Bài giảng Tài chính quốc tế 1 - Bài 5: Thị trường vốn quốc tế (ThS. Phan Thị Thanh Hương)

Bài giảng Tài chính quốc tế 1 - Bài 5: Thị trường vốn quốc tế giúp người học nắm được các kiến thức khái quát về thị trường vốn quốc tế; thị trường trái phiếu quốc tế; thị trường cổ phiếu quốc tế.

BÀI 5 THỊ TRƯỜNG VỐN QUỐC TẾ

ThS Phan Thị Thanh Hương

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Năm 2013 Vincom phát hành thành công 200 triệu trái phiếu quốc tế với thời hạn 4,5 năm

và lãi suất 11,625%/năm

Tại sao Vincom không tìm kiếm nguồn tài chính trong nước mà phải ra thị trường nước ngoài cho dù lãi suất không cạnh tranh?

MỤC TIÊU

Sau khi học xong bài này, sinh viên cần nắm được các nội dung sau:

• Hiểu về thị trường vốn quốc tế: vai trò, đặc điểm, cấu trúc và hoạt động

• Các công cụ và nguyên tắc hoạt động trên thị trường trái phiếu quốc tế

• Nguyên tắc hoạt động của thị trường cổ phiếu quốc tế

Khái quát về thị trường vốn quốc tế

Thị trường trái phiếu quốc tế

Thị trường cổ phiếu quốc tế

1 KHÁI QUÁT VỀ THỊ TRƯỜNG VỐN QUỐC TẾ

• Khái niệm: Thị trường vốn quốc tế là nơi thực hiện

chuyển giao hay mua bán vốn với thời hạn trên một

năm giữa những chủ thể cư trú và không cư trú

• Đặc điểm

 Chủ thể: Chính phủ, công ty đa quốc gia, ngân

hàng thương mại lớn và tổ chức quốc tế

 Mục đích: đầu tư phát triển dài hạn

Các chủ nợ của Hy Lạp (tỷ EUR)

Quỹ hưu trí Hy Lạp/Chính phủ các nước khác 30

SỰ THAM GIA CỦA KHỐI TƯ NHÂN VÀO THỊ TRƯỜNG VỐN QUỐC TẾ –

BARCLAYS GROUP

Barclays Bank là một trong những trung gian

tài chính lớn nhất trên thị trường trái phiếu

quốc tế

• Cấu trúc và hoạt động – Theo cách thức giao dịch

GD tập trung

GD phi tập trung

Các trung tâmtài chính quốc tế

Thị trườngtrái phiếu

Thị trường

cổ phiếu

Các trung tâmtài chính quốc tế

1 THỊ TRƯỜNG VỐN QUỐC TẾ

• Thị trường vốn quốc tế – Khối lượng phát hành

Nguồn: Bloomberg 2014

• Thị trường vốn quốc tế – Giá trị phát hành theo ngành

Nguồn: Bloomberg 2014

1 THỊ TRƯỜNG VỐN QUỐC TẾ

• Thị trường vốn quốc tế – Tỷ trọng theo ngành

Nguồn: Bloomberg 2014

• Các phương án huy động vốn

Nguồn: Bloomberg 2014

2 THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU QUỐC TẾ

2.2 Các công cụ trên thị trường trái phiếu quốc tế

2.1 Khái niệm và vai trò của thị trường trái phiếu quốc tế

2.3 Sự tham gia vào thị trường trái phiếu của các nước

 Góp phần bổ sung nguồn lực tài chính trung và dài hạn,

góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng và ổn định kinh tế củacác nước

 Đáp ứng khả năng thanh toán của các chủ thể khác nhau

khi tham gia vào các hoat động tài chính quốc tế

 Góp phần hình thành và phát triển hệ thống thị trường tài

chính quốc tế

CÁC CHỦ THỂ PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU QUỐC TẾ

• Chính phủ các nước

 Chính phủ và các cơ quan chức năng được uỷ quyền

 Chính quyền các địa phương hay tiểu bang

• Các tổ chức quốc tế

 Ngân hàng thế giới (WB)

 Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF)

 Ngân hàng Châu Âu (EIB)

• Các doanh nghiệp lớn

 Deutsche bank,…

• Đầu tư trái phiếu quốc tế chủ yếu là khu vực tư nhân.

 Các cá nhân

 Các doanh nghiệp

 Các định chế tài chính

• Ngân hàng trung ương hay chính phủ các nước cũng

tham gia đầu tư vào trái phiếu chính phủ của các

nước khác

2.2 CÁC CÔNG CỤ TRÊN THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU QUỐC TẾ

• Căn cứ vào đặc điểm của trái phiếu

 Trái phiếu được đảm bảo

 Trái phiếu chuyển đổi

 Trái phiếu thả nổi,…

• Căn cứ vào thị trường (đồng tiền ghi trên trái phiếu)

 Trái phiếu nước ngoài (Global bond)

 Trái phiếu Châu Âu (Euro bond)

• Căn cứ vào thu nhập

 Các công cụ nợ thu nhập cố định

 Các công cụ nợ với thu nhập biến đổi (lãi suất thả nổi)

• Khái niệm

Thị trường trái phiếu nước ngoài là thị trường mua bán trái phiếu do người không cư

trú (chính phủ, các công ty nước ngoài) phát hành tại một nước ghi bằng đồng tiền

nước đó để thu hút vốn từ các nhà đầu tư nội địa

• Thị trường chào bán công khai

 Trái phiếu được đăng ký và giao dịch tại sở giao dịch chứng khoán – phải thỏa

mãn các điều kiện nhất định (chất lượng hay tín nhiệm, bảo lãnh,…)

 Là kênh rất quan trọng để cung cấp vốn trung – dài hạn cho các chủ thể không cư

trú có nhu cầu sử dụng vốn

• Thị trường chào bán không công khai

 Nhà phát hành trái phiếu không cần phải đăng ký với sở giao dịch và có thể được

bán trực tiếp cho nhà đầu tư

 Quy mô nhỏ và số lượng các nhà đầu tư tham gia cũng ít hơn

THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU CHÂU ÂU

• Khái niệm

 Là thị trường mua bán trái phiếu do người không cư trú (công ty, ngân hàng, chínhphủ và các tổ chức quốc tế) phát hành nằm ngoài nước phát hành đồng tiển đượcghi trên trái phiếu

 Được ghi bằng USD khi bán cho các nhà đầu tư ở châu Âu, châu Á,…, (ngoài Mỹ)

và được ghi bằng EUR khi bán cho các nhà đầu tư ở Mỹ,…, (ngoài EU)

• Đặc điểm

 Đây là thị trường trái phiếu quốc tế lớn nhất và phổ biến nhất trên thế giới và đượcphát hành ở nhiều trung tâm tài chính quốc tế và chủ yếu được ghi bằng USD

 Chủ thể phát hành phải có hệ số tín nhiệm cao

 Thời hạn dài, do vậy là kênh rất quan trọng cung cấp vốn dài hạn cho các chủ thểphát hành

• Các công cụ

 Trái phiếu gắn với cổ phiếu

 Trái phiếu lưỡng tệ

• Đối với chính phủ các nước phát triển, các tổ chức quốc tế, các ngân hàng và các công

ty đa quốc gia lớn:

 Chủ thể phát hành phải có hệ số tín nhiệm cao

 Có khả năng quản lý và sử dụng vốn hiệu quả

 Có khả năng trả nợ

 Chi phí phát hành và sử dụng vốn thấp, đồng thời phát huy được những lợi thể của

việc huy động vốn bằng phát hành trái phiếu

• Đối với chính phủ của các nước đang phát triển và các chủ thể phát hành chưa có uy

THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU QUỐC TẾ

Nguồn: Bloomberg 2014

KHỐI LƯỢNG PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CÔNG TY THEO KHU VỰC

Nguồn: Bloomberg 2014

Nguồn: Bloomberg 2014

MỨC ĐỘ ĐẦU TƯ TRÁI PHIẾU THEO ĐỒNG TIỀN

Nguồn: Bloomberg 2014

Huy động 60 triệu USD vào năm 2011

Phát hành thành công 300 triệu USD vào năm 2012

Huy động 235 triệu USD gồm 155 triệu trái phiếuchuyển đổi và 80 triệu USD vay

250 triệu USD lãi suất 8%/năm

HAGL

Vincom

Masan

Vietinbank

2.3 SỰ THAM GIA VÀO THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU QUỐC TẾ

Báo cáo về đợt phát hành trái phiếu quốc tế

3.2 Các nghiệp vụ đầu tư cổ phiếu quốc tế

3.1 Khái quát về thị trường cổ phiếu quốc tế

3.3 Các tác động của thị trường cổ phiếu quốc tế

3.1 KHÁI QUÁT VỀ THỊ TRƯỜNG CỔ PHIẾU QUỐC TẾ

• Khái niệm

 Những nơi mua bán cổ phiếu

được phát hành bởi các công tynước ngoài

 Phân biệt với “Room” cho nhà

đầu tư nước ngoài tại các sởgiao dịch trong nước

• Chứng khoán phát hành tại thị trường Châu Á

3.1 KHÁI QUÁT VỀ THỊ TRƯỜNG CỔ PHIẾU QUỐC TẾ (tiếp theo)

• Ưu thế khi tham gia thị trường cổ phiếu quốc tế

 Tăng khả năng gọi vốn đầu cho các công ty ở

các nước khác nhau, do vậy tận dụng lợi thế về

cổ đông, quy mô

 Hạn chế rủi ro

 Đa dạng hóa quyền sở hữu

 Nâng cao vị thế và uy tín

3.2 CÁC NGHIỆP VỤ ĐẦU TƯ CỔ PHIẾU QUỐC TẾ

• Các nghiệp vụ đầu tư trên thị trường OTC

• Các nghiệp vụ đầu tư tại sở giao dịch chứng khoán

• Một số lưu ý:

 Cổ phiếu của cùng một công ty nhưng được mua bán tại các sở giao dịch khác

nhau có thể khác nhau bởi các yếu tố xác định giá trị và tỷ giá

 Việc mua bán cổ phiếu tại các sở giao dịch tại các múi giờ khác nhau, do vậy giá

của thị trường này có thể là tham chiếu cho thị trường khác

• Tác động tích cực

 Đáp ứng nhu cầu cung cấp và sử dụng vốn dài hạn

 Đa dạng hóa các hình thức luân chuyển và sử dụng vốn

 Tăng quy mô và tính hấp dẫn của thị trường tài chính

• Tác động tiêu cực

 Diễn biến phức tạp của “giá cả” và khối lượng giao dịch của

thị trường: Khó khăn cho quản lý và điều tiết thị trường

 Nguy cơ rủi ro thanh khoản cho các trung gian tài chính,

khủng hoảng tài chính và khủng hoảng kinh tế

 “Rửa tiền” và tội phạm quốc tế

QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG VỐN

• Mục đích quản lý

Hạn chế tác động tiêu cực

• Biện pháp

 Quy định về điều kiện và các hình thức đầu tư gián tiếp

 Quy định về mức đầu tư: Tỷ lệ tham gia của vốn

nước ngoài

 Sử dụng các công cụ tài chính: Thuế, phí, và các

chính sách “đòn bẩy kinh tế”

 Tăng cường giám sát và đảm bảo tính minh bạch của

hoạt động đầu tư

 Kết hợp quản lý nhà nước và pháp luật

Năm 2013 Vincom phát hành thành công 200 triệu trái phiếu quốc tế với thời hạn 4,5 năm

và lãi suất 11,625%/năm Tại sao Vincom không tìm kiếm nguồn tài chính trong nước mà phải ra thị trường nước ngoài cho dù lãi suất không cạnh tranh?

Trả lời:

Cho dù với thị trường trong nước lãi suất rẻ hơn nhưng khả năng cung ứng vốn hạn hẹp

hơn nhiều so với thị trường nước ngoài

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM 1

Đặc điểm nào sau đây đúng với trái phiếu Châu Âu?

A Do các công ty Châu Âu phát hành

B Phát hành tại Châu Âu

Đặc điểm nào sau đây đúng với trái phiếu nước ngoài?

A Do người không cư trú phát hành

B Do người cư trú phát hành

C Bằng đồng tiền khác với đồng tiền tại nước phát hành

D Bằng đồng tiền khác với đồng Euro

Trả lời:

Đáp án: A Do người không cư trú phát hành

CÂU HỎI MỞ

Sau khi học xong bài này, anh chị hãy phân tích khả năng huy động vốn của các

công ty của Việt Nam trên các thị trường chứng khoán nước ngoài.

Trả lời:

Để huy động vốn được trên thị trường nước ngoài, các công ty thông thường cần đạt

được các yêu cầu sau:

Phân tích các ưu điểm của Eurobond để cạnh tranh với trái phiếu nước ngoài

Trả lời:

• Eurobond tránh được quy chế hà khắc của nước chủ nhà

• Giảm mức độ bộc bạch về công ty phát hành

• Sản phẩm đa dạng: lãi suất cố định, lãi suất thả nổi, trái phiếu chuyển đổi

• Mức lãi suất cạnh tranh

TÓM LƯỢC CUỐI BÀI

• Khái quát về thị trường vốn quốc tế: Nơi thực hiện chuyển giao hay mua bán vốn với

thời hạn trên một năm giữa những chủ thể cư trú và không cư trú Thị trường vốn quốc

tế được chia thành hai thị trường: cổ phiếu và trái phiếu quốc tế

• Thị trường trái phiếu quốc tế: Sinh viên đã được học về khái niệm và vai trò, các công

cụ và sự tham gia vào thị trường trái phiếu của các nước

• Thị trường cổ phiếu quốc tế: Sinh viên đã biết về khái niệm, các nghiệp vụ đầu tư và tác động của thị trường vốn quốc tế