Bài giảng Tài chính doanh nghiệp – Bài 1: Tổng quan về tài chính doanh nghiệp (TS. Nguyễn Thanh Huyền)

Bài giảng Tài chính doanh nghiệp – Bài 1: Tổng quan về tài chính doanh nghiệp (TS. Nguyễn Thanh Huyền) trình bày khái niệm về doanh nghiệp, mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp; quyết định tài chính của doanh nghiệp về đầu tư, huy động vốn và nội dung hoạt động của tài chính doanh nghiệp; các nhân tố ảnh hưởng đến tài chính doanh nghiệp.

'S Nguyễn Thanh Huyền

Giảng viên Trường Đại học Thương m

a

A TOPICA UNI

Tình huống khởi động bài

Ông A tích lũy được một số tiền là 200 triệu đồng, ông đang có ý định sẽ đầu tư số tiền này vào lĩnh vực tài chính của một doanh nghiệp nào đó Nhưng ông lại không am hiểu lắm về lĩnh vực này Vì vậy, ông rất muốn tìm một chuyên gia về lĩnh vực này để giải thích cho mình một số thắc mắc chung về lĩnh vực tài chính

doanh nghiệp:

1 Tài chính doanh nghiệp là gi?

2 Mục tiêu hoạt động của tài chính doanh nghiệp?

3 Các quyết định tài chính doanh nghiệp chủ yếu là những quyết định nào?

4 Các hoạt động tài chính doanh nghiệp bao gồm những hoạt động cụ thé gi?

5 Có những nhân tố nào sẽ ảnh hưởng đến hoạt động tài chính của doanh nghiệp?

v2.0017111202

A TOPICA UNI

Muc tiéu bai hoc

A Trình bày được khái niệm về doanh nghiệp, mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp

A Chỉ ra được các quyết định tài chính của doanh nghiệp về đầu tư, huy động vốn và nội dung

hoạt động của tài chính doanh nghiệp

A Phân tích được các nhân tô ảnh hưởng đến tài chính doanh nghiệp

@ Tài chính doanh nghiệp và các quyết định

tài chính doanh nghiệp Hoạt động tài chính doanh nghiệp

@® Các nhân t6 anh hưởng đến tài chính doanh nghiệp

v2.0017111202

A TOPICA UNI

1.1.1 Khái niệm

Doanh nghiệp

Là một tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch

ôn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật,

\ nhậm mục đích kinh doanh (Theo Luật doanh nghiệp 2014) _/

v2.0017111202

y TOPICA UN!

1.1.2 Mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp

a Tối đa hóa giá trị tài sản của chủ sở hữu

- _ Tối đa hóa chỉ tiêu EAT — Earning After Tax (Lợi nhuận sau thuế)

=_ Hạn chế: Chưa chắc đã gia tăng được giá trị cho cô đông

= Vi du: Céng ty cé phan phát hành thêm cỗ phiêu mới —› Lợi nhuận thu được cao hơn về số tuyệt đối do

von dau tu cao hơn, nhưng số chỉ phí lớn hơn nên chưa chắc cô tức đã cao hơn

° _ Tối đa hóa chỉ tiêu EPS - Earning Per Share (tỉ suất lợi nhuận ròng của mỗi cỗ phân thường)

Hạn chế:

= EPS khéng tính được yếu tô thời giá tiền tệ và độ dài của lợi nhuận kỳ vọng;

= Tối đa hóa EPS chưa tính đến yếu tố rủi ro (nhà đầu tư chỉ đầu tư vào những chỉ phí có tỉ suất sinh

lời thực > 0);

= Tôi đa hóa EPS không cho phép sử dụng chính sách cô tức để tác động đến thị giá cổ phiêu (trong

A TOPICA UN!

1.1.2 Mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp (tiếp theo)

- _ Tối đa thị giá cổ phiêu - Market price per share

Đây là mục tiêu bao quát nhất vì nó được đánh giá ở góc độ thời gian, rủi ro, chính sách cỗ tức và các yêu

tô khác ảnh hưởng đến giá cé phiếu

—> Tối đa hóa thị giá cỗ phiếu là tối đa hóa giá trị cho doanh nghiệp và tôi đa hóa lợi ích của chủ sở hữu

v2.0017111202

A TOPICA UN!

1.1.2 Mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp (tiếp theo)

b Giải quyết tốt vẫn đề mâu thuẫn giữa chủ sở hữu và người điều hành

- _ Trong công ty cỗ phân, quản lí công ty có sự tách rời về quyên lực của người điều hành công ty và chủ sở

hữu công ty — Người điều hành có thể ra quyết định mang lại lợi ích cá nhân và ảnh hưởng tới lợi ích số

đông cô đông

- Nên đặt vai trò giám đốc như là đại diện của cỗ đông và có các cơ chế khuyên khích tài chính đối với người

điều hành (có chế độ lương, thưởng thỏa đáng), biên người điều hành thành cỗ đông của công ty (tặng cô phiêu, tặng quyền mua cô phiếu )

A TOPICA UN!

1.1.2 Mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp (tiếp theo)

c Thực hiện tốt trách nhiệm đối với xã hội

°- Đối với người tiêu dùng: Bảo vệ người tiêu dùng, không thổi phồng sản phẩm, có chế độ hậu mãi

°_ Đối với người lao động:

=_ Trả lương công bằng cho người lao động;

=_ Quan tâm đến đảm bảo an toàn lao động: Có biện pháp đảm bảo an toàn lao động, mua bảo hiểm cho

người lao động

= Chu trong đào tạo và nâng cao trình độ người lao động, giúp người lao động tiếp cận công nghệ mới

°- Đối với môi trường: Thực hiện các quy trình xử lí rác thải và bảo vệ môi trường

10 v2.0017111202

A TOPICA UN!

CAU HOI TRAC NGHIEM

Mục tiêu tối đa hóa giá trị tài sản của chủ sở hữu doanh nghiệp được cụ thể hóa KHÔNG bao gồm các chỉ tiêu

nào sau đây?

A Tối đa hóa lợi nhuận sau thuế (EAT)

B Tối đa hóa tỉ suất lợi nhuận ròng của mỗi cỗ phân thường (EPS)

C Tối đa hóa lợi nhuận trước thuê

D Tối đa hóa thị giá cổ phiếu

Đáp án đúng là: © Tôi đa hóa lợi nhuận trước thuê

Vì: Lợi tức nhận được của chủ sở hữu doanh nghiệp là từ lợi nhuận sau thuê chứ không phải lợi nhuận trước

thuê

A TOPICA UN!

1.2 Tai chinh doanh nghiép va cac quyét dinh tai chinh doanh nghiép

Khai niém tai chinh doanh nghiép

Cac quyét dinh tai chinh cua doanh nghiép

12 v2.0017111202

A TOPICA UNI

1.2.1 Khai niém tai chinh doanh nghiép

Tài chính doanh nghiệp: là hệ thống các luồng chuyên dịch giá trị phản ánh sự vận động và chuyền hóa các nguôn tài chính trong quá trình phân phôi đề tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp phục vụ cho hoạt động kinh doanh nhằm đạt tới các mục tiêu của doanh nghiệp

Xét theo phạm vi hoạt động, các quan hệ tài chính doanh nghiệp bao gôm:

° Quan hé tai chính giữa doanh nghiệp với Nhà nước: Nhà nước đầu tư vốn cho doanh nghiệp hoạt động,

doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước (thuê, phí, lệ phí )

© Quan hé tai chính giữa doanh nghiệp với các chủ thê khác trên thị trường: thanh toán tiền mua bán hàng hóa, dịch vụ, quan hệ với các ngân hàng các tổ chức tín dụng trong hoạt động huy động vốn, cho vay, đầu tư

-_ Quan hệ tài chính trong nội bộ doanh nghiệp: thanh toán tiền lương, tiền công cho người lao động trong doanh nghiệp; quan hệ thanh toán giữa các bộ phận trong doanh nghiệp; hoạt động phân phối lợi nhuận

sau thuê, phân phối và sử dụng các quỹ doanh nghiệp

A TOPICA UNI

1.2.1 Khai niém tai chinh doanh nghiép

Xét theo nội dung kinh tế, các quan hệ tài chính doanh nghiệp bao gồm:

°_ Quan hệ tài chính trong quá trình khai thác, thu hút vốn: doanh nghiệp phát hành cô phiếu, trái phiếu, gọi

vốn liên doanh, liên kết, đi vay

- Quan hệ tài chính trong quá trình đầu tư, sử dụng vốn (diễn ra cả ở bên trong và bên ngoài doanh nghiệp): đầu tư góp vốn liên doanh, mua cổ phiếu, trái phiêu của doanh nghiệp khác

- Quan hệ tài chính trong quá trình phân phôi kết quả kinh doanh — thu nhập và lợi nhuận của doanh nghiệp:

là quá trình phân phối lợi ích kinh tế giữa doanh nghiệp với các chủ thể liên quan như: Nhà nước (nộp thuê,

phí, lệ phí), ngân hàng và các chủ nợ (trả lãi vay), người lao động (quỹ khen thưởng, phúc lợi), chủ sở hữu

vê vốn (trả cô tức)

14

v2.0017111202

y TOPICA UN!

Câu hỏi trắc nghiệm

Xét theo phạm vi hoạt động, các quan hệ tài chính của doanh nghiệp KHÔNG bao gồm quan hệ nào sau đây?

A Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với Nhà nước

B Quan hệ tài chính trong quá trình đầu tư, sử dụng vốn của doanh nghiệp

© Quan hệ tài chính trong nội bộ doanh nghiệp

D Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với các chủ thé khác

Đáp án đúng là: B Quan hệ tài chính trong quá trình đầu tư, sử dụng vốn của doanh nghiệp

Vì: Đây là 1 trong 3 nhóm quan hệ tài chính chia theo nội dung kinh tế

as Quyết định Tuyết IỜ

Quyêt định đâu tư " phân phôi

lợi nhuận

_

16

v2.0017111202

A TOPICA UN!

1.2.2 Cac quyét dinh tai chinh cua doanh nghiép (tiép theo)

° Quyét dinh dau tu:

= Khái niệm: Quyết định đầu tư là những quyết định liên quan đến tổng giá trị tài sản và giá trị từng bộ

phận tài sản, mối quan hệ cân đối giữa các bộ phận tài sản của doanh nghiệp

=_ Các quyết định đầu tư chủ yếu của doanh nghiệp bao gồm:

-_ Quyết định đầu tư tài sản ngắn hạn: Quyết định tôn quỹ, tồn kho, chính sách bán hàng, đâu tư tài

chính ngăn hạn;

-_ Quyết định đầu tư tài sản dài hạn: Quyết định mua sắm tài sản cô định, đầu tư dự án, đầu tư tài chính

dai han;

- Quyét dinh quan hệ cơ câu giữa đầu tư tài sản ngắn hạn và tài san dai hạn: Quyết định sử dụng đòn

bây kinh doanh, quyêt định điệm hoa von;

-_ Quyết định đầu tư là quyết định quan trọng nhất trong các quyết định tài chính doanh nghiệp vì nó tạo

ra giá trị doanh nghiệp

A TOPICA UN!

1.2.2 Cac quyét dinh tai chinh cua doanh nghiép (tiép theo)

- Quyết định tài trợ vốn:

= Lựa chọn nguồn vốn nào tài trợ cho việc mua sắm tài sản của doanh nghiệp (ngắn hạn hay dài hạn);

=_ Xem xét mối quan hệ giữa lợi nhuận để tái đầu tư và lợi nhuận được phân chia cho chủ sở hữu;

=_ Làm thê nào để huy động được các nguôn vốn đó;

=_ Một số quyết định về nguồn tài trợ: Quyết định huy động vốn ngắn hạn, huy động vốn dài hạn, quan hệ

cơ câu giữa nợ và vốn chủ sở hữu, quyết định vay đề mua tài sản hay đi thuê

- Quyết định phân phối lợi nhuận:

=_ Lựa chọn giữa việc sử dụng lợi nhuận sau thuê để chia cỗ tức hay là giữ lại để tái đầu tư

=_ Quyết định chính sách cô tức mà công ty nên theo đuổi

= Đánh giá sự tác động của chính sách cô tức lên giá trị công ty và thị giá cỗ phiếu

18 v2.0017111202

xá

1.3 Hoạt động tài chính doanh nghiệp

TOPICA UN!

Tham gia việc đánh giá, lựa chọn

quyết định đầu tư dự án

Thực hiện phân phối lợi nhuận,

trích lập và sử dụng các quỹ của doanh nghiệp

Xác định nhu câu vốn và tổ chức huy động vốn đáp ứng kịp thời, đủ

nhu câu vốn cho các hoạt động

của doanh nghiệp

Kiểm soát thường xuyên tình hình

hoạt động của doanh nghiệp

Sử dụng có hiệu quả số vốn hiện

có, quản lí chặt chẽ các khoản thu,

chi và đảm bảo khả năng thanh

toán của doanh nghiệp Thực hiện kế hoạch hóa tài chính

A TOPICA UNI

1.3.1 Tham gia việc đánh giá, lựa chọn quyết định đầu tư

- _ Triển vọng phát triển của doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào quyết định đầu tư dài hạn như: đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh Lựa chọn và ra quyết định đầu tư xuất hiện ngay khi chủ doanh

nghiệp quyết định thành lập doanh nghiệp

° Dé dua ra quyét định đầu tư doanh nghiệp phải xem xét cân nhắc về kinh tế, kỹ thuật và tài chính Trong đó,

vê mặt tài chính phải xem xét các khoản chỉ tiêu vốn cho đầu tư và dự tính thu nhập do đầu tư mang lại, nói

cách khác xem xét dòng tiền ra và dòng tiền vào liên quan đến khoản đầu tư đề đánh giá cơ hội dau tu

20 v2.0017111202

y TOPICA UN!

1.3.2 Xác định nhu câu vốn và tổ chức huy động vốn đáp ứng kịp thời, đủ nhu câu vốn cho

các hoạt động của doanh nghiệp

° _ Tất cả các hoạt động của doanh nghiệp đều đòi hỏi phải có vỗn — Trong quá trình hoạt động ngoài vốn chủ

sở hữu doanh nghiệp còn phải đi huy động từ bên ngoài

se Khi huy động, doanh nghiệp phải:

=_ Xác định chính xác nhu cầu vốn (bao gồm vốn dài hạn và vốn ngắn hạn);

=_ Tổ chức huy động vốn một cách phù hợp (phải xem xét đến kết cầu nguồn vốn, lợi ích và bất lợi của từng

hình thức huy động vốn, chi phí sử dụng mỗi nguồn vốn )

y TOPICA UN!

1.3.3 Sử dụng có hiệu quả số vốn hiện có, quản lí chặt chẽ các khoản thu, chỉ và đảm bảo

khả năng thanh toán của doanh nghiệp

- Tài chính doanh nghiệp khai thác tối đa số vốn hiện có đưa vào sản xuất kinh doanh, giải phóng kip thoi von

ứ đọng, theo dõi chặt chẽ và thực hiện tốt việc thanh toán, thu hồi tiền bán hàng và các khoản thu khác,

đồng thời quản lí chặt chẽ mọi khoản chỉ phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp

° _ Thường xuyên tìm biện pháp thiết lập cân bằng giữa thu và chỉ bằng tiền, đảm bảo cho doanh nghiệp luôn

có khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn

22 v2.0017111202

y TOPICA UN!

1.3.4 Thực hiện phân phối lợi nhuận, trích lập và sử dụng các quỹ của doanh nghiệp

° _ Doanh nghiệp phân phối lợi nhuận sau thuê hợp lí, trích lập và sử dụng tốt các quỹ — góp phân phát triển

doanh nghiệp, cải thiện đời sông vật chất và tinh thần của người lao động

- _ Khi thực hiện phân phối lợi nhuận cần đảm bảo lợi ích của các bên liên quan: Nhà nước (thuê thu nhập

doanh nghiệp), doanh nghiệp (lãi ròng), người lao động (lương), cỗ đông (cỗ tức chỉ trả)

A TOPICA UNI

1.3.5 Kiểm soát thường xuyên tình hình hoạt động của doanh nghiệp

° _ Kiểm soát tình hình hoạt động của doanh nghiệp thông qua: Tình hình thu chỉ tiền tệ hàng ngày, các báo cáo tài chính, tình hình thực hiện các chỉ tiêu tài chính

° Định kì tiễn hành phân tích tài chính doanh nghiệp để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn, điểm mạnh và điểm

yêu trong quản lí, dự báo trước tình hình tài chính của doanh nghiệp — Giúp các nhà quản lí kịp thời đưa ra

các quyết định điều chỉnh hoạt động kinh doanh và tài chính

24

v2.0017111202

y TOPICA UN!

1.3.6 Thực hiện kế hoạch hóa tài chính

° Các hoạt động tài chính của doanh nghiệp đều phải lập kế hoạch, có kế hoạch tài chính tốt thì doanh nghiệp mới có thê đưa ra các quyết định tài chính thích hợp —› Đạt được các mục tiêu của doanh nghiệp

-_ Quá trình thực hiện kế hoạch tài chính cũng chính là quá trình chủ động đưa ra biện pháp hữu hiệu khi

thị trường có sự biến động