Bài giảng Kế toán quản trị 2 – Bài 7: Định giá bán sản phẩm trong doanh nghiệp

Bài giảng Kế toán quản trị 2 – Bài 7: Định giá bán sản phẩm trong doanh nghiệp với các kiến thức lý thuyết cơ bản về định giá bán sản phẩm trong doanh nghiệp, một chức năng quan trọng của nhà quản trị; nội dung của định giá bán sản phẩm trong dài hạn và ngắn hạn, từ đó các nhà quản trị vận dụng cụ thể vào thực tiễn.

BÀI 7 ĐỊNH GIÁ BÁN SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP

Hướng dẫn học

Để học tốt bài này,sinh viên cần tham khảo các phương pháp học sau:

 Học đúng lịch trình của môn học theo tuần, làm các bài luyện tập đầy đủ và tham gia thảo luận trên diễn đàn

 Sinh viên làm việc theo nhóm và trao đổi với giảng viên trực tiếp tại lớp học hoặc qua email

 Tham khảo các thông tin từ trang Web môn học

Nội dung

Bài 7 trong học phần Kế toán quản trị 2, nghiên cứu những lý thuyết cơ bản về định giá bán sản phẩm trong doanh nghiệp, một chức năng quan trọng của nhà quản trị Nội dung của định giá bán sản phẩm trong dài hạn và ngắn hạn, từ đó các nhà quản trị vận dụng cụ thể vào thực tiễn

T ình huống dẫn nhập

Định giá bán sản phẩm công ty Sam Sung

Công ty Điện tử Samsung chuyên sản xuất chíp điện tử máy tính phục vụ cho quá trình lắp ráp hàng loạt máy tính tại Việt Nam Tổng vốn đầu tư của công ty là 2,2 tỷ đồng cho việc sản xuất mỗi năm với sản lượng 20.000 sản phẩm chíp điện tử Tỷ lệ hoàn vốn đầu tư mong muốn là 20% mỗi năm Tổng định phí sản xuất chung 360 triệu đồng, định phí bán hàng và định phí quản lý doanh nghiệp 40 triệu đồng Kế toán quản trị xây dựng các chỉ tiêu về định mức chi phí như sau:

 Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp cho đơn vị sản phẩm: 20.000 đồng

 Chi phí nhân công trực tiếp cho đơn vị sản phẩm: 8.000 đồng

 Chi phí sản xuất chung cho đơn vị sản phẩm: 28.000 đồng (trong đó định phí sản xuất là 18.000 đồng)

 Biến phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp đơn vị sản phẩm: 4.000 đồng

 Định phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp đơn vị sản phẩm: 2.000 đồng

1 Hãy định giá bán sản phẩm theo phương pháp chi phí toàn bộ ?

2 Hãy định giá bán sản phẩm theo phương pháp chi phí trực tiếp?

7.1 Lý thuyết cơ bản và ý nghĩa của định giá bán sản phẩm trong doanh nghiệp

kinh tế thị trường

Trong nền kinh tế thị trường các doanh nghiệp đều tự

do cạnh tranh và phát triển Do vậy để đảm bảo cho

mỗi doanh nghiệp của mình tồn tại và phát triển bền

vững đòi hỏi các nhà quản trị phải đưa ra một loạt các

quyết định tối ưu Trong tất cả các quyết định, quyết

định về định giá bán sản phẩm là một trong những

quyết định đầy khó khăn đối với nhà quản trị của mọi

loại hình doanh nghiệp Quyết định này nếu không phù hợp sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận, ảnh hưởng tới khối lượng sản phẩm tiêu thụ, ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu của doanh nghiệp trong chiến lược phát triển dài hạn Do vậy khi ra quyết định về định giá bán sản phẩm cần dựa trên những lý thuyết kinh tế của quá trình định giá bán

 Quyết định về định giá bán sản phẩm phải xuất phát từ những quy luật

khách quan của nền kinh tế thị trường Quy luật cung - cầu, phải xem xét sản

phẩm của doanh nghiệp trong mỗi quan hệ tổng cung và tổng cầu của toàn thị trường Xác định được mức sản xuất và tiêu thụ của doanh nghiệp trong mối quan

hệ với các doanh nghiệp cùng loại Cầu của thị trường được hiểu đơn giản đó là sức mua và khả năng thanh toán của khách hàng

Quy luật cạnh tranh, đây là quy luật cơ bản chi phối tới mức định giá sản phẩm Sản phẩm của doanh nghiệp nằm trong nhóm các sản phẩm cạnh tranh mạnh hay độc quyền mua, hoặc độc quyền bán Trong một số trường hợp đặc biệt, khi đưa ra quyết định, định giá bán sản phẩm quy luật cạnh tranh giữ vai trò chỉ đạo mà nhà

quản trị hoàn toàn thích ứng không có sự lựa chọn nào khác Ví dụ, đối với các sản

phẩm độc quyền bán, nhà quản trị có thể đưa ra giá bán cao hơn chi phí rất nhiều, đối với các sản phẩm cạnh tranh mạnh, nhà quản trị có thể đưa ra giá bán thấp hơn chi phí

Quy luật giá trị, cần xem xét những thuộc tính cơ bản của sản phẩm như giá trị hàng hóa và giá trị sử dụng, để từ đó mở rộng hay thu hẹp khách hàng cần phục

vụ Giá trị hàng hóa của sản phẩm thực chất là sự kết tinh của các khoản chi phí thông qua sản xuất Giá trị sử dụng đó là lợi ích của sản phẩm mang lại cho khách hàng Do vậy khi đưa ra quyết định, định giá bán sản phẩm nhà quản trị cần dựa trên các thuộc tính cơ bản của hàng hóa thông qua quy luật giá trị

 Quyết định định giá bán sản phẩm còn dựa trên hệ thống những văn bản pháp

quy của nền kinh tế vĩ mô, các chính sách kinh tế của mỗi quốc gia Chính sách

nhập khẩu, xuất khẩu, thuế suất, ngoại tệ đều ảnh hưởng đến các quyết định về định giá bán sản phẩm Sự ổn định của nền kinh tế trong những mục tiêu phát triển dài hạn đều ảnh hưởng và chi phối tới các quyết định về giá bán sản phẩm

Trong một số trường hợp đặc biệt và ở những giai đoạn khác nhau của nền kinh tế, Nhà nước trực tiếp xác định mức giá cho các sản phẩm cụ thể như điện, nước sinh

hoạt… Nhà nước có thể xây dựng khung giá để các doanh nghiệp đưa ra mức giá phù hợp nhằm ổn định nền kinh tế

Các yếu tố về môi trường kinh doanh của doanh nghiệp, quốc gia, và toàn thế giới đều ảnh hưởng quan trọng đến quyết định, định giá bán sản phẩm Các yếu tố đó bao gồm dân số, văn hóa, kỹ thuật công nghệ, tốc độ tăng trưởng, tốc độ lạm phát,

sự ổn định chính trị, kinh tế…

 Quyết định về định giá bán sản phẩm dựa trên những mục tiêu hoạt động của

doanh nghiệp Trong các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, mục tiêu cuối cùng

là tối đa hóa lợi nhuận, do vậy khi đưa ra quyết định về định giá bán sản phẩm phải đảm bảo nguyên tắc tối thiểu là bù đắp các khoản chi phí và thu được lợi nhuận Do vậy để đưa ra giá bán vừa phù hợp với thị trường vừa có lợi nhuận các nhà quản trị cần phải biết được mức chi phí giới hạn của các sản phẩm sản xuất là bao nhiêu Đối với các doanh nghiệp công ích, hoạt động không phải lợi nhuận là mục tiêu hàng đầu, do vậy khi đưa ra quyết định giá bán yếu tố chi phí giới hạn càng quan trọng để vừa đủ bù đắp chi phí và thỏa mãn các đối tượng khách hàng

vì mục tiêu xã hội

 Quyết định về định giá bán sản phẩm của doanh nghiệp phải dựa trên hệ

thống chi phí tiêu hao cho sản phẩm đó Yếu tố chi phí được coi là yếu tố quan

trọng nhất tác động tới sự hình thành của giá bán sản phẩm Do vậy nhà quản trị cần phải hiểu biết sâu về chi phí trong quá trình sản xuất, mối quan hệ của chi phí với mức độ hoạt động, bản chất vận động của mỗi yếu tố chi phí trong doanh nghiệp và nền kinh tế

 Quyết định, định giá bán sản phẩm dựa trên lý thuyết cơ bản của kinh tế học

vi mô trong doanh nghiệp Kinh tế học vi mô cho rằng giá bán sản phẩm tối ưu

chính là điểm mà doanh nghiệp đạt mức chênh lệnh doanh thu và chi phí cao nhất

Định giá bán sản phẩm có vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp Do vậy các nhà quản trị doanh nghiệp thường coi đây là nhiệm vụ quan trọng,

có tính sứ mệnh lịch sử ảnh hưởng đến các nhiệm vụ khác

 Trước hết việc đưa ra giá bán sản phẩm tác động

tới mức doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp, giá bán cao tạo ra mức lợi nhuận lớn, giá bán thấp

đó là sự thiệt hại của doanh nghiệp Song giá bán lại bị giới hạn bởi cầu của thị trường và tính cạnh tranh của sản phẩm Do vậy đưa ra giá bán cụ thể bao nhiêu, đó là câu trả lời thật khó của nhà quản trị Chính vì thế, nhà quản trị cần xây dựng giá bán phải thật khoa học, vừa phù hợp với nhu cầu của thị trường và đảm bảo lợi nhuận tối đa

 Giá bán sản phẩm của doanh nghiệp là một phạm trù kinh tế có tính lịch sử, song

nó thể hiện trình độ tổ chức và quản lý các yếu tố sản xuất của các nhà quản trị

Do vậy để đưa ra giá bán phù hợp, yêu cầu nhà quản trị phải am hiểu về kế toán

chi phí, doanh thu và lợi nhuận, tính cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường, môi trường kinh doanh

 Giá bán sản phẩm là thước đo thể hiện giá trị của sản phẩm, do vậy nó thường ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu của doanh nghiệp trên thương trường Do vậy đưa

ra giá bán thấp quá có thể thị trường hiểu nhầm chất lượng sản phẩm kém, giá bán cao không phù hợp với thu nhập của khách hàng, sản lượng tiêu thụ chậm Như vậy đưa ra giá bán phải thận trọng vừa phù hợp với mức thu nhập của khách hàng phục vụ vừa đảm bảo lợi nhuận của doanh nghiệp cao nhất

định, định giá bán sản phẩm

Định giá bán sản phẩm trong doanh nghiệp thường là những quyết định chiến lược dài hạn, đôi khi là những quyết định điều chỉnh trong ngắn hạn của các nhà quản trị Do vậy các quyết định về định giá bán sản phẩm thường phù hợp với chiến lược chung của doanh nghiệp và thể hiện tính linh hoạt, thay đổi của thị trường Do vậy định giá bán sản phẩm có những vai trò quan trọng sau:

 Định giá bán sản phẩm quyết định tới doanh thu và

lợi nhuận của doanh nghiệp Sự hình thành các mức giá bán trên thị trường được xuất phát từ những cơ sở khoa học khác nhau, nhưng đều phải tuân thủ theo những nguyên tắc quan trọng đó là bù đắp được chi phí và tạo ra lợi nhuận để doanh nghiệp có điều kiện thực hiện quá trình tái sản xuất giản đơn và mở rộng

 Định giá bán sản phẩm là nhiệm vụ quan trọng của các nhà quản trị trong hoạt động kinh doanh Định giá bán sản phẩm là một bộ phận quan trọng của Marketing trong doanh nghiệp nhằm thỏa mãn nhu cầu của thị trường Định giá bán sản phẩm còn thể hiện những thành công của các nhà quản trị nhằm giữ vững thị trường và tạo ra lợi nhuận Nếu chỉ có sản xuất tốt mà khâu bán hàng yếu kém thì nhà quản trị không thành công trong con đường kinh doanh Do vậy sản xuất

và tiêu thụ là 2 khâu quan trọng có mối quan hệ mật thiết với nhau tạo ra sự thành công của các nhà quản trị trên thương trường

 Định giá bán sản phẩm là dấu hiệu quan trọng nhất trên thương trường Giá bán sản phẩm là một phạm trù kinh tế tổng hợp bởi nhiều yếu tố trong doanh nghiệp

Nó vừa thể hiện mặt chất và mặt lượng, những yếu tố định tính và định lượng như chất lượng của sản phẩm, số lượng sản phẩm tung ra thị trường, tính cạnh tranh của sản phẩm, uy tín và thương hiệu của doanh nghiệp

Định giá bán sản phẩm ở mức nào mà thị trường chấp nhận, giúp cho doanh nghiệp nhận biết được các cơ hội kinh doanh trong hiện tại và tương lai Từ đó doanh nghiệp thấy được khả năng và triển vọng của mình trên thương trường

7.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định, định giá bán sản phẩm trong

doanh nghiệp

Quyết định, định giá bán sản phẩm chịu ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố khác nhau như nhân tố bên trong, bên ngoài, nhân tố tích cực, tiêu cực, nhân tố định tính và định lượng Những nhân tố này có thể chia thành 2 nhóm cơ bản:

 Các nhân tố bên trong doanh nghiệp

o Mục tiêu của doanh nghiệp không phải là nhân

tố tác động trực tiếp, song là nhân tố tác động gián tiếp tới hình thành giá bán khác nhau Các mục tiêu của doanh nghiệp thường thể hiện trong từng giai đoạn khác nhau, có thể mục tiêu trước mắt là lợi nhuận hay tiêu diệt đối thủ cạnh tranh, có thể mục tiêu cuối cùng là phi lợi nhuận hay lợi nhuận Doanh nghiệp được hỗ trợ ngân sánh hoạt động hay tự chủ kinh phí… Tất cả những mục tiêu đó đều ảnh hưởng tới giá bán sản phẩm của doanh nghiệp

o Chính sách marketing trong doanh nghiệp, đây là yếu tố quan trọng đến quyết định, định giá bán sản phẩm Thông thường giá bán sản phẩm phụ thuộc rất nhiều vào chính sách bán hàng của doanh nghiệp Chính sách bán hàng được thực hiện qua một chuỗi các công việc từ khi quảng cáo thâm nhập thị trường, xây dựng hệ thống phân phối bán hàng, bảo hành sau khi bán…

Trong nền kinh tế thị trường phát triển, nhiều khách hàng thường quan tâm tới chính sách bán hàng của doanh nghiệp để chấp nhận giá mua, nhằm đảm bảo

an toàn cho quyết định của mình

o Chi phí của sản phẩm là yếu tố có tính chất quyết định tới việc hình thành và vận động của giá bán sản phẩm Chi phí của sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp tới kết quả và hiệu quả tài chính cuối cùng của doanh nghiệp, đó là nhân tố để doanh nghiệp tồn tại và phát triển như thế nào trên thị trường Do vậy chỉ cần

sự thay đổi đáng kể của chi phí, các nhà quản trị lại có quyết định định giá mới

 Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp

Những nhân tố bên ngoài doanh nghiệp thường các nhà quản trị không kiểm soát

và thay đổi được Các nhân tố bên ngoài thường tồn tại một cách khách quan, tác động trực tiếp tới sự hình thành các mức giá khác nhau Do vậy các nhà quản trị cần cân nhắc, phân tích các yếu tố bên ngoài để xác định mức ảnh hưởng như thế nào trong các quyết định, định giá bán sản phẩm của mình

o Nhu cầu của thị trường là yếu tố quan trọng nhất của bất kỳ nhà quản trị kinh doanh nào Trước khi nhà quản trị đưa ra quyết định sản xuất sản phẩm gì, cần phải tính toán ngay sản phẩm đó tiêu thụ ở thị trường nào và phục vụ cho ai Cầu của thị trường có thể hiểu đơn giản đó là tổng hợp nhu cầu của người mua

và khả năng thanh toán của khách hàng đối với các sản phẩm của doanh nghiệp chuẩn bị tung ra thị trường Do vậy để đưa ra quyết định giá bán có độ tin cậy cao, các nhà quản trị thường phải nắm bắt các thông tin về số lượng khách hàng có nhu cầu, mức thu nhập của khách hàng, số lượng các sản phẩm cùng

loại trên thị trường và khối lượng các sản phẩm của từng nhà cung cấp tung ra thị trường Các nhà quản trị cũng cần dự đoán xu hướng vận động nhu cầu của thị trường để đưa ra các quyết định định giá bán sản phẩm đúng thời điểm nhằm tối đa hóa lợi nhuận

o Tính cạnh tranh của các sản phẩm cùng loại trên thị trường Đây là nhân tố rất quan trọng trong các quyết định, định giá bán sản phẩm của các nhà quản trị Đối với các sản phẩm độc quyền bán, nhà quản trị có thể định giá bán sản phẩm cao nhằm thu tối đa lợi nhuận Đối với các sản phẩm cạnh tranh nhà quản trị đưa ra giá bán phù hợp vì nếu giá bán cao quá sẽ không tiêu thụ được, hoặc giá bán thấp quá, doanh nghiệp sẽ mất đi một mức lợi nhuận Do vậy các nhà quản trị cần nghiên cứu yếu tố cạnh tranh trên thị trường thông qua những điểm sau: Uy tín và vị thế của doanh nghiệp hiện tại, chiến lược dài hạn của doanh nghiệp như thế nào, các chỉ tiêu tài chính đã minh bạch trên thị trường chứng khoán ra sao…

o Các chính sách kinh tế vĩ mô của Chính phủ Đây là nhân tố rất quan trọng ảnh hưởng tới các quyết định, định giá bán sản phẩm Các chính sách kinh tế vĩ mô được thể hiện từ những văn bản có giá trị pháp lý cao nhất như: Hệ thống văn bản luật pháp của Nhà nước quy định, những điều mà doanh nghiệp phải chấp hành trong việc định giá sản phẩm như không lũng đoạn thị trường Đối với các sản phẩm đặc biệt có tính chất thiết yếu hay quốc phòng Nhà nước can thiệp vào các quyết định định giá Nhà nước có thể đưa ra các khung giá quy định, trên cơ sở đó doanh nghiệp đưa ra các mức giá phù hợp Các quy định của các Bộ, Tỉnh về quy hoạch tổng thể hay chiến lược phát triển dài hạn đều ảnh hưởng đến các quyết định định giá bán sản phẩm cụ thể của doanh nghiệp

Sự ổn định về chế độ chính trị là nhân tố quyết định đến quá trình thu hút đầu

tư và định giá bán sản phẩm của các doanh nghiệp Do vậy các nhà quản trị cần nghiên cứu, phân tích các chính sánh kinh tế vĩ mô để đưa ra các quyết định, định giá bán sản phẩm cho phù hợp

o Các nhân tố tổng thể trong môi trường kinh doanh, đó là những yếu tố nhà quản trị cần thu thập, phân tích để đưa ra các quyết định định giá bán sản phẩm phù hợp Các yếu tố này bao gồm số lượng dân số, điều kiện tự nhiên của các vùng, miền, trình độ kỹ thuật, công nghệ của từng nơi Các yếu tố này thông thường có mối quan hệ với nhau trong quá trình phân tích để đưa ra quyết định Như các tỉnh đồng bằng thường tập trung một lượng dân cư dồi dào, có mức thu nhập đáng kể, cơ sở hạ tầng giao thông thuận tiện, do vậy có lợi thế so sánh hơn các tỉnh miền ngược và lợi thế so sánh kém hơn các Thành phố Như vậy các nhân tố môi trường kinh doanh cũng là những yếu tố cần được xem xét để các nhà quản trị đưa ra các quyết định, định giá bán sản phẩm trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh và phát triển

7.3 Nội dung định giá bán sản phẩm trong doanh nghiệp

Định giá bán sản phẩm trong dài hạn là chiến lược phát triển của doanh nghiệp trong tương lai nhằm đạt các mục tiêu tối ưu khi đã xây dựng ngay từ ban đầu Cơ sở khoa học để xây dựng các giá bán trong dài hạn chủ yếu dựa vào các chi phí tiêu hao cho sản phẩm đó hoặc mức lợi nhuận mà nhà quản trị mong muốn đạt được Các chi phí đầy đủ liên quan đến sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thường bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí hoạt động hỗ trợ cho bán hàng và quản lý Bất kỳ các thông tin lợi về chi phí đều là cơ sở khoa học để nhà quản trị đưa

ra quyết định, định giá bán sản phẩm của mình trên thị trường

Định giá bán sản phẩm dựa trên chi phí là phương pháp phổ biến nhất trong tất cả các doanh nghiệp và có nguồn gốc lịch sử lâu đời Theo quan điểm này các mức giá bán thường tỷ lệ với các khoản chi phí tiêu hao cho sản phẩm sản xuất Phương pháp này tính toán đơn giản và có thể xác định lợi nhuận dự kiến dễ dàng Song phương pháp này cũng có những hạn chế như không phù hợp với các sản phẩm có nhiều lợi thế hoặc cạnh tranh cao khi đó mất đi một mức lợi nhuận hoặc không tiêu thụ được Sau đây ta sẽ nghiên cứu những tình huống định giá bán sản phẩm trong dài hạn cụ thể

7.3.1.1 Định giá bán sản phẩm sản xuất hàng loạt

Quá trình định giá sản phẩm của các doanh nghiệp thường được tiến hành theo nhiều phương pháp khác nhau Mỗi phương pháp thường phù hợp với những sản phẩm cụ thể và chiến lược mà doanh nghiệp lựa chọn Có những sản phẩm sản xuất hàng loạt sau đó mới được xác định tiêu thụ, có những sản phẩm sản xuất theo đơn đặt hàng của khách hàng, có những sản phẩm tiêu thụ ngay nội bộ doanh nghiệp, có những sản phẩm mang tính độc quyền, có những sản phẩm

mang tính cạnh tranh…

Các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm hàng loạt

thường bao gồm các công ty sản xuất đồ điện tử,

hàng gia dụng, vật liệu xây dựng, hàng may mặc…

Như vậy trong cơ chế thị trường, sản phẩm của các

doanh nghiệp vô cùng phong phú và đa dạng, song

việc đưa ra quyết định, định giá bán sản phẩm trong

dài hạn cần dựa trên những nguyên tắc sau:

 Giá bán sản phẩm phải bù đắp được tất cả các khoản chi phí từ khâu sản xuất, tiêu thụ và hoàn một lượng vốn nhất định cho nhà đầu tư Đây chính là nguyên tắc cơ bản trong tất cả mọi quyết định định giá

 Phương pháp định giá các sản phẩm sản xuất hàng loạt thường thực hiện theo phương trình sau:

Giá bán sản phẩm = Chi phí nền sản phẩm + Chi phí tăng thêm

Chi phí nền và chi phí tăng thêm của sản phẩm phụ thuộc vào từng phương pháp định giá cụ thể sau:

 Định giá theo phương pháp chi phí trực tiếp: Theo phương pháp này chi phí nền bao

gồm toàn bộ biến phí sản phẩm: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, biến phí sản xuất chung, biến phí bán hàng, biến phí quản lý doanh nghiệp Chi phí tăng thêm đó là phần bù đắp định phí: định phí sản xuất, định phí bán hàng, định phí quản lý doanh nghiệp và phần dôi ra để thu hồi vốn đầu tư theo mong muốn của các nhà quản trị Chi phí tăng thêm được xác định theo một tỷ lệ phần trăm của chi phí nền

Chi phí tăng thêm = Chi phí nền  Tỷ lệ % tăng thêm so với chi phí nền

Mức hoàn vốn đầu tư mong muốn + Định phí

Tỷ lệ % tăng thêm

so với chi phí nền = Sản lượng sản phẩm  Biến phí đơn vị  100

(Vốn đầu tư  Tỷ lệ % hoàn vốn) + Định phí

Tỷ lệ % tăng thêm

so với chi phí nền = (Sản lượng sản phẩm x Biến phí đơn vị)  100

Ví dụ 1: Công ty FPT chuyên sản xuất chíp điện tử máy tính phục vụ cho quá trình

lắp ráp hàng loạt máy tính tại Việt Nam Tổng vốn đầu tư của công ty là 2,2 tỷ đồng cho việc sản xuất mỗi năm với sản lượng 20.000 sản phẩm chíp điện tử Tỷ

lệ hoàn vốn đầu tư mong muốn là 20% mỗi năm Tổng định phí sản xuất chung

360 triệu đồng, định phí bán hàng và định phí quản lý doanh nghiệp 40 triệu đồng

Kế toán quản trị xây dựng các chỉ tiêu về định mức chi phí như sau:

o Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp cho đơn vị sản phẩm: 20.000 đồng

o Chi phí nhân công trực tiếp cho đơn vị sản phẩm: 8.000 đồng

o Chi phí sản xuất chung cho đơn vị sản phẩm: 28.000 đồng (trong đó định phí sản xuất là 18.000 đồng)

o Biến phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp đơn vị sản phẩm: 4.000 đồng

o Định phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp đơn vị sản phẩm: 2.000 đồng

Yêu cầu: Hãy định giá bán sản phẩm theo phương pháp chi phí trực tiếp và

phương pháp toàn bộ?

Bài giải: Theo phương pháp xác định chi phí trực tiếp, chi phí nền cho 1 đơn vị

sản phẩm được tính như sau:

 Định giá theo phương pháp chi phí toàn bộ: Theo phương pháp này chi phí nền

bao gồm toàn bộ chi phí để sản xuất ra sản phẩm: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung

Chi phí tăng thêm đó là phần bù đắp chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và phần dôi ra để thu hồi vốn đầu tư theo mong muốn của các nhà quản trị Chi phí tăng thêm được xác định theo một tỷ lệ phần trăm của chi phí nền

Chi phí tăng thêm = Chi phí nền  Tỷ lệ % tăng thêm so với chi phí nền

Mức hoàn vốn đầu tư mong muốn +

Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp

Tỷ lệ % tăng thêm

so với chi phí nền = Sản lượng sản phẩm  Chi phí sản xuất đơn vị

Vốn đầu tư  Tỷ lệ % hoàn vốn +

Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp

Tỷ lệ % tăng thêm

so với chi phí nền = Sản lượng sản phẩm  Chi phí sản xuất đơn vị

Ví dụ 2: Vẫn theo đầu bài ví dụ 1, ta xác định giá bán đơn vị sản phẩm theo

phương pháp chi phí toàn bộ:

Bài giải: Theo phương pháp xác định chi phí toàn bộ, chi phí nền cho 1 đơn vị sản

phẩm được tính như sau:

Chi phí nền: 20.000 + 8.000 + 28.000 = 56.000

(2.200.000.000  20%) + (6.000  20.000)  100

Tỷ lệ % tăng thêm so với chi phí nền = (56.000  20.000)

Chi phí tăng thêm = 56.000  50% = 28.000 Vậy giá bán đơn vị sản phẩm là: 56.000 + 28.000 = 84.000 đồng

7.3.1.2 Định giá bán sản phẩm theo chi phí nguyên vật liệu và chi phí nhân công

Để sản xuất ra sản phẩm các doanh nghiệp thường tiêu tốn các khoản chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung Tùy theo các sản phẩm cụ thể mà tỷ trọng của các khoản chi phí trong chỉ tiêu giá thành sản xuất sản phẩm cao hay thấp Khi các nhà quản trị đưa ra quyết định định giá bán sản phẩm

ở một số doanh nghiệp thường căn cứ vào chi phí nguyên vật liệu và chi phí nhân công Việc xác định giá bán theo phương pháp này thường phù hợp với các doanh nghiệp dịch vụ sản xuất theo đơn đặt hàng như sửa chữa ô tô, tư vấn pháp lý, hướng dẫn du lịch… Theo phương pháp này giá bán sản phẩm gồm 2 bộ phận cơ bản: chi phí nguyên vật, chi phí nhân công

Cách xác định như sau:

 Đối với chi phí nguyên vật liệu Để xác định chi phí nguyên vật liệu trong giá bán sản phẩm ta căn cứ vào giá nguyên vật liệu ghi theo hóa đơn và tỷ lệ chi phí tăng thêm để bù đắp các khoản chi phí vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, bảo quản, hành chính và một phần lợi nhuận nào đó

Chi phí nguyên vật liệu = Giá nguyên vật liệu theo hóa đơn + Chi phí tăng thêm Chi phí tăng thêm = Giá nguyên vật liệu theo hóa đơn  Tỷ lệ % tăng thêm

 Đối với chi phí nhân công Để xác định chi phí nhân công trong giá bán sản phẩm

ta căn cứ vào giá nhân công theo định mức hoặc hợp đồng giao khoán công việc

và tỷ lệ chi phí tăng thêm để bù đắp các khoản chi phí tuyển dụng, đào tạo, hành chính và một phần lợi nhuận nào đó

Chi phí nhân công = Giá nhân công theo định mức + Chi phí tăng thêm Chi phí tăng thêm = Giá nhân công theo định mức  Tỷ lệ % tăng thêm

Sau đó ta xác định giá bán của sản phẩm:

Giá bán của sản phẩm = Chi phí nguyên vật liệu + Chi phí nhân công

Ví dụ 3: Công ty Tú Anh chuyên sản xuất và sửa chữa ô tô Trong tháng 8 có đơn đặt

hàng với khách hàng A, các tài liệu về chi phí sản xuất theo dự toán cho đơn đặt hàng như sau: (đơn vị tính: 1.000 đồng)

 Nguyên vật liệu: 12.000

 Tỷ lệ tăng thêm của nguyên vật liệu: 30%

 Tỷ lệ lợi nhuận của nguyên vật liệu: 15%

 Chi phí nhân công theo dự toán: 32.000

 Tỷ lệ tăng thêm chi phí khác và lợi nhuận mong muốn là: 30%

Yêu cầu: Hãy xác định giá bán của đơn đặt hàng?

Bài giải:

 Phần chi phí nguyên vật liệu: 12.000 + 12.000  30% + 12.000  15% = 17.400

 Phần chi phí nhân công: 32.000 + 32.000  30% = 41.600

Vậy giá bán của sản phẩm là: 17.400 + 41.600 = 59.000 (đồng)

7.3.1.3 Định giá bán sản phẩm mới

Sản phẩm mới là những sản phẩm hiện chưa có trên thị trường tiêu thụ hoặc những sản phẩm tương đương với những sản phẩm đã có trên thị trường nhưng khác nhau về mẫu mã, kiểu dáng hoặc một số các thông số chất lượng sản phẩm

Việc định giá đối với các sản phẩm mới càng khó khăn và thách thức đối với các nhà quản trị, vì khi đưa ra giá bán không phù hợp ảnh hưởng đến lợi nhuận và uy tín của doanh nghiệp

Khi nhà quản trị đưa ra quyết định, định giá bán đối với sản phẩm mới cần nghiên cứu sự nhạy cảm của khách hàng đối với giá cả, chất lượng sản phẩm, mẫu mã, tính năng, tác dụng… Thông thường các khách hàng thường hay nhạy cảm với giá cả mua ở lần đầu đối với các sản phẩm được coi là mới hoàn toàn vì họ chưa có cơ sở để so sánh, do vậy khâu yểm trợ bán hàng trong giai đoạn này được coi là rất quan trọng Ngoài chất lượng sản phẩm được đảm bảo, khâu bảo hành sau khi bán hàng được coi trọng, các khách hàng cảm giác như được tôn trọng đối với các sản phẩm mới tung ra thị trường và đây cũng chính là kênh quảng cáo quan trọng cho doanh nghiệp trong tương lai

Việc định giá bán sản phẩm mới ngoài việc căn cứ vào các thông tin chi phí sản xuất, chi phí ngoài sản xuất còn dựa trên tình hình tiếp thị, quảng cáo, giới thiệu sản phẩm, khả năng sản xuất, khả năng tiêu thụ trên thị trường, từ đó đưa ra mức giá bán