Bài giảng Quản trị kinh doanh 2 - Bài 1: Quản trị cung ứng nguyên vật liệu (TS. Vũ Trọng Nghĩa)

Bài giảng Quản trị kinh doanh 2 - Bài 1: Quản trị cung ứng nguyên vật liệu trình bày khái lược quản trị cung ứng nguyên vật liệu; nội dung quản trị cung ứng nguyên vật liệu; lựa chọn người cung ứng; xây dựng và quản trị hệ thống kho tàng; tổ chức hoạt động vận chuyển.

QUẢN TRỊ KINH DOANH 2

Bộ môn: Quản trị kinh doanh tổng hợp

GIỚI THIỆU HỌC PHẦN

I Nội dung nghiên cứu

• Bài 1: Quản trị cung ứng nguyên vật liệu

• Bài 2: Quản trị quá trình sản xuất

• Bài 3: Quản trị tiêu thụ

• Bài 4: Quản trị nguồn nhân lực

• Bài 5: Quản trị công nghệ

• Bài 6: Quản trị tài chính

• Bài 7: Quản trị sự thay đổi

II Tài liệu tham khảo

• GS.TS Nguyễn Thành Độ, PGS.TS Nguyễn Ngọc Huyền, Giáo trình quản trị kinh

doanh, NXB ĐH KTQD, 2012

• Hướng dẫn bài tập Quản trị kinh doanh, PGS.TS Nguyễn Ngọc Huyền, NXB ĐH

BÀI 1 QUẢN TRỊ CUNG ỨNG NGUYÊN VẬT LIỆU

TS Vũ Trọng Nghĩa

TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG

Nhà thầu đã trúng thầu gói thầu cung cấp thiết bị, nhưng có một số thiết bị khi dự thầu

nhà thầu chào của một nhà sản xuất từ Mỹ Trong quá trình thực hiện hợp đồng, do thiết

bị trên cung cấp tại thị trường châu Á (Việt Nam) thì không được cung cấp trực tiếp từ

Mỹ mà thay thế cùng hãng nhưng được sản xuất ở Đài Loan Nhà thầu đề nghị Chủ đầu

tư chấp nhận

Vậy trong tình huống này nếu bạn là Chủ đầu tư thì giải quyết thế nào?

Chấp nhận hàng hóa xuất xứ từ Đài Loan hay có biện pháp gì khác?

MỤC TIÊU

Sau khi học xong bài này, sinh viên cần nắm được các nội dung sau:

• Khái lược quản trị cung ứng nguyên vật liệu

• Các chỉ tiêu trong cung ứng và dự trữ nguyên vật liệu

• Lựa chọn người cung ứng

• Xây dựng và quản trị hệ thống kho tàng

• Tổ chức hoạt động vận chuyển

NỘI DUNG

Khái lược quản trị cung ứng nguyên vật liệu

Nội dung quản trị cung ứng nguyên vật liệu

Lựa chọn người cung ứng

Xây dựng và quản trị hệ thống kho tàng

Tổ chức hoạt động vận chuyển

1.2 Quản trị cung ứng nguyên vật liệu

1 KHÁI LƯỢC QUẢN TRỊ CUNG ỨNG NGUYÊN VẬT LIỆU

1.1 Vị trí của cung ứng nguyên vật liệu

1.3 Các chỉ tiêu cung ứng và dự trữ

1.1 VỊ TRÍ CUNG ỨNG NGUYÊN VẬT LIỆU

• Hoạt động cung ứng nguyên vật liệu (NVL) là hoạt động đảm bảo đầy đủ NVL cho

quá trình sản xuất

• Nội dung của cung ứng NVL: mua sắm, vận chuyển và bảo quản

• Trong điều kiện kinh doanh phát triển, hoạt động cung ứng NVL phát triển thành

phạm trù hậu cần kinh doanh

 Hậu cần kinh doanh được hiểu là tổng thể các hoạt động đảm bảo các yếu tố đầu

vào cần thiết cho quá trình sản xuất kinh doanh kịp thời và có hiệu quả

 Hậu cần kinh doanh là một trong sáu chức năng của doanh nghiệp

1.2 QUẢN TRỊ CUNG ỨNG NGUYÊN VẬT LIỆU

Khái niệm: Quản trị cung ứng NVL là tổng hợp các hoạt động quản trị xác định cầu và

các chỉ tiêu dự trữ về nguyên vật liệu; tổ chức các hoạt động mua sắm, vận chuyển và

dự trữ hợp lý nhằm đảm bảo cung ứng đúng, đủ các loại nguyên vật liệu, hàng hóa với

tiêu chuẩn, chất lượng và thời gian phù hợp mang lại hiệu quả kinh doanh cao nhất cho

doanh nghiệp

1.3 CÁC CHỈ TIÊU CUNG ỨNG VÀ DỰ TRỮ

1.3.2 Xác định lượng đặt hàng và dự trữ tối ưu

1.3.1 Xây dựng kế hoạch cung ứng nguyên vật liệu

1.3.3 Xác định lượng dự trữ tối thiểu cần thiết

1.3.1 XÂY DỰNG KẾ HOẠCH CUNG ỨNG NGUYÊN VẬT LIỆU

 Cầu cho sản xuất: QiD = QiiDM× QjSP

 QiD cầu NVL thứ i để sản xuất theo kế hoạch

 QiiDM định mức tiêu dùng NVL để sản xuất sản phẩm thứ j

 QjSPsản lượng kế hoạch sản phẩm j sẽ sản xuất

 Xác định chất lượng và dự kiến người cung ứng

 Phương pháp MRP

• Chưa xét tới việc doanh nghiệp cung ứng đồng thời nhiều loại nguyên vật liệu.

• Chưa xét đến việc giảm giá khi mua với khối lượng lớn cũng như những rủi ro, mất mátkhi mua với khối lượng lớn

• Doanh nghiệp chưa xét đến của hạn về khả năng tài chính cũng như năng lực kho tàng

• Việc xuất và nhập nguyên vật liệu diễn ra đều đặn theo thời gian

• Mô hình chưa xét tới lượng dự trữ tối thiểu cần có trong kho

D DH DH

1.3.3 XÁC ĐỊNH LƯỢNG DỰ TRỮ TỐI THIỂU CẦN THIẾT

• Lượng dự trữ thường xuyên

Là lượng dự trữ nhằm đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh

nghiệp diễn ra liên tục, đều đặn trong điều kiện cung ứng bình thường

TD/ngày : định mức M sử dụng cho một ngày đêm

 tcư: số ngày cung ứng trong điều kiện bình thường

1.3.3 XÁC ĐỊNH LƯỢNG DỰ TRỮ TỐI THIỂU CẦN THIẾT (tiếp theo)

• Lượng dự trữ bảo hiểm

Là lượng dự trữ nhằm đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh

nghiệp diễn ra liên tục, đều đặn trong điều kiện cung ứng không bình thường

TD/ngày : định mức sử dụng cho một ngày đêm

 tsl: số ngày cung ứng sai lệch bình quân 1 lần cung ứng

tsl = TCƯ/ Lcư

 TCƯ: tổng số ngày cung ứng sai lệch trong thời kì quá khứ

 Lcư: tổng số lần cung ứng trong thời kì xem xét

• Lượng dự trữ tối thiểu cần thiết

• Xác định lượng thông báo hay khoảng cách đặt hàng

 Q1, Q2, Q3 là lượng hàng thực thế còn lại trong kho

2 NỘI DUNG QUẢN TRỊ CUNG ỨNG NGUYÊN VẬT LIỆU

• Lựa chọn nhà cung cấp

• Xây dựng và quản trị hệ thống kho tàng

• Tổ chức hoạt động vận chuyển

3 LỰA CHỌN NGƯỜI CUNG CẤP

• Tầm quan trọng của việc lựa chọn nhà cung cấp

 Chi phí NVL chiếm tỉ trọng lớn trong giá thành sản phẩm;

 Thị trường có nhiều loại nguyên vật liệu với nhiều loại phẩm cấp khác nhau

• Quan điểm trong lựa chọn nhà cung cấp

 Quan điểm truyền thống

 Quan điểm hiện đại

3 LỰA CHỌN NGƯỜI CUNG CẤP (tiếp theo)

• Các nhân tố ảnh hưởng đến lựa chọn nhà cung cấp

 Đặc tính kỹ thuật của NVL, hàng hóa

 Mức giới hạn của giá cả và điều kiện giảm giá

 Thời gian và điều kiện giao hàng, các điều kiện về kiểm tra hàng, độ dài quãng

đường vận chuyển, phương thức và phương tiện vận chuyển có thể lựa chọn

 Các điều kiện về dịch vụ kỹ thuật đi kèm

 Những điều kiện về thanh toán

 Các điều kiện về khối lượng NVL đặt mua, về kho tàng trung gian

4 XÂY DỰNG VÀ QUẢN TRỊ HỆ THỐNG KHO TÀNG

• Xây dựng hệ thống kho tàng

 Vai trò hệ thống kho tàng

 Phân loại hệ thống kho tàng

 Các nhân tố ảnh hưởng đến xây dựng hệ thống kho tàng

 Yêu cầu đối với hệ thống kho tàng

• Quản trị hệ thống kho tàng

 Phân loại nguyên vật liệu

 Tiếp nhận nguyên vật liệu

 Bảo quản và cấp phát nguyên vật liệu

5 TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VẬN CHUYỂN

• Khái lược

 Tổ chức hoạt động vận chuyển trong doanh nghiệp là tổng hợp các hoạt động

nhằm vận chuyển toàn bộ NVL, hàng hóa của doanh nghiệp từ nơi cần chuyển điđến nơi cần chuyển đến đảm bảo về mặt thời gian, chất lượng và hiệu quả

 Đối tượng vận chuyển

 Phân loại: vận chuyển bên trong và vận chuyển bên ngoài

5 TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VẬN CHUYỂN

• Lựa chọn phương thức vận chuyển Là việc doanh nghiệp cần quyết định với việc

vận chuyển của mình thì thuê ngoài hay tự vận chuyển hay kết hợp cả hai

• Lựa chọn phương tiện vận chuyển

 Bao gồm: đường bộ, đường sắt, đường thuỷ, đường không

 Các nhân tố cân nhắc khi lựa chọn

• Quản trị hoạt động vận chuyển

 Xây dựng kế hoạch vận chuyển

 Các giải pháp thực hiện nhiệm vụ vận chuyển

 Tổ chức hoạt động vận chuyển theo kế hoạch

GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

• Thứ nhất, nếu như chọn phương án hủy hợp đồng vì nhà thầu đã không cung cấp

đúng như hợp đồng đã ký sẽ dẫn đến hệ lụy là phải xử lý tranh chấp, thiệt hại, nhất

là nếu có tổ chức đấu thầu lại thì cũng không thể có hàng hóa này được cung cấp từ

Mỹ vì sự phân chia thị trường phân phối của nhà sản xuất (ví dụ theo quy định của

nhà sản xuất thì thị trường Châu Á là hàng sản xuất ở Singapore chẳng hạn)

• Thứ hai, trường hợp chấp nhận thay đổi (gần như là lý do khách quan) thì:

 Chủ đầu tư phải yêu cầu nhà thầu phải giảm giá hợp đồng (vì lỗi của nhà thầu),

mức giảm thế nào cần được 2 bên thống nhất, hàng hóa tiêu chuẩn Mỹ kháchàng hóa đó nhưng tiêu chuẩn Châu Á

 Áp dụng bổ sung 1 số biện pháp chế tài như: tăng thời gian bảo hành, chế độ

hậu mãi, chịu mọi sự rủi ro nếu có do thay đổi nơi sản xuất dẫn đến thay đổi tiêuchuẩn hàng hóa Trước khi đi đến quyết định nào thì chủ đầu tư cần tìm hiểuxem đây có phải là lý do khách quan không hay mánh lới của nhà thầu…

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM 1

Hoạt động cung ứng nguyên vật liệu (NVL) là?

A Hoạt động đảm bảo đầy đủ NVL cho quá trình sản xuất

B Hoạt động mua sắm NVL để bán

C Hoạt động vận chuyển NVL cho khách hàng

D Hoạt động bảo quản NVL cho bên cung cấp

Trả lời:

• Đáp án: A Hoạt động đảm bảo đầy đủ NVL cho quá trình sản xuất

• Giải thích: Cung ứng NVL là hoạt động đảm bảo NVL cho quá trình sản xuất: Đủ về

số lượng, đúng về chất lượng và thời gian hợp lý

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM 2

Nội dung của cung ứng NVL bao gồm:

A Mua sắm, vận chuyển và bảo quản

B Chỉ có mua sắm

C Chỉ có vận chuyển

D Chỉ có bảo quản

Trả lời:

• Đáp án: A Mua sắm, vận chuyển và bảo quản

• Giải thích: Nội dung của cung ứng NVL bao gồm: Mua sắm, vận chuyển và bảo quản

CÂU HỎI TỰ LUẬN

Hãy nêu nội dung của quản trị cung ứng nguyên vật liệu? Việc lựa chọn nhà cung

cấp có vai trò thế nào đối với doanh nghiệp?

Việc lựa chọn nhà cung cấp có vai trò thế nào đối với doanh nghiệp?

Tầm quan trọng của việc lựa chọn nhà cung cấp

• Chi phí NVL chiếm tỉ trọng lớn trong giá thành sản phẩm;

CÂU HỎI ĐÚNG/SAI

Nhận định sau đúng hay sai? Giải thích:

“Trong cơ chế kinh tế thị trường, lượng nguyên vật liệu lưu kho nhất thiết phải được tính toán

phù hợp với kế hoạch sản xuất sản phẩm và định mức tiêu hao nguyên vật liệu mỗi loại.”

Trả lời:

Đúng.

Vì: Nếu không tính toán phù hợp với kế hoạch sản xuất và định mức tiêu hao sẽ gây lãng phí hoặc thiếu hụt nguyên vật liệu cho sản xuất!

TÓM LƯỢC CUỐI BÀI

Kết thúc bài 1, sinh viên cần nắm được:

• Khái lược quản trị cung ứng nguyên vật liệu

• Các chỉ tiêu trong cung ứng và dự trữ nguyên vật liệu

• Lựa chọn người cung ứng

• Xây dựng và quản trị hệ thống kho tàng

• Tổ chức hoạt động vận chuyển