Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 2: Hệ thống báo cáo tài chính (Hoàng Thị Hồng Ngọc)

Bài giảng Phân tích tài chính - Bài 2: Hệ thống báo cáo tài chính được biên soạn bởi giảng viên Hoàng Thị Hồng Ngọc với mục tiêu giúp người học nắm được các kiến thức về báo cáo tài chính; nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính; hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp; xử lý báo cáo tài chính trong phân tích tài chính.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

©} werkwionorin NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

BAI 20

HE THONG BAO CAO TAI CHINH

Giảng viên: Hoàng Thị Hồng Ngọc Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

ot TE ay, (ONG DA (INH TE QUOC DAN

© TRING TAMBLOT}OTUEA NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

TINH HUONG KHO! DONG

CTCP Khải Hòa: Bê bối báo cáo tài chính

¢ Bao cao tài chính đã có dau hiệu sai phạm trong nhiều năm (từ 2010 — 2014)

‹ Số liệu trên báo cáo tài chính cho thây công ty làm ăn có lãi trong 2 năm 2011 và 2012,

nhưng kết quả kiểm toán lại cho kết quả trái ngược Công ty đã cố ý biến lỗ thành lãi

bang cach: Thay đổi chính sách trích khấu hao, từ đó, làm giảm chỉ phí khấu hao;

Không hạch toán chỉ phí của chương trình quảng cáo sản phẩm mới; Không trích lập

dự phòng giảm giá hàng tồn kho tính vào chỉ phí trong kỳ

‹ - Cổ phiếu BBT của công ty bị tạm ngừng giao dịch kế từ ngày 03/08/2015 Lý do là công

ty đã không hoàn thành nghĩa vụ công bó thông tin của một tổ chức niêm yết

Báo cáo tài chính là gì? Tại sao công ty Khải Hòa lại phải cố gắng thay đổi

thông tin được phản ánh trên các báo cáo tài chính? Và tại sao việc chậm chễ

công bố báo cáo tài chính lại có thể làm cỗ phiếu BBT của công ty bị tạm ngừng

giao dịch?

v1.0015106223

ete TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

©: TRUNG TÂM ĐẢ0 TẠO TỪ XA EDUTOP

Sau khi học xong bài học này, sinh viên có thê thực hiện được các việc sau:

¢ Trình bày được khái niệm và đặc điểm về báo cáo tài chính doanh nghiệp nói

chung và từng loại báo cáo tài chính của doanh nghiệp theo luật doanh

nghiệp hiện hành ở Việt Nam nói riêng

¢ Trinh bày và hiễu được bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp

¢ Trinh bày và hiểu được bảng báo cáo kết quả kinh doanh của doanh nghiệp

¢ Trinh bày và hiễu được báo cáo lưu chuyền tiền tệ của doanh nghiệp

¢ Biét cách xử lý báo cáo tải chính trong việc phân tích tài chính

nt TE TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

đ) Những vân đề chung về báo cáo tài chính

(2) Nguyên tắc lập và trình bay báo cáo tài chính

3) Hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp

(4) Xử lý báo cáo tài chính trong phân tích tài chính

v1.0015106223 4

œwr£e TRƯỜNG ĐẠIHỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

14 NHU’NG VAN DE CHUNG VE BAO CAO TAI CHINH

1.1 Khái niệm, ý nghĩa và vai trò của báo cáo tài chính

1.2 Trách nhiệm lập và trình bày báo cáo tài chính

1.3 Yêu câu lập và trình bay báo cáo tài chính

v1.0015106223 5

œwre TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

cáo được lập dựa vào phương pháp kế toán tổng

hợp số liệu từ các số sách kế toán, theo các chỉ tiêu

tài chính phát sinh tại những thời điểm hoặc thời kỳ

nhất định

¢ Cac bao cao tài chính của doanh nghiệp gồm 4 loại

báo cáo chính:

> Bảng cân đối kế toán

> Báo cáo kết quả kinh doanh

> Bao cao luu chuyền tiền tệ

> Thuyết minh báo cáo tài chính

ete TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

@& nnetlunionuoru NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

¢ Y nghia: Bao cao tai chính cung cấp những thông tin tổng hợp nhát về tình hình tài

sản, nguồn vốn chủ sở hữu và công nợ cũng như kết quả kinh doanh trong kỳ của

doanh nghiệp Vì thê, báo cáo tài chính là phương tiện trình bày thực trạng tài chính và

khả năng sinh lời của doanh nghiệp cho những đối tượng quan tâm

¢ Vai tro:

> BCTC cung cấp thông tin về tình hình kinh doanh, kết quả kinh doanh cũng như xu

hướng phát triển của doanh nghiệp

> BCTC cung cap các thông tin liên quan đến khả năng huy động vốn và sử dụng vốn

của doanh nghiệp vào quá trình sản xuất kinh doanh

> BCTC cung cấp thông tin cho các nhà đầu tư, các chủ nợ, ngân hàng, các đối tác

về thực trạng tài chính, khả năng thanh toán, triển vọng thu nhập để đưa ra các quyết định hợp lý nhằm hạn chế rủi ro

v1.0015106223 H

Sg mac, TRUONG DAI HOC KINH TE QUỐC DÂN

oS TRUNG TAMBAO TAO TU XA EDUTOP

1.2 TRACH NHIEM LAP VA TRINH BAY BAO CAO TAI CHINH

¢ Tat ca các doanh nghiệp thuộc ngành, các thành phần kinh tế đều phải lập và trình bay

báo cáo tải chính năm

‹ Các công ty, tổng công ty có đơn vị kế toán trực thuộc, ngoài việc phải lập báo cáo tài

chính năm của công ty, còn phải lập báo cáo tài chính tổng hợp hoặc báo cáo tài chính

hợp nhất vào cuối kì kế toán năm dựa trên báo cáo tài chính của các đơn vị trực thuộc

‹ - Đối với doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán

phải lập báo cáo tài chính giữa niên độ dạng đây đủ

‹ _ Công ty mẹ và tập đoàn phải lập báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ và báo cáo tài

chính hợp nhất vào cuối kì kế toán năm theo quy định của chính phủ

v1.0015106223

'ẾÖỒ maeriunionorru NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

1.3 YEU CAU LAP VA TRINH BAY BAO CAO TAI CHINH

một cách trung thực và hợp lý tình hình tài chính, tình

hình và kết quả kinh doanh và các luồng tiền của doanh

nghiệp Để đảm bảo yêu cầu trung thực và hợp lý, báo

cáo tài chính phải được lập và trình bày trên cơ sở tuân

thủ các chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán và các quy

định có liên quan hiện hành

hợp với nhu cầu của các quyết định kinh tế của người sử

dụng Thông tin trong báo cáo tài chính phải phù hợp với

môi quan tâm của những người sử dụng, giúp họ có căn

cứ tìm hiểu, đánh giá các sự kiện hiện hành và tương lai

dé đưa ra các quyết định kinh tế phù hợp

v1.0015106223

Sg mac, TRUONG DAI HOC KINH TE QUỐC DÂN

oS TRUONG TAMBAO TAO TUXA EDUTOP

1.3 YEU CAU LAP VA TRINH BAY BAO CAO TAI CHINH

cung cấp thông tin tin cậy cho những người sử dụng

Báo cáo tài chính phải được trình bày trung thực, hợp lý

tình hình tài chính của công ty; trình bày khách quan

không thiên vị, tuân thủ nguyên tắc thận trọng; trình bày

day đủ trên mọi khía cạnh trọng yếu

„ - Dễ hiểu: Các thông tin trình bay trong báo cáo tài chính

phải rõ ràng trên cơ sở tuân thủ những quy định hiện

hành mang tính bắt buộc và hướng dẫn trong mẫu biểu

báo cáo

v1.0015106223

œwr£e TRƯỜNG ĐẠIHỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

2.1 Chuan muc ké toán về trình bày báo cáo tài chính

2.2 Chuẩn mực kế toán Việt Nam

2.3 Chuẩn mực kế toán quốc tế

v1.0015106223

œwr£e TRƯỜNG ĐẠIHỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

Mục đích của chuẩn mực là quy định và hướng dẫn các yêu cầu và nguyên tắc chung về

việc lập và trình bày báo cáo tài chính gồm:

e _ Mục đích lập báo cáo tài chính

‹ Yêu câu lập báo cáo tài chính

- _ Nguyên tắc lập báo cáo tài chính

‹ _ Kết cầu và nội dung chủ yếu của các báo cáo tài chính

v1.0015106223

œwre TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

© TRUNG TAMDAO TAO TU XA E DUTOP

2.2 CHUAN MUC KE TOAN VIET NAM

„ - Chuẩn mực kế toán số 21 về việc: “Trình bày báo cáo tài chính” áp dụng trong việc lập

và trình bày báo cáo tài chính phù hợp với chuân mực kê toán Việt Nam Chuân mực

này áp dụng cho việc lập và trình bày báo cáo tài chính của doanh nghiệp và báo cáo

tài chính hợp nhất của tập đoàn

- Nội dung của chuẩn mực bao gồm 7 nguyên tac:

ete TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

©: TRUNG TAMBAO TAO TU XA EDUTOP

¢ Chuan muc lap bao cao tai chính quốc tế (IAS va IFRS) la diéu kiện để đảm bảo các

doanh nghiệp và tô chức trên toàn thê giới áp dụng các nguyên tặc kê toán một cách

thông nhât trong công tác lập báo cáo tài chính

‹ _ Một hệ thông đầy đủ các BCTC bao gồm:

> Bảng cân đối kế toán (Position Financial Statement )

> Báo cáo kết quả kinh doanh (Performance Financial Statement)

> Báo cáo khác phản ánh:

= Thay đổi về Vốn chủ sở hữu

= Thay đổi của Vốn chủ sở hữu ngoài các nghiệp vụ góp vốn và phân chia cho

chủ sở hữu

X Báo cáo lưu chuyên tiền tệ

> Các chính sách kế toán và thuyết minh khác

v1.0015106223

œwr£e TRƯỜNG ĐẠIHỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

3.1 Bảng cân đối kế toán

3.2 Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh

v1.0015106223

3.3 Báo cáo lưu chuyền tiền tệ

3.4 Thuyết minh báo cáo tài chính

nt TE TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

© TRUNG TAMDAO TAO TU XA E DUTOP

¢ Bang can đối kế toán (B/S) là báo cáo phản ánh tình hình tài sản và vốn của công ty

tại một thời điêm nhất định

- _ Về nguyên tắc: Tài sản = Nợ + Vốn chủ sở hữu (A = D + E)

‹ Khi phân tích B/S, can quan tam tới 3 yếu tố:

> Tinh thanh khoản

> Nosovoi VCSH

> Ghi nhận giá trị của tài sản

v1.0015106223

sœse4 TRƯỜNG ĐẠIHỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

? SS TRUNG TAMBAO TAO TUXA %

“m9 NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE

EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

BANG CAN DOI KE TOAN

ete TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

dai han > dau tu vao nhirng tai Von chu

v1.0015106223

(Ế#Ồ nueriuoionortxi “x9 NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

MÔ HÌNH BẢNG CÂN ĐÓI KÉ TOÁN CỦA DOANH NGHIỆP (tiếp theo)

Quyết định cơ câu vốn

tro cho tài sản như <

MÔ HÌNH BẢNG CÂN ĐÓI KÉ TOÁN CỦA DOANH NGHIỆP (tiếp theo)

Quyết định đầu tư vào vốn lưu động ròng

s TRƯỜNG ĐẠIHQCKINHTẾ QUỐC DÂN

Sma Tế a

7359:

@ TRUNG TÂM BÀ0 TẠO TỪXA

= NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE

EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

TAI SAN 2014| 2013 | NGUON VON 2014| 2013

Tiền và khoản tương đương tiền 4,701) 4,093 | bhai tra nha cung cap 6,205 6,915

Chứng khoán thanh khoản 278) 215 Í Phải nộp 252 208

= 3,090 | 3.317 | vay ngán hạn 6,531| 6,052

a 2,187 | 2.220 | Vay dại hạn 6182| 6,410

Tài sản ngắn hạn khác 1,920 | 2.260 | Thuế thu nhập hoãn lại 8/7 1,890

Tài sản dài hạn 28,343 | 31,184 | ván chủ sở hữu 20,472 | 21,744

Đầu tư dài hạn 5,779 | 7.777 | Lợi nhuận giữ lại SANG

Tài sản dài hạn khác 1,733 | 26/5 Í cả phiếu quỹ (24,213) |St23,375)

TONG TAI SAN 40,519 | 43,269 | TONG VON 40,519] 43,269

v1.0015106223

ont TE TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

© TRUNG TAMDAO TAO TU XA E DUTOP

¢ Kha nang dé dang chuyén đổi thành tiền của các khoản mục tài sản

- Tài sản ngắn hạn có tính thanh khoản cao hơn tài sản dài hạn

‹ Tài sản có tính thanh khoản sẽ được sử dụng đề đáp ứng nhu cầu thanh khoản ngắn hạn

v1.0015106223

———

NỢ SO VỚI VÓN CHỦ SỞ HỮU

- Người cho vay quan tâm tới dòng tiền trả nợ

- _ Nợ so với VCSH cho thấy hệ số nợ và khả năng tự chủ tài chính của doanh nghiệp

- VCSH = Tài sản ~ Nợ (E=A— D)

v1.0015106223

œwr£e TRƯỜNG ĐẠIHỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

¢ Tai san duoc ghi nhan theo gia tri số sách

° _ Giá trị thị trường (Thị giá) không đồng nghĩa với giá trị số sách

v1.0015106223

ont TE TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

¢ P/L danh gia hiệu quả hoạt động trong một giai đoạn nhất định của doanh nghiệp

‹ Về nguyên tắc: Lợi nhuận trước thuế = Doanh thu — Chi phí

¢ _ P/L được lập dựa trên các hoạt động cơ bản của doanh nghiệp:

>_ Hoạt động sản xuất kinh doanh

> Hoạt động tài chính

> Hoạt động khác

v1.0015106223

NH TE oy

@:

TRUNG TAM DAO TAO TU XA

NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE

BAO CAO KET QUA KINH DOANH — CONG TY HOANG HA

Lợi nhuận/Lỗ đầu tư vốn ròng (874) 668

Loe TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

@` THUNG TÂM ĐÀ) TẠ0 TỪ XA

NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE

EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

BAO CAO KET QUA KINH DOANH —- CÔNG TY HOÀNG HÀ (tiếp theo)

Ệ ei Chi phi lai vay 438| 456

Peer act | Loi nhuận/Lỗ đầu tư vồn ròng (874)| 668

v1.0015106223

gto TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

@` THUNG TÂM ĐÀ) TẠ0 TỪ XA

NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE

EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

BAO CAO KET QUA KINH DOANH — CONG TY HOANG HA

Lợi nhuận/Lỗ đầu tư vốn ròng (874) 668

mm

PHAN TICH BAO CAO KET QUA KINH DOANH

Nha quan tri tai chinh khi phan tich P/L can quan

tâm tới các yêu tô:

¢ Cac khoan muc kh6éng phdi tiền;

¢ Thoi gian va chi phi (ghi nhan chi phi cé định

và chi phí biên đồi)

v1.0015106223

œwre TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

- Két cau:

> Luu chuyén tiền từ hoạt động kinh doanh:

= Phuong phap trực tiếp:

I Lưu chuyền tiền từ hoạt động kinh doanh

Tiền thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ và doanh thu khác

Tiền chỉ trả cho người cung cấp hàng hóa và dịch vụ

Tiền chỉ trả cho người lao động

Tiền chỉ trả lãi vay

Tiền chỉ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp

Tiền thu khác từ hoạt động kinh doanh

Tiền chi khác cho hoạt động kinh doanh

(Ế#Ồ nueriuoionortxi “x9 NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

3.3 BAO CAO LUU CHUYEN TIEN TE (Cash flow statement)

= Phuong phap gian tiếp:

| Lwu chuyén tiền từ hoạt động kinh doanh

1 Lợi nhuận trước thuế

2 Dieu chỉnh cho các khoản + Khấu hao TSCĐ

+ /— Các khoản trích lập dự phòng / Các khoản dự phòng được hoàn nhập

— / + Lãi / Lỗ chênh lệch tỷ giá hối đoái chưa thực hiện

—/ + Lãi / Lỗ từ hoạt động đầu tư

+ Chỉ phí lãi vay

3 Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh trước thay đồi vốn lưu động

— / +Tăng, giảm các khoản phải thu

— / +Tăng, giảm hàng tồn kho

+/ — Tăng, giảm các khoản phải trả (Không kế lãi vay phải trả, thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp)

— / + Tăng, giảm chỉ phí trả trước

— Tiền lãi vay đã trả

— Thuế thu nhập doanh nghiệp đã nộp

+ Tiền thu khác từ hoạt động kinh doanh

— Tiên chi khác cho hoạt động kinh doanh

Lưu chuyền tiên thuần từ hoạt động kinh doanh

v1.0015106223