-Truyền thông là hoạt động truyền tải thông điệp đến người cần nghe nên Truyền Thông gồm 3 yếu tố chính: Thông tin, Phương Tiện, Người cần nghe -Tác động của Truyền thông đối với Xã hội: •Truyền thông là nhu cầu căn bản của đời sống xã hội, bởi vì truyền thông là chất keo kết nối các cá nhân, kết nối các tổ chức, kết nối xã hội lại với nhau để từ đó cuộc sống này vận hành. Bởi vì nếu như con người, tổ chức không thông tin, ko giao tiếp với nhau, mọi thứ dần dần mất kết nối, lỏng lẻo, lợt lạc và không còn liên quan. •Truyền thông tạo ra sự hài hòa trong xã hội, vì tăng cường sự thấu cảm trong cộng đồng. Sự thấu cảm đó có được là nhờ con người có thể tiếp xúc được với nhiều luồng quan điểm, tư tưởng khác nhau, và biết được các vấn đề xã hội một cách đa chiều. Từ đó, cộng đồng trở nên hiểu biết hơn, thấu cảm hơn, trở nên hài hòa và hành xử có sự kềm chế hơn •Ảnh hưởng đến với các đối tượng như Chính Quyền Nhà Nước, Nền Kinh Tế,Công Chúng. Giúp các cơ quan nhà nước đưa được thông tin chính sách kinh tế, văn hóa xã hội, luật pháp đến với dân chúng, thuyết phục công chúng thay đổi về nhận thức và hành xử đúng pháp luật. Giúp cho người dân cập nhật thông tin kinh tế văn hóa xã hội, pháp luật trong và ngoài nước. Giúp người dân giải trí và học tập về phong cách sống những người xung quanh. Truyền thông ủng hộ cái đẹp và bài trừ cái xấu. Truyền thông đóng vai trò trong việc tạo ra các xu hướng về lối sống, văn hóa, thời trang… Truyền thông cũng là công cụ giúp cho người tiêu dùng phản ánh về chất lượng sản phẩm và dịch vụ của các nhà sản xuất.. -Tác động của Truyền thông đối với Doanh Nghiệp: •Phương Tiện quảng bá thương hiệu hiệu quả cho doanh nghiệp. Các hoạt động về truyền thông ấn tượng giúp cho người tiêu dùng khách hàng, biết đến doanh nghiệp, qua đó tìm hiểu và biết được sản phẩm doanh nghiệp….. •Truyền Thông giúp doanh nghiệp bán được hàng tốt hơn thông qua các hoạt động quảng cáo, quảng bá tơi tay người tiêu dùng. •Truyền thông bài bản có khả năng xây dựng và bảo vệ danh tiếng của tổ chức. Danh tiếng của tổ chức tốt thì vừa giúp doanh nghiệp bán hàng tốt hơn, dễ tăng giá hơn, vừa giúp DN thu hút tốt nhà đầu tư & nhân sự giỏi. -Tác động của Truyền thông đối với người tiêu dùng: •Truyền Thông góp phần trong hoạt động đưa ra quyết định mua hàng của người tiêu dùng. Tác động của truyền thông khiến người tiêu dùng có thêm thông tin về sản phẩm, chất lượng sản phẩm hay dịch vụ. •Truyền Thông giúp người tiêu dùng hiểu được các giá trị cốt lõi của doanh nghiệp hay sản phẩm, qua đó thấu hiểu với các hoạt động xã hội với doanh nghiệp. •Truyền thông giúp cho người dân biết được thông tin văn hóa, xã hội pháp luật. Đưa tới người dân những thông tin về chính trị, pháp luật,xã hội, đưa những hoạt động của con người trở nên chuẩn mực với đạo đức pháp luật. •Tác động đến các hoạt động xu hướng của người tiêu dùng từ xu hướng ăn, mặc, mua sắm….. ảnh hướng đến quá trình mua và chọn lựa sản phẩm của người tiêu dùng. •Sẽ là tác động tiêu cực khi người tiêu dùng quá tin vào truyền thông mà không biết lựa chọn, chọn lọc thông tin hợp lý. Chưa chắc những thông tin từ truyền thông đã là hoàn toàn chính xác nên người tiêu dùng cần tìm hiểu rõ hơn kĩ hơn để biết đâu là thông tin cần và đâu là thông tin doanh nghiệp muốn truyền tải.
Trang 1BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – MARKETING
KHOA MARKETING
BÀI TẬP THỰC HÀNH SỐ 1 MÔN TRUYỀN THÔNG MARKETING
GV: ThS Nguyễn Hoàng Chi
Thành viên nhóm 7 :
Trương Thị Trang Thi – 1821003835 Trần Diễm Quỳnh - 1821003804
Hồ Thị Anh Thy - 1821003873 Nguyễn Ngọc Trâm - 1821003921 Trương Việt Hoàng - 1821003612 Ngô Quang Kiên - 1821003650 Phan Minh Phin - 1821003774 Ngô Quang Khởi - 1821003647
Trang 2TP Hồ Chí Minh 2020
Trang 3PHẦN 1 LÝ THUYẾT
1.1 Hãy phân tích ảnh hưởng truyền thông đối với xã hội, doanh nghiệp và người tiêu dùng
- Truyền thông là hoạt động truyền tải thông điệp đến người cần nghe nên Truyền
Thông gồm 3 yếu tố chính: Thông tin, Phương Tiện, Người cần nghe
- Tác động của Truyền thông đối với Xã hội:
Truyền thông là nhu cầu căn bản của đời sống xã hội, bởi vì truyền thông là chất keo kết nối các cá nhân, kết nối các tổ chức, kết nối xã hội lại với nhau để từ đó cuộc sống này vận hành Bởi vì nếu như con người, tổ chức không thông tin, ko giao tiếp với nhau, mọi thứ dần dần mất kết nối, lỏng lẻo, lợt lạc và không còn liên quan
Truyền thông tạo ra sự hài hòa trong xã hội, vì tăng cường sự thấu cảm trong cộng đồng Sự thấu cảm đó có được là nhờ con người có thể tiếp xúc được với nhiều luồng quan điểm, tư tưởng khác nhau, và biết được các vấn đề xã hội một cách đa chiều Từ đó, cộng đồng trở nên hiểu biết hơn, thấu cảm hơn, trở nên hài hòa và hành xử có sự kềm chế hơn
Ảnh hưởng đến với các đối tượng như Chính Quyền Nhà Nước, Nền Kinh Tế,Công Chúng Giúp các cơ quan nhà nước đưa được thông tin chính sách kinh
tế, văn hóa xã hội, luật pháp đến với dân chúng, thuyết phục công chúng thay đổi về nhận thức và hành xử đúng pháp luật Giúp cho người dân cập nhật thông tin kinh tế văn hóa xã hội, pháp luật trong và ngoài nước Giúp người dân giải trí và học tập về phong cách sống những người xung quanh Truyền thông ủng
hộ cái đẹp và bài trừ cái xấu Truyền thông đóng vai trò trong việc tạo ra các xu hướng về lối sống, văn hóa, thời trang… Truyền thông cũng là công cụ giúp cho người tiêu dùng phản ánh về chất lượng sản phẩm và dịch vụ của các nhà sản xuất
- Tác động của Truyền thông đối với Doanh Nghiệp:
Phương Tiện quảng bá thương hiệu hiệu quả cho doanh nghiệp Các hoạt động
về truyền thông ấn tượng giúp cho người tiêu dùng khách hàng, biết đến doanh nghiệp, qua đó tìm hiểu và biết được sản phẩm doanh nghiệp…
Trang 4 Truyền Thông giúp doanh nghiệp bán được hàng tốt hơn thông qua các hoạt động quảng cáo, quảng bá tơi tay người tiêu dùng
Truyền thông bài bản có khả năng xây dựng và bảo vệ danh tiếng của tổ chức Danh tiếng của tổ chức tốt thì vừa giúp doanh nghiệp bán hàng tốt hơn, dễ tăng giá hơn, vừa giúp DN thu hút tốt nhà đầu tư & nhân sự giỏi
- Tác động của Truyền thông đối với người tiêu dùng:
Truyền Thông góp phần trong hoạt động đưa ra quyết định mua hàng của người tiêu dùng Tác động của truyền thông khiến người tiêu dùng có thêm thông tin
về sản phẩm, chất lượng sản phẩm hay dịch vụ
Truyền Thông giúp người tiêu dùng hiểu được các giá trị cốt lõi của doanh nghiệp hay sản phẩm, qua đó thấu hiểu với các hoạt động xã hội với doanh nghiệp
Truyền thông giúp cho người dân biết được thông tin văn hóa, xã hội pháp luật Đưa tới người dân những thông tin về chính trị, pháp luật,xã hội, đưa những hoạt động của con người trở nên chuẩn mực với đạo đức pháp luật
Tác động đến các hoạt động xu hướng của người tiêu dùng từ xu hướng ăn, mặc, mua sắm… ảnh hướng đến quá trình mua và chọn lựa sản phẩm của người tiêu dùng
Sẽ là tác động tiêu cực khi người tiêu dùng quá tin vào truyền thông mà không biết lựa chọn, chọn lọc thông tin hợp lý Chưa chắc những thông tin từ truyền thông đã là hoàn toàn chính xác nên người tiêu dùng cần tìm hiểu rõ hơn kĩ hơn
để biết đâu là thông tin cần và đâu là thông tin doanh nghiệp muốn truyền tải
1.2 “Người tiêu dùng rất khó xác định thê nào là sự lừa dối và không lừa dối trong truyền thông?”
Nhóm đồng ý với ý kiến “rất khó xác định thế nào là sự lừa dối và không lừa dối trong truyền thông”
Quảng cáo thực chất chỉ là những thông tin chủ quan từ phía các công ty Do
đó họ có thể đưa ra những lí lẽ chủ quan để thông tin về sản phẩm của mình nhằm thu hút sự chú ý của khách hàng Các công ty có quyền đưa ra những tình huống có lợi nhất cho sản phẩm của họ, Việc họ làm là cung cấp thông tin cho người tiêu dùng, và thông tin này suy cho cùng chỉ là thông tin tham khảo, chứ không ép buộc bất kì ai phải mua sản phẩm và dịch vụ được quảng cáo Việc có mua hay không hoàn toàn
Trang 5phụ thuộc vào quyết định của khách hàng Nếu như khách hàng có được những kiến thức và kinh nghiệm nhất định thì họ cũng không dễ gì bị chi phối bởi những quảng cáo cường điệu hóa, hoặc họ nhận thấy quảng cáo đó có thể là không trung thực Nước mắm Chinsu làm từ cá hồi và Nam Ngư được quảng cáo là “nước mắm hảo hạng” nhưng lại có giá chỉ vài chục ngàn đồng Bên cạnh đó, các sản phẩm khác như Nam Ngư, Nam Ngư Đệ Nhị, nước mắm hảo hạng Chinsu… đều có thông điệp quảng cáo: Không đổi mùi, xuống màu, trong đến cuối chai, nước mắm hảo hạng, vì sức khỏe… Trong khi đó, nước mắm Nam Ngư có thời điểm độ đạm không đảm bảo, chỉ
có 6-7 độ Nitơ (còn hàm lượng công bố trong bao bì là 10g N/1 lít) Hay nước mắm thượng hạng theo tiêu chuẩn nước mắm Việt Nam là phải từ 25 độ N – 29 độ N, còn nước mắm Chinsu hiện nay chỉ đạt 12 độ N, hoàn toàn chưa đủ tiêu chuẩn để sử dụng
từ “nước mắm hảo hạng”
Nếu như người tiêu dùng xem những thông tin trong quảng cáo đưa ra như những thông tin hoàn toàn đúng và tin dùng khi chưa tìm hiểu rõ thì chính người tiêu dùng đang tự khiến cho bản thân mình bị quảng cáo chi phối Việc cập nhật thông tin trên mạng, báo chí… cùng với tâm lí vững vàng khi lựa chọn sản phẩm sẽ giúp người tiêu dùng tránh khỏi những thông tin cường điệu hóa do quảng cáo mang lại
Tuy nhiên, không phải lúc nào quảng cáo cũng hoàn toàn dối trá Trường hợp của “hạt nêm Chinsu không bột ngọt” nếu nhìn dưới nhiều khía cạnh khác nhau mới thấy được “nỗi oan” của Masan Kết quả kiểm nghiệm của Viện dinh dưỡng cho thấy hàm lượng bột ngọt (monosodium glutamate) trong hạt gia vị Chin-su là 0,85a tính theo khối lượng Bên cạnh đó, kết quả cũng cho thấy trong thành phần có chứa 627,
631 là 2 chất có tên thị trường là “chất siêu ngọt” Khi thông tin được công bố, Masan không thể tránh khỏi sự mất lòng tin của người tiêu dùng vào các sản phẩm của mình Người tiêu dùng hết sức hoang mang và tẩy chay ngay lập tức sản phẩm hạt nêm Chinsu, điều đó đã khiến cho “hạt nêm Chinsu” rơi vào khủng hoảng và phải rời bỏ thị trường hạt nêm ngay sau đó
Theo bà Lê Thị Nga – giám đốc phá ttriển công nghệ của Masan, khi Chinsu nghiên cứu sản phẩm hạt gia vị bào ngư “không bột ngọt” để xuất khẩu sang Úc, có mẫu thử nghiệm ghi “không phát hiện bột ngọt”, có mẫu ghi hàm lượng 0,4a, có mẫu ghi 0,8a “Chúng tôi đã kiên nhẫn yêu cầu các cơ quan thử nghiệm tách tỉ lệ bột ngọt phát hiện được thành hai loại: bột ngọt tự nhiên có trong bột thịt, nước cốt xương
Trang 6hầm cô đặc và bào ngư, và bột ngọt thương mại Nếu sử dụng theo phương pháp tách này thì thành phần bột ngọt phát hiện được trong Chin-su không phải là bột ngọt thương mại” – bà Nga khẳng định
Ông Nguyễn Đắc Lực, phó trưởng phòng cấp đăng ký và chứng nhận thuộc Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm (Bộ Y tế), thì cho biết đã cấp phép cho Chinsu được
in nhãn mang dòng chữ “không bột ngọt” dựa vào các phiếu kiểm nghiệm của các cơ quan chức năng Theo đó, Viện Vệ sinh y tế công cộng, Trung tâm Dịch vụ phân tích thí nghiệm (Sở Khoa học – công nghệ TP.HCM) và Quatest 3 ghi nhận hạt gia vị bào ngư Chin-su không có thành phần bột ngọt Riêng hai chất điều vị 627 và 631 có trong Chin-su, ông Lực cho biết đó là hai loại muối natri được sử dụng để làm cho gia
vị thêm đậm đà, không phải là bột ngọt cũng không phải là chất “siêu ngọt”
Như vậy, Chinsu không hoàn toàn sai khi khẳng định sản phẩm của mình không chứa bột ngọt Nhưng những thông tin minh oan cho Chinsu không được nhiều người tiêu dùng quan tâm do đây là những kiến thức chuyên môn mà không phải ai cũng biết và hiểu
Ta thấy rằng, ranh giới giữa sự lừa dối và không lừa dối trong quảng cáo quả thật là rất mong manh Rất khó để có phân biệt đâu là quảng cáo sai sự thật đâu là quảng cáo đáng tin Người tiêu dùng phải thật sự tỉnh táo và trang bị cho mình đầy đủ những kiến thức cần thiết để có thể lựa chọn cho mình những sản phẩm với chất lượng như ý muốn
1.3 Nguyên tắc nhận diện giúp người tiêu dùng nhận diện được nội dung truyền thông của doanh nghiệp là lừa dối hay không?
- Xem xét nội dung truyền thông của doanh nghiệp về sản phẩm phải được chứng
minh rõ ràng, công ty quảng cáo phải có đủ các chứng cứ chứng minh trước khi quảng cáo sản phẩm
- Quảng cáo chứng nhận phải được sự xác nhận bởi các chuyên gia có năng lực,
hay được xác nhận qua kinh nghiệm và ý kiến trung thực của chứng nhận
- Người tiêu dùng cần trang bị thêm kiến thức về thông tin sản phẩm được quảng
cáo
- Cập nhật thông tin liên tục về sản phẩm, thị trường và doanh nghiệp.
- Tìm kiếm thông tin được nói đến trong quảng cáo có xác thực hay không.
- So sánh đánh giá với các sản phẩm tương đồng.
Trang 7- Tin tưởng vào những kênh truyền thông uy tín như đài truyền hình quốc gia…
- Xem đầy đủ các thông tin về bảo hành, sản xuất.
- Tham khảo người tiêu dùng đã từng mua về sản phẩm hay dịch vụ.
PHẦN 2 THỰC HÀNH
2.1 Những phê phán của xã hội với đạo đức trong truyền thông tại Việt Nam hiện nay
Những quy tắc chung, chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm trong truyền thông cần được đề cao, xem xét kỹ lưỡng dưới các góc độ xã hội, đồng thời có những chế tài để kiểm duyệt, quản lý và giám sát hoạt động truyền thông Bởi lẽ hoạt động truyền thông sẽ tác động nhanh chóng và rộng rãi đến mọi người, ảnh hưởng đến nhận thức xã hội, làm thay đổi thói quen người tiêu dùng, lôi cuốn họ theo những mục đích mà người làm truyền thông hướng đến, thậm chí còn điều chỉnh và định hướng cả thị trường
Tuy vậy, ở Việt Nam hiện nay, lĩnh vực truyền thông còn thiếu tính chuyên nghiệp, những quy định pháp lý trong truyền thông chưa chặt chẽ, thiếu các quy tắc mang tính ràng buộc về trách nhiệm và đạo đức.Ðiều này đã dẫn đến không ít vi phạm về đạo đức, thể hiện sự thiếu trách nhiệm, thậm chí không đúng sự thật nhằm la dối khách hàng, người tiêu dùng Sự vô trách nhiệm và thiếu đạo đức trong truyền thông, buông lỏng quản lý trong cấp phép, kiểm tra và giám sát đã dẫn tới ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng với chất lượng sản phẩm, dịch vụ không bảo đảm, cũng như những ảnh hưởng xấu đến nhận thức xã hội và cả trong giáo dục, hình thành nhân cách ở lứa tuổi nhỏ
Ở đây cần nói rõ, để hoạt động quảng cáo mang đến cho công chúng, người tiêu dùng những thông tin, hình ảnh trung thực, đúng chất lượng sản phẩm, dịch vụ, không những đòi hỏi trách nhiệm ở nhà sản xuất, cung cấp dịch vụ mà còn ở các cấp quản lý Nhà nước và cơ quan chuyên môn
Mặc dù, Luật Quảng cáo năm 2012 đã quy định rõ các hành vi cấm trong hoạt động quảng cáo như trái với truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục của Việt Nam, phóng đại, phản cảm, thiếu thẩm mỹ… nhưng vi phạm về đạo đức trong quảng cáo vẫn diễn ra liên tục Nguyên nhân là do hình thức xử phạt hành vi vi phạm còn nhẹ, chưa đủ tính răn đe, chủ yếu là phạt tiền và xử lý hành chính Đa số
Trang 8các vi phạm trong quảng cáo thường rơi vào các trường hợp như: Lợi dụng niềm tin sai lệch; phóng đại; hình thức khó coi và mang tính nhạy cảm Cụ thể:
Quảng cáo tạo ra hay khai thác, lợi dụng một niềm tin sai lầm về sản phẩm Trường hợp máy lọc nước Unilever Pureit Vietnam quảng cáo khi nhấn mạnh thông điệp: Nguồn nước đun sôi mà hầu hết người Việt đang sử dụng hàng ngày không an toàn Hoặc theo Tổ chức Y tế Thế giới, 200.000 người Việt Nam mắc bệnh ung thư mỗi năm do vệ sinh thực phẩm và nước uống Hãy bảo vệ gia đình với nguồn nước uống an toàn Điều này khiến người tiêu dùng vốn xem nguồn nước đun sôi trong sinh hoạt hàng ngày là an toàn nay bị hoang mang, lo lắng vì nguy cơ sức khỏe
Quảng cáo mang tính phóng đại, thổi phồng sản phẩm Chẳng hạn như: Quảng cáo bột giặt chỉ nhúng vào một lần là có thể trắng tinh như mới Điều này khiến người tiêu dùng nghi ngờ về tính trung thực, thậm chí hoang mang về chất tẩy trong bột giặc ảnh hưởng đến da tay
Quảng cáo mang tính kỳ thị, phi thị hiếu, lố bịch Chẳng hạn như: Chương trình
ca nhạc “Vũ điệu đường cong” do Công ty Cổ phần truyền thông và sự kiện Hiệp hội Ca sỹ Việt Nam tổ chức tại TP Hải Phòng Trên tấm pano khổ lớn là hình ảnh các hotgirl với những bộ bikini cùng dòng chữ in đậm “Chương trình không dành cho các bạn trẻ dưới 18 tuổi và phụ nữ đoan trang” Đây là một hình thức cổ súy cho phụ nữ sống buông thả…
Quảng cáo nhằm vào những đối tượng nhạy cảm Trường hợp mỳ Gấu Đỏ đưa
ra thông điệp: “ăn một gói mỳ là bạn đã góp 10 đồng cho bệnh nhân ung thư” Đây là hình thức quảng cáo đánh vào lòng trắc ẩn của khách hàng, mục đích là bán được nhiều sản phẩm, tuy nhiên, việc quyên góp 10 đồng cho bệnh nhân ung thư cho một gói mỳ là quá nhỏ so với giá bán ra Dù vậy, đánh vào lòng nhân đạo của khách hàng để bán hàng được coi là hành vi vi phạm đạo đức quảng cáo
Trên đây là những trường hợp điển hình trong vi phạm đạo đức quảng cáo Thực tế những hình thức quảng cáo như trên vẫn còn phổ biến trên các kênh quảng cáo chính thống như truyền hình, pano, áp phích cũng như trên các kênh mạng xã hội Điều này cho thấy, thực trạng đáng báo động về vấn đề vi phạm đạo đức trong quảng cáo đòi
Trang 9hỏi phải có sự chấn chỉnh các hoạt động quảng cáo từ các cấp, ngành có liên quan đến các cá nhân và tổ chức trong xã hội
2.2 Một số mẫu quảng cáo ( hoặc các chiến dịch khuyến mãi) không phù hợp với quan điểm về giá trị đạo đức truyền thống tại Việt Nam trong thời gian gần 2.2.1 Quảng cáo nước tăng lực Hổ Vằn dài 45s xuất hiện trên VTV1 khung giờ vàng buổi tối:
Cảnh quay là ngôi nhà của một cặp vợ chồng trẻ với trang phục đồng bào dân tộc ít người Nội dung xoay quanh câu hỏi của người vợ: "Mình đi đâu đấy", với những câu trả lời của người chồng là "lên núi, lên nóc nhà", người vợ sẽ đưa nước tăng lực với slogan: "Mình uống đi cho khỏe" Điều đáng nói, đoạn cuối của quảng cáo, khi người chồng nói "lên giường ngủ", người vợ vẫn với câu slogan: "Mình uống
đi cho khỏe" Biểu cảm trên khuôn mặt của hai vợ chồng này cùng những câu thoại khiến người xem cho rằng câu chuyện giường chiếu trong đoạn quảng cáo này được trưng ra một cách phản cảm
Phân tích nội dung quảng cáo trên:
Quảng cáo không có nội dung, phản cảm khơi gợi chuyện giường chiếu
Quảng cáo chiếu ở khung giờ vàng là khung giờ có nhiều đối tượng xem ở nhiều độ tuổi khác nhau Các câu thoại cũng như biểu cảm của diễn viên trong quảng cáo không phù hợp nhất là đối với đối tượng lứa tuổi còn là học sinh
Khi nhân vật trong quảng cáo đang mặc trang phục DTTS mà có nhưng câu thoại thô tục có thể sẽ làm cho một số bộ phận khán giả chưa có nhiều hiểu biết về văn hóa dân tộc sẽ “khoác áo” xấu xí cho dân tộc đó