Một số biện pháp giáo dục nề nếp cho học sinh lớp 4 từ công tác chủ nhiệm

Tuy nhiên, đi đôi với chất lượng và kết quả học tập thì công tác xây dựng nề nếp cho học sinh là một trong những nhiệm vụ trọng yếu hàng đầu của người giáo viên tiểu học.. Với tình hình

MỞ ĐẦU

I.LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Đất nước ta đang trong thời kì đổi mới và phát triển không ngừng về mọi lĩnh vực,mọi ngành nghề Trong đó, không thể không kể tới ngành giáo dục- ngành được xem là quốc sách hàng đầu Trong những năm gần đây, ngành giáo dục đã thực hiện nhiều cải cách về sách giáo khoa, cũng như về phương pháp dạy- học nhằm nâng cao chất lượng Tuy nhiên, đi đôi với chất lượng và kết quả học tập thì công tác xây dựng nề nếp cho học sinh là một trong những nhiệm vụ trọng yếu hàng đầu của người giáo viên tiểu học Vì thực tế cho thấy rằng, nếu học sinh không có nề nếp thì việc giáo dục trên lớp sẽ rất khó khăn và không đạt hiệu quả cao Mặt khác, nề nếp lại là nhân tố vô cùng quan trọng để hình thành nhân cách cho học sinh Tuy nhiên, việc hình thành cho các em nề nếp tốt ở mọi mặt là một việc làm khá khó để thực hiện Với tình hình xã hội ngày càng phức tạp, trẻ em ngày càng có xu hướng bắt chước những cái xấu mà các em chứng kiến hàng ngày, trong khi đó, vẫn tồn tại tình trạng một số giáo viên đến trường chỉ quan tâm đến việc dạy, chưa thực sự quan tâm đến việc hình thành nề nếp và tìm hiểu về cuộc sống của các em,…Vậy để học sinh có nề nếp tốt, chúng ta-người giáo viên tiểu học phải làm như thế nào cho có hiệu quả? Cũng chính

những lí do vừa nêu trên, tôi đã quyết tâm chọn nghiên cứu đề tài “ Một số biện pháp giáo dục nề nếp cho học sinh lớp 4 từ công tác chủ nhiệm”.

II MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI

1 Chia sẻ với đồng nghiệp về những phương pháp đã sử dụng và đã áp dụng có hiệu quả trong việc giáo dục nề nếp cho học sinh

2 Nhận được những lời góp ý chân tình của ban giám hiệu nhà trường, của Ban giám khảo Phòng GD-ĐT, Sở GD-ĐT và của các đồng nghiệp để tôi phát huy hơn nữa những ưu điểm, khắc phục những hạn chế, thiếu sót

3 Rèn luyện tinh thần ham học hỏi, sự say mê sáng tạo và lòng nhiệt huyết trong công tác giáo dục

III NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI

1.Tìm hiểu tâm sinh lí, hoàn cảnh của học sinh

2 Tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn về việc giáo dục nề nếp cho học sinh

3 Đánh giá ý thức thực hiện nề nếp của học sinh

4 Đề ra biện pháp nhằm nâng cao ý thức của học sinh

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

1.Nghiên cứu tài liệu “Tâm lí học lứa tuổi và tâm lí học sư phạm”

2.Khảo sát tình hình thực tế của học sinh lớp mình chủ nhiệm

3.So sánh, đối chiếu nề nếp học sinh đầu năm học đến cuối HKI

V PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Nề nếp học sinh lớp 4.2 trường tiểu học An Bình B

VI ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Học sinh lớp 4.2 trường tiểu học An Bình B

NỘI DUNG

A.CƠ SỞ LÍ LUẬN

Nề nếp là cơ sở, là nền tảng để hình thành nên đạo đức của học sinh Mà đạo đức lại là mặt quan trọng của nhân cách, nó gắn bó chặt chẽ với mọi mặt của nhân cách Hành vi đạo đức thường được biểu hiện trong cách đối nhân xử thế, trong lối sống, trong phong cách, trong lời ăn tiếng nói…của con người Vì vậy,

để mỗi em học sinh sau này đều có nhân cách tốt thì việc rèn giũa nề nếp cho các em từ bậc tiểu học là hết sức quan trọng

B.THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ

Năm học 2012-2013 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 4.2, sĩ số lớp là 36

em trong đó có 19 em nữ, 17 em nam Qua tìm hiểu thực tế, tôi thấy có những thuận lợi và khó khăn sau:

1 Thuận lợi:

- Bản thân tôi, tuy mới đứng lớp năm thứ 3, chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác nhưng luôn được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu nhà trường; được truyền đạt một số kinh nghiệm quý báu từ các anh chị đồng nghiệp

đã giúp tôi ngày càng trưởng thành hơn trong giảng dạy nói chung và trong công tác quản lí nề nếp của học sinh nói riêng

- Trường học mới xây dựng, khang trang, xanh- sạch- đẹp đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc giảng dạy cũng như việc học tập của học sinh, tạo cho các em một cảm giác thân thiện khi đến lớp

2 Khó khăn:

- Về tâm lý, đặc trưng của nhân cách học sinh tiểu học là tính hồn nhiên, hay cả tin và rất biết nghe lời thầy( cô) giáo Tuy nhiên, càng lên lớp lớn, tâm lí của các

em cũng có chiều hướng thay đổi theo, nhất là học sinh lớp 4, 5

- Về tình hình lớp, còn có một số hạn chế:

+ Học sinh trong lớp còn hay chửi thề, nói tục, đánh nhau…

+ Một số em tự tiện ra ngoài lớp, xếp hàng không ngay ngắn,…

+ Chưa tự giác trong học tập, còn nói chuyện riêng nhiều, hay quên sách

vở, bỏ bài không chịu làm…

+ Trong lớp học chưa tự quản tốt, còn ồn dẫn tới chất lượng học tập không cao

+ Một số học sinh có hoàn cảnh khó khăn: nhà nghèo, ở với ông bà do cha mẹ mất sớm nên ảnh hưởng đến nề nếp, thói quen của các em…

+ Đa số các em theo bố mẹ, nhập cư từ nơi khác đến, các em sống trong địa bàn dân cư khá phức tạp (gần khu công nghiệp, chợ, bến xe,…)

+ Còn phần lớn các em trong lớp có bố mẹ xuất thân từ thành phần công nhân, buôn bán nhỏ, trình độ văn hoá còn hạn chế nên có những ứng xử không hay sẽ làm cho các em bắt chước

Từ những thực tế nêu trên, tôi đã suy nghĩ rất nhiều và đi đến xác định nhiệm vụ của mình là phải làm sao cho nề nếp của học sinh lớp tôi ngày càng tiến bộ Các biện pháp cụ thể như sau:

C BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

1 Xây dựng nề nếp lớp học:

Ngày đầu tiên nhận lớp, giáo viên cần thể hiện sự nghiêm khắc đối với học sinh, phải cho các em ghi nhớ nội quy của trường cũng như nội quy riêng của lớp.Tuy nhiên, nếu nghiêm khắc thôi thì vẫn chưa đủ để giáo dục nề nếp cho các

em, giáo viên phải vừa cứng rắn cương quyết vừa thể hiện tình cảm yêu thương, tạo sự thân mật giữa thầy và trò

Ví dụ: Khi học sinh phạm lỗi, tôi không phạt học sinh bằng đòn roi mà bằng những lời khuyên chân tình, bằng ánh mắt nghiêm khắc giúp các em tự nhận ra lỗi của mình và tự giác sửa chữa

* Nội quy nhà trường

1 Đi học đúng giờ Nghỉ học phải có đơn hoặc cha mẹ đến trường xin phép

2 Đi học phải mặc đồng phục, áo có phù hiệu, đầu tóc gọn gàng, có đủ đồ dùng học tập

3 Phải tự học bài, làm bài đầy đủ ở nhà

4 Kính trọng và vâng lời thầy cô giáo, cha mẹ, người lớn tuổi Đi thưa về kính, nhường nhịn em nhỏ, thái độ vui vẻ, lịch sự với mọi người

5 Giữ im lặng, trật tự trong giờ học; khi xếp hàng, khi lên xuống cầu thang Tôn trọng luật đi đường

6 Không xả rác trong lớp, sân trường và nơi công cộng

7 Không mua quà bánh, đồ chơi trước cổng trường Không bẻ cành hái hoa, cây xanh, không leo trèo trong lớp

8 Không ở lại sân trường sau giờ học Về thẳng nhà, không la cà dọc đường Không nghe và đi theo người lạ mặt

9 Tích cực tham gia mọi sinh hoạt do trường tổ chức.

10 Tiết kiệm điện, nước khi sử dụng Đi tiêu, tiểu đúng chỗ

11 Không đeo và mang đồ trang sức vàng bạc quý giá đi học

12 Học sinh có trách nhiệm thực hiện nội quy này Nếu vi phạm sẽ bị xử lý kỉ luật

2.Nắm thông tin học sinh

Để có biện pháp giáo dục phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hết giáo viên phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh

Do vậy, tôi đã phát cho mỗi em một bản lí lịch học sinh và yêu cầu các em về đưa cho ba mẹ điền đầy đủ vào phiếu Qua đó, tôi mới biết rõ hơn về hoàn cảnh của từng em và có cách giáo dục riêng với từng đối tượng

* Mẫu thông tin học sinh:

THÔNG TIN HỌC SINH

1 Họ và tên học sinh:………

2 Ngày sinh :………

3 Nơi sinh :………

4 Nơi ở hiện tại :………

5 Kết quả của năm học trước: + Học lực :………

+ Hạnh kiểm :………

6 Họ và tên cha:……… Năm sinh :………

Nghề nghiệp:……… Số điện thoại:………

7 Họ và tên mẹ:……… Năm sinh :………

Nghề nghiệp: ……… Số điện thoại:………

8 Hoàn cảnh gia đình:………

9 Là con thứ mấy trong gia đình:………

10 Sở thích:………

Ví dụ: Đối với em Dương Tiến Nghĩa, nhà nghèo, bố mất sớm, từ nhỏ chỉ sống với mẹ, được mẹ cưng chiều nên em có những biểu hiện chưa ngoan: chửi thề, hay đi chân không, bỏ áo ra ngoài quần, đánh bạn, có hôm còn trốn học đi chơi game,…Vì vậy, đối với em Nghĩa, nhiều lần tôi đã phải đến tận nhà để tìm hiểu hoàn cảnh của em, nhẹ nhàng thuyết phục em chịu khó học hành để sau này đỡ đần cho mẹ Tôi đã cho em thấy được mẹ em hằng ngày phải xô xe trái cây đi bán vất vả như thế nào để kiếm tiền cho em ăn học Từ từ, em Nghĩa dần hiểu ra những việc làm sai trái của mình trước đây và đã có quyết tâm sửa chữa

3 Bầu ban cán sự lớp:

Đây là một việc vô cùng quan trọng, vì trong những lúc giáo viên không có mặt

ở lớp thì ban cán sự là những em trực tiếp quản lí lớp

Trước hết, tôi hỏi các em trong lớp về thành phần ban cán sự của năm học trước Nếu lớp không có em nào là ban cán sự cũ thì cả lớp tự bầu Sau đó, tôi phải xét đến học lực của các em được chọn làm ban cán sự Sau khi đã chọn đươc ban cán sự của lớp, tôi giao nhiệm vụ cụ thể cho từng em như sau:

* Nhiệm vụ của lớp trưởng:

- Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp

- Điểm danh và ghi sĩ số của lớp vào góc trên bên phải bảng ngay sau khi xếp hàng vào lớp

- Điều khiển các bạn xếp hàng vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếp hàng tập thể dục giữa giờ, xếp hàng vào nhà ăn,…

- Giữ trật tự khi giáo viên chấm bài, khi giáo viên có việc phải ra khỏi lớp

*Nhiệm vụ của lớp phó học tập:

- Tổ chức cho lớp truy bài đầu giờ theo từng đôi bạn học tập

- Điều khiển các bạn thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi khi giáo viên yêu cầu

- Làm thay việc của lớp trưởng khi lớp trưởng nghỉ học

* Nhiệm vụ của lớp phó lao động

- Phân công các tổ trực nhật

- Nhắc nhở, đôn đốc tổ trực thực hiện tốt

- Nhắc các bạn tắt đèn, quạt khi ra về

- Phối hợp với lớp trưởng và lớp phó học tập quản lí, giữ trật tự lớp

* Ngoài ra còn có các tổ trưởng, nhiệm vụ của tổ trưởng là theo dõi mọi hoạt động diễn ra ở tổ mình Trong tuần có bạn nào học tốt hay vi phạm, tổ trưởng sẽ ghi chép vào sổ

* GV nhấn mạnh Ban cán sự lớp phải biết gương mẫu, phải đoàn kết và hợp tác chặt chẽ với nhau trong công việc chung

4 Tổ chức các tiết sinh hoạt lớp một cách khoa học

Sinh hoạt lớp là một tiết học hết sức quan trong Đến tiết sinh hoạt lớp vào ngày thứ sáu, lớp trưởng sẽ lên điều khiển lớp sinh hoạt Các tổ trưởng sẽ lên báo cáo tình hình học tập, cũng như nề nếp của các thành viên trong tổ

Ví dụ: Tổ 3, trong tuần có bạn Trung quên khăn quàng vào thứ hai, bạn Nghĩa mặc sai đồng phục vào thứ tư Tổ 2: Tú xếp hàng chưa nghiêm túc trong buổi sinh hoạt chào cờ, Thảo quên vở, không làm bài tập về nhà vào thứ năm,…

Trong giờ sinh hoạt lớp, chủ yếu tôi để các em tự phê bình và phê bình Các

em tự đánh giá về mình, về bạn để rút ra ưu khuyết điểm trong học tập, sinh hoạt cả tuần Tôi tuyên dương gương học chăm ngoan; gương người tốt, việc tốt trước lớp như: tổ nào hay bạn nào trong tuần làm bài đạt nhiều điểm 10 tích cực phát biểu bài Hoặc tôi có những phần quà nhỏ tặng các em như: bông hoa, thước, vở, bánh,…để động viên khuyến khích các em học tập chăm ngoan hơn Nhắc nhở những tồn tại để các em cố gắng về mọi mặt tốt hơn Em nào vi phạm, trước tiên tôi sẽ hỏi lí do, rồi nhẹ nhàng nhắc nhớ em đó Sau đó, tôi sẽ phổ biến kế hoạch tuần tới đồng thời nhắc nhở học sinh bị phê bình cố gắng không tái phạm Cuối cùng, lớp trưởng sẽ cho lớp chơi một vài trò chơi để giúp các em thư giãn sau một tuần học căng thẳng và tạo hứng thú cho tuần học kế tiếp

5 Theo dõi, nhắc nhở học sinh từng việc nhỏ để tạo thói quen

- Nhắc các em xếp hàng nhanh chóng, ngay ngắn trước khi vào lớp, trước khi ăn cơm và khi ra về

Khi vào lớp, quần áo đầu tóc phải gọn gàng, sạch sẽ, móng tay cắt ngắn

- Bàn ghế phải luôn được kê ngay ngắn, thẳng hàng; không mang dép vào lớp

- Ngồi học đúng tư thế, muốn phát biểu phải giơ tay, không nói leo, muốn đi ra ngoài phải xin phép

- Nghiêm cấm tuyệt đối các trường hợp nói tục, chửi thề, cố ý gây gổ với bạn, trộm cắp,…

6 Các biện pháp xử lí khi học sinh vi phạm nề nếp

- Học sinh vi phạm nề nếp lần thứ nhất, giáo viên nhắc nhở nhẹ nhàng, hỏi rõ lí

do vì sao em đó vi phạm; vi phạm lần hai, cảnh cáo trước lớp; lần ba, liên hệ với phụ huynh để trao đổi

- Một số biện pháp khác

+ Đối với học sinh xả rác bừa bãi , có thể phạt em đó bằng cách làm thay công việc của tổ trực trong một tuần (tùy theo số lần vi phạm mà quy định mức độ phạt)

+ Đối với những học sinh hay nói tục, chửi thề thì giáo viên phải dùng lời lẽ để thuyết phục các em từ bỏ thói quen đó, giúp các em nhận ra việc nói tục, chửi thề là một hành vi không hay và thiếu văn hóa

+ Đối với học sinh ăn cắp hay nói tục, chửi thề, nếu sau nhiều lần giáo viên cảnh cáo nhưng học sinh không sửa đổi, giáo viên có thể dùng hình thức phê bình trong tiết sinh hoạt lớp hay nặng hơn là trong tiết chào cờ đầu tuần để làm gương cho các em khác

7 Xây dựng mối quan hệ thầy – trò

- Ngày nay, quá trình dạy và học không diễn ra theo hướng một chiều, áp đặt như thời xưa vì vậy quan hệ giữa thầy và trò cũng trở nên mật thiết và gần gũi hơn, đó là quan hệ phân công – hợp tác, hướng dẫn – thực hiện

- Khi giao việc, tôi chỉ nói một lần lúc lớp thật sự trật tự Với cách làm này, giáo viên sẽ trở nên nói ít, học trò sẽ làm nhiều Làm việc như thế nào thì đạo đức và

ý thức cũng trở nên như thế Làm đến nơi đến chốn thì ý thức kỉ luật cũng đến nơi đến chốn

- Hành vi của giáo viên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lí cũng như sự hình thành nhân cách của trẻ Vì vậy, khi đến lớp, tôi luôn chú ý đến cả cách đi đứng, nói năng, ăn mặc, thái độ, cách cư xử với những người xung quanh, chữ viết, cách cầm sách,… để học trò lấy đó làm tấm gương sáng noi theo Không vì bất

kì một lí do gì mà tôi tự cho phép mình cẩu thả , xuề xòa hoặc qua loa trước mặt học sinh

- Khi học sinh mắc phải sai lầm hay thiếu sót, tôi luôn cố gắng kiềm chế và tôn trọng học sinh, tuyệt đối không bao giờ xúc phạm nhân phẩm các em Tôi sẽ tìm

rõ nguyên nhân dẫn tới hành vi không đúng của các em để có biện pháp giúp đỡ các em sửa chữa.Vì “ trẻ em như tờ giấy trắng” nên tôi nghĩ rằng thay đổi hành

vi, thói quen của các em không phải là quá khó

- Hằng ngày, tôi luôn khích lệ và tuyên dương các em kịp thời, ca ngợi những

ưu điểm của các em nhiều hơn là khuyết điểm Đối với những học sinh cá biệt,

tôi cũng cố gắng tìm ra những ưu điểm nhỏ nhất để động viên các em Khi khen, tôi cũng không quên chỉ ra những thiếu sót để các em khắc phục và hoàn thiện mình hơn

- Khi nói chuyện, khi giảng bài hay khi nghiêm khắc phê bình lỗi lầm của học sinh, tôi luôn thể hiện cho các em thấy tình cảm yêu thương của tôi đối với các

em Tôi tin rằng, với lòng nhân ái, bao dung và vị tha của người thầy sẽ cảm hóa được mọi đối tượng học sinh “ Lớp học thân thiện - Học sinh tích cực” chỉ có được khi người thầy có tấm lòng nhân hậu, bao dung, hết lòng vì học sinh thân yêu của mình

D KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

Tuy những biện pháp mà tôi đã làm rất bình thường nhưng qua 3 năm đứng lớp, tôi thấy có nhiều khả quan, nề nếp của học sinh lớp tôi chủ nhiệm có tiến

bộ rõ rệt so với đầu năm học, lớp tôi chủ nhiệm thường được các thầy cô trong trường khen, lớp cũng rất hay được nhận cờ luân lưu của nhà trường và có nhiều thành tích cao trong học tập và phong trào Cụ thể như sau:

* Năm học 2011- 2012

- Sĩ số học sinh: 34

- Duy trì sĩ số:100%

- Hạnh kiểm:100% thực hiện đầy đủ

- Học sinh lên lớp thẳng:100%

- 1 học sinh giỏi cấp Quốc gia

- 2 học sinh đạt giải Lương Thế Vinh cấp Thị

- 2 học sinh đạt giải Sao Khuê cấp trường.

- 1 học sinh đạt giải ba “ Tiếng hát chim sơn ca”

* Học kì I năm học 2012- 2013

- Sĩ số học sinh: 36

- Duy trì sĩ số:100%

- Hạnh kiểm:100% thực hiện đầy đủ

- Học sinh giỏi: 14 em, Khá:19 em,Trung bình: 3 em

- 2 học sinh đạt giải HSG Lương Thế Vinh cấp Thị.(1 giải nhì, 1 khuyến khích)

- 1 giải nhì HKPĐ cấp Thị

- 2 học sinh đạt giải Sao Khuê cấp trường

- 1 giải nhất, 1 giải khuyến khích “ Tiếng hát chim sơn ca”

- 1 giải ba “Bức thư gửi thầy” cấp trường

- 1 giải ba “Làm thiệp tặng thầy cô” nhân ngày 20/11

- 1 giải nhì thời trang “Sắc xuân” trong Hội trại thân thiện lần II

- Được 10 lần nhận cờ luân lưu tuần, 5 lần nhận cờ luân lưu tháng trong HKI

- Học sinh đến trường luôn tuân thủ nội quy của trường, lớp

- Không có học sinh bị khiển trách, nhắc nhở trước toàn trường

- Không có học sinh gây gổ đánh nhau trong và ngoài nhà trường