NGUYEN DINH THI

Kiến thức : Hoài niệm của tác giả về mùa thu Hà Nội và niềm phấn khởi tự hào về mùa thu độc lập, tự do ở chiến khu Việt Bắc.. Tinh thần quyết chiến, quyết thắng của dân tộc ta trong khán

Tiết PPCT: 27 Ngày soạn: 30/10/2020

Tuần dạy: 9 Lớp dạy: 12B2,3,4

Nguyễn Đình Thi

1 M C TIÊU BÀI H C Ụ Ọ

1.1 Kiến thức : Hoài niệm của tác giả về mùa thu Hà Nội và niềm phấn khởi tự hào về

mùa thu độc lập, tự do ở chiến khu Việt Bắc Tinh thần quyết chiến, quyết thắng của dân tộc ta trong kháng chiến chống Pháp

1.2 Kĩ năng Đọc hiểu tc phẩm theo đặc trưng thể loại.

1.3 Tư duy, thái độ: Tình yêu quê hương đất nước.

2 CHU N B Â I

2.1 Giáo viên: Thi t k bài h c, Tài li u tham kh o.ế ế ọ ệ ả

2.2 H c sinh ọ : Tài li u, So n bài theo h th ng câu h i trong SGK.ệ ạ ệ ố ỏ

3 T CH C CÁC HO T Đ NG D Y VÀ H C Ổ Ứ Ạ Ộ Ạ Ọ

3.1 n đ nh l p: Ổ ị ớ Ki m tra s s hsể ỉ ố

3.2 Ki m tra bài cũ : ể không

3.3 Ti n trình bài d y ế ạ (1’)

Đất nước là chủ đề rộng lớn và đa dạng Đến với Đất nước của Nguyễn Đình Thi

sẽ giúp cho người đọc hiểu thêm về thời kì đau thương của đất nước trong những năm thực dân Pháp xâm lược Bên cạnh đó còn có hình ảnh con người đi cứu nước với tư thế hiên ngang và ý chí sắt đá, lòng kiên định trong buổi ra đi Với bản sắc riêng, âm điệu hào hùng và xu hướng sáng tác Nguyễn Đình Thi đã sáng tác bài thơ rất giàu cảm xúc

HO T Đ NG C A GV VÀ HS Ạ Ộ Ủ HO T Đ NG C A HS Ạ Ộ Ủ

Ho t đ ng 1 Giáo viên đ nh ạ ộ ị

h ướ ng ph n I (5p) ầ

− Em hãy s lơ ược vài nét v tácề

gi Nguy n Đình Thi ? ả ễ

− Nêu quá trình sáng tác tác

ph m?ẩ

(1948 – chi n d ch Thu Đôngế ị

1955 k/c ch ng P k t thúcố ế

Đất nước là một thi phẩm xuất

sắc, tiêu biểu nhất cho sự nghiệp

thơ ca của Nguyễn Đình Thi Bài

thơ được hoàn thành vào năm

1955 và được đưa vào tập Người

chiến sĩ (1956).)

I Gi i thi u chung ớ ệ

1 Tác giả: Nguyễn Đình Thi (1924 – 2003).

- Sinh tại Lào, sống ở Hà Nội

- Là một tài năng trong lĩnh vực nghệ thuật Nguyễn Đình Thi làm thơ từ những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp Thơ ông có bản sắc và giọng điệu riêng, vừa tự do, phóng khoáng vừa hàm súc, sâu lắng suy tư

2 Quá trình hoàn thành

− Ấ ủp trong th i gian 8 năm, (1948 – 1955), tác ph mờ ẩ

m i hoàn thành ớ (tương đương với thời kì chống TDP)

− Bài thơ này có những đoạn được lấy từ hai bài thơ “Sáng mát trong như sáng năm xưa” (1948) và “Đêm mitting”(1949), đến năm 1955, Nguyễn Đình Thi viết thêm phần sau “Ôi những cánh …” hết

− Tuy vậy bài thơ vẫn là một chính thể nghệ thuật và là một trong những bài thơ hay nhất của Nguyễn Đình Thi và Văn học Việt Nam sau CM tháng Tám viết về đề tài đất nước

− Trình bày b c c bài th ?ố ụ ơ

Ho t đ ng 2 Tìm hi u văn ạ ộ ể

b n (37p) ả

Mùa thu trong hoài ni m (12p)ệ

− Hình ảnh mùa thu Hà Nội trong

hoài niệm của nhà thơ hiện ra với

những điểm gì đặc sắc ?

− Các em hãy ch ra các bi n phápỉ ệ

ngh thu t đ c s c trong t ngệ ậ ặ ắ ừ

kh th ? ổ ơ

 Thu Hà Nội đẹp, gợi buồn

nhưng hào hùng

14 câu th ti p theo (12p)ơ ế

− Mùa thu Việt Bắc (mùa thu, hiện

tại) được tác giả miêu tả như thế

nào?

− Hình ảnh con người ?

* Cảnh thu: Từ láy “phấp phới” +

nghệ thuật nhân hóa, ẩn dụ  Bầu

trời thu đã thay đổi màu sắc, rộ rã

tiếng nói cười

 Đất nước đang có nhiều thay

đổi

Thu Việt Bắc vui tươi, phấn khởi

3 B c c ố ụ

− Phần 1: từ câu đầu đến câu 21: Đất nước được cảm nhận qua hình ảnh mùa thu xưa và nay

− Phần 2: đoạn còn lại: Đất nước gian khổ, đau thương từ trong chiến đấu và vinh quang trong chiến thắng

II Đ c hi u văn b n ọ ể ả

1. Đất nước được cảm nhận qua hình ảnh mùa thu xưa

và nay.

a Mùa thu trong hoài niệm.

Sáng mát trong nh sáng năm x a ư ư Gió th i mùa thu h ổ ươ ng c m m i ố ớ

− Trong hoài niệm của nhà thơ, mùa thu hiện lên với một buổi sáng mùa thu trong lành mát mẻ, gió thổi nhẹ nhẹ thoảng mùi hương cốm trong gió, gợi cảm xúc cho nhà thơ nhớ Hà Nội

− Không gian: phố dài xao xác hơi may, hương vị cốm, cảnh hiện lên đẹp nhưng buồn và vắng lặng

=>Bức tranh mùa thu chân thực, thi vị, mang đậm đặc trưng mùa thu Hà Nội nhưng thoáng buồn với tiết trời

chớm lạnh, hình ảnh những phố dài xao xác, hơi may, nắng lá rơi đầy

Ng ườ i ra đi / đ u không ngo nh l i ầ ả ạ Sau l ng th m n ng lá r i đ y ư ề ắ ơ ầ

− M t b c tranh mùa thu HN đ p th m ng, pha n iộ ứ ẹ ơ ộ ỗ

bu n man mác, b i hình nh “ngồ ở ả ười ra đi không ngo nh l i” =>cu c chia ly, d t khoát Là s quy tả ạ ộ ứ ự ế tâm t c hi n lý tự ệ ưởng b o v TQ.ả ệ

−

b Mùa thu m i n i Vi t B c ớ ơ ệ ắ

“Mùa thu nay khác r i ồ ”

− Câu th 5 chơ ữ

− L i th ng n g nờ ơ ắ ọ

=>kh ng đ nh s thay đ i c a hoàn c nh xã h i,ẳ ị ự ổ ủ ả ộ trong nh n th c c a con ngậ ứ ủ ười

“Tôi đ ng vui nghe gi a núi đ i ứ ữ ồ ”

− Hân hoan, ph n kh i =>t th hiên ngang, tràn ng pấ ở ư ế ậ

ni m vui.ề

“Tr i xanh đây /là/c a chúng ta ờ ủ Núi r ng đây/ là/ c a chúng ta ừ ủ

”.

Câu kh ng đ nh v i nh ng t ch đ nh (đây), li t kêẳ ị ớ ữ ừ ỉ ị ệ (tr i xanh, núi r ng), tính t (th m mát, bát ngát),ờ ừ ừ ơ nhân hóa, n d và đi p khúc (c a chúng ta) vangẩ ụ ệ ủ

v ng trong không gianọ

(Thu gắn liền với Cách Mạng).

* “Nước chúng ta … nói về”

− Những suy tư và cảm nhận của

Nguyễn Đình Thi về quê hương,

đất nước Việt Nam trong phần

cuối bài thơ

Ph n còn l i (12p)ầ ạ

− Hình ảnh tả thực mang ý nghĩa

biểu trưng gợi cảm mạnh mẽ (…)

+ câu cảm: Đất nước bị tàn phá

trong chiến tranh  Tâm trạng

đau đớn, xót xa

* “Bát cơm chan đầy … lột da”

(Hình ảnh ẩn dụ + liệt kê)

Đất nước quật khởi:

* “Từ những năm … căm hờn”:

Người dân hiền hòa, chất phát

đứng lên đánh giặc

* “Xiềng xích … thương nhà”:

Đất nước anh hùng trong chiến

đấu:

* “Súng nổ … sáng lòa”

Bút pháp tả thực + tượng trưng:

Bức tượng đài đất nước sừng

sững, chói ngời

=>tâm tr ng con ngạ ười vui tươi, ph n ch n, hấ ấ ồ

h i vì đ t nở ấ ước có nhi u thay đ i.ề ổ

=>kh ng đ nh s giàu đ p, trù phú c a dân t c vi tẳ ị ự ẹ ủ ộ ệ nam

“N ướ c chúng ta nói v ” ề

− Tự hào vì làm chủ một đất nước anh hùng với những truyền thống vẻ vang

− Đ có để ược cu c s ng nh trên đã có bao anh hùngộ ố ư ngã xu ng, hi sinh Đây là suy t c a tác gi v truy nố ư ủ ả ề ề

th ng anh hùng b t khu t c a dân t c Vi t Nam.ố ấ ấ ủ ộ ệ

2. Đất nước gian khổ, đau thương từ trong chiến đấu và vinh quang trong chiến thắng.

a Hình nh ả đau th ươ trong chi n tranh ng ế

− Hi n th c chi n tranh: v i nh ng bi n pháp nghệ ự ế ớ ữ ệ ệ thu t: câu c m, n d , li t kê,ậ ả ẩ ụ ệ

+Cánh đ ng quêồ – ch y máu ả +Dây thép gai – đâm nát tr i chi u ờ ề + Bát c m ơ – chan đ y nầ ước m t ắ +Đ a đè c ứ ổ – đ a l t da ứ ộ

=>đ t nấ ước con người b tàn phá trong chi nị ế tranh+thái đ căm thù gi cộ ặ

b Đ t n ấ ướ c c a nh ng con ng ủ ữ ườ i anh hùng, dũng

c m, b t d ả ấ i t: ệ

“Ng i ờ lên nét m t quê h ặ ươ ng.

B t lên nh ng ti ng căm h n ậ ữ ế ờ ”.

=> quy t li t, d d iế ệ ữ ộ

− Ngh thu t đ i l p: ệ ậ ố ậ

Xi ng xích > < tr i đ y chimề ờ ầ Súng đ n > < đ t đ y hoaạ ấ ầ yêu nướ thc, ương nhà

=> Khẳng định bạo lực kẻ thù không thể hùy diệt sức sống mãnh liệt và phẩm chất cao đẹp của đất nước và con người Việt Nam

“Ôm đ t n ấ ướ c nh ng ng ữ ườ i áo v i ả ”

− Đ ng t ộ ừ ôm (trong câu th : “ôm đ t nơ ấ ước …”) được

hi u theo nghĩa nh m t tính t : s níu gi , ni m tinể ư ộ ừ ự ữ ề yêu vô b , không đ ai cờ ể ướ ấp l y

− N i b t và đ c s t nh t v n là 4 câu th cu i bàiổ ậ ặ ắ ấ ẫ ơ ố

“Súng n …đ ng d y sáng loà ổ ứ ậ ”

− Hình th c th hi n: th 6 ch cô đúc, r c r i ứ ể ệ ơ ữ ắ ỏ

− Bút pháp nhân hoá, k t h p v i s linh ho t, nhu nế ợ ớ ự ạ ầ

nh trong vi c đ a thành ng “ị ệ ư ữ t c nứ ước v bỡ ờ” vào

th ơ

=> T o nên v đ p hào hùng, tráng l v con ngạ ẻ ẹ ệ ề ười

Vi t Nam, dân t c Vi t Nam Đo n th đã khái quátệ ộ ệ ạ ơ

được s c vứ ươn d y th n kỳ c a dânậ ầ ủ t c Vi t Namộ ệ chúng ta

4 TỔNG KẾT, HƯỚNG DẪN HỌC TẬP (1p)

4.1 Tổng kết (củng cố, hệ thống hóa kiến thức)

Đ t nấ ước là m t tác ph m th gây m t n tộ ẩ ơ ộ ấ ượng m nh nh vào ch t chínhạ ờ ấ

lu n – tr tình hoà quy n t nhiên, uy n chuy n ậ ữ ệ ự ể ể

Tác ph m đã kh c ch m thành công m t tẩ ắ ạ ộ ượng đài kỳ vĩ b ng th v conằ ơ ề

người Vi t Nam T qu c Vi t Namệ ổ ố ệ

4.2 Hướng dẫn tự học − H c thu c lòng bài th ọ ộ ơ − Chuẩn bị bài: nội dung kiểm tra định kì 5 RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY ………

………

………

………