TÓM lượt lý THUYẾT về mối QUAN hệ GIỮA lạm PHÁT và TĂNG TRƯỞNG KINH tế

khóa luận, luận văn, chuyên đề, tiểu luận, báo cáo, đề tài

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

KHOA TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC

TIỂU LUẬN

ĐỀ TÀI 1:

TÓM LƯỢT LÝ THUYẾT VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ

GV hướng dẫn: Trương Minh Tuấn

Nhóm thực hiện: 22

Tháng 11/2012

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

KHOA TÀI CHÍNH NHÀ NƯỚC

TIỂU LUẬN

ĐỀ TÀI 1:

TÓM LƯỢT LÝ THUYẾT VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ

GV hướng dẫn: Trương Minh Tuấn

Nhóm thực hiện: 22

Tháng 11/2012

Nhận xét của Giáo Viên

Mục lục

I Đặt vấn đề 5

II Giới thiệu 5

1) Lạm phát 5

2) Phân loại lạm phát 6

3) Tăng trưởng kinh tế 7

4) Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế 8

III Lý luận 9

1) Tóm lượt các công trình nghiên cứu 9

a) John Maynard Keynes 9

b) P.A Samuelson 11

c) Milton Friedman 12

2) Phân tích 14

a) Quan điểm của Keynes 14

b) Quan điểm của Samuelson 16

c) Quan điểm của Friedman 17

IV Thực tiễn lạm phát ở Việt Nam 18

V Kết luận 19

I I Đặt vấn đề

Tăng trưởng kinh tế và lạm phát là hai vấn đề lớn cơ bản của kinh tế vĩ mô, lạm phát và tăng trưởng kinh tế có một quan hệ chế ước lẫn nhau và lạm phát chỉ có thể ở một mức nhất định mới phù hợp cho tăng trưởng kinh tế Có thể nói, trong rất nhiều các nhân tố ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế thì lạm phát giữ một vai trò rất to lớn Tuy nhiên, không phải trong mọi trường hợp và ở mọi giai đoạn phát triển kinh tế, các

lý thuyết về lạm phát và tăng trưởng kinh tế đều đúng tuyệt đối Lạm phát trong trường hợp cụ thể sẽ có ảnh hưởng ở những mức độ và khía cạnh khác nhau Do vậy, việc xem xét sự ảnh hưởng của lạm phát trong điều kiện cụ thể của quá trình đổi mới kinh

tế ở Việt Nam được đặt ra bức xúc, từ đó có những biện pháp kịp thời kiểm soát lạm phát để đảm bảo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong những chặng đường tiếp theo

Từ những lý do trên, nhận thấy tầm quan trọng của vấn đề trong khuôn khổ của môn học, chúng tôi muốn đi sâu, tìm hiểu vấn đề với đề tài:“ Tóm lượt lý thuyết về mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế”

II Giới thiệu

1) Lạm phát

Từ những lý thuyết về lạm phát cũng như thực tế cho thấy có rất nhiều cách hiểu và định nghĩa khác nhau về lạm phát giữa các trường phái kinh tế, các luận thuyết

về lạm phát của các nhà kinh tế học trong và ngoài nước xưa và nay

Theo Các Mác “Lạm phát là tình trạng khối lượng tiền giấy tràn đầy các kênh lưu thông tiền tệ vượt qua các nhu cầu kinh tế thực tế, làm cho tiền tệ mất giá, là phương tiện phân phối lại thu nhập quốc dân…” Ông cho rằng lạm phát là bạn đường của chủ nghĩa tư bản Ngoài việc bóc lột người lao động bằng giá trị thặng dư, chủ nghĩa tư bản còn gây ra lạm phát để bóc lột người lao động một lần nữa, do lạm phát làm tiền lương thực tế của người lao động giảm xuống

J M Keynes và trường phái tiền tệ ở Đức và Mỹ thì quan niệm: Lạm phát là sự

vi phạm quá trình tái sản xuất nằm trong lĩnh vực lưu thông tiền tệ…, là sự phát hành

tiền quá mức tạo ra cầu dư thừa thường xuyên…

L.V Chandeler, D.C Cliner với trường phái lạm phát giá cả thì khẳng định: Lạm phát là sự tăng giá hàng bất kể dài hạn hay ngắn hặn, chu kỳ hay đột xuất

G.G Matrukhin( Liên Xô) lại cho rằng: Trong đời sống tổng mức giá cả tăng trước hết thông qua việc tăng giá không đồng đều ở từng nhóm hàng hoá dẫn đến việc tăng trưởng mức giá cả nói chung Do đó có thể xem sự mất giá của đồng tiền là lạm phát Ông cũng chỉ rõ: Lạm phát đó là hình thức tràn trề tư bản một cách tiềm tàng (tự phát hoặc có dụng ý) là sự phân phối lại sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân thông qua giá cả của các khu vực của quá trình tái sản xuất xã hội, các ngành kinh tế và các giai cấp, các nhóm dân cư xã hội

Ở mức bao quát hơn, P.A Samuelson và W.D Nordhaus trong cuốn “Kinh tế học” cho rằng lạm phát xảy ra khi mức giá cả chung và chi phí tăng lên…

Tuy nhiên xuất phát từ góc độ nào thì những quan niệm trên đều toát lên đặc tính cơ bản chung về lạm phát là hiện tượng lượng tiền lưu thông tăng vượt quá sự tăng trưởng hàng hóa sản xuất ra Hiện tượng này dẫn đến giá cả của hầu hết các hàng hoá trong nền kinh tế không ngừng tăng lên Đây có thể coi là khái niệm nguyên bản về lạm phát

2) Phân loại lạm phát.

- Lạm phát một con số mỗi năm (lạm phát vừa phải): Là loại lạm phát xảy ra khi giá cả tăng chậm và tỉ lệ lạm phát chỉ ở mức một con số hay dưới 10%/năm Đây là mức lạm phát mà nền kinh tế chấp nhận được, với mức lạm phát này tác động kém hiệu quả của lạm phát là không đáng kể

- Lạm phát hai con số mỗi năm (lạm phát phi mã): Khi giá cả đã bắt đầu tăng đến hai con số mỗi năm Ở mức lạm phát hai chữ số thấp (11, 12, 13%/năm), nói chung những tác động tiêu cực của chúng là không đáng kể, nền kinh tế vẫn có thể chấp nhận được Nhưng khi tỷ lệ tăng giá ở mức hai con số cao, lạm phát sẽ trở thành

kẻ thù của sản xuất và thu nhập vì nhưng tác động tiêu cực của chúng là không nhỏ

Lạm phát hai chữ số trở thành mối đe doạ đến sự ổn định của nền kinh tế.

- Siêu lạm phát: Tuỳ theo quan niệm của các nhà kinh tế, ngoài các loại lạm phát trên đây còn có lạm phát ba chữ số Nhiều người coi các loại lạm phát này là siêu lạm phát vì chúng có tỷ lệ lạm phát rất cao và tốc độ tăng rất nhanh Với siêu lạm phát, những tác động tiêu cực của chúng đến đời sống và đến nền kinh tế trở nên rất nghiêm trọng: kinh tế suy sụp một cách nhanh chóng, thu nhập thực tế của người lao động giảm mạnh

3) Tăng trưởng kinh tế

Tăng trưởng kinh tế là một trong những vấn đề cốt lõi của lý luận về phát triển kinh tế tăng trưởng và phát triển kinh tế là mục tiêu hàng đầu của tất cả các nước trên thế giới, là thước đo chủ yếu về sự tiến bộ mỗi giai đoạn của một quốc gia

Tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng thu nhập hay sản lượng được tính cho toàn

bộ nền kinh tế trong một thời kỳ nhất định( thường là một năm) Tăng trưởng kinh tế

có thể biểu thị bằng số tuyệt đối ( quy mô tăng trưởng) hoặc bằng số tương đối (tỷ lệ tăng trưởng) – đó là tỷ lệ phần trăm giữa sản lượng tăng thêm của thời kỳ nghiên cứu

so với mức sản lượng của thời kỳ trước đó hoặc kỳ gốc

Tăng trưởng kinh tế còn được xem xét dưới góc độ chất lượng chất lượng tăng trưởng kinh tế được thể hiện ở sự phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững của nền kinh

tế, thể hiện qua các đặc điểm sau:

- Tốc độ tăng trưởng cao và được duy trì trong một thời gian dài

- Phát triển có hiệu quả thể hiện qua năng suất lao động, năng suất tài sản cao

và ổn định Hiệu quả sử dụng vốn (ICOR) phù hợp, và đóng góp của nhân tố năng suất tổng hợp (TFP) cao

- Cơ cấu chuyển dịch kinh tế theo hướng nâng cao hiệu quả, phù hợp với thực tiễn nền kinh tế trong mỗi thời kỳ

- Nền kinh tế có tính cạnh tranh cao

- Tăng trưởng kinh tế đi đôi với đảm bảo hài hòa đời sống kinh tế xã hội

- Tăng trưởng kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường sinh thái.

4) Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế

Lạm phát và tăng trưởng kinh tế là hai mặt của xã hội, là hai vấn đề kinh tế trong nền kinh tế Lạm phát có thể coi là kẻ thù của tăng trưởng kinh tế nhưng nó lại

là hai vấn đề luôn tồn tại song song với nhau Nhìn chung, các nhà kinh tế đều cho rằng lạm phát chỉ có tác dụng tích cực khi xuất hiện ở mức thấp, và nằm trong vòng kiểm soát Lạm phát ở mức 2 con số khó lòng có thể được coi là dấu hiệu tốt cho một nền kinh tế Trong thực tế, không một quốc gia nào dù phát triển đến đâu cũng không tránh khỏi lạm phát Bất cứ một nền kinh tế của quốc gia nào đều cũng đã trải qua các cuộc khủng hoảng kinh tế và tỷ lệ lạm phát tăng với những quy mô khác nhau Tỷ lệ lạm phát tăng cao sẽ đẩy giá cả hàng hoá chung tăng lên mà tiền lương danh nghĩa của công nhân không tăng do đó tiền lương thực tế của họ sẽ giảm đi Để tồn tại các công nhân sẽ tổ chức đấu tranh , bãi công đòi tăng lương làm cho sản xuất trì trệ , đình đốn khiến cho nền kinh tế gặp nhiều khó khăn , tốc độ tăng trưởng kinh tế giảm Khi nền kinh tế gặp khó khăn, suy thoái sẽ làm thâm hụt ngân sách và đó là điều kiện, nguyên nhân gây ra lạm phát Khi lạm phát tăng cao gây ra siêu lạm phát làm đồng nội tệ giảm giá nhanh, khi đó người dân sẽ ồ ạt bán nội tệ để mua ngoại tệ Tệ nạn tham nhũng tăng cao, nạn buôn lậu phát triển mạnh , tình trạng đầu cơ trái phép tăng nhanh, trốn thuế và thuế không thu được đã gây ra tình trạng nguồn thu của nhà nước bị tổn hại nặng nề càng làm cho thâm hụt ngân sách trầm trọng dẫn đến tỷ lệ lạm phát cao

Hầu như tất cả các quốc gia trên thế giới đều theo đuổi bốn mục tiêu chung -tăng trưởng cao, lạm phát thấp, thất nghiệp ít, cán cân thanh toán có số dư Trong các mục tiêu này, tăng trưởng cao và lạm phát thấp là hai mục tiêu có tầm quan trọng hàng đầu, quan hệ chặt chẽ với nhau “khống chế” lẫn nhau

Muốn tăng trưởng cao hơn thì phải tăng đầu tư, tăng chi ngân sách, hạ lãi suất cho vay, kích cầu tiêu dùng, đẩy mạnh xuất khẩu, giảm nhập siêu… nhưng nếu làm như vậy thì lạm phát sẽ tăng Đó là chưa kể các yếu tố tác động bên ngoài như giá

nhập khẩu tăng làm tăng chi phí đầu vào; hay các yếu tố thiên tai, dịch bệnh như đại hạn, bão lụt, dịch cúm gia cầm… vừa làm tăng chi phí đầu vào, vừa làm giảm nguồn cung, tăng chi ngân sách…

Muốn lạm phát thấp, thì phải thắt chặt chi ngân sách, thắt chặt đầu tư, tiêu dùng, tăng lãi suất cho vay, tăng dự trữ bắt buộc, giảm thuế suất thuế nhập khẩu… nhưng như thế thì tăng trưởng kinh tế sẽ không cao Chính vì mối quan hệ này, trong khi không thể cùng thực hiện cả hai mục tiêu, muốn ưu tiên mục tiêu nào, các chuyên gia

đã dùng các cụm từ “hy sinh mục tiêu tăng trưởng cho mục tiêu kiềm chế lạm phát” hay “hy sinh mục tiêu kiềm chế lạm phát cho mục tiêu tăng trưởng” để nói về chính sách kinh tế - tài chính của một nước

Lạm phát có ảnh hưởng nhất định đến sự phát triển kinh tế - xã hội tùy theo mức độ của nó Nhìn chung lạm phát vừa phải có thể đem lại những điều lợi bên cạnh những tác hại không đáng kể Trong điều kiện nền kinh tế chưa đạt mức toàn dụng, lạm phát vừa phải thúc đẩy sự phát triển của kinh tế vì nó có tác dụng làm tăng khối tiền tệ trong lưu thông, cung cấp thêm vốn cho các đơn vị sản xuất kinh doanh, kích thích sự tiêu dùng của chính phủ và nhân dân, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế

III Lý luận

1) Tóm lượt các công trình nghiên cứu

a) John Maynard Keynes

Keynes(1883-1946) là nhà kinh tế học Anh, được coi là nhà kinh tế học có ảnh hưởng lớn nhất đối với kinh tế học phương Tây hiện đại và chính sách kinh tế của các chính phủ nhằm duy trì và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Trong tác phẩm “Luận thuyết về tiền tệ” (1930), Keynes chỉ ra có hai loại lạm phát tuỳ theo nguyên nhân, đó là lạm phát hàng hoá và lạm phát thu nhập

Lạm phát hàng hoá xảy ra khi giá thị trường của các hàng hoá được sản xuất hàng loạt, lâu dài như nông sản, dầu thô, khoáng sản… tăng lên Những hàng hoá này thường được giao dịch trên thị trường có tổ chức, giá thị trường được công bố công

khai Trong thị trường này, giá cả có xu hướng gắn liền với ngày giao hàng cụ thể, có thể là hiện tại hoặc trong tương lai Khi cầu hàng hoá trong tương lai tăng đột biến mà không có cung bổ sung, hoặc khi cung hiện có giảm đột biến trong khi cầu không thay đổi, thì giá thị trường sẽ tăng vọt Chẳng hạn, nếu có sương giá ở Brazil ảnh hưởng lớn đến sản lượng cà phê của nước này thì giá hợp đồng giao sau về cà phê ở thị trường London sẽ tăng vọt

Vì lạm phát hàng hoá diễn ra mỗi khi cung hoặc cầu hàng hoá cho tương lai gần biến động bất ngờ, không dự đoán được nên có thể tránh lạm phát này khá dễ dàng thông qua một tổ chức không hoạt động vì lợi ích cá nhân mà chỉ bảo vệ xã hội khỏi sức ép của lạm phát Muốn tránh lạm phát hàng hoá, chính phủ cần phải duy trì kho dự trữ để điều chỉnh lượng cung trong thực tế khi quan hệ cung – cầu thay đổi đột ngột

Lạm phát thu nhập có liên quan đến chi phí sản xuất hàng hoá tăng lên Khi chi phí sản xuất tăng lên, doanh nghiệp buộc phải tăng giá hàng bán trên thị trường nếu họ muốn duy trì tỷ suất lợi nhuận Hiện tượng chi phí sản xuất tăng lên phản ánh sự tăng giá của các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất như tiền lương, nguyên vật liệu, lãi suất vay vốn hoặc lợi suất cổ tức Nói cách khác, lạm phát thu nhập xảy ra tốc độ tăng chi phí sản xuất bằng tiền cao hơn tốc độ tăng năng suất lao động Vì vậy, nếu chính phủ muốn kiềm chế lạm phát thu nhập của hàng hoá và dịch vụ trong nước thì phải hạn chế mức tăng thu nhập bằng tiền của những người sở hữu các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất so với tốc độ tăng năng suất Trong các nền kinh tế đã phát triển, chi phí tiền lương chiếm tỷ trọng rất lớn so với chi phí sản xuất Vì vậy, để chống lạm phát này cần thiết phải có chế tài đối với các doanh nghiệp có tốc độ tăng lương cao hơn tốc

độ tăng năng suất bình quân

Theo Keynes, hệ thống tài chính, tín dụng có vai trò quan trọng trong việc kích thích lòng tin, tính lạc quan và tích cực đầu tư của các nhà kinh doanh Theo ông, nhà nước có thể đưa thêm tiền vào lưu thông để giảm lãi suất cho vay, khuyến khích nhà kinh doanh mở rộng quy mô đầu tư Đồng thời, để tăng hiệu quả tư bản, ông chủ

trương “lạm phát có kiểm soát" để làm tăng giá cả của hàng hoá nhờ đó các nhà kinh doanh thu được lợi nhuận nhiều hơn (trong điều kiện chi phí sản xuất chưa thay đổi).Lạm phát không phải lúc nào cũng có hại, nhà nước có thể chủ động tạo ra lạm phát, nếu kiểm soát được lạm phát sẽ làm giảm lãi suất, tăng giới hạn đầu tư TB

Có thể nói, đây là một trong các động lực trực tiếp của các nhà sản xuất kinh doanh, góp phần vào tăng trưởng kinh tế

Theo lý thuyết Keynes trong ngắn hạn sẽ có sự đánh đổi giữa lạm phát và tăng

trưởng; nghĩa là, muốn cho tăng trưởng đạt tốc độ cao thì phải chấp nhận một tỷ lệ lạm phát nhất định; trong giai đoạn này, tốc độ tăng trưởng và lạm phát di chuyển cùng chiều; sau giai đoạn này, nếu tiếp tục chấp nhận tăng lạm phát để thúc đẩy tăng trưởng thì GDP cũng không tăng thêm mà có xu hướng giảm (đường cong Phillips nổi tiếng

về sự đánh đổi giữa mục tiêu lạm phát và thất nghiệp); mối quan hệ giữa tăng trưởng

và lạm phát mang dấu dương

b) P.A Samuelson

Nhà kinh tế học người Mỹ Samuelson đã phân biệt lạm phát cân bằng và có dự đoán trước với lạm phát không cân bằng và không được dự đoán trước

Theo Samuelson trong trường hợp lạm phát cân bằng và có dự đoán trước, toàn

bộ giá cả đều tăng và tăng với một chỉ số ổn định được dự báo, mọi thu nhập cũng tăng theo Chẳng hạn mức lạm phát là 10% và mọi người sẽ điều chỉnh hoạt động của mình theo thuớc đo đó Nếu lãi suất thực tế là 6% một năm thì nay những người có tiền cho vay sẽ điều chỉnh mức lãi suất này lên tới 16% một năm Công nhân viên chức sẽ được tăng lương lên 10% một năm Vậy là một cuộc lạm phát cân bằng và có dự đoán trước đã không gây ra một tác hại nào đối với sản lượng thực tế, hiệu quả hoặc phân phối thu nhập Trong thực tế hiếm có loại lạm phát này, vì lạm phát là kết quả tổng hợp của nhiều nhân tố chi phối rất khó dự báo hết trước được Song gần đây, ở nhưng quốc gia có bộ máy nhà nước đủ mạnh và các thiết chế thị trường phát triển hoàn hảo,

đã và đang có loại lạm phát với tốc độ vừa phải (từ 3 – 6 %/năm) và được điều tiết chủ