Phương pháp tạo tế bào trần trong lai tế bào Tế bào thực vật khác biệt với tế bào động vật về nhiều đặc tính trong đó có đặc tính là tế bào thực vật có thành cellulose bao quanh cell wa
Trang 1Phương pháp tạo
tế bào trần trong lai tế bào
Tế bào thực vật khác biệt với tế bào động vật về nhiều đặc tính trong đó có đặc tính
là tế bào thực vật có thành cellulose bao quanh (cell wall) sau đó đến màng
cellulose giữ cho tế bào thực vật có hình dáng nhất định, còn các hợp chất pectin
Trang 2nằm trong thành có nhiệm vụ liên kết gắn các tế bào với nhau thành mô
Màng nguyên sinh cho phép protoplast
có thể hấp thu vào tế bào các đại phân tử (acid nucleic, protein) thậm chí cả các cơ quan tử như lục lạp, ty thể Nếu để các protoplast cạnh nhau, chúng có thể hòa làm một, đó là hiện tượng dung hợp tế bào Nếu các protoplast có nguồn gốc từ các tế bào soma thuộc các giống, loài hoặc chi dung hợp lại thì có thể dẫn đến hiện tượng lai tế bào soma
Có một số phương pháp phân lập protoplast sau đây:
Trang 31 Phương pháp cơ học:
Cho miếng mô vào dung dịch ưu trương
để khối tế bào chất cùng màng sinh chất tách khỏi vỏ cellulose sử dụng kim nhọn
và dao phẩu tích để cắt các mô cùng lớp
vỏ, sau đó ngâm vào môi trường nuôi cấy pha loãng, tế bào chất sẽ phồng to và tách khỏi vỏ cellulose ra ngoài, tạo thành các protoplast tự do Phương pháp này cho hiệu suất thấp Sự phân lập protoplast của thực vật bậc cao bằng phương pháp cơ học được Klercker tiến hành đầu tiên vào năm 1892 Nói chung, các protoplast được phân lập từ các tế bào không bào hóa cao của các mô dự trữ như chồi hành (bulbs) và vảy hành (scales) của các loài thân hành, rễ củ cải,
Trang 4vỏ quả giữa của dưa chuột và rễ củ cải đường
2 Phương pháp sử dụng enzyme:
Phương pháp này có hiệu quả cao hơn rất nhiều so với phương pháp cơ học Phương pháp enzyme cho phép tách được hàng gram protoplast Do vách tế bào có thành phần gồm pectin, cellulose, hemicellulose, nên sử dụng enzyme pectinase, cellulase, hemicellulase để phân hủy lớp vỏ tạo tế bào trần Tùy theo loại mô và cây được sử dụng, người ta thay đổi nồng độ enzyme thích hợp Protoplast thực chất là tế bào trần không
có thành nên có thể tách được từ nhiều
Trang 5nguồn khác nhau như các bộ phận của cây (lá, rễ, hạt phấn …), callus, tế bào đơn,…
Để protoplast không bị vỡ sau khi thành cellulose bị phân hủy, phải bổ sung những chất tăng áp lực vào dung dịch enzyme để duy trì thẩm thấu giữa nội bào
và môi trường bên ngoài