Xây dựng quy trình nhân giống lan mokara bằng kỹ thuật nuôi cấy mô​

Hiện nay, đã có nhiều đơn vị nghiên cứu trong nước nhân giống và cung cấp giống lan Mokara nuôi cấy mô, nhưng số lượng còn khiêm tốn và chưa đủ đáp ứng cho nhu cầu của thị trường.. Vì vậ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

LỜI CẢM ƠN

Em xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành đến thầy giáo PGS.TS Nguyễn

Văn Đính người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ em trong suốt quá

trình thực hiện đề tài

Em xin trân trọng cảm ơn Ban Giám Hiệu Trường ĐHSP Hà Nội, BanChủ nhiệm khoa Sinh - KTNN trường ĐHSP Hà Nội 2 cùng tập thể cán bộgiáo viên Bộ môn TH, Phòng thí nghiệm Sinh lí học thực vật - Trường ĐHSP

Hà Nội 2 đã tạo điều kiện thuận lợi về thiết bị và phương tiện để em hoànthành tốt khóa luận này

Trong suốt quá trình nghiên cứu, em còn nhận được sự chỉ bảo nhiệt

tình của TS La Việt Hồng - khoa Sinh KTNN cùng chị Nguyễn Thị Thu

Đông và anh Hà Đăng Chiến - Học viên Cao học K20 đã giúp đỡ, đóng góp ýkiến để em hoàn thành khóa luận, nhân đây em xin gửi lời cảm ơn chân thànhđến anh, chị

Trong thời gian thực hiện nghiên cứu, không tránh khỏi những thiếu sót

và hạn chế Kính mong được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và cácbạn để đề tài được hoàn thiện hơn

Em xin trân trọng cảm ơn!

Vĩnh Phúc, ngày 30 tháng 4 năm

2019

Sinh viên

Bạch Thị Kim Thảo

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của chính tôi Do tôithực hiện, các số liệu, kết quả nghiên cứu trong khóa luận là trung thực vàchưa được ai công bố

Vĩnh Phúc, ngày 30 tháng 4 năm 2019

Người thực hiện

BẠCH THỊ KIM THẢO

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BAP: 6-Benzyl amino purinIAA: β-Indole-acetíc acidMS: Murashige và SkoogNAA: α- Napthalene acelic acidNxb: Nhà xuất bản

Tp.HCM: Thành phố Hồ Chí Minh

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2

3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn 2

NỘI DUNG 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

1.1 Giới thiệu chung về họ Phong lan 3

1.1.1 Vài nét về họ Phong lan 3

1.1.2 Nguồn gốc, phân bố và vị trí phân loại của lan Mokara 4

1.1.3 Đặc điểm hình thái 6

1.1.4 Điều kiện sinh thái 7

1.2 Giá trị lan Mokara 9

1.2.1 Giá trị kinh tế 9

1.2.2 Giá trị thẩm mỹ 11

1.2.3 Công dụng khác 11

1.3 Tình hình nghiên cứu nhân giống họ Phong lan trong và ngoài nước 11

1.3.1 Trên thế giới 11

1.3.2 Ở Việt Nam 12

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 14

2.1 Đối tượng nghiên cứu 14

2.2 Phạm vi nghiên cứu, địa điểm và thời gian 14

2.3 Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm 15

2.3.1 Dụng cụ 15

2.4 Phương pháp nghiên cứu 15

2.4.1 Thí nghiệm 1: Khử trùng mẫu 15

2.4.2 Thí nghiệm 2: Tái sinh chồi 16

2.4.3 Thí nghiệm 3: Nhân nhanh chồi in vitro 16

2.4.4 Thí nghiệm 4: Ra rễ - tạo cây in vitro hoàn chỉnh. 17

2.4.5 Thí nghiệm 5: Rèn luyện cây in vitro thích nghi với điều kiện môi trường. 17

2.5 Phân tích thống kê số liệu 17

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 18

3.1 Tạo vật liệu khởi đầu cho nuôi cấy in vitro. 18

3.2 Tái sinh chồi in vitro 20

3.3 Nghiên cứu ảnh hưởng của nồng độ BAP kết hợp với NAA đến khả năng nhân nhanh chồi 22

3.4 Nghiên cứu ảnh hưởng của IAA đến khả năng tạo rễ của cây in vitro 24

3.5 Rèn luyện cây in vitro thích nghi với điều kiện môi trường. 25

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 28

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 29

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Công thức thí nghiệm tạo vật liệu khởi đầu 15

Bảng 2.2 Công thức ảnh hưởng của BAP lên sự tái sinh chồi in vitro 16Bảng 2.3 Công thức ảnh hưởng của NAA kết hợp với BAP đến khả năng

nhân nhanh chồi in vitro 16

Bảng 2.4 Công thức ảnh hưởng của IAA đến khả năng hình thành rễ 17Bảng 3.1 Hiệu quả của việc sử dụng javen để tạo vật liệu khởi đầu 19Bảng 3.2 Ảnh hưởng của nồng độ BAP đến khả năng tái sinh chồi 22Bảng 3.3 Ảnh hưởng của BAP kết hợp với NAA đến khả năng nhân nhanh

chồi in vitro 23

Bảng 3.4 Ảnh hưởng của IAA đến khả năng ra rễ 24

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1.1 Lan Arachnis, Ascoentrum và Vanda 4

Hình 1.2 Một số loại lan Mokara 6

Hình 2.1 Cây lan Mokara tại vườn thực nghiệm trường ĐHSPHN 2 14

Hình 2.2 Vườn lan Mokara tại vườn thực nghiệm trường ĐHSPHN 2 14

Hình 3.1 Mẫu cấy sạch sống sau 2 tuần quan sát 20

Hình 3.2 Mẫu cây in vitro được nuôi cấy trong môi trường B1 20

Hình 3.3 Cây in vitro được nuôi cấy trong môi trường có bổ sung MS + BAP + than hoạt tính (0,5 mg/l) + nước dừa 10% 23 Hình 3.4 Ảnh hưởng của IAA đến khả năng tạo rễ in vito 25

Hình 3.5 Cây in vitro sau 2 tuần rèn luyện 26

Trong vòng 10 năm trở lại đây, thị trường kinh doanh hoa lan tại ViệtNam đã và đang phát triển mạnh mẽ do nhu cầu cây cảnh trong nước tăng cao.Tại Thành phố Hồ Chí Minh, việc sản xuất hoa lan tập trung chủ yếu ở huyện

Củ Chi (188,1 ha) và huyện Bình Chánh (31,1 ha) với sản lượng hàng nămkhoảng 6,7 triệu chậu, 68,9 triệu cành, giá trị khoảng 613,9 tỷ đồng Trong đó,

giống lan Mokara là nhóm giống chủ lực trong việc phát triển diện tích và

cung cấp sản phẩm hoa lan cắt cành tại Thành phố Hồ Chí Minh do hiệu quảcao, nhu cầu tiêu thụ của thị trường nội địa và xuất khẩu cũng rất lớn [24]

Số lượng hoa lan giống Mokara cung cấp cho Thành phố Hồ Chí Minh

chủ yếu được nhập khẩu từ Thái Lan và hầu hết không được kiểm định, nênđôi khi không đảm bảo về chất lượng Bên cạnh đó, chi phí đầu tư cây giống

lan Mokara cao cũng gây khó khăn cho việc mở rộng diện tích sản xuất Hiện

nay, đã có nhiều đơn vị nghiên cứu trong nước nhân giống và cung cấp giống

lan Mokara nuôi cấy mô, nhưng số lượng còn khiêm tốn và chưa đủ đáp ứng

cho nhu cầu của thị trường Vì vậy việc đầu tư xây dựng phòng nuôi cấy mô

tế bào thực vật để phục vụ cho nhân giống in vitro và hướng đến lai tạo các giống lan Mokara cũng như các giống lan khác là hết sức cần thiết trong giai

đoạn hiện nay và tương lai

Áp dụng nhân giống bằng kỹ thuật nuôi cấy mô là sự cần thiết vì có hệ sốnhân cao, có thể nhân nhanh được hàng loạt các cây con giống có năng suất

và phẩm chất tốt như bố mẹ chọn lọc Từ một cây mẹ ban đầu ta có thể nhân

ra hàng ngàn cây con có kích thước và chất lượng đồng đều như nhau, giúpviệc nhân giống được nhanh hơn Mặt khác, cây con ổn định về mặt di truyền,đồng thời giảm tác hại cho cây giống và đem lại hiệu quả thiết thực trong việcnâng cao chất lượng cây giống và giảm giá thành

Từ thực tế trên, chúng tôi đã chọn đề tài “Xây dựng quy trình nhân

giống hoa lan Mokara bằng kỹ thuật nuôi cấy mô”.

Xây dựng quy trình nhân giống lan Mokara bằng kỹ thuật nuôi cấy mô có

hiệu quả

2.2 Nhiệm vụ và nội dung nghiên cứu

- Khử trùng mẫu, tạo vật liệu khởi đầu cho nuôi cấy in vitro.

- Nghiên cứu tái sinh và nhân nhanh chồi in vitro.

- Nghiên cứu ra rễ - tạo cây in vitro hoàn chỉnh.

- Rèn luyện cây in vitro thích nghi với điều kiện môi trường.

trồng lan Mokara

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Giới thiệu chung về họ Phong lan

1.1.1 Vài nét về họ Phong lan

Vườn thực vật hoàng gia Kew liệt kê 880 chi và gần 22.000 loài được chấpnhận, nhưng số lượng chính xác vẫn không rõ (có thể nhiều tới 25.000 loài)

do các tranh chấp phân loại học Số lượng loài lan cao gấp 4 lần số lượng loàiđộng vật có vú hay hơn 2 lần số lượng loài chim Nó chiếm khoảng 6 -

11% số lượng loài thực vật có hoa [23] Các chi lớn nhất là Bulbophyllum (khoảng 2.000 loài), Epidendrum (khoảng 1.500

loài), Dendrobium (khoảng 1.400 loài) và Pleurothallis (khoảng 1.000 loài).

Họ này cũng bao gồm chi Vanilla (chi chứa loài cây vani), Orchis (chi điển hình) và nhiều loài được trồng phổ biến như Phalaenopsis hay Cattleya [6].

Ngoài ra, kể từ khi du nhập các loài từ khu vực nhiệt đới vào trong thế kỷXIX thì các nhà làm vườn châu Âu và Bắc Mỹ đã bổ sung thêm khoảng100.000 loại cây lai ghép và giống cây trồng

Hoa lan được người tiêu dùng ưa chuộng vì vẻ đẹp đặc sắc và các hìnhthức đa dạng của chúng Cũng giống như cây lan, hoa lan hầu như có tất cảcác màu trong cầu vồng và những kết hợp của các màu đó Hoa lan nhỏ nhấtchỉ bằng hạt gạo trong khi hoa lan lớn nhất có đường kính khoảng 1m

Đa số các loại hoa lan được bán rộng rãi trên thị trường thường không cóhương thơm nhưng trong tự nhiên có rất nhiều loại hoa lan có mùi thơm đặc

trưng Vanilla là một loại hoa lan có hương thơm được dùng trong các loại ẩm

thực của thế giới và có nguồn gốc từ Mêxico; trong khi đó có các loại hoa lantỏa ra mùi như thịt bị hỏng để hấp dẫn các côn trùng [24]

Tại Việt Nam, hoa lan cũng rất đa dạng Theo giáo sư Phạm Hoàng Hộ,riêng lan rừng ở các tỉnh Nam Bộ đã biết là khoảng 500 loài khác nhau Một

số giống hoa có thể trồng được trong điều kiện khí hậu cận nhiệt đới của nước

ta như Dendrobium, Mokara, Cattleya, Vandaccous,… Trong đó lan Mokara

được trồng nhiều và có giá trị kinh tế cao Bên cạnh giá trị thẩm mỹ, lan

Mokara còn được sử dụng để tách chiết một số hợp chất phục vụ ngành công

nghiệp mỹ phẩm Ngoài ra, đối với y học loài hoa này cũng có nhiều giá trịnhất định.Với giá trị như vậy, lượng hoa tiêu thụ trong ước ngày càng lớn.Hàng năm chúng ta phải nhập một số lượng lớn các giống hoa lan (kể cảgiống và cành hoa) từ Thái Lan, Đài Loan, Trung Quốc [24]

1.1.2 Nguồn gốc, phân bố và vị trí phân loại của lan Mokara

Năm 1969, lan Mokara Wai Liang – là một loại lan lai lần đầu tiên trên thế

giới và được ra đời ở Singapore, dưới bàn tay tài hoa của C.Y.Mok Đây là

loài lan lai giữa ba loài là Arachnis, Ascoentrum và Vanda [25].

Hình 1.1 Lan Arachnis, Ascoentrum và Vanda [24]

Mokara là giống lan lai từ ba giống Arachnis (lan bò cạp), Ascoentrum

và Vanda; vì vậy loài lan này mang các đặc tính nổi trội từ bố mẹ là: dạng hoa

và màu sắc đẹp từ Vanda, tăng trưởng nhanh từ Ascocenda (Ascocentrum x Vanda) Lan Mokara là loài lan đơn thân, thân hình trụ dài, không có giả

hành [24]

Phần lớn hoa lan trên thế giới đều mọc tự nhiên ở vùng nhiệt đới và á nhiệtđới, nhất là ở Châu Á, Châu Phi, Châu Mỹ La-tinh Trên thế giới có từ 25.000đến 30.000 loài hoa lan, gồm khoảng 800 chi.

Loài lan Mokara được nhập từ Bangkok và Singapore, phân bố trên các

vùng thuộc Châu Á nhiệt đới, tập trung nhiều nhất ở Đông Nam Á với điều

kiện sinh thái vô cùng đa dạng Hiện nay lan Mokara được trồng với mục đích

thương mại ở nhiều nơi kéo dài từ Philippin đến Nam Á, Hawaii,…

Ở Việt Nam: thuộc vùng nhiệt đới của Thành phố Hồ Chí Minh cùng vớicác tỉnh miền Đông và Tây Nam Bộ có điều kiện khí hậu thích hợp cho loại lan

Một số loài lan Mokara lai

Mokara Chark Kuan “Pink” pink with spot, Mokara Chark Kuan” Orange” orange with spot, Mokara Dinahn Shore red, Mokara Khaw Paik suan X Kultana Gold gold, MokaraWalter Oumea Pink pink, Mokara Mak Chin On red, Mokara Sayan dark pink, Mokara Khaw Paik Suan yellow, Mokara Chark Kuan Red red red, Mokara Yellow yellow, Mokara Orange

orange spot, Mokara Pink pink, Mokara Red red, Mokara New Nora Blue blue [24]

e d

Hình 1.2 Một số loại lan Mokara

a Chark Kuan Super Pink; b Mokara Chark Kuan Pink; c Mokara Chark Kuan Blooming size; d Mokara Chark Kuan Orange; e Mokara Dinah Shore; f Mokara Chao Praya Sunrise.

1.1.3 Đặc điểm hình thái

Thân: lan Mokara là loài đơn thân, thân hình trụ dài, không có giả hành.

Sự mọc dài của thân không có giới hạn nên cây thân phát triển vô hạn theochiều thẳng đứng Sự phát triển này chỉ ngừng khi đỉnh ngọn bị tổn thương,khi đó chồi sẽ xẻ rách bẹ lá để mọc dài ra Các chồi này cũng sẽ phát triển vôhạn về phía đỉnh Thân mang cả lá và rễ

Lá: lan Mokara có lá dài hình lòng máng hay hình trụ, mọc cách ở hai

bên thân, lá dày và cứng

Rễ: rễ cây trần mọc từ thân xen kẽ với lá, rễ xẻ bẹ lá chui ra ngoài dọc

theo chiều dài của cây

Hoa: là loài hoa lưỡng tính có đối xứng hai bên Phát hoa mọc từ nách lá

giữa thân Hoa mẫu 3, bao hoa dạng cánh gồm 6 mảnh và có nhiều màu sắc:vàng, tím, cam, hồng, đỏ …

1.1.4 Điều kiện sinh thái

Nhiệt độ

Nhiệt độ tác động ảnh hưởng đến cây lan qua con đường quang hợp.Cường độ quang hợp tăng tỉ lệ thuận với sự tăng của nhiệt độ Khi nhiệt độtăng cao, nhu cầu dinh dưỡng ở cây cũng tăng lên [24] Vì vậy vào mùa nắng

ta nên tăng cường bón phân cho cây để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng này.Tuy nhiên nếu nhiệt độ quá cao và cây hấp thụ được ánh sáng trực tiếpthì diệp lục sẽ bị tiêu hủy dẫn đến hiện tượng cây bị lá ngả vàng và phản ứngquang hợp bị đình chỉ Ngoài ra chất nguyên sinh trong tế bào cũng bị đặcquánh lại do mất nước, hậu quả của việc này là cây ngừng hô hấp và chết đi.Trường hợp ngược lại, khi nhiệt độ quá thấp sẽ làm gia tăng thể tích nướctrong tế bào, làm phá vỡ cấu trúc tế bào

Nhiệt độ thích hợp cho lan Mokara phát triển là từ 20-300C Ban ngàycây cần nhiệt độ không dưới 210C, ban đêm không dưới 18,50C Nhiệt độ là

yếu tố quan trọng quyết định sự ra hoa của lan Mokara.

Độ ẩm

Mưa là yếu tố ảnh hưởng quan trọng nhất đối với ẩm độ, nhưng khôngphải là mưa to hay nhỏ mà chính là sự phân bố lượng mưa trong năm, mưa rảirác làm ẩm độ cao hơn mưa tập trung Nước mưa, từ không khí ẩm vào rễ, dichuyển qua thân và thoát hơi nước qua lá Sự di chuyển ấy có ý nghĩa rất quantrọng với lan vì nó giúp cho việc vận chuyển chất dinh dưỡng và các sản

phẩm do tạo thành trong cây được dễ dàng Lượng nước phải tưới cho lan làrất lớn.

Cây thiếu nước vì hiện tượng thoát hơi nước qua lá Sự thoát hơi nước

là hiện tượng bốc hơi nên nó tùy thuộc vào độ ẩm Sự thiếu nước xảy ra vàomùa khô, lúc ấy là khô héo rụng đi, cường độ quang hợp thấp Tuy nhiên,không phải tất cả nước của cây đều bị thải ra ngoài Nước là yếu tố quan trọngchiếm tỉ lệ 60 - 90% trọng lượng của cây lan Phần lớn nước ở dạng tự do hòatan các chất (như nước ở nhựa cây), chính sự thoát hơi nước này làm cây héorụng đi

Rễ của Mokara là loại rễ trần (rễ phơi ra ngoài không khí) nên đòi hỏi độ

ẩm của vườn rất cao Cây lan Mokara không chịu úng nên cũng phải trồng

thật thoáng Vì đặc điểm là loài lan đơn thân, không có giả hành nên dễ mấtnước Bổ sung nước cho cây bằng cách tưới ngày 2 lần vào lúc sáng và chiềumát Tăng cường tưới nước vào mùa khô để tránh rụng lá và giảm cường độquang hợp làm cây sinh trưởng kém

Ánh sáng

Ánh sáng là yếu tố thiết yếu cho sự sinh trưởng của lan Ánh sáng đemnăng lượng cần thiết cho phản ứng quang hợp, nhờ đó cây tạo được chất dinhdưỡng Khi thiếu ánh sáng, cây không tạo đủ dưỡng chất để sống

Vì cường độ quang hợp tỉ lệ với cường độ ánh sáng nên vào những ngàynắng, cây cần nhiều nước và muối khoáng hơn là lúc trời âm u Cho nênchúng ta phải chú ý tăng lượng nước tưới và phân bón vào mùa nắng, giảmlượng nước vào mùa mưa, không nên bón phân vào những ngày âm u, ít nắng

lan Mokara là loài ưa sáng trung bình, cường độ ánh sáng từ 50 - 60% là phù

hợp Trồng với quy mô lớn cần thiết kế giàn che bằng lưới để ánh sáng vừaphải, thích hợp cho cây sinh trưởng và phát triển

Độ thông thoáng và giá thể

Nhóm lan Mokara cần độ thông thoáng rất nhiều, nhất là trường hợp cây

trồng trong chậu vì hệ rễ của cây rất phát triển mà giá thể (chất trồng) lại bí

Vì vậy nên sử dụng chậu đất có nhiều lỗ thoát, bỏ một ít (rất nhỏ) chất trồngvào chậu hoặc không cần bỏ nhưng phải cung cấp dinh dưỡng đầy đủ vàthường xuyên cho cây

Theo kinh nghiệm của anh Nguyễn Tấn Lập, một chủ vườn lan Mokara

ở Củ Chi, nên sử dụng giá thể là vỏ đậu phộng vì vỏ đậu phộng vừa giữa được

ẩm vừa tạo được độ thông thoáng cho cây lan [24]

Nhu cầu dinh dưỡng

Mokara cần dinh dưỡng khá cao và thường xuyên Nên kết hợp sử dụng

phân chuồng, phân cá và phân hỗn hợp N-P-K:30-10-10 hoặc 20-20-20, tùy

theo tuổi cây và tình hình sinh trưởng Do đặc điểm của Mokara là có hệ rễ

trần nên khi sử dụng phân bón nên sử dụng với liều lượng thấp và nồng độloãng

Lưu ý vấn để vàng lá và tuột lá ở chân là do thiếu nước, thiếu dinhdưỡng (nhất là đạm)

1.2 Giá trị lan Mokara [24]

su 1,5 năm trồng từ hom cây) có thể cắt ngọn bán hoặc làm giống Gốc câycòn lại có thể cho 1 - 5 cây con từ nách lá Các cây con này có thể tách đểtrồng sau 4 - 6 tháng

Nhìn chung khả năng tiêu thụ vẫn còn tốt so với sức sản xuất hoa lan

Mokara của thành phố hiện nay Trong những năm gần đây cho thấy tiêu thụ

hoa tăng cao từ tháng 10 cho đến tháng 3, thị trường bắt đầu lắng dịu từ tháng

4 đến tháng 10 Nhu cầu tiêu thụ hoa lan Mokara có thời điểm tăng rất cao

chủ yếu vào dịp cuối năm như trong các ngày lễ động thổ xây dựng, khai

trương, khánh thành, cưới hỏi, hội nghị, tổng kết, ngày 8/3, ngày 20/10, ngày20/11, Tết cổ truyền,…

Do nhập khẩu lan Mokara từ nước ngoài nên hiện nay giá của nó tăng khá cao so với năm 2004, trên 45.000 đồng/cành hoa Mokara Cho nên thời điểm này trồng lan Mokara hiệu quả cao vì cành hoa cắt và giống cây trồng

đang có nhu cầu lớn, được giá Bên cạnh đó, việc triển khai công tác nhângiống hoa lan Việt Nam sẽ giảm được lan nhập khẩu, góp phần phát triển kinh

tế đất nước Rất nhiều hộ dân ở nông thôn triển khai mô hình trồng lan

Mokara và đã thành công.

“Cắt cành và nhân giống hoa lan Mokara mang lại hiệu quả kinh tế gấp 1,5 lần so với việc chỉ thu hoạch cành hoa” Đây là ý kiến của ông Nguyễn

Văn Lanh, nhà vườn tại Củ Chi (Thành phố Hồ Chí Minh) sau khi áp dụng

“mô hình sản xuất hoa cắt cành và nhân giống hoa lan Mokara” [24]

Đây cũng là dự án nghiên cứu do TS Dương Hoa Xô – Giám đốcTrung tâm Công nghệ sinh học Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện Dự án đãthực nghiệm tại 4 vườn hoa của người dân trên địa bàn Thành phố Hồ ChíMinh với tổng diện tích hơn 14.000 m2 Các vườn nói trên đã cho năng suấthoa cao hơn từ 10,8 - 32,4% so với vườn không áp dụng mô hình

Hoa lan Mokara có nhiều hoa trên một cành, màu sắc rực rỡ, ra hoa

quanh năm Giá hoa trên thị trường khoảng 10.000 đồng/cành và thị trườngxuất khẩu chính là Nhật Bản, Ý, Pháp, Đức và Mỹ

Mô hình trồng lan không những tạo thêm việc làm cho hội viên nông dân, mà còn tăng thu nhập cho gia đình, góp phần tạo mỹ quan đô thị và giảm

ô nhiễm môi trường

1.2.2 Giá trị thẩm mỹ

Hoa lan nói chung và Mokara nói riêng, được dùng để trang trí nhà cửa,

sân vườn, bàn giấy, phòng làm việc, các buổi dạ hội và tặng nhau trong cácdịp lễ Tết hoặc ngày cưới Tuy không được sử dụng nhiều như lan

Dendrobium, nhưng lan Mokara cũng có được những vị trí quan trọng trong

thẩm mỹ [24]

1.2.3 Công dụng khác

Nhiều dân tộc Trung và Nam Mỹ dung các bộ phận của một số loài câyhoa Lan làm thức ăn, nước uống thay trà, trị bệnh lở loét, táo bón, nhức đầu,bệnh suy dinh dưỡng của trẻ em, đan chiếu, đan rổ từ thân cây, làm kèn để

thổi trong các buổi đình đám hội hè Cây hoa lan Mokara cũng có công dụng

Năm 1960, Morel đã thực hiện bước ngoặt cách mạng trong sử dụng kỹ

thuật nuôi cấy đỉnh sinh trưởng trong nhân nhanh giống địa lan Cymbidium

mở đầu thành công trong sự nghiệp vi nhân giống thực vật [15] Vào năm

1964 ông tiếp tục thí nghiệm cắt nhỏ thể protocorm và cấy lại môi trường, từmột thể protocorm có thể sản xuất hơn 4.000 cây con/năm Từ kết quả thínghiệm của Morel, rất nhiều giống lan đa thân đã được nhân vô tính thành

công như Cattleya (Scully, 1967) [21], Dendrobium (Sagawa, 1984) [17] Maridass M và cộng sự (2010) đã tiến hành nhân giống in vitro chồi rễ của loài Dendrobium nanum Các chồi rễ được cấy lên môi trường cơ bản có