Quản trị chuỗi cung ứng đầu vào tại công ty cổ phần xi măng sông gianh

Tính cấp thiết của đề tài Quản trị chuỗi cung ứng đầu vào là lĩnh vực còn mới ở Việt Nam, nên hoạt động này còn gặp rất nhiều khó khăn và yếu kém đối với các doanh nghiệp.. Đó cũng chín

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

DƯƠNG THỊ THẢO NHI

QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG ĐẦU VÀO

TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN

XI MĂNG SÔNG GIANH

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Mã số: 834 01 01

Đà Nẵng – Năm 2020

Công trình được hoàn thành tại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn khoa học: GS TS Lê Thế Giới

Phản biện 1: TS Lê Thị Minh Hằng

Phản biện 2: TS Nguyễn Văn Ngọc

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ Quản trị kinh doanh họp tại Trường Đại học

Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 25 tháng 10 năm 2020

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

 Trung tâm Thông tin-Học liệu, Đại học Đà Nẵng

 Thư viện trường Đại học Kinh tế, ĐHĐN

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Quản trị chuỗi cung ứng đầu vào là lĩnh vực còn mới ở Việt Nam, nên hoạt động này còn gặp rất nhiều khó khăn và yếu kém đối với các doanh nghiệp Tuy nhiên, hoạt động này lại đóng góp rất lớn vào hiệu quả của doanh nghiệp như giúp doanh nghiệp quản lý tốt chi phí, nâng cao khả năng phản ứng với những thay đổi của thị trường Chính vì vậy mà ngày càng có nhiều công ty, nhiều người quan tâm đến lĩnh vực này và để đáp ứng được yêu cầu cấp thiết ấy thì có nhiều đề tài về lĩnh vực này được nghiên cứu và áp dụng vào thực tiễn

Liên hệ tại Công ty Cổ phần Xi măng Sông Gianh, cùng với sự thành công, cũng có lúc công ty đã gặp nhiều khó khăn khi giá mua vào vật tư, nguyên nhiên vật liệu còn cao, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp với các đối thủ trên thị trường Việc lựa chọn các nhà cung cấp tối ưu để kiểm soát tốt chi phí đầu vào thực

sự là nỗi trăn trở của ban lãnh đạo công ty cũng như chính tác giả

Đó cũng chính là lý do tác giả nghiên cứu đề tài: “Quản trị chuỗi cung ứng đầu vào tại Công ty Cổ phần Xi măng Sông Gianh” nhằm tìm ra những bất cập trong chuỗi cung ứng đầu vào tại công ty, từ đó

đề xuất các giải pháp khắc phục

2 Mục tiêu nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu và hệ thống hóa cơ sở lý luận có liên quan đến hoạt động quản trị chuỗi cung ứng đầu vào tại doanh nghiệp sản xuất; phân tích thực trạng hoạt động quản trị chuỗi cung ứng đầu vào tại Công ty CP Xi măng Sông Gianh, qua đó chỉ ra

những tồn tại, hạn chế và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng đầu vào tại công ty này

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản trị chuỗi cung ứng đầu vào tại Công ty Cổ phần Xi măng Sông Gianh

Phạm vi nghiên cứu: Thực trạng và giải pháp hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng đầu vào tại Công ty CP Xi măng Sông Gianh trong

giai đoạn 2017 - 2019

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp mô tả: Mô tả hoạt động hiện tại của công ty Phương pháp thống kê, phân tích, so sánh, tổng hợp: Phân tích tình hình thực tế cung ứng nguyên nhiên vật liệu, vật tư thiết bị của công ty Từ đó rút ra điểm mạnh và điểm yếu của vấn đề cung ứng đầu vào và đề xuất giải pháp

5 Bố cục đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về quản trị chuỗi cung ứng

Chương 2: Thực trạng quản trị chuỗi cung ứng đầu vào tại CP

Xi măng Sông Gianh

Chương 3: Các giải pháp hoàn thiện quản trị chuỗi cung ứng đầu vào tại Công ty CP Xi măng Sông Gianh

6 Tổng quan tình hình nghiên cứu về chuỗi cung ứng

Nghiên cứu về chuỗi cung ứng đã có rất nhiều tác giả trong và ngoài nước thực hiện, một số công trình của các tác giả có thể kể như:

Tác giả Ngô Thị Thùy Liên (2000) đã có nghiên cứu về “Giải pháp nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng sản phẩm nông nghiệp ở Việt Nam”

Handfield và Bechtel (2002) với nghiên cứu “Vai trò của sự tín nhiệm và mức độ quan hệ trong việc cải tiến trách nhiệm chuỗi cung ứng”

Togar và Sridharan (2002) có công trình nghiên cứu về “Chỉ số hợp tác: một thước đo về sự hợp tác chuỗi cung ứng”

Tác giả Huỳnh Thị Thu Sương (2012) tiến hành nghiên cứu về

“Các nhân tố ảnh hưởng đến sự hợp tác trong chuỗi cung ứng đồ gỗ, trường hợp nghiên cứu: vùng Đông Nam Bộ”

Tác giả Lê Đoàn (2013) trong nghiên cứu “Giải pháp hoàn thiện hoạt động chuỗi cung ứng tại công ty TNHH Mitsuba M-tech Việt Nam”

Như vậy, có rất nhiều công trình nghiên cứu trong và ngoài nước tiếp cập theo hướng khác nhau về chuỗi cung ứng Tuy nhiên,

do đặc thù của ngành sản xuất xi măng, việc lựa chọn nhà cung ứng nguyên vật liệu đầu vào cũng như tính mùa vụ của việc tiêu thụ sản phẩm sẽ dẫn đến việc quản trị chuỗi cung ứng đầu vào tại các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh xi măng có nhiều điểm không giống với các doanh nghiệp sản xuất khác nên tác giả không sử dụng những nghiên cứu trên làm tài liệu tham khảo cho luận văn này Tác giả chỉ

sử dụng phần lý thuyết chính liên quan đến các tài liệu tham khảo như sau:

Michael Hugos (2012) với cuốn sách “Tinh hoa quản trị chuỗi cung ứng” Thông qua cuốn sách này, tác giả mong muốn đưa ra một

cấu trúc rõ ràng những khái niệm cần thiết trong quản lý chuỗi cung ứng Dựa trên kiến thức nền tảng này, tác giả xây dựng hệ thống lý thuyết về cách thức thúc đẩy và sử dụng chuỗi cung ứng để đạt được

sự thành công trong bối cảnh kinh tế toàn cầu phát triển với tốc độ chóng mặt như hiện nay

Tác giả Nguyễn Thành Hiếu và các cộng sự (2015) đã biên soạn cuốn sách “Quản trị chuỗi cung ứng” Trước thời điểm này, đã có một số nghiên cứu và tài liệu về quản trị chuỗi cung ứng ở Việt Nam Tuy nhiên, khái niệm này vẫn còn khá mới mẻ và trừu tượng đối với các doanh nghiệp cũng như học giả ở Việt Nam Chính vì vậy, nhóm tác giả Khoa Quản trị kinh doanh, Trường Đại học kinh tế quốc dân

đã có mong muốn mang đến những kiến thức cơ bản cùng kiến thức chuyên sâu và cập nhật hơn về quản trị chuỗi cung ứng cho độc giả Các tác giả Nguyễn Phúc Nguyên, Lê Thị Minh Hằng (2016) trong cuốn sách “Quản trị chuỗi cung ứng” đã cung cấp một sự tổng hợp khá toàn diện hệ thống các lý thuyết về quản trị, quản trị chuỗi cung ứng và đặc biệt các cấu thành tác nghiệp khi quản trị chuỗi cung ứng trong môi trường mang tính toàn cầu và năng động Tác giả Lê Tiến Đạt (2017) đã có nghiên cứu về “Quản trị chuỗi cung ứng tại công ty DKSH Việt Nam: Thực trạng và giải pháp” Tác giả vận dụng lý thuyết vào việc nghiên cứu thực tế tại doanh nghiệp DKSH

CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ

CHUỖI CUNG ỨNG 1.1 Khái niệm về chuỗi cung ứng

Theo bài báo khoa học với tiêu đề: “Vận dụng lý thuyết về chuỗi cung ứng để phát triển ngành du lịch miền Trung” của tác giả Nguyễn Phúc Nguyên, 2012 Tại đây, tác giả có viết, ở khía cạnh vĩ

mô, chuỗi cung ứng là một mạng lưới các doanh nghiệp thực hiện các chức năng khác nhau, từ việc cung ứng nguyên liệu đến sản xuất

và phân phối sản phẩm cuối cùng đến cho khách hàng Ở góc độ vi

mô, chuỗi cung ứng là mạng lưới các điểm thực hiện các chức năng như mua nguyên vật liệu, chế tạo các bộ phận, lắp ráp linh kiện/sản phẩm cuối cùng và phân phối sản phẩm đến trung tâm phân phối/khách hàng

1.2 Khái niệm về quản trị chuỗi cung ứng

Quản trị chuỗi cung ứng là tập hợp những phương thức để tích hợp và sử dụng hiệu quả nhà cung cấp, nhà sản xuất, nhà phân phối, nhà bán sỉ/bán lẻ nhằm phân phối hàng hóa đến đúng địa điểm, đúng lúc với đúng yêu cầu về chất lượng, số lượng, với mục tiêu giảm thiểu chi phí trên toàn chuỗi trong khi tối đa sự thỏa mãn nhu cầu khách hàng (PGS.TS Nguyễn Phúc Nguyên, TS Lê Thị Minh Hằng, Quản trị chuỗi cung ứng, 2016)

1.3.Vai trò của quản trị chuỗi cung ứng đối với doanh nghiệp

Thứ nhất, quản trị chuỗi cung ứng góp phần đắc lực cho hoạt động marketing của doanh nghiệp, đặc biệt là chiến lược marketing hỗn hợp 4P: Product: sản phẩm; Price: giá cả; Place: phân phối; Promotion: khuyến mại

Vai trò thứ hai của quản trị chuỗi cung ứng thể hiện ở việc quản trị các hoạt động đầu vào và đầu ra của doanh nghiệp Nhờ có thể

chuyển biến nguồn nguyên vật liệu đầu vào, tối ưu hóa quá trình luân chuyển nguyên vật liệu, hàng hóa, tạo thêm giá trị gia tăng của sản phẩm

Thứ ba, việc quản trị chuỗi cung ứng thành công sẽ tạo bước đệm nâng cao hiệu quả sản xuất, phân phối sản phẩm, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia vào hệ thống thương mại điện tử thành công hơn

Cuối cùng nhưng cũng không kém phần quan trọng đó là quản trị chuỗi cung ứng hiệu quả giúp doanh nghiệp quản lý được lượng hàng tồn kho, giúp doanh nghiệp vừa đáp ứng kịp thời nhu cầu của khách hàng khi khách hàng cần, đồng thời đảm bảo quản lý chi phí hợp lý (Lê Tiến Đạt, Quản trị chuỗi cung ứng tại Công ty DKSH Việt Nam: Thực trạng và giải pháp, 2017)

1.4 Các mắt xích trong chuỗi cung ứng

Chuỗi cung ứng bao gồm nhiều đối tượng tham gia, mỗi đối tượng lại có những vai trò, ý nghĩa riêng đảm bảo cho cả chuỗi có thể hoạt động nhịp nhàng Các đối tượng đó bao gồm: Nhà cung cấp nguyên vật liệu thô, nhà sản xuất, nhà phân phối, nhà bán lẻ, nhà cung cấp dịch vụ kho vận trong chuỗi cung ứng, Khách hàng tiêu dùng (Lê Tiến Đạt, Quản trị chuỗi cung ứng tại Công ty DKSH Việt Nam: Thực trạng và giải pháp, 2017)

1.5 Quản trị hoạt động thu mua trong chuỗi cung ứng

Trong cuốn Tinh hoa Quản trị Chuỗi cung ứng, Nhà xuất bản Tổng hợp TP HCM, 2012 của Michael Hugos có viết: Nhiệm vụ truyền thống của một nhà quản lý mua hàng là tìm kiếm những nhà cung cấp tiềm năng so sánh giá cả rồi sau đó mua sản phẩm từ nhà

cung cấp có chi phí thấp nhất mà họ tìm được Công việc này tuy vẫn quan trọng, nhưng bên cạnh đó, những hoạt động khác cũng ngày một có ảnh hưởng hơn Do vậy, công tác mua hàng ngày nay được nâng lên một tầm vóc mới, với tên gọi “thu mua”

Chức năng thu mua có thể phân thành các công đoạn chính là: Mua hàng, lựa chọn nhà cung cấp, Đàm phán hợp đồng và giám sát việc thực hiện hợp đồng

1.6 Quản trị tồn kho trong chuỗi cung ứng

Tài liệu Quản trị chuỗi cung ứng của các tác giả Nguyễn Phúc Nguyên, Lê Thị Minh Hằng Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2016 có đề cập rằng một chuỗi cung ứng điển hình gồm các nhà cung ứng và nhà sản xuất, những người có nhiệm vụ dịch chuyển nguyên vật liệu vào thành phẩm, và các trung tâm phân phối và nhà kho mà qua đó sản phẩm hoàn thành sẽ được phân phối đến cho khách hàng Điều này ngụ ý rằng tồn kho xuất hiện trong chuỗi cung ứng dưới một vài hình thức:

- Tồn kho nguyên vật liệu, phụ tùng

- Tồn kho thành phẩm

- Tồn kho bán thành phẩm

Và một trong những điểm cần phải nghiên cứu thêm khi bàn về vấn đề quản trị tồn kho đó là việc chú trọng đến những yêu cầu về kho bãi để bảo quản, lưu trữ tốt lượng hàng hóa cũng như nguyên vật liệu của công ty Tài liệu Quản trị chuỗi cung ứng, chủ biên: tác giả Nguyễn Thành Hiếu, 2015 đã có những thông tin liên quan như sau:

Những yêu cầu về kho bãi

Nhà kho được thiết lập trong một hệ thống vận tải và lưu kho để làm giảm tổng chi phí hoặc cải thiện dịch vụ khách hàng Trong một

số trường hợp, lợi ích của việc giảm chi phí và tăng chất lượng dịch

vụ có thể đạt được cùng một lúc

Nhà kho tạo ra giá trị thông qua việc hỗ trợ hoạt động cho toàn

bộ quy trình sản xuất Việc sản xuất đòi hỏi phải có nhà kho để lưu trữ, sắp xếp và phân loại các nguyên vật liệu và bộ phận Nhà kho cũng được sử dụng cho các nguyên vật liệu, bộ phận vận chuyển nội

bộ được gọi là nhà kho sản xuất Nhà kho để lưu trữ, sắp xếp và kết hợp với hàng tồn kho để hợp nhất cho lô hàng chuyển đến những điểm đến của khách hàng tiếp theo trong chuỗi cung ứng Nhà kho được sử dụng để hỗ trợ khách hàng thường được gọi là những nhà kho dịch vụ Yêu cầu kỹ thuật của những nhà kho dịch vụ liên quan trực tiếp tới chiến lược sản xuất và chiến lược marketing

Các yếu tố của kho hàng mua sắm

Các yếu tố điều tiết việc mua sắm tập trung vào việc sử dụng nhà kho để hỗ trợ mua nguyên vật liệu và phụ kiện sao cho chi phí ở mức thấp nhất Những nhà quản lý hoạt động mua hàng phức tạp từ lâu đã nhận ra rằng sự kết hợp của giá mua, chiết khấu số lượng, điều khoản thanh toán và những hỗ trợ về vận tải kho bãi là cần thiết để đạt được mức chi phí giao hàng thấp nhất Trong một nỗ lực để phát triển và hỗ trợ các mối quan hệ kinh doanh có tính chất lâu dài và mang tính đặc thù, phần lớn các công ty đã giảm thiểu số lượng nhà cung cấp Tính hợp lý ở đây là sự phát triển của một số lượng giới hạn những mối quan hệ với những nhà cung cấp có thể được tích hợp vào hoạt động chuỗi cung ứng của một công ty Mục đích của việc

mua hàng dựa trên mối quan hệ là để giảm thiểu sự lãng phí, hoạt động trùng lặp và dư thừa do không có kế hoạch mua sắm

Kết quả của những xu hướng này là vai trò của những nhà kho sản xuất tiếp tục thay đổi Nhà kho truyền thống được sử dụng để dự trữ nguyên vật liệu và các phụ kiện Ngày nay, các cơ sở đó chú trọng nhiều hơn vào việc phân loại và sắp xếp nguyên vật liệu khi chúng được đưa vào dây chuyền sản xuất Mục tiêu là để sắp xếp các dòng nguyên vật liệu và phụ kiện bằng cách loại bỏ việc xử lý trùng lặp và lưu trữ hàng tồn kho tại nhiều địa điểm trên mạng lưới cung cấp nguyên vật liệu

Công ty CP Xi măng Sông Gianh thuộc tập đoàn SCG Thái Lan,

là đơn vị sản xuất chính của thương hiệu xi măng Sông Gianh Nhà máy sử dụng nguyên liệu đá vôi được đánh giá có chất lượng hàng đầu Việt Nam Nằm gần cảng biển và đường quốc lộ nên thuận lợi trong việc cung ứng xi măng cho toàn miền Trung

2.2 Thực trạng về quản trị chuỗi cung ứng đầu vào tại Công

ty Cổ phần Xi măng Sông Gianh

2.2.1 Các mắt xích trong chuỗi cung ứng đầu vào của Công

ty Cổ phần Xi măng Sông Gianh

Sơ đồ chuỗi cung ứng đầu vào của công ty như hình bên dưới Theo đó, nguyên vật liệu có thể được mua trực tiếp từ nhà cung cấp khởi đầu (là nhà sản xuất/hãng sản xuất gốc của hàng hóa đó) hoặc

có thể được mua qua nhà cung cấp trung gian Hàng hóa có thể được thỏa thuận mua theo giá DDP (Delivered Duty Paid: Giao đã trả thuế hoặc Giao hàng đã thông quan nhập khẩu) đến kho nhà máy hoặc chỉ đến cảng đối với nhiên liệu than và một số mặt hàng vật tư nhập khẩu, do vậy công ty cũng cần thuê đơn vị vận chuyển hoặc thực hiện các thủ tục liên quan đến thông quan hàng hóa tại cảng

Hình 2.1 Sơ đồ chuỗi cung ứng đầu vào của Công ty CP

Xi măng Sông Gianh

2.2.2 Quản trị hoạt động thu mua trong chuỗi cung ứng đầu vào của Công ty Cổ phần Xi măng Sông Gianh

NHÀ CUNG

CẤP KHỞI ĐẦU

NHÀ CUNG CẤP TRUNG GIAN

NHÀ MÁY XMSG

NHÀ CUNG CẤP DỊCH VỤ

Công tác thu mua tại Công ty CP Xi măng Sông Gianh được thực hiện và kiểm soát tại Phòng Kế hoạch Vật tư của công ty dưới

sự phối hợp với Ban Cung ứng (Procurement Department) thuộc Công ty TNHH Vật liệu Xây dựng Xi măng SCG Việt Nam, là đơn

vị chuyển đổi từ Tổng Công ty Miền Trung - Công ty CP từ năm

2017, sau khi thuộc sở hữu của tập đoàn SCG Ban cung ứng này sẽ

là đơn vị trung gian, mua hàng cho tất cả các nhà máy thuộc hệ thống

xi măng Sông Gianh, bên cạnh Công ty CP Xi măng Sông Gianh Chức năng thu mua tại công ty phân thành các công đoạn chính sau: Mua hàng, lựa chọn nhà cung cấp, đàm phán hợp đồng và giám sát việc thực hiện hợp đồng

2.2.3 Quản trị tồn kho trong chuỗi cung ứng đầu vào của Công ty Cổ phần Xi măng Sông Gianh

Việc quản trị tồn kho có những tác động đáng kể đến chi phí của công ty Tồn kho trong chuỗi cung ứng đầu vào của công ty thể hiện dưới các hình thức sau: Tồn kho nguyên nhiên vật liệu, tồn kho clinker (sản phẩm dở dang của xi măng), tồn kho vật tư thiết bị Với đặc tính của ngành công nghiệp sản xuất xi măng, bên cạnh các kho được xây dựng để lưu giữ vật tư thiết bị, nguyên vật liệu cần cho dây chuyền sản xuất, tại nhà máy có thêm các silo, bãi chứa có bạt che để bảo quản và lưu trữ Vị trí của các loại hình kho cũng được thiết kế sắp xếp sao cho phù hợp nhất với dây chuyền sản xuất của nhà máy, chẳng hạn như kho nguyên liệu đầu vào sẽ được sắp xếp trước lò quay và tháp trao đổi nhiệt để phù hợp với quá trình vật chuyển đưa nguyên liệu vào lò hoặc là các kho đá vôi sẽ được sắp xếp gần các trạm đập để phù hợp với các công đoạn liên quan,…