Người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân biệt với người thường, không có chức vụ.” Theo quan điểm của Đảng ta thể hiện trong các văn kiện thì: Cán bộ bao gồm t
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
- ☆ -
BÙI THÁI HƯỜNG
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
CẤP PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN
QUẬN HOÀN KIẾM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
HÀ NỘI - NĂM 2017
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
- ☆ -
BÙI THÁI HƯỜNG
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
CẤP PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN
QUẬN HOÀN KIẾM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
HÀ NỘI, NĂM 2017
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn này hoàn toàn do kết quả nghiên cứu nghiêm túc của tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Đinh Văn Thông Nguồn tài liệu, số liệu sử dụng trong luận văn được thu thập từ các báo cáo thống kê của phòng Nội vụ quận Hoàn Kiếm, cổng giao tiếp điện tử của quận Hoàn Kiếm, cổng giao tiếp điện tử thành phố Hà Nội, các công trình nghiên cứu khoa học như luận văn, luận án, các sách, báo, tạp chí chuyên ngành, và các văn bản pháp luật…
Tác giả Luận văn
Bùi Thái Hường
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành được Luận văn này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ và động viên từ các thầy cô giáo cùng toàn thể cán bộ nơi tôi chọn làm địa bàn nghiên cứu, gia đình và bạn bè
Trước tiên, tôi xin trân trọng cảm ơn ban Giám hiệu nhà trường, toàn thể các thầy cô giáo Khoa Quản lý kinh tế đã truyền đạt cho tôi những kiến thức cơ bản và tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành Luận văn này
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới Giảng viên PGS.TS Đinh Văn Thông đã dành nhiều thời gian trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo tận tình cho tôi hoàn thành quá trình nghiên cứu đề tài này
Qua đây, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới các phòng, ban và Ủy ban nhân dân các phường thuộc quận Hoàn Kiếm, trong thời gian tôi thực tế nghiên cứu đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi tiếp cận và thu thập những thông tin cần thiết cho đề tài
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, những người đã động viên và giúp đỡ tôi về tinh thần, vật chất trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài Luận văn
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Tác giả Luận văn
Bùi Thái Hường
Trang 5MỤC LỤC
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i
DANH MỤC CÁC BẢNG ii
DANH MỤC HÌNH iii
MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
4 Kết cấu luận văn 3
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP PHƯỜNG 4
1.1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 4
1.2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP PHƯỜNG 8
1.2.1 Một số khái niệm cơ bản, đặc điểm, mục đích phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 8
1.2.1.1 Khái niệm cán bộ, cán bộ quản lý cấp phường, và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 8
1.2.1.2 Đặc điểm của cán bộ quản lý cấp phường 12
1.2.1.3 Mục đích và vai trò của việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 15
1.2.2 Nội dung công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 17
1.2.2.1 Chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ 17
1.2.2.2 Triển khai thực hiện chiến lược phát triển 20
1.2.3 Tiêu chí đánh giá về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 40
1.2.3.1 Tiêu chí đánh giá quy mô đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 40
1.2.3.2 Tiêu chí đánh giá cơ cấu đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 40
Trang 61.2.3.3 Tiêu chí đánh giá năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 41
1.2.3.4 Tiêu chí đánh giá động lực thúc đẩy đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 45
1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 47
1.2.4.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội 48
1.2.4.2 Các chính sách phát triển đội ngũ cán bộ quản lý 48
1.3 KINH NGHIỆM THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP PHƯỜNG 50
1.3.1 Kinh nghiệm phát triển đội ngũ cán bộ quản lý của một số địa bàn tại Việt Nam 50
1.3.1.1 Kinh nghiệm của quận Hải An, thành phố Hải Phòng 50
1.3.1.2 Kinh nghiệm của quận Hà Đông, thành phố Hà Nội 52
1.3.1.3 Kinh nghiệm của thành phố Bến Tre 52
1.3.2 Bài học kinh nghiệm cho quận Hoàn Kiếm trong việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 53
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 55
2.1 Phương pháp thu thập thông tin, số liệu, dữ liệu 55
2.2 Phương pháp thống kê, phân tích – tổng hợp 55
2.3 Phương pháp so sánh 56
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP PHƯỜNG Ở QUẬN HOÀN KIẾM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 57
3.1 Các đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội, dân cư ảnh hưởng đến việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường quận Hoàn Kiếm 57
3.1.1 Đặc điểm về điều kiện tự nhiên 57
3.1.2 Đặc điểm về điều kiện kinh tế - xã hội 58
3.1.3 Đặc điểm về điều kiện dân số 59
3.2 Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường giai đoạn 2011 – 2015 tại quận Hoàn Kiếm 59
3.2.1 Thực trạng phát triển quy mô đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 59
Trang 73.2.1.1 Công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 59
3.2.1.2 Công tác tuyển dụng cán bộ quản lý cấp phường 61
3.2.2 Thực trạng cơ cấu đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường quận Hoàn Kiếm 63
3.2.2.1 Cơ cấu đội ngũ cán bộ quản lý theo giới tính 63
3.2.2.2 Cơ cấu đội ngũ cán bộ quản lý theo độ tuổi 65
3.2.3 Thực trạng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 66
3.2.3.1 Nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng nghề nghiệp
66
3.2.3.2 Thái độ, hành vi của cán bộ quản lý cấp phường 80
3.2.4 Thực trạng nâng cao động lực thúc đẩy cho đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 84
3.2.4.1 Về chế độ chính sách, tiền lương, phụ cấp 84
3.2.4.2 Về nâng cao thể chất, tinh thần cho cán bộ 86
3.2.4.3 Về chính sách khen thưởng 86
3.2.4.4.Về công tác đề bạt, bổ nhiệm 88
3.2.5 Kiểm tra, giám sát, và đánh giá cán bộ 88
3.3 Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường tại quận Hoàn Kiếm 89
3.3.1 Những kết quả đạt được 89
3.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân hạn chế 91
3.3.2.1 Hạn chế 91
3.3.2.2 Nguyên nhân hạn chế 92
CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HOÀN KIẾM 93
4.1 Định hướng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường đến năm 2020 93
4.2 Một số giải pháp chủ yếu 93
4.2.1 Hoàn thiện công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 93
4.2.2 Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường 95
Trang 84.2.2.1 Đổi mới phương thức và nội dung các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán
bộ .95 4.2.2.2 Xây dựng, hoàn thiện khung pháp lý cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán
bộ quản lý cấp phường 97 4.2.3 Hoàn thiện công tác tuyển dụng, bố trí, sắp xếp và quản lý hiệu quả đội ngũ cán bộ, công chức quản lý cấp phường 98 4.2.4 Hoàn thiện các chế độ, chính sách đãi ngộ, thu hút cán bộ, công chức, tránh
để hiện tượng “chảy máu chất xám” 99 4.2.5 Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá, phân loại cán bộ quản lý cấp phường 101 4.2.5.1 Tăng cường sự lãnh đạo, quản lý của các cấp trên đối với cán bộ nói chung
và cán bộ quản lý cấp phường nói riêng 101 4.2.5.2 Nâng cao ý thức trách nhiệm và đạo đức công vụ của cán bộ quản lý cấp phường 102 4.2.5.3 Khen thưởng, kỷ luật 102 KẾT LUẬN 104 PHỤ LỤC
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 93 CCBVN Cựu chiến binh Việt Nam
4 ĐTBD Đào tạo bồi dƣỡng
5 HĐND Hội đồng nhân dân
6 LHPNVN Liên hiệp phụ nữ Việt Nam
7 NDVN Nông dân Việt Nam
8 UBMTTQVN Ủy ban mặt trận tổ quốc Việt Nam
9 UBND Ủy ban nhân dân
10 TNCSHCM Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
Trang 10ii
DANH MỤC CÁC BẢNG
1 Bảng 3.1 Hệ thống các chức danh CBQL cấp phường 61
2 Bảng 3.2 Số lượng cán bộ quản lý của 18 phường quận Hoàn Kiếm 62
3 Bảng 3.3 Giới tính cán bộ quản lý của 18 phường quận Hoàn Kiếm 64
4 Bảng 3.4 Độ tuổi cán bộ quản lý của 18 phường quận Hoàn Kiếm 65
5 Bảng 3.5 Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ quản lý của
18 phường quận Hoàn Kiếm 67
6 Bảng 3.6 Trình độ lý luận chính trị của cán bộ quản lý của 18
7 Bảng 3.7 Trình độ quản lý nhà nước của cán bộ quản lý 73
8 Bảng 3.8 Trình độ tin học của cán bộ quản lý 74
9 Bảng 3.9 Trình độ ngoại ngữ của cán bộ quản lý 76
10 Bảng 3.10 Kết quả thực hiện nhiệm vụ của cán bộ quản lý 77
11 Bảng 3.11 Đánh giá kỹ năng của cán bộ quản lý 79
12 Bảng 3.12 Mức độ hài lòng của người dân đối với CBQL 18 phường 82
Trang 11iii
DANH MỤC HÌNH
1 Hình 3.1 Bản đồ hành chính quận Hoàn Kiếm 57
2 Hình 3.2 Sơ đồ bộ máy chính quyền phường quận Hoàn Kiếm 60
Trang 121
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong hệ thống chính quyền ở nước ta thì chính quyền cấp xã, phường, thị trấn (cấp cơ sở) có một vị trí rất quan trọng, là cầu nối trực tiếp của hệ thống chính quyền nhà nước với nhân dân thông qua đội ngũ cán bộ cấp phường Cán bộ cấp phường là những người gần dân và sát dân nhất, mọi chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước có đến được với nhân dân hay không, đến đúng, đến đủ
và có được nhân dân tiếp thu đúng đắn hay không đều thông qua đội ngũ cán bộ cấp phường, đặc biệt là cán bộ quản lý Đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường giữ vai trò quyết định trong việc thực hiện sự lãnh đạo và quản lý của Đảng và Nhà nước về mọi mặt của đời sống kinh tế xã hội ở địa phương Cán bộ quản lý cấp phường vừa
là người trực tiếp tuyên truyền và phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước, giải thích cho nhân dân hiểu rõ và thi hành trên địa bàn dân cư, vừa là người giải quyết mọi nhu cầu của dân cư, phản ánh nguyện vọng của quần chúng nhân dân đến với Đảng và Nhà nước để có sự điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung cho đúng và phù hợp với thực tiễn góp phần bảo đảm sự phát triển kinh tế của địa phương, bảo vệ các quyền tự do dân chủ, quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân duy trì trật tự, an ninh, an toàn xã hội trên địa bàn phường
Quận Hoàn Kiếm được thành lập vào ngày 31/5/1961, là một quận ở trung tâm thủ đô Hà Nội, nơi tập nhiều trung nhiều cơ quan đầu não của cả nước Trong nhiều năm qua, Quận đã tập trung phát triển dịch vụ - thương mại - du lịch theo hướng văn minh, hiệu quả; tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, giải quyết nợ xấu, góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ
mô, bảo đảm an sinh xã hội, từng bước đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế
Vì vậy, công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, củng cố hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách hàng đầu; trong đó, phải nhanh chóng phát triển và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý vững mạnh, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng Hiện nay,
Trang 132
chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý mới đáp ứng một phần nào đó đòi hỏi yêu cầu thực tiễn Năng lực xây dựng chính sách, tổ chức điều hành, thực thi công vụ còn hạn chế; thiếu cán bộ khoa học, chuyên gia giỏi, cộng với xu hướng cạnh tranh, thu hút nhân tài từ các khu vực nước ngoài đang làm cho đội ngũ cán bộ nói chung và cán bộ quản lý nói riêng chậm cải tiến Vì vậy, quận Hoàn Kiếm cần quan tâm thường xuyên, chú trọng, thậm chí là cấp bách đến công tác phát triển đội ngũ cán
bộ quản lý cấp phường một cách lâu dài, góp phần đảm bảo sự ổn định, thống nhất
và nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị cũng như hệ thống bộ máy quản lý nhà nước ở các cấp, đặc biệt là cấp xã, phường
Xuất phát từ thực tế trên, tác giả chọn đề tài “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội” cho
Luận văn Thạc sĩ, chuyên ngành Quản lý kinh tế
Câu hỏi nghiên cứu: Thực trạng công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý
cấp phường ở quận Hoàn Kiếm như thế nào và quận Hoàn Kiếm làm thế nào để hoàn thiện công tác này trong thời gian tới?
2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở lý luận về đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường, luận văn tập trung làm rõ thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường ở quận Hoàn Kiếm thời gian qua, và đề xuất một số định hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện các công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường tại quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội trong tình hình mới
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu, hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiến phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường ở Việt Nam hiện nay;
Phân tích và đánh giá thực trạng việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường của quận Hoàn Kiếm, chỉ ra những kết quả đã đạt được cũng như những bất cập, hạn chế còn tồn tại
Trang 143
Đề xuất các giải pháp chủ yếu và định hướng nhằm hoàn thiện công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường ở quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội
4 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn bao gồm 4 chương:
Chương 1: Tổng quan tình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội
Chương 4: Một số giải pháp và định hướng nhằm hoàn thiện công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội
Trang 154
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN
VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
CẤP PHƯỜNG 1.1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
Hiện nay, vấn đề cán bộ, công chức nói chung và cán bộ quản lý cấp xã, phường nói riêng đã được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu, đề cập ở nhiều phạm vi, góc độ rộng, hẹp khác nhau Một số công trình nghiên cứu liên quan đến
đề tài như sau:
PGS Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm (2003), Luận cứ khoa học cho việc
nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội Luận cứ đưa ra cơ sở lý luận
trong việc sử dụng tiêu chuẩn cán bộ của Đảng phù hợp với từng giai đoạn cách mạng, các quan điểm, phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác cán bộ, đội ngũ công chức hành chính nhà nước đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong những thập niên đầu của thế kỷ XXI
Luận án Tiến sĩ kinh tế, chuyên ngành Tổ chức và Quản lý sản xuất với đề
tài: “Hoàn thiện thể chế quản lý công chức ở Việt Nam trong điều kiện phát triển và
hội nhập quốc tế” của Trần Anh Tuấn, Đại học Kinh tế Quốc dân năm 2007, đã
trình bày một số quan điểm, khái niệm khác nhau trong và ngoài nước về công chức Nội dung luận án đi sâu phân tích thực trạng của thể chế quản lý công chức hành chính nước ta theo xu thế từng bước hiện đại hóa, chuyên nghiệp hoá, hợp lý hóa, khoa học hóa và hội nhập hóa Kết quả của thể chế quản lý công chức đã tạo ra những tiền đề pháp lý quan trọng cho việc xây dưng đội ngũ công chức hành chính nhà nước hoạt động có hiệu quả theo chức trách, nhiệm vụ của mình… Luận án nêu
rõ 6 quan điểm và nguyên tắc cần phải tuân thủ trong quá trình hoàn thiện thể chế quản lý công chức hành chính ở Việt nam Ngoài ra, tác giả cũng đã nêu 2 nhóm giải pháp trong đó có 9 giải pháp ngắn hạn và 7 giải pháp dài hạn cần phải tiến hành
để hoàn thiện thể chế quản lý công chức trong giai đoạn tới (2007-2020) Với việc
Trang 165
nghiên cứu đề tài trên, luận án góp phần tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan nhà nước
có thể xây dựng và quản lý hiệu quả đội ngũ CBCC - nguồn nhân lực thực hiện các hoạt động công vụ - đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và hội nhập quốc tế
Luận án Tiến sĩ kinh tế, chuyên ngành Quản lý khoa học: “Chính sách tạo
động lực cho cán bộ công chức cấp xã (Nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Nghệ An)”
của Lê Đình Lý, Đại học Kinh tế Quốc dân năm 2012 là một trong những công trình nghiên cứu cụ thể về chính sách tạo động lực cho cán bộ công chức cấp xã ở một phạm vi rộng Luận án đã có những đóng góp mới về mặt học thuật, lý luận: bổ sung, phát triển một số vấn đề cơ sở lý luận về động lực và chính sách tạo động lực cho cán bộ, công chức cấp xã Bên cạnh đó, luận án cũng có những phát hiện, đề xuất mới từ kết quả nghiên cứu, khảo sát Luận án đã chỉ ra rằng: động lực làm việc của CBCC cấp xã hiện nay là không cao; phần lớn CBCC chưa hài lòng với các chính sách tạo động lực hiện nay Tác giả cũng đã chỉ ra một số tồn tại, hạn chế trong các chính sách hiện hành để từ đó đề xuất bốn quan điểm và sáu nhóm giải pháp hoàn thiện các chính sách tạo động lực làm việc cho CBCC cấp xã trong thời gian tới
Luận văn Thạc sĩ Quản trị nhân lực: “Nâng cao chất lượng đội ngũ công
chức cấp xã, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa” của Nguyễn Thị Thảo, Đại học Lao
động – Xã hội năm 2014 đã tập trung nghiên cứu chi tiết về thực trạng chất lượng đội ngũ công chức cấp xã tại huyện Yên Định thời gian từ năm 2011 - 2014 Luận văn đưa ra được nhiều dẫn chứng, số liệu cụ thể cho công tác nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã của huyện, những thành tích mà huyện đã đạt được cũng như những nhược điểm mà trong những năm tiếp theo huyện Yên Định cần khắc phục Bên cạnh đó, luận văn cũng đã đưa ra rất nhiều giải pháp cụ thể cho công tác nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã của huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa trong thời gian từ 2015 – 2020
Nguyễn Thị Hồng Dung (2015) với Luận văn Thạc sĩ Quản lý kinh tế:
“Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An”, Đại học Kinh tế - Đại học
Trang 176
Quốc Gia Hà Nội, đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lượng CBCC trong quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa Luận văn cũng đã đánh giá những thành công, hạn chế mà huyện Diễn Châu đã thực hiện thời gian qua và rút ra bài học kinh nghiệm trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa Đồng thời, tác giả cũng đề xuất các giải pháp cơ bản
để nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC nhằm đáp ứng yêu cầu đó trong giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
Luận văn Thạc sĩ Kinh tế phát triển: “Hoàn thiện công tác đào tạo đội ngũ
cán bộ công chức phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ - thành phố Đà Nẵng” của
Ngô Tuấn Anh Việt, Đại học Đà Nẵng năm 2015 tập trung nghiên cứu một số đối tượng chủ yếu là đội ngũ CBCC hành chính cấp phường Luận văn cũng đã đưa ra được tương đối số liệu để minh họa cho công tác đào tạo đội ngũ CBCC phường ở quận Cẩm Lệ giai đoạn 2008 – 2013 Tuy nhiên, tác giả chỉ chỉ ra những tồn tại mà chưa đưa ra khái quát kết quả, thành tích mà quận Cẩm Lệ đã đạt được trong thời gian qua Bên cạnh đó, luận văn cũng đã đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác đào tạo đội ngũ CBCC phường quận Cẩm Lệ đến năm 2015
Kiều Thị Ánh (2015) với Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản trị nhân lực:
“Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội”, Đại học Lao động – Xã hội đã tập trung nghiên cứu, phân tích thực
trạng chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ở huyện Phúc Thọ trong thời gian từ
2010 - 2014 Tác giả đã đưa ra nhiều số liệu, bảng biểu liên quan đến chất lượng cán bộ, công chức cấp xã của huyện như về cơ cấu độ tuổi, giới tính; trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng nghề nghiệp, đạo đức công vụ; các chính sách tiền lương, phụ cấp; cũng như tình trạng sức khỏe của đội ngũ này Bên cạnh đó, tác giả cũng đã có những cuộc khảo sát điều tra bảng hỏi để đánh giá về hoạt động cán bộ, công chức cấp xã ở huyện Phúc Thọ, kết hợp với các số liệu thu thập được từ phòng Nội vụ, từ đó tác giả đưa những thành công mà huyện Phúc Thọ đã đạt được, cũng như những hạn chế còn tồn tại, và các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã của huyện Phúc Thọ trong thời gian tới
Trang 187
Bài nghiên cứu: “Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trong
xây dựng Luật Tổ chức chính quyền địa phương” của tác giả Việt Tiến đăng trên
trang điện tử Bộ Tư Pháp ngày 14/4/2015, đã chỉ ra rằng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có vai trò hết sức quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ sở, trong hoạt động thi hành công vụ Bên cạnh những kết quả đã đạt được trong việc đổi mới và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã thì tác giả cũng đã đưa ra khá nhiều những hạn chế còn tồn tại đối với việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã Để khắc phục những hạn chế, yếu kém này, tác giả đã đề xuất mười hai giải pháp nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ
sở trong tiến trình xây dựng Luật Tổ chức chính quyền địa phương theo tinh thần Hiến pháp năm 2013 Hiện nay, Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 đã có hiệu lực, tuy nhiên những hạn chế về đội ngũ cán bộ vẫn còn tồn tại và những giải pháp mà tác giả đưa ra vẫn góp phần hoàn thiện đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trong giai đoạn hiện nay
Bài viết: “Nâng cao chất lượng cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong
quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế” của tác giả Văn Tất
Thu đăng trên Tạp chí điện tử Cộng sản ngày 31/12/2012, đề cập đến vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước nói chung, những ưu nhược điểm của đội ngũ này, cũng như đưa ra một số giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý nhà nước trong quá trình hội nhập quốc tế Tác giả đã cho thấy việc nâng cao chất lượng, trình độ, năng lực đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nền kinh tế thị trường và mở cửa hội nhập quốc tế là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách trong giai đoạn hiện nay
Các công trình, luận văn, luận án nêu trên đều đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận và thực tiễn, phân tích đầy đủ, toàn diện về các nội dung liên quan đến đội ngũ CBCC nói chung, và đội ngũ cán bộ cấp xã, phường nói riêng Các công trình nghiên cứu khoa học này cũng đã đưa ra các giải pháp đối với công tác tuyển dụng,
bổ nhiệm, sử dụng, bồi dưỡng và đào tạo, các chính sách đãi ngộ nhằm nâng cao
Trang 198
năng lực, bổ sung và hoàn thiện đội ngũ cán bộ cấp xã, phường có trình độ chuyên môn, góp phần vào công cuộc phát triển đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng Tuy nhiên, một số giải pháp của một vài luận văn vẫn còn mang tính
lý luận, chưa thực sự bám sát vào thực tiễn, thực trạng liên quan tới vấn đề mà các luận văn này nghiên cứu Ngoài ra, các công trình trên chủ yếu tập trung đánh giá đội ngũ CBCC nói chung thông qua các tiêu chí như trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị, các chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức Có những luận văn nghiên cứu ở phạm vi rộng (toàn bộ đội ngũ cán bộ, công chức của
cả một huyện, hoặc cả một tỉnh) Bên cạnh đó, các công trình cũng chưa có nhiều đánh giá sâu sắc và toàn diện về năng lực thực tiễn của CBCC gắn với hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội, với yêu cầu xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa Đến nay, chưa có công trình nào nghiên cứu, đánh giá về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường ở quận Hoàn Kiếm trong bối cảnh hiện nay Mặc dù vậy, các công trình khoa học trên là tài liệu tham khảo có giá trị cho việc nghiên cứu các vấn đề liên quan đến CBCC cấp xã, phường nói chung và đối với tác giả nói riêng để hoàn thiện bản luận văn này
1.2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP PHƯỜNG
1.2.1 Một số khái niệm cơ bản, đặc điểm, mục đích phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
1.2.1.1 Khái niệm cán bộ, cán bộ quản lý cấp phường, và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
a Cán bộ
Theo các nhà nghiên cứu, thuật ngữ “cán bộ” bắt nguồn từ tiếng Trung Quốc, được du nhập vào nước ta khá sớm, sử dụng phổ biến vào thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược Thoạt đầu, thuật ngữ cán bộ được dùng nhiều trong đội, để phân biệt giữa người chiến sỹ với người lãnh đạo các cấp trong quân đội Dần dần, thuật ngữ cán bộ được dùng để chỉ tất cả những người thoát ly khỏi nông nghiệp để hoạt động chiến Thực tiễn cách mạng ở nước ta trước đây, từ cán bộ
Trang 209
được nhân dân gọi với ý nghĩa trân trọng, nhất là đối với những chiến sỹ cách mạng, những người gắn bó với nhân dân, phục vụ sự nghiệp cao cả đấu tranh giành độc lập, tự do cho Tổ quốc
Theo từ điển Tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học 2003, trang 109, khái niệm Cán bộ được hiểu như sau:
“1 Người làm công tác có nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan nhà nước
2 Người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân biệt với người thường, không có chức vụ.”
Theo quan điểm của Đảng ta thể hiện trong các văn kiện thì: Cán bộ bao gồm tất cả cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong các tổ chức của hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang, các doanh nghiệp nhà nước, các đơn vị sự nghiệp công lập; những người được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý và những người làm công tác chuyên môn, nghiệp vụ trong các tổ chức thuộc phạm vi công tác tổ chức và cán bộ của Đảng
Theo Khoản 1, Điều 4 Luật Cán bộ, công chức 2008 quy định: “Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị
- xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.”
Như vậy, có thể thuật ngữ cán bộ được hiểu là những người có chức vụ, vai trò và cương vị nòng cốt trong một tổ chức, có ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức và các quan hệ trong lãnh đạo, quản lý, cũng như định hướng sự phát triển của
tổ chức đó
b Cán bộ quản lý cấp phường
* Khái niệm quản lý: Có nhiều cách định nghĩa khái niệm quản lý khác nhau tùy
theo cách tiếp cận khác nhau Nhìn chung, quản lý là một khái niệm gắn với quyền lực ở một mức độ nhất định
Theo Từ điển tiếng Việt, Quản lý là:
Trang 2110
“1 Trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định;
2 Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”
(Bùi Quan Trịnh và Bùi Thị Khuyết Thanh, 2000 Từ điển tiếng Việt Nxb Đà Nẵng, trang 303)
“Quản lý nói chung là sự tác động có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản
lý lên đối tượng quản lý và khách thể quản lý nhắm sử dụng hiệu quả các nguồn lực
để đạt được các mục tiêu đặt ra trong sự vận động của sự vật” (Phan Huy Đường,
2012 Quản lý nhà nước về kinh tế Nxb Đại học Quốc gia, trang 26)
“Quản lý là việc đạt tới mục đích của tổ chức một cách có kết quả và hiệu quả thông qua quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra các nguồn lực của tổ chức” (Đại học Kinh tế Quốc dân, 2001 Khoa học quản lý, tập 1 Hà Nội)
Theo quan niệm của nhà quản lý hành chính người Pháp là H Fayon lại định nghĩa quản lý theo các chức năng của nó Theo H Fayon: “Quản lý là dự đoán và lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển, phối hợp và kiểm tra.”
Harol Knootz: “Quản lý là một nghệ thuật nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra thông qua việc điều khiển, chỉ huy, phối hợp, hướng dẫn hoạt động của những người khác” (Những vấn đề cốt yếu của quản lý NXB Khoa học – Kỹ thuật, 1993)
Tóm lại, Quản lý là cách thức tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý một cách phù hợp trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt hiệu quả mong muốn và đạt mục tiêu đã đề ra
* Khái niệm cán bộ quản lý:
Theo tác giả Vũ Quang Minh, có hai định nghĩa về cán bộ quản lý như sau:
“1 Cán bộ quản lý là những người thực hiện những mục tiêu nhất định thông qua những người khác
2 Cán bộ quản lý là những người có thẩm quyền ra quyết định dù là được phân quyền hay uỷ quyền”
Có thể định nghĩa cán bộ quản lý như sau: Cán bộ quản lý là những người làm việc trong bộ máy, là người thực hiện các chức năng quản lý nhằm đạt được những mục tiêu của tổ chức với kết quả và hiệu quả cao
Trang 2211
* Khái niệm Cán bộ cấp phường:
Theo Khoản 3 Điều 4 Luật cán bộ, công chức 2008 có quy định về khái niệm
này như sau: “Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công
dân Việt Nam, được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội; công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.”
Các chức vụ của cán bộ cấp phường: Khoản 2, Điều 61 Luật Cán bộ, công chức năm 2008 quy định Chức vụ, chức danh cán bộ cấp xã (phường):
“2 Cán bộ cấp xã có các chức vụ sau đây:
a) Bí thư, Phó Bí thư Đảng uỷ;
b) Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân;
c) Chủ tịch, Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân;
d) Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;
đ) Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh;
e) Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam;
g) Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam (áp dụng đối với xã, phường, thị trấn có hoạt động nông, lâm, ngư, diêm nghiệp và có tổ chức Hội Nông dân Việt Nam);
h) Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam.”
Như vậy, cán bộ quản lý cấp phường là những người chỉ huy trong bộ máy quản lý ở cơ sở, có một chức danh nhất định do nhà nước cấp hoặc do cấp trên bổ nhiệm Phải chịu trách nhiệm trước nhà nước và cấp trên trong việc chỉ đạo hoạt động của tổ chức do mình phụ trách
c Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
* Khái niệm phát triển: Phát triển là thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong nhiều
lĩnh vực như phát triển kinh tế, phát triển xã hội, phát triển nguồn nhân lực, phát triển đội ngũ
Trang 2312
Theo từ điển Tiếng Việt, phát triển là: “Biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp” (Viện Ngôn ngữ học, 2003 Từ điển Tiếng Việt NXB Đà Nẵng, trang 769)
Thuật ngữ “phát triển” theo triết học là: “biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp” Phát triển là quá trình nội tại, là bước chuyển hoá từ thấp đến cao theo đường xoáy trôn ốc Lý luận của phép Biện chứng duy vật khẳng định: Mọi sự vật, hiện tượng không phải chỉ là
sự tăng lên hay giảm đi về mặt số lượng mà cơ bản chúng luôn biến đổi, chuyển hóa
từ sự vật hiện tượng này đến sự vật hiện tượng khác, cái mới kế tiếp cái cũ, giai đoạn sau kế thừa giai đoạn trước tạo thành quá trình phát triển, tiến lên mãi mãi
* Khái niệm đội ngũ: Đội ngũ là khái niệm được sử dụng rộng rãi trong các tổ chức
như đội ngũ cán bộ công nhân viên, đội ngũ cán bộ khoa học, đội ngũ nghệ sỹ
Theo từ điển Tiếng Việt định nghĩa:
“1 Đội ngũ là khối đông người được tập hợp và tổ chức thành lực lượng chiến đấu
2 Tập hợp gồm số đông người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp, thành một lực lượng” (Viện Ngôn ngữ học, 2003 Từ điển Tiếng Việt NXB Đà Nẵng, trang
339)
Theo đó có thể quan niệm: Đội ngũ cán bộ quản lý là tập hợp những cán bộ quản lý được tổ chức thành một lực lượng, có chung một lý tưởng, mục đích, nhiệm
vụ, thực hiện mục tiêu mà nhà nước - xã hội đề ra cho lực lượng, tổ chức mình
Như vậy, từ tất cả các định nghĩa trên, có thể khái quát định nghĩa phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường như sau: phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường là hoạt động nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, năng lực, đạo đức lối sống trong sạch để thực thi chức năng, nhiệm hiệm vụ theo đúng pháp luật, bảo vệ lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và phục vụ nhân dân
1.2.1.2 Đặc điểm của cán bộ quản lý cấp phường
a Đặc điểm của cán bộ nói chung:
Trang 2413
Từ những khái niệm trên, có thể thấy một số đặc điểm của cán bộ dưới các
góc độ sau:
Thứ nhất, phải là công dân Việt Nam
Thứ hai, về chế bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm: Cán bộ phải là người được bầu
cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong Cơ quan, Tổ chức, Đơn vị thuộc cấp Trung ương, cấp Tỉnh, cấp Huyện Ví dụ: Thủ tướng Chính phủ do Quốc hội bầu trong số các đại biểu Quốc hội theo đề nghị của Chủ tịch nước; hay Chánh án Tòa án nhân dân tối cao do Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm theo đề nghị của Chủ tịch nước…
Cán bộ phải có đủ tư cách đạo đức, phẩm chất chính trị, trình độ chuyên môn phù hợp với chức danh, chức vụ được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm Các vấn đề liên quan tới bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm cán bộ được quy định cụ thể ở chương III Luật Cán bộ, Công chức năm 2008 Khoản 2, Điều 21 Luật Cán bộ, Công chức năm
2008 quy định: “Cơ quan có thẩm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam căn cứ vào
điều lệ của Đảng Cộng sản Việt Nam, của tổ chức chính trị - xã hội và quy định của Luật này quy định cụ thể chức vụ, chức danh cán bộ làm việc trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội
Chức vụ, chức danh cán bộ làm việc trong cơ quan nhà nước được xác định theo quy định của Luật tổ chức Quốc hội, Luật tổ chức Chính phủ, Luật tổ chức Toà
án nhân dân, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, Luật tổ chức Hội đồng nhân dân
và Uỷ ban nhân dân, Luật kiểm toán nhà nước và các quy định khác của pháp luật
có liên quan.”
Thứ ba, về nơi làm việc: Cán bộ là những người hoạt động trong các cơ quan
của Đảng, Nhà nước, Tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, ở Tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương, ở Huyện, Quận, Thị xã, Thành phố trực thuộc Tỉnh Ví dụ: Chính phủ, Bộ Tài Chính, Uỷ ban Nhân dân Thành phố Hà Nội…
Thứ tư, về thời gian công tác: Cán bộ đảm nhiệm công tác từ khi được bầu
cử, phê chuẩn, bổ nhiệm cho tới khi hết nhiệm kì hoặc xin thôi việc, từ chức hay bị bãi nhiệm (Điều 30 Luật Cán bộ, Công chức năm 2008) Chấm dứt đảm nhiệm chức
Trang 25Thứ năm, về chế độ lao động: Cán bộ được biên chế và hưởng lương từ ngân
sách Nhà nước
b Đặc điểm của cán bộ quản lý cấp phường nói riêng
Cán bộ quản lý cấp phường là một bộ phận trong đội ngũ cán bộ nhà nước, được hình thành từ việc bầu cử, phê chuẩn, và bổ nhiệm nên có những đặc điểm giống với đội ngũ cán bộ nói chung Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường cũng có những điểm khác biệt Đó là:
Thứ nhất, là đội ngũ có số lượng lớn, đóng vai trò quan trọng trong việc tổ
chức, triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn cuộc sống Họ cũng là những người tham mưu cho cơ quan chức năng cấp trên để các cơ quan này ban hành các chính sách phù hợp với tình hình phát triển địa phương
Thứ hai, đội ngũ cán bộ quản lý là những người gần dân nhất nên cần phải
bao quát và nắm rõ mọi tình hình an ninh trật tự, biến động chính trị, thành phần dân cư của địa bàn mình Bên cạnh đó, cán bộ quản lý cũng cần phải biết rõ trình độ năng lực, thái độ làm việc của các cán bộ, công chức cấp dưới để từ đó phân công công việc phù hợp, đáp ứng mục tiêu phát triển cuộc sống tại địa bàn đó Vì vậy, để hoạt động quản lý nhà nước của đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường thực sự đạt hiệu quả cao thì cần đòi hỏi cán bộ quản lý phường phải luôn luôn trau dồi, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, và các kỹ năng cơ bản nhất định
Thứ ba, cán bộ quản lý cấp phường có thể là những người dân địa phương,
sinh sống, học tập hoặc làm việc tại địa bàn đó lâu năm nên dễ dàng hiểu biết và nắm rõ thực tế cuộc sống tại nơi đó; vì vậy, trong cách thức xử lý công việc, giải
Trang 26a Mục đích công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
Xã, phường là đơn vị hành chính cấp cơ sở trong hệ thống hành chính bốn cấp (Trung ương, tỉnh, huyện và xã) của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Cán bộ quản lý cấp xã, phường không những là người trực tiếp thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, chăm lo mọi hoạt động hàng ngày của người dân ở địa phương mà còn là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân Xuất phát từ vị trí, vai trò quan trọng của đội ngũ cán bộ quản lý cấp cơ sở, vận dụng đúng đắn lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, Đảng ta luôn quan tâm đến đội ngũ cán bộ của Đảng, trong đó có đội ngũ cán bộ quản lý cấp cơ sở Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Đảng ta chỉ rõ “mục tiêu của công tác đào tạo cán bộ là xây dựng đội ngũ cán bộ đồng bộ và
có chất lượng mà nòng cốt là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt các ngành các cấp và cơ sở” Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ IX nêu rõ “đào tạo, bồi dưỡng cán
bộ, công chức trước hết là cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý… có chế độ, chính sách đào tạo bồi dưỡng, đãi ngộ đối với cán bộ xã, phường, thị trấn” Gần đây nhất, Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ X đã tiếp tục đến việc “xây dựng đội ngũ cán bộ đồng bộ,
có cơ cấu hợp lý, chất lượng tốt, xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo kế tiếp vững vàng” Không những vậy, Văn kiện Đại hội XI còn nhấn mạnh: “trình độ, năng lực, kiến thức về kinh tế thị trường, luật pháp, ngoại ngữ, khả năng quản lý nhà nước, quản lý xã hội của không ít cán bộ vẫn còn bất cập; khả năng dự báo và định hướng
sự phát triển vẫn còn yếu” Để triển khai thực hiện các văn kiện trên, Đảng ta cũng
đã sớm đề ra nhiều chủ trương, Nghị quyết, Quyết định bàn về vấn đề này… Tuy nhiên, văn kiện tập trung nhất về công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở
là Nghị quyết Trung ương V (khóa X) về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị cơ sở xã, phường, thị trấn, trong đó nhấn mạnh: “đổi mới cơ bản chương
Trang 2716
trình, nội dung và phương pháp giảng dạy đối với cán bộ cơ sở theo hướng đào tạo
cơ bản, bồi dưỡng theo chức danh, bảo đảm tính thiết thực…”
Đối với quận Hoàn Kiếm, việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường của quận nhằm củng cố và hoàn thiện đội ngũ cán bộ chủ chốt có đầy đủ và vững vàng về năng lực, phẩm chất, trình độ, kỹ năng nhằm đáp ứng yêu cầu công việc trong xu thế cạnh tranh hiện nay, cũng như góp phần vào việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của quận, xứng đáng là một quận trọng tâm của thủ đô Hà Nội
b Vai trò của việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
Đội ngũ cán bộ, công chức nhất là cán bộ, công chức lãnh đạo quản lý là lực lượng tham mưu cho Đảng và Chính phủ trong việc hoạch định chiến lược, kế hoạch, chủ trương, chính sách, giải pháp thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của các ngành, các lĩnh vực và các địa phương Chính vì đội ngũ cán bộ cấp xã, phường có vai trò quan trọng trong bộ máy chính quyền cơ sở, nên việc xây dựng
và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã, phường vững vàng về chính trị, đạo đức
và lối sống trong sạch, có trí tuệ, kiến thức và trình độ năng lực để thực hiện các nhiệm vụ được giao luôn là mối quan tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nước, và đặc biệt là của quận Hoàn Kiếm
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng nhận định: “Cán bộ phải là người có phẩm chất chính trị tốt, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, hết lòng phấn đấu vì lợi ích của nhân dân, của dân tộc; có bản lĩnh chính trị vững vàng, không dao động trước những khó khăn, thử thách; có năng lực hoàn thành nhiệm vụ được giao, có nhân cách và lối sống mẫu mực, trong sáng; có ý thức tổ chức kỷ luật cao, tôn trọng tập thể, gắn bó với nhân dân” (Văn kiện Đại hội X, trang 136) Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng nhấn mạnh cần phải “xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch, có năng lực đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới” (Văn kiện Đại hội XI, trang 252) Qua đó, quận Hoàn Kiếm cần phải thực hiện tốt
và kịp thời các công tác liên quan đến cán bộ, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực điều hành, quản lý nhà
Trang 2817
nước Có như vậy thì quận Hoàn Kiếm mới tạo ra được một đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường đáp ứng được yêu cầu trong tình hình mới
1.2.2 Nội dung công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
1.2.2.1 Chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
a Mục tiêu chiến lược và nguyên tắc xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ cán
bộ quản lý cấp phường
Mục tiêu chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
Đối với Trung ương, trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chiến lược về xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp cơ sở, với những mục tiêu được đề ra thông qua một số văn kiện của Đảng cũng như các văn bản quy phạm pháp luật của nhà nước như sau:
+ “Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức cấp xã, phường có năng lực , công tâm, thạo việc, tận tụy với dân, biết phát huy sức dân, không tham nhũng, không ức hiếp dân ” (Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban
Chấp hành Trung ương khóa IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr 167-168)
+ Từ nhiệm kỳ 2015 – 2020, cán bộ cấp xã, phường hoạt động theo nhiệm kỳ, được hưởng chế độ theo quy định của Nhà nước; hết nhiệm kỳ không được bầu vào chức danh mới, nếu đủ tiêu chuẩn, điều kiện thì được bố trí công tác khác theo quy định, nếu không đủ tiêu chuẩn, điều kiện thì được nghỉ công tác, hưởng chế độ trợ cấp một lần và đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện (Kết luận của Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI chỉ rõ phải sửa đổi quy định về CBCC cấp
xã, phường)
+ Hay như Quyết định số 03/2004/QĐ-TTg phê duyệt định hướng quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức xã, phường, thị trấn đến năm 2010; Quyết định số 31/2006/QĐ-TTg phê duyệt đề án đào tạo bồi dưỡng Chủ tịch HĐND, Chủ tịch UBND xã, phường, thị trấn giai đoạn 2006 – 2010 Theo đó, các đối tượng này được đào tạo dưới hình thức tập trung, có cấp chứng chỉ sau khi kết thúc khóa học
và được đào tạo với thời gian là 2 tháng đối với các đối tượng đã được đào tạo trình
Trang 29lý cấp phường từ nay đến năm 2020 với những mục tiêu như sau:
+ Từ nay đến năm 2020: có 100% cán bộ khối chính quyền diện Thành ủy quản lý
có trình độ tiến sĩ; 100% cán bộ diện UBND thành phố quản lý có trình độ trên đại học, trong đó một nửa cần đạt trình độ tiến sĩ; 100% cán bộ chủ chốt xã, phường, thị trấn có trình độ đại học, trong đó 50% trên đại học
+ Tiếp tục thực hiện chủ trương luân chuyển cán bộ theo Nghị quyết 11-NQ/TW Đặc biệt thí điểm chủ trương bố trí một số chức danh lãnh đạo chủ chốt như bí thư, chủ tịch UBND (Kế hoạch thực hiện Kết luận Hội nghị Trung ương 9 (khóa X) về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chiến lược cán bộ từ nay đến năm 2020)
+ “Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong toàn Đảng bộ; tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) tạo chuyển biến mạnh về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; xây dựng hệ thống chính trị các cấp thực sự trong sạch, vững mạnh giai đoạn 2016-2020”: Thực hiện Chương trình này, Thành ủy đề ra các chỉ tiêu cụ thể: hàng năm
có trên 50% tổ chức cơ sở đảng đạt danh hiệu trong sạch, vững mạnh; kết nạp trên 12.000 đảng viên mới; 100% cán bộ chủ chốt cấp xã, phường, thị trấn có trình độ đại học
Về phía quận Hoàn Kiếm, để có thể phát triển đội ngũ cán bộ nói chung và cán bộ quản lý cấp phường nói riêng, ngoài việc dựa trên những mục tiêu mà trung ương và thành phố Hà Nội đề ra, thì quận Hoàn Kiếm cũng đưa ra những mục tiêu chiến lược để phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường sao cho phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - chính trị, văn hóa – xã hội của quận Những mục tiêu chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ của quận Hoàn Kiếm được xác định:
Mục tiêu chung: Đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính trị cấp phường; đảm bảo tổ chức bộ máy đồng bộ, tinh gọn, có tính ổn định, không chồng chéo về chức
Trang 3019
năng, nhiệm vụ; bố trí, xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ và cán bộ quản lý cấp phường có số lượng và cơ cấu hợp lý, có phẩm chất tốt, có trình độ, năng lực đáp ứng được yêu cầu công tác; gương mẫu, công tâm, thạo việc, tận tụy với dân
Mục tiêu cụ thể:
+ Một là, xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ cấp phường chuyên nghiệp, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất, đạo đức, lối sống lành mạnh Phấn đấu từ này đến năm 2020 đạt tiêu chí 100% cán bộ chủ chốt cấp phường có đủ trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên; 100% cán bộ quản lý cấp phường có trình độ đại học chính quy loại khá và từ đại học trở lên, khả năng ngoại ngữ tối thiểu B1 châu
Âu, tin học trình độ B trở lên góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính nhà nước trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế
+ Hai là, công tác tổ chức và công tác cán bộ phường phải thật đồng bộ, tập trung nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ của từng phường, làm trong sạch đội ngũ cán bộ phường, từng bước đẩy lùi tệ tham nhũng và các biểu hiện suy thoái về phẩm chất đạo đức, lý tưởng tập trung xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược cán bộ quản lý cấp phường trong những năm tới + Ba là, phấn đấu trong những năm tới hoặc những nhiệm kỳ tiếp theo đa ̣t tiêu chí
tỷ lệ cán bộ trẻ th am gia các cấp ủy, nhất là cấp phường Nâng cao năng lực quản lý nhà nước, tin học, sử dụng thành thạo một ngoại ngữ cho cán bộ, công chức trẻ (không quá 30 tuổi) ở phường
+ Bốn là, tổ chức các diễn đàn, cuộc thi tìm hiểu về kiến thức, chuyên môn nghiệp
vụ, kỹ năng quản lý nhà nước cho đội ngũ cán bộ quản lý phường Thông qua các cuộc thi, đội ngũ cán bộ quản lý sẽ tiếp thu được nhiều kiến thức hơn cả về lý thuyết lẫn các kỹ năng cần có của người cán bộ, tạo sự đổi mới trong công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
Nguyên tắc xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
Để có thể thực hiện tốt các mục tiêu đã đề ra, quận Hoàn Kiếm cần xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ quản lý với những nguyên tắc sau:
Trang 3120
Thứ nhất, việc xây dựng chiến lược phải thực hiện đúng quy định của Luật
Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 về tổ chức bộ máy của HĐND, UBND cấp xã, phường gắn với yêu cầu nhiệm vụ cụ thể của từng địa phương Bố trí, sử dụng có hiệu quả cán bộ cấp xã, phường Đối với các chức danh được bố trí 2 người nhưng khối lượng công việc ít thì cần phân công kiêm nhiệm thêm công việc phù hợp khác để đảm bảo thời gian và hiệu suất làm việc cao hơn
Thứ hai, trong chiến lược, việc bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức cấp
xã, phường phải thực hiện nghiêm túc theo quy định tại Nghị định 92/2009/NĐ-CP của Chính phủ
Thứ ba, việc xây dựng, phát triển, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý cấp phường đảm bảo phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của quận và của từng phường trong năm tới và những năm tiếp theo
Thứ tư, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý cấp phường cần có trọng tâm, trọng điểm theo từng đối tượng, nội dung; tạo điều kiện để cán bộ được tham gia nhằm đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn theo quy định; đảm bảo chất lượng đào tạo, bồi dưỡng; bảo đảm cơ cấu nữ giới, cán bộ trẻ được tham gia đào tạo, bồi dưỡng
Thứ năm, chiến lược nên đưa ra danh sách các cơ sở tham gia đào tạo, bồi dưỡng phải đủ năng lực và đảm bảo chất lượng Có sự kiểm tra, đánh giá thực chất công tác đào tạo, phát triển cán bộ cũng như năng lực, trình độ, nhận thức của cán
bộ sau khi tham gia quá trình đào tạo, bồi dưỡng có đạt được kết quả như mục tiêu
đề ra hay không
Cuối cùng, chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ quản lý phải đề ra những mục tiêu, kết quả, lộ trình thực hiện công tác phát triển một cách cụ thể rõ ràng, công khai, minh bạch, và được phổ biến đến toàn bộ các phường, để các phường có thể nắm rõ kế hoạch, chiến lược, phối hợp với quận Hoàn Kiếm trong việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường đạt hiệu quả cao
b Nội dung chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
Đối với Trung ương, nội dung chiến lược phát triển cán bộ quản lý cấp cơ sở của Đảng và Nhà nước ta theo kết luận số 64 về hoàn thiện hệ thống chính trị từ
Trang 3221
trung ương tới cơ sở như sau: sửa đổi quy định về cán bộ, công chức cấp xã theo hướng: Từ nhiệm kỳ 2015 - 2020, cán bộ cấp xã, phường hoạt động theo nhiệm kỳ, được hưởng chế độ theo quy định của Nhà nước; hết nhiệm kỳ không được bầu vào chức danh mới, nếu đủ tiêu chuẩn, điều kiện thì được bố trí công tác khác theo quy định, nếu không đủ tiêu chuẩn, điều kiện thì được nghỉ công tác, hưởng chế độ trợ cấp một lần và đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện Đẩy mạnh cải cách chế độ công vụ
để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là đội ngũ cán bộ quản lý có đủ phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ, năng lực, kỹ năng công tác; kết hợp việc đào tạo, bồi dưỡng với thực hiện luân chuyển để rèn luyện trong thực tiễn Thực hiện cải cách chính sách tiền lương, nâng cao thu nhập cho đội ngũ cán bộ xã, phường Có chính sách phù hợp với đội ngũ chuyên gia, chính sách thu hút người tài vào làm việc trong cơ quan của hệ thống chính trị; thu hút cán bộ trẻ, có trình độ đại học về công tác ở xã, phường
Đối với thành phố Hà Nội, trong những năm qua, UBND Thành phố Hà Nội
đã chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nhằm phấn đấu đến năm 2020 100% cán bộ chủ chốt cấp xã, phường, thị trấn có trình độ Lý luận chính trị từ trung cấp trở lên; 100% cán bộ chủ chốt cấp phường xã có trình độ Đại học Nội dung của chiến lược đó là quan tâm đến việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức phải nắm vững quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhận thức sâu sắc về tư tưởng Hồ Chí Minh; tạo sự đổi mới, cải cách mạnh
mẽ, nâng cao thực chất chất lượng và hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức; tạo sự nhận thức chung, thống nhất, cùng đồng hành thực hiện nhiệm vụ kinh
tế - xã hội, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, phường chuyên nghiệp có
đủ phẩm chất, trình độ, năng lực, đáp ứng yêu cầu xây dựng, phát triển, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của thủ đô Nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ, công vụ đối với chủ tịch, phó chủ tịch HĐND, UBND quận, huyện, xã, phường, thị trấn
Về phía quận Hoàn Kiếm, ngoài những chiến lược chung mà trung ương và thành phố Hà Nội đề ra thì đảng bộ quận cũng chú trọng thực hiến chiến lược cán
Trang 3322
bộ của quận thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chiến lược cán bộ từ nay đến năm 2020, phù hợp với sự phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội của quận
Thứ nhất: về đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ Tổ chức thực hiện đào tạo đại học, sau đại học cho đội ngũ cán bộ quản lý đáp ứng tiêu chuẩn, yêu cầu của vị trí việc làm và nhu cầu sử dụng nguồn nhân lực của phường Đào tạo, bồi dưỡng đối với cán bộ được quy hoạch vào các chức danh lãnh đạo, quản lý, nhằm đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn chức vụ, tạo nguồn cán bộ cho nhiệm kỳ 2020 - 2025 và những năm tiếp theo
Đối với kiến thức về lý luận chính trị, và quản lý nhà nước: bồi dưỡng trình
độ lý luận chính trị theo tiêu chuẩn quy định cho cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp phường Bên cạnh đó, bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước cho đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường cũng được triển khai để đáp ứng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp, tiêu chuẩn chức vụ, chức danh lãnh đạo, quản lý; phấn đấu đến năm 2020, 100% cán bộ quản lý cấp phường trang bị đầy đủ kiến thức về quản lý nhà nước cấp phường và có trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên Trình độ ngoại ngữ và tin học 100% đạt trình độ B trở lên
Ngoài ra, thường xuyên bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ công tác Đảng, năng lực cụ thể hóa nghị quyết của cấp trên và năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán
bộ cấp phường ở từng chức danh cho toàn bộ các phường
Thứ hai, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp phường đủ về số lượng,
bảo đảm về tiêu chuẩn, có năng lực hoạt động thực tiễn theo Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22 – 10 - 2009 của Chính phủ Đẩy mạnh công tác quy hoạch, luân chuyển cán bộ lãnh đạo từ cấp quận về phường và ngược lại, gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở; chú trọng quy hoạch cán bộ trẻ, cán bộ nữ Chỉ đưa vào quy hoạch hoặc giới thiệu để bầu vào chức danh cán bộ những người có đủ tiêu chuẩn theo quy định, không bố trí những cán bộ không có khả năng hoàn thành nhiệm vụ,
xử lý nghiêm khắc đối với những người không chấp hành chủ trương điều động, luân chuyển của cấp có thẩm quyền Các phường phải xây dựng kế hoạch luân
Trang 3423
chuyển cụ thể cho từng năm, thận trọng trong cách làm, chuẩn bị tốt cả nơi cán bộ
đi và cán bộ đến, không làm ồ ạt, tràn lan, chạy theo số lượng
Thứ ba, đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của hội đồng nhân dân cấp phường bằng việc củng cố phát huy vai trò giám sát của đại biểu hội đồng nhân dân; phát huy trách nhiệm của ủy ban nhân dân Bên cạnh đó, cũng đổi mới nội dung, nâng cao chất lượng hoạt động phản biện của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể Thực hiện tốt công tác “dân vận khéo” và Pháp lệnh Dân chủ ở cơ sở, bảo đảm cán bộ gần dân, có trách nhiệm với dân Chú trọng xây dựng lực lượng cán bộ ở cơ
sở làm nòng cốt trong hoạt động các phong trào; kịp thời phát hiện và xử lý những vấn đề đặt ra
Thứ tư, tuyên truyền việc triển khai thực hiện các chính sách, chiến lược của quận nhằm tạo sự thống nhất trong nhận thức, đồng thuận trong cán bộ, đảng viên
và nhân dân, kịp thời phản ánh cách làm hay, nêu gưỡng những điển hình tiên tiến trong công tác xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
Thứ năm, điều chỉnh các chế độ, chính sách liên quan tới công việc, các
chính sách an sinh xã hội cho đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường tiến thêm một bước để đội ngũ cán bộ yên tâm công tác Bảo đảm toàn thể đội ngũ cán bộ của các phường được chi trả tiền lương, chế độ phụ cấp, các chính sách về bảo hiểm y tế được thực hiện đúng với quy định của pháp luật Các chi phí liên quan tới đào tạo sẽ
có kế hoạch phù hợp với khả năng của quận và từng phường
Thứ sáu: về công tác kiểm tra, giám sát Quận cũng sẽ thường xuyên thực hiện công tác kiểm tra, đánh giá, khen thưởng và kỷ luật đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường Bên cạnh đó, quần chúng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể cũng thực hiện việc nhận xét, đánh giá và giới thiệu cán bộ một cách thường xuyên và định kỳ làm cơ sở để điều chỉnh, bổ sung quy hoạch có đúng quy định và theo chiến lược đề ra hay không Thông qua hoạt động này nhằm phát hiện những tiêu cực, bất cập nảy sinh từ cán bộ và công tác cán bộ Động viên khen thưởng những nhân tố tích cực, xử lý kịp thời những sai phạm, củng cố lòng tin của nhân dân đối chính quyền
Trang 3524
1.2.2.2 Triển khai thực hiện chiến lược phát triển
a Tổ chức bộ máy thực hiện phát triển cán bộ quản lý cấp phường
Tổ chức bộ máy thực hiện phát triển cán bộ quản lý cấp phường là quận Hoàn Kiếm, cụ thể ủy ban nhân dân và hội đồng nhân dân UBND quận là cơ quan chấp hành của HĐND và là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương Cán bộ, công chức là khâu quyết định trong việc xây dựng và thực hiện pháp luật, thực thi công vụ Tổ chức bộ máy thực hiện công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý có tốt thì mới kiện toàn được bộ máy đáp ứng với tình hình hiện nay Vì vậy, tổ chức bộ máy của quận Hoàn Kiếm thực hiện các nội dung chủ yếu sau trong việc tổ chức thực hiện công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường:
Thứ nhất, xác định rõ vị trí, cơ cấu, nhu cầu và tiêu chuẩn chức danh để làm căn cứ tuyển dụng, bổ nhiệm và bố trí sử dụng cán bộ quản lý phường
Thứ hai, thực hiện công tác quy hoạch cán bộ thông qua việc đánh giá, phân loại cán bộ, xác định rõ những người đủ và không đủ tiêu chuẩn Những người không đủ tiêu chuẩn phải đưa ra khỏi bộ máy phường
Thứ ba, quận thực hiện công tác quản lý cán bộ cấp dưới Rà soát lại đội ngũ cán bộ đối chiếu với tiêu chuẩn để bố trí lại cho phù hợp với chức danh nghề nghiệp, chức năng nhiệm vụ, vị trí công tác của cán bộ
Thứ tư, ban kiểm tra của quận thực hiện việc sát hạch, kiểm tra hàng năm để đánh giá, bổ nhiệm cán bộ có đủ phẩm chất và năng lực vào làm việc trong bộ máy Khắc phục tình trạng vào cơ quan rồi mới đưa đi đào tạo và chủ yếu là đào tạo tại chức Việc đánh giá, phân loại cán bộ phải căn cứ vào kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao
Thứ năm, quận phối hợp với các trường chính trị trong việc xây dựng và thực hiện các đề án, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý
Cuối cùng, quận chủ trì, phối hợp với các phường trong việc xây dựng, sửa đổi, bổ sung các văn bản về công tác cán bộ theo chức năng, nhiệm vụ
b Nhận thức các văn bản pháp quy của nhà nước về phát triển cán bộ quản lý cấp phường
Trang 3625
Thể chế hóa Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa IX, các cơ quan nhà nước đã ban hành nhiều văn bản, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, như: Nghị định số 114/2003/NĐ-CP ngày 10-10-2003 của Chính phủ
về cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn; Thông tư số 03/2004/TT-BNV ngày 01-2004, của Bộ Nội vụ hướng dẫn thực hiện Nghị định số 114/2003/NĐ-CP; Nghị định số 121/2003/NĐ-CP ngày 21-10-2003 của Chính phủ về chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn; Thông tư liên tịch số 34/2004/TTLT-BNV-BTC-BLĐTBXH ngày 14-5-2004 của Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Lao động
16 Thương binh và Xã hội, hướng dẫn thực hiện Nghị định số 121/2003/NĐ16 CP Kết luận số 86-KL/TW, mục tiêu đến năm 2020 thu hút ít nhất 1.000 sinh viên tốt nghiệp xuất sắc và cán bộ khoa học trẻ vào các lĩnh vực công tác của cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội từ trung ương đến địa phương nhằm mục đích phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, phường theo chủ trương của Đảng Đặc biệt, Luật Cán bộ công chức (năm 2008) lần đầu tiên đã dành riêng một chương quy định về cán bộ, công chức cấp xã Điều này góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã theo đúng tinh thần Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa IX Những văn bản trên là cơ sở pháp lý quan trọng để làm tốt công tác xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã, phường hiện nay Việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật ở cấp dưới vẫn phải tuân theo các quy định của Trung ương và cụ thể tình hình của địa phương
Nhận thức được tầm quan trọng của các văn bản quy phạm pháp luật trên về tuyển dụng, đào tạo, bổ nhiệm đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và đội ngũ cán
bộ quản lý cấp xã phường nói riêng, quận Hoàn Kiếm ngoài việc tuân theo các văn bản trên cũng còn quan tâm thực hiện các văn bản pháp luật khác như Nghị định số 112/2011/NĐ-CP ngày 05-12-2011 của Chính phủ, về công chức xã, phường, thị trấn; Hướng dẫn số 2788/HD-BNV ngày 29-7-2011 của Bộ Nội vụ về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức xã giai đoạn 2011 - 2015 thực hiện Quyết định số 1956/QĐ-TTg; Thông tư số 06/2012/TT-BNV của Bộ Nội vụ về chức trách, tiêu chuẩn cụ thể, nhiệm vụ và tuyển dụng công chức xã, phường, thị trấn đúng theo quy
Trang 3726
định hướng dẫn một cách nghiêm túc Trong những năm qua, UBND quận ban hành văn bản quy phạm pháp luật Quy định một số chính sách hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức phường và được thực hiện cho đến nay Trên tinh thần đó, công tác tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ công chức trong hệ thống chính trị
ở phường những năm qua được quan tâm Các văn bản trên là nền tảng để quận Hoàn Kiếm đề ra các chủ trương, chính sách, chiến lược phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường hiện nay và trong thời gian tới Ngoài ra, việc thực hiện tốt Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22-10-2009 của Chính phủ “Về chức danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn
và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã” tạo tiền đề cho việc thực hiện tốt công tác quy hoạch cán bộ gắn với đào tạo, bồi dưỡng; đẩy mạnh công tác luân chuyển, bố trí cán bộ, tạo điều kiện để cán bộ học tập, rèn luyện và trưởng thành qua thực tiễn
c Thực hiện việc phát triển cán bộ quản lý cấp phường
* Phát triển quy mô đội ngũ cán bộ quản lý cấp phường
Quy mô và tốc độ tăng dân số càng cao thì quy mô và tốc độ tăng nguồn lực cán bộ càng lớn và ngược lại Số lượng nguồn lực cán bộ phải tương xứng, phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội
Xây dựng, quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý
“Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng đảng” (Văn kiện Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1997, trang 66) Xây dựng đội ngũ CBCC, đảng viên, trước hết là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp phường phải trong sạch, vững mạnh, nêu cao được vai trò, trách nhiệm và gương mẫu thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao Công tác quy hoạch cán bộ được tiến hành thường xuyên, nền nếp, đúng quy định
Trang 3827
Một số yêu cầu khi thực hiện công tác quy hoạch cán bộ quản lý (Theo hướng dẫn số 15 của Ban tổ chức Trung ương ngày 5 tháng 11 năm 2012 về công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý):
- Quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý phải xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ chính trị
và thực tế đội ngũ cán bộ; phải gắn với các khâu khác trong công tác cán bộ, bảo đảm sự liên thông quy hoạch của cả đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị
- Phải đánh giá đúng cán bộ trước khi đưa vào quy hoạch: Phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, năng lực thực tiễn, sức khỏe, uy tín, triển vọng phát triển
- Số lượng nguồn đưa vào quy hoạch:
+ Đối với các chức danh lãnh đạo, quản lý, tối thiểu phải quy hoạch 2-3 người vào
01 chức danh; không quy hoạch 01 người cho 01 chức danh
+ Không quy hoạch 1 người vào quá 3 chức danh; không quy hoạch 01 chức danh quá 4 người
- Thực hiện công khai trong công tác quy hoạch cán bộ
Vị trí việc làm của cán bộ quản lý cấp phường
Xác định vị trí việc làm không chỉ xác định khối lượng, số lượng công việc phải thực hiện ở một vị trí nhất định mà còn là phải xác định được đặc điểm, đặc thù, tính phức tạp của công việc gắn với chức danh, chức vụ và trình độ chuyên môn nghiệp vụ cũng như năng lực cần thiết để thực hiện công việc đó
Về khung năng lực cho các vị trí chức danh việc làm: được miêu tả ở Phụ lục
“Tiêu chuẩn cán bộ quản lý cấp phường.” Về tính chất công việc mà người cán bộ cần phải thực hiện được miêu tả ở Phụ lục “Nhiệm vụ của cán bộ quản lý cấp phường”
Tuyển dụng, sử dụng đội ngũ cán bộ quản lý
Tuyển dụng cán bộ quản lý cấp xã, phường hiện nay được tiến hành thông qua hình thức bầu cử cán bộ:
- Việc bầu cử cán bộ cấp xã, phường của HĐND - UBND được thực hiện theo Luật Bầu cử Đại biểu HĐND, Luật Tổ chức HĐND và UBND
Trang 39số 08/2016/NĐ-CP ngày 25/1/2016 của Chính phủ Quy định số lượng Phó Chủ tịch
Ủy ban nhân dân cũng như quy trình, thủ tục bầu, từ chức, miễn nhiệm, bãi nhiệm, điều động, cách chức chủ tịch, phó chủ tịch UBND như sau:
- Về hình thức bầu:
+ Chủ tịch HĐND giới thiệu để HĐND cùng cấp bầu Chủ tịch UBND Chủ tịch UBND được bầu tại kỳ họp thứ nhất của HĐND phải là đại biểu HĐND Chủ tịch UBND được bầu trong nhiệm kỳ không nhất thiết là đại biểu HĐND
+ Chủ tịch UBND giới thiệu để HĐND cùng cấp bầu Phó Chủ tịch UBND Phó Chủ tịch UBND không nhất thiết là đại biểu HĐND
- Về từ chức:
+ Đơn từ chức của Chủ tịch UBND được gửi đến Chủ tịch HĐND cùng cấp; đơn
từ chức của Phó Chủ tịch UBND được gửi đến Chủ tịch UBND cùng cấp
+ Chủ tịch HĐND trình HĐND xem xét, quyết định việc miễn nhiệm Chủ tịch UBND có đơn từ chức, Chủ tịch UBND trình HĐND xem xét, quyết định việc miễn nhiệm Phó Chủ tịch UBND có đơn từ chức tại kỳ họp HĐND gần nhất
- Về miễn nhiệm, bãi nhiệm: HĐND miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch UBND theo
đề nghị của Chủ tịch HĐND; miễn nhiệm, bãi nhiệm Phó Chủ tịch UBND theo đề nghị của Chủ tịch UBND Việc miễn nhiệm, bãi nhiệm thành viên UBND bằng hình thức biểu quyết công khai hoặc bỏ phiếu kín do HĐND cùng cấp quyết định
- Về điều động, cách chức:
+ Do yêu cầu nhiệm vụ và trên cơ sở ý kiến của cơ quan có thẩm quyền theo phân cấp quản lý cán bộ, Chủ tịch UBND cấp huyện quyết định điều động Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND cấp xã theo đề nghị của Trưởng Phòng Nội vụ
+ Do có hành vi vi phạm pháp luật hoặc không thực hiện đúng chức trách, nhiệm
vụ được giao, trên cơ sở ý kiến của cơ quan có thẩm quyền theo phân cấp quản lý
Trang 4029
cán bộ, Chủ tịch UBND cấp huyện quyết định cách chức Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND cấp xã theo đề nghị của Trưởng Phòng Nội vụ
* Cơ cấu đội ngũ cán bộ quản lý phù hợp với nhu cầu
Cơ cấu đội ngũ cán bộ quản lý là cách thức xây dựng, bố trí, sắp xếp đội ngũ trong một tổ chức theo những tiêu chí nhất định nhằm phát huy cao nhất khả năng của từng cán bộ và của cả đội ngũ cán bộ, đảm bảo hoàn thành tốt chức trách, nhiệm
vụ được giao Cơ cấu đội ngũ cán bộ lãnh quản lý phản ánh mối quan hệ của các yếu tố tạo thành chất lượng đội ngũ như: độ tuổi, giới tính, v.v
Quy định tuổi người cán bộ là để tạo mặt bằng chung, bảo đảm khả năng làm việc tốt, bảo đảm sự kế thừa và đổi mới cán bộ Tuổi đời không phải là một yếu tố quyết định phẩm chất, năng lực, trình độ, hiệu quả công việc Tuổi đời là một tiêu chí xã hội quan trọng, xác định vị trí, vai trò và uy tín xã hội của mỗi người cán bộ Người cán bộ cần có tuổi đời thích hợp với chức trách, vai trò, nhiệm vụ hiện tại đang đảm nhận Độ tuổi của người cán bộ còn ảnh hưởng đến sức khỏe của họ Người cán bộ quản lý nếu có dư thừa sức khỏe sẽ là điều kiện cần thiết cho một tinh thần sảng khoái, minh mẫn, là tiền đề và cơ sở chắc chắn, thường xuyên cho việc thực hiện có chất lượng nhiệm vụ được giao, phát huy năng lực lâu dài, ít nhất là một nhiệm kỳ công tác
Trong Nghị quyết số 11-NQ/TW của Bộ Chính trị có nêu: "Phấn đấu đến năm 2020, cán bộ nữ tham gia cấp ủy đảng các cấp đạt từ 25% trở lên; nữ đại biểu Quốc hội và hội đồng nhân dân các cấp từ 35% đến 40% Các cơ quan, đơn vị có tỷ
lệ nữ từ 30% trở lên, nhất thiết có cán bộ lãnh đạo chủ chốt là nữ” Những chính sách, quy định liên quan đến việc cơ cấu đội ngũ cán bộ theo tỷ lệ giới tính nhằm tạo điều kiện và cơ hội để đội ngũ cán bộ nữ tăng cường sự tham gia vào các vị trí lãnh đạo, quản lý, tham gia các cơ quan dân cử Từ đó, vai trò, vị thế của cán bộ nữ được nâng lên và có những đóng góp quan trọng vào sự phát triển chung của ngành,
cơ quan, đơn vị và của cả nước
Vì vậy, cơ cấu nguồn lực cán bộ quản lý cần phải có tính hợp lý và phù hợp với cơ cấu nhiệm vụ của tổ chức ở từng giai đoạn, có hiệu quả trong mối quan hệ