực,biết đoàn kết hoà nhã với bạn bè, thật thà trong cuộc sống không gian dối tronghọc tập Có 14 em nhặt được bút, thước, tiền ….của bạn và biết nhờ cô giáo trảlại cho bạn bị mất

Trang 11

- 100% học sinh phải thực hiện đầy đủ 5 nhiệm vụ của học sinh.

* Nề nếp :

- Tạo thói quen ra vào lớp đúng giờ, tự giác xếp hàng

- Thói quen xếp dép trên kệ gọn gàng đúng quy định

- Hoạt động 15 phút đầu giờ nghiêm túc: chào cô, đọc năm điều Bác Hồ dạy, ôntiếng việt hay ôn toán

- Trước khi vào mỗi tiết học đều kiểm tra sách vở, đồ dùng học tập của môn học

đó, rồi nhận xét, khen hay nhắc nhở

- Có ý thức vệ sinh cá nhân và vệ sinh chung của trường, lớp, không vứt rác bừabãi

- Có ý thức chăm sóc bồn hoa, cây cảnh của trường

- Biết tự giác bảo vệ đồ dùng học tập ngăn nắp gọn gàng

- Trong giờ học phải nghiêm túc không đựơc nói chuyện riêng

* Để làm tốt những yêu cầu trên, bản thân tôi đã đưa các chỉ tiêu ra trước lớp,phân công trách nhiệm cho lớp trưởng, lớp phó, các tổ trưởng, tổ phó, hướngdẫn cán sự lớp cách hoạt động điều hành lớp Yêu cầu học sinh theo dõi lẫnnhau Phát động thi đua giữa các tổ Cuối mỗi tuần vào giờ sinh hoạt lớp cókiểm tra đánh giá, nhắc nhở, tuyên dương kịp thời và nêu phương hướng hoạtđộng tuần tiếp theo Có vấn đề vướng mắc, tồn tại thì phối hợp kịp thời với cácđoàn thể, với phụ huynh học sinh để giải quyết

- Những việc làm cụ thể:

Trang 12

+ Những ngày đầu, tôi luôn tham gia vào mọi hoạt động cùng học sinh như: xếphàng, xếp dép lên kệ, dọn vệ sinh,nhặt rác…để hình thành thói quen tốt cho họcsinh.

+ Đối với các em chưa quen đến lớp còn hay khóc thì tôi phải vừa dạy vừa dỗcác em, gần gũi, tâm sự và trò chuyện nhiều hơn với các em, sắp xếp các emngồi chung với bạn cùng xóm hoặc quen biết để các em cảm thấy tự tin, mạnhdạn hơn

+ Cho các em tham gia sinh hoạt Sao nhi đồng, chơi một số trò chơi tập thể đểgiúp các em cảm thấy vui tươi, phấn khởi hơn, thích đến trường hơn

+ Với các em vệ sinh cá nhân chưa tốt thì gọi lên nhắc nhở riêng, tránh làm các

em mắc cỡ trước lớp Tôi mang theo đồ cắt móng tay để có thể cắt cho các emkịp thời nhưng luôn nhắc nhở các em phải giữ chân tay sạch sẽ, nhắc nhở các

em ăn mặc gọn gàng và sạch sẽ, luôn nhắc nhở các em nam bỏ áo vào trongquần thì các em sẽ đẹp hơn dưới mắt mọi người,…Sau giờ ra chơi cần kiểm tratrang phục của các em, khen ngợi các em vẫn giữ được quần áo sạch sẽ, nhẹnhàng nhắc nhở các em làm bẩn quần áo, quần áo xộc xệch, mồ hôi nhễ nhại.Tôi khuyên các em nên vận động nhẹ nhàng trong giờ ra chơi để quần áo sạch

sẽ và tránh tai nạn thương tích trong trường học

+ Dắt các em ra nhà vệ sinh, hướng dẫn cách đi vệ sinh (nhất là đối với các emgái), cách dội nước,…và mặc lại trang phục chỉnh tề

Định dạng
Số trang	25
Dung lượng	37,79 KB