PHÁP LUẬT HỢP ĐỒNG KINH DOANH THƯƠNG MẠI

4.1 Khái quát hợp đồng và pháp luật hợp đồng trong kinh doanh thương mại4.2 Chế độ pháp lý chung về hợp đồng 4.3 Hợp đồng mua bán hàng hóa 4.4 Hợp đồng dịch vụ 4.5 Trách nhiệm pháp lý tr

Giảng viên: ThS Phạm Đức Chung Khoa Luật – Trường ĐH Kinh tế Quốc dân Email: chungpd@neu.edu.vn

Mobile: 0941479845

Pháp Luật Kinh tế

4.1 Khái quát hợp đồng và pháp luật hợp đồng trong kinh doanh thương mại

4.2 Chế độ pháp lý chung về hợp đồng

4.3 Hợp đồng mua bán hàng hóa

4.4 Hợp đồng dịch vụ

4.5 Trách nhiệm pháp lý trong hoạt động thương mại

CHƯƠNG 4: PHÁP LUẬT HỢP ĐỒNG KINH DOANH, THƯƠNG MẠI

Khái niệm, đặc điểm hợp đồng Phân loại hợp đồng

Khái niệm, đặc điểm, phân loại

Hợp đồng kinh doanh thương

mại

Pháp luật về Hợp đồng kinh

doanh thương mại

4.1 Khái quát hợp đồng và pháp luật hợp đồng trong kinh doanh thương mại

Khái niệm, đặc điểm hợp đồng

Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi, hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự (Điều 385 BLDS 2015)

Khái niệm

Son

g p hươn

g h oặc đa ph ương,

•

Bìn

h đ ẳng , tự ngu yện

Các bên chủ thể

•

Thể hi

ện

ý c

hí c

ủa các bê n

•

Có quy

ền

và ngh

ĩa

vụ

do thỏ

a th uận ph

át si nh.

Là một thỏa

thuận

Khái niệm, đặc điểm hợp đồng

Khái niệm, đặc điểm, phân loại Hợp đồng kinh doanh thương

mại

Hợp đồng kinh doanh thương mại là những thỏa thuận giữa các thương nhân (hoặc một bên là thương nhân) về việc thực hiện các hoạt động thương mại

Khái niệm

Thương nhân

•

K1 Điều 6 Luật T

M 2005

Chủ thể

•

Văn bản

•

Lời nói

•

Hành vi

•

Điề

u 2

4 Luật T

M 2005

Hình thức

•

Hàng hóa

•

K2 Điều 3 Luật T

M 2005

Đối tượng

Khái niệm, đặc điểm, phân loại Hợp đồng kinh doanh thương mại

Hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp

Hợp đồng nhượng quyền thương mại

Hợp đồng mua bán doanh nghiệp

…

Khái niệm, đặc điểm, phân loại Hợp đồng kinh doanh thương

mại

Giao kết hợp đồng Hợp đồng vô hiệu

Thực hiện hợp đồng Trách nhiệm pháp lý do vi

phạm hợp đồng

4.2 Chế độ pháp lý chung về hợp đồng

Xác lập hợp đồng Chủ thể hợp đồng Hình thức hợp đồng

Nội dung của hợp

Giao kết hợp đồng

Có

đủ

cả năn

g lự

c p háp lu

ật v

à n ăng lự

c h ành vi kh

i th am gi

a q uan hệ hợ

p đ ồng (Đ iều 16 Đ

ến

24

BLD

S 2 015 )

Cá nhân

•Tha

m g

ia gia

o d ịch hợ

p đ ồng th ông qu

a n gườ

i đ

ại d iện

•Đại di

ện the

o p háp lu ật

•Đại di

ện the

o ủ

y q uyề n

Tổ chức

Các chủ thể khác

Chủ thể hợp đồng

• Được xác định theo pháp luật hoặc theo Điều lệ của tổ chức

Đại diện theo pháp

luật

(đại diện theo ủy quyền) để ký hợp đồng

Đại diện theo ủy

quyền

Chủ thể hợp đồng

•Hợp đồ ng, gi

ao dịc

h p hải đư

ợc Hội đồ

ng thà

nh viê

n c hấp nh

ận (Đ iều 67 L DN 20 14)

Công ty TNHH 2 thành viên trở lên

•Hợp đồ ng, gi

ao dịc

h c

ủa côn

g ty vớ

i n hữn

g n gườ

i li

ên qua

n ( Điề

u 8

6 L DN 20 14)

Công ty TNHH 1 thành viên

•Hợp đồ

ng phả

i đ ược Đ

ại h

ội đ ồng cổ đô

ng hoặ

c H

ội đ ồng qu

ản trị ch

ấp thu

ận (Đ iều 16

2 L DN

201 4)

Công ty CP

•Mọi th ành vi

ên HD đề

u là ng ười đạ

i d iện th

eo PL , h

ạn chế củ

a T

V H

D ( Điề

u 1 79, 17

5 L DN

201 4)

Công ty HD

•Chủ D NT

N là ng ười đạ

i d iện th

eo PL (K 4Đ 185 L DN 20 14)

DN Tư nhân

Chủ thể hợp đồng

Hành vi Văn bản

Lời nói

Hình thức hợp đồng

•Điều kh oản ch

ủ y ếu,

•Điều kh oản th ườn

g lệ,

•Điều kh oản tù

y n ghi

Nội dung được thể hiện dưới hình thức

điều khoản

•Đ40

5 B LD

S 2 015

Có thể giao kết hợp đồng theo mẫu

•Đ40

3 B LD

S 20 15

Phụ lục hợp đồng

•Đ40

4 B LD

S 20 15

Giải thích hợp đồng

Nội dung của hợp đồng

Hợp đồng vô hiệu khi vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội

Hợp đồng vô hiệu do giả tạo

Giao dịch dân sự vô hiệu do người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự xác lập, thực hiện

Hợp đồng vô hiệu do bị nhầm lẫn

Hợp đồng vô hiệu do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép

Hợp đồng vô hiệu do người xác lập không nhận thức và làm chủ được hành vi của mình

Hợp đồng vô hiệu

Đ 409 B LDS 201 5

Thực hiện hợp đồng đơn vụ

•

Đ 41

0 B LDS 20 15

Thực hiện hợp đồng song vụ

•

Đ421 B LDS 20 15

Sửa đổi hợp đồng

•

Đ422 B LDS 201 5

Chấm dứt hợp đồng

•

Đ428 B LD

S 20 15

Đơn phương chấm dứt thực hiện HĐ

•

Đ423

- 427 B LDS 201 5

Hủy bỏ HĐ

•

Đ292 B LDS 201 5

Biện pháp đảm bảo thực hiện nghĩa vụ dân sự

Thực hiện hợp đồng

Trách nhiệm pháp lý do vi phạm hợp đồng

Trách nhiệm pháp lý do vi phạm hợp đồng là một loại trách nhiệm pháp lý do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền áp dụng với chủ thể vi phạm các quy định của pháp luật về giao kết hợp đồng

Khái niệm

Căn cứ áp dụng TNPL

Hành vi vi phạm hợp đồng

Thiệt hại vật chất

Mối quan hệ nhân quả

Lỗi của bên vi phạm Trách nhiệm pháp lý do vi phạm hợp đồng

Trách nhiệ

m do

vi phạm nghĩa

vụ (Điều 351- 364)

Phạ

t v

i p hạm (Đ iều 41 8)

Bồi t hườ

ng t hiệt hạ

i

(Đi

ều 4 19)

Trách nhiệm pháp lý do vi phạm hợp đồng

4.3 Hợp đồng mua bán hàng hóa

Hợp đồng mua bán hàng hóa là sự thỏa thuận thống nhất ý chí của các bên, theo

đó bên bán có nghĩa vụ giao hàng hóa cho bên mua và nhận tiền, còn bên mua có nghĩa vụ trả tiền và nhận hàng hóa

Khái niệm

ết l

ập giữ

ết l

ập dư

ới h ình t hức lời nói , vă

g n hững trư ờng

hợp phá

p lu

ật bắ

t b uộc ph

ải l

ập t hành vă

n bả

n thì phải t uân t heo các qu

à hà

ng hó

a b

ao gồm tấ

t c

ả c

ác l oại động sả

n và nhữ

ng v

ật g

ắn l iền với đấ

t đ

ai H àng hóa

p pháp, được phé

p kinh doa nh

Đối tượng 

•

Tro

ng q uan hệ mua bá

n h àng hóa g iữa cá

c b ên, bên bá

n c

ó ngh

ĩa vụ g iao hà

ng, c huyể

n q uyền

sở hữ

u hàng hóa ch

o bên m

ua và nhậ

n ti ền;

bê

n

mua

có nghĩ

a v

ụ nhậ

n hà

ng hóa và tr

ả t iền cho bê

n bá

n M

ục đ ích thô

ng t hường củ

a c

ác bên

là l

ợi n huận

Nội dung

4.3 Hợp đồng mua bán hàng hóa

4.3 Hợp đồng mua bán hàng hóa

Mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa là hoạt động thương mại, theo đó các bên thỏa thuận thực hiện việc mua bán một lượng nhất định của một loại hàng hóa nhất định qua Sở giao dịch hàng hoá theo những tiêu chuẩn của Sở giao dịch hàng hoá với giá được thỏa thuận tại thời điểm giao kết hợp đồng và thời gian giao hàng được xác định tại một thời điểm trong tương lai.

Khái niệm

Hợp đồng mua bán hàng hóa qua

4.4 Hợp đồng dịch vụ

Hợp đồng thương mại dịch vụ là sự thỏa thuận hợp pháp giữa bên cung cấp dịch vụ và bên thuê dịch vụ nhằm xác lập, thay đổi và chấm dứt quyền và nghĩa vụ đối với nhau trong việc mua bán, cung cấp, trao đổi dịch vụ nhằm mục đích sinh lợi.

Khái niệm

là bên cung cấ

p dị

ch

vụ và bê

Chủ thể

•

Hợp đồ

ng c ung ứng dịch vụ có th

ể đ ược thi

ết l

ập dưới hì

nh t hức lời nói , vă

t T ron

g n hững tr ường

hợp phá

p lu

ật bắ

t b uộc ph

ải l

ập t hành vă

n bả

n thì phải t uân t heo các qu

t c hất,

g dị

ch

vụ bằ

ng n hững tiê

u chí được lư ợng hóa

c b

ên t rong hợ

p đ ồng thư ơng mại dịch vụ

có t

hể

là n ghĩ

c ho

ặc t heo

nỗ l

ực và khả n ăng cao nh ất

Nội dung

4.4 Hợp đồng dịch vụ

Các lo

ại c

hế tài

tr

ong

thư ơng m ại

Miễ

n tr ách nh iệm tr ong vi ph ạm

hợp đồ

ng thư ơng m ại

4.5 Trách nhiệm pháp lý trong hoạt động thương mại

+ Q uan

hệ giữ

a ch

ế tài ph

ạt v

i

phạm

và chế tài bồi th ường th iệt

hại (Đ iều 307) Các loại chế tài trong thương mại

Xảy ra trường hợp miễn trách nhiệm mà các bên đã

thỏa thuận Xảy ra sự kiện bất khả kháng.

Hành vi vi phạm của một bên hoàn tòan do lỗi của

Bài tập tình huống

Tháng 6/2008, Công ty TNHH An Sinh ký hợp đồng mua của doanh nghiệp tư nhân Hoa Hồng, do bà Ánh Hồng là chủ doanh nghiệp một số diện tích nhà xưởng trị giá 3 tỷ đồng Đại diện cho Công ty An Sinh ký hợp đồng là ông Trần Sinh, Giám đốc đồng thời là một thành viên công ty Được biết công ty TNHH An Sinh được thành lập với phần vốn góp bằng nhau của 10 thành viên công ty, có vốn điều lệ là 15 tỷ đồng và ông Trần Tiến là Chủ tịch Hội đồng thành viên

Tính chất của hợp đồng này là gì? Vì sao? Việc giao kết hợp đồng này phải căn cứ vào những đạo luật chủ yếu nào? Vì sao?

Sau khi việc mua bán được tiến hành có 6 thành viên công ty tỏ ý nghi ngờ về tính hợp pháp của hợp đồng này khi họ biết rằng bà Ánh Hồng là chị gái của ông Trần

Tiến Ông Trần Sinh giải thích với các thành viên rằng: Việc mua bán này là hoàn toàn công khai và thuộc thẩm quyền điều hành hoạt động của Giám đốc công ty

theo Điều lệ, cho dù chưa có sự chấp thuận của Hội đồng thành viên, nhưng hợp đồng này sẽ được báo cáo tại cuộc họp định kỳ của Hội đồng thành viên Các thành

viên công ty không đồng ý với cách giải thích này, do vậy họ khởi kiện ra tòa Giả sử là thẩm phán được giao giải quyết tranh chấp này, bạn sẽ kết luận về tính hợp

pháp và xử lý đối với bản hợp đồng này như thế nào? Nêu rõ căn cứ pháp lý cho lập luận của mình.

37

Bài tập tình huống

Ngày 15-7-2015, Công ty điện lực H có trụ sở chính tại quận T thành phố H (Bên A) ký một hợp đồng mua bán điện với Công ty cổ phần cơ khí Đ có trụ sở chính và cũng là địa điểm kinh doanh tại quận Đ cùng thành phố H (Bên B) Theo đó, Bên A cung cấp cho bên B mỗi tháng 1,1 triệu Kw/h điện với giá 1.250 đồng /Kw/h theo phương thức được thống nhất trong Phụ lục đính kèm Nếu muốn cắt điện từ ½ ngày trở lên, bên A phải báo trước ít nhất

3 ngày Trong hợp đồng hai bên thỏa thuận mức phạt vi phạm là 2% nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm nhưng không

có điều khoản về bồi thường thiệt hại Vì bị mất điện đột xuất 5 ngày liền, Bên B đòi bồi thường thiệt hại 120 triệu đồng

a) Hãy xác định tính chất của quan hệ hợp đồng này Giải thích rõ vì sao? Khi ký kết và thực hiện hợp đồng này, các

bên phải căn cứ vào những đạo luật chủ yếu nào? Vì sao?

b) Bên B có thể đòi bồi thường thiệt hại được hay không? Vì sao?

c) Có gì khác đối với các vấn đề trên nếu Bên B là một hộ gia đình (Cũng ở quận T) mua điện để dùng cho sinh hoạt

của gia đình? Giải thích rõ vì sao?

38

Bài tập tình huống

 Công ty X ký hợp đồng thu mua sản phẩm rau quả của ông A Đến kỳ thu hoạch, do giá thấp nên công ty X thông

báo chỉ mua 50% sản phẩm theo thỏa thuận Ông A đã phải bán số rau quả còn lại cho Công ty H theo giá trị

trường Anh (chị) hãy cho biết, theo quy định của pháp luật hiện hành, ông A có quyền yêu cầu Công ty X bồi

thường thiệt hại vật chất gây ra do không mua hết hàng theo thỏa thuận hay không? Nêu rõ lập luận.

39

Hãy cho biết hợp đồng trên thuộc loại hợp đồng gì, vì sao? Các điều khoản của hợp đồng có hiệu lực pháp luật không? Nêu rõ lập luận

40

Bài tập tình huống

Công ty TNHH A gửi một thư chào mua tới công ty TNHH B Khi chào mua đó chưa được gửi tới tay công ty B thì Giám đốc công ty A gọi điện tới văn phòng công ty B để đề nghị thay đổi về điều khoản giá cả trong hợp đồng Cô thư ký của công ty B đã nghe điện và hứa sẽ báo ngay cho Giám đốc của mình nhưng sau đó cô ta lại quên không báo

Khi nhận được chào mua của Cty A gửi tới, Giám đốc công ty B ngay lập tức soạn thư trả lời chấp nhận chào hàng và gửi ngược lại cho công ty A Công ty A không có tín hiệu hồi đáp Đúng ngày giao hàng được đưa ra trong thư chào hàng công ty B cho chuyển hàng đến địa điểm tập kết để giao hàng cho A nhưng công ty A không nhận hàng vì lý do không có quan hệ hợp đồng giữa A và B Công ty B đã khởi kiện công ty A và đòi bồi thường

Hãy cho biết: có tồn tại quan hệ hợp đồng giữa A và B không? Vì sao? Công ty A có phải bồi thường cho công ty B không? Nêu rõ lập luận.

41

Bài tập tình huống

Công ty A gửi công văn đề nghị giao kết hợp đồng với công ty B vào ngày 12/1/2017, theo đó công ty A đặt mua 100 tấn cà phê với giá 30 triệu/ tấn và thanh toán sau khi công ty A nhận hàng Công ty B gửi công văn đề ngày 20/01/2017 trả lời công ty A là công ty B đồng ý bán số hàng nói trên cho công ty A, nhưng yêu cầu công ty A thanh toán thành 2 đợt:

 Đợt 1: khi hợp đồng được xác lâp

 Đợt 2 : tại thời điểm công ty B giao hàng cho người vận chuyển do công ty A thuê

Ngày 28/01/2017 công ty A trả lời chấp nhận yêu cầu trên của công ty B Cùng ngày công ty B nhận được trả lời chấp nhận của công ty A bẳng Fax hỏi:

a. Hãy xác định thời điểm xác lập hợp đồng mua bán hàng hoá giữa công ty A và công ty B?

b. Ai phải chịu trách nhiệm khi hàng hoá của đợt 2 bị hư hỏng do người vận chuyển hàng hoá gặp bão lớn mà họ ko thể chống đỡ được và

đã thông báo cho công ty

42