bào chế viên ngậm từ rau rền gai hỗ trợ điều trị ho

Đề tài cung cấp cơ sở khoa học định hướng cho việc nghiên cứu và sử dụng rau dền gai trong cuộc sống, đồng thời giúp nâng cao hiểu biết về kĩ thuật bào chế viên ngậm từ rau dền gai sử dụng hỗ trợ điều trị viêm họng.

LỜI CẢM ƠN

Để thực hiện thành công dự án “ BÀO CHẾ VIÊN NGẬM HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ VIÊM HỌNG TỪ RAU DỀN GAI” nhóm nghiên cứu dự án của

chúng em đã nhận được sự giúp đỡ của gia đình, thầy cô và bạn bè

Chúng em xin trân trọng cảm ơn Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ, PhòngGiáo dục và Đào tạo huyện Tam Nông đã tổ chức cuộc thi giúp chúng em có cơhội làm quen và ti p c n v i công tác nghiên c u khoa h c.ế ậ ớ ứ ọ

Chúng em xin trân tr ng c m n Ban giám hi u nhà trọ ả ơ ệ ường, các th yầ

cô giáo tr c ti p gi ng d y b môn V t lí, Sinh h c, Hóa h c đã t o đi uự ế ả ạ ộ ậ ọ ọ ạ ề

ki n v th i gian, đ ng viên chúng em v tinh th n và nh ng đi u ki nệ ề ờ ộ ề ầ ữ ề ệ

v t ch t c n thi t đ cho chúng em hoàn thành đậ ấ ầ ế ể ược d án này.ự

Chúng em xin trân tr ng c m n cô giáo Đ Trà Giang đã nhi t tìnhọ ả ơ ỗ ệgiúp đ chúng em hoàn thành d án nghiên c u.ỡ ự ứ

Trong su t ố quá trình nghiên c u và th nghi m,cô đã cung c p tàiứ ử ệ ấ

li u, thông tin, kinh nghi m ệ ệ quan tr ng Cô thọ ường đ ng viên, chia s v iộ ẻ ớchúng em nh ng khó khăn vữ ướng m c trong su t ắ ố quá trình th c hi n dự ệ ự

án Nh ng l i góp ý, nh n xét c a cô đã giúp chúng em hoàn thành đữ ờ ậ ủ ược dự

án nghiên c u này.ứ

D ánự “ BÀO CHẾ VIÊN NGẬM HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ VIÊM HỌNG

TỪ RAU DỀN GAI” bước dầu được thử nghiệm thành công, tuy nhiên khi tìm

hiểu về lĩnh vực sáng tạo trong nghiên cứu khoa học kĩ thuật, kiến thức củachúng em còn hạn chế và còn nhiều bỡ ngỡ Do vậy sẽ không tránh khỏi nhữngthiếu sót, vì vậy chúng em rất mong được sự quan tâm, nh ng đóng góp ữ quýbáu c a các th y cô giáo trong h i đ ng trủ ầ ộ ồ ường Trung h c c s Thọ ơ ở ượngNông, H i đ ng khoa h c Phòng Giáo d c và Đào t o huy n Tam Nông vàộ ồ ọ ụ ạ ệcác b n h c sinh đ d án c a chúng em đạ ọ ể ự ủ ược hoàn thi n h n.ệ ơ

Em xin chân thành cảm ơn!

NHÓM THỰC HIỆN NGHIÊN CỨU

VŨ TRẦN NGỌC ÁNH - Nhóm trưởng NGUYỄN THỊ NGỌC ÁNH -Thành viên

PH N 1 M Đ U Ầ Ở Ầ

1 Lí do ch n đ tài: ọ ề

Vi t Nam là qu c gia thu c khu v c khí h u nhi t đ i gió mùa có haiệ ố ộ ự ậ ệ ớmùa rõ r t thay đ i theo đ a hình v i đ m tệ ổ ị ớ ộ ẩ ương đ i cao H th c v t r tố ệ ự ậ ấphong phú và đa d ng trong đó có nhi u lo i th c v t đã và đang đạ ề ạ ự ậ ượ ửc s

d ng làm thu c trong y h c dân gian, nên m ra ti m năng v s d ng cácụ ố ọ ở ề ề ử ụ

th c v t t nhiên làm thu c h tr đi u tr m t s lo i b nh.[.] ự ậ ự ố ỗ ợ ề ị ộ ố ạ ệ

Rau d n gai là m t lo i th c v t tề ộ ạ ự ậ ương đ i ph bi n trong cu cố ổ ế ộ

s ng hàng ngày c a ngố ủ ười dân Vi t Nam v i nhi u tác d ng h u ích nhệ ớ ề ụ ữ ưdùng rau d n gai làm thu c đi u tr b nh v thoái hóa đ t s ng c , s iề ố ề ị ệ ề ố ố ổ ỏ

th n, ho có đ m, viêm h ng ậ ờ ọ Rau d n gai d sinh trề ễ ưởng, có th tìm để ượctrong vườn, ngoài ru ng, có th độ ể ược dùng nh m t lo i th c ph m, rauư ộ ạ ự ẩxanh nhi u dề ưỡng ch t đ ng th i các b ph n lá thân r cũng có th r aấ ồ ờ ộ ậ ễ ể ử

ý đi mua thu c ố kháng sinh v u ng.ề ố Nh ng ngư ười dân cũng không ý th cứ

đượ ằc r ng, hi n nay tình tr ng kháng kháng sinh trong đi u tr b nh trênệ ạ ề ị ệ

th gi i là m t v n đ nóng, là thách th c l n đ i ngành y h c M t khác,ế ớ ộ ấ ề ứ ớ ố ọ ặtheo T ch c Y t th gi i,ổ ứ ế ế ớ Vi t Nam là nệ ước có tình tr ng kháng thu cạ ốkháng sinh cao nh t th gi i do thói quen tấ ế ớ ưởng ch ng vô h i c a ngừ ạ ủ ườidân V y làm cách nào đ kh c ph c đậ ể ắ ụ ược tình tr ng b nh cúm theo mùa,ạ ệ

đ c bi t là viêm h ng mà ch a c n thi t ph i s d ng thu c kháng sinh? ặ ệ ọ ư ầ ế ả ử ụ ố

Qua tìm hi u trên các kênh thông tin, m t s sách v bài thu c dânể ộ ố ề ốgian chúng em th y r ng, đ đi u tr ho ho c viêm h ng có r t nhi u cách:ấ ằ ể ề ị ặ ọ ấ ề

ng m chanh ngâm m t ong ho c đậ ậ ặ ường phèn, g ng, nừ ước rau d n gai… [ ]ềBên c nh đó, vào th i đi m chuy n mùa trong năm bà n i em hay b viêmạ ờ ể ể ộ ị

h ng, em th y bà l y rau d n gai m c d i quanh vọ ấ ấ ề ọ ạ ở ườn, quanh đường cáigiã cùng v i g ng và thêm chút mu i r i l c nớ ừ ố ồ ọ ước u ng Sau ba đ n b nố ế ốngày nh v y, các c n ho c a bà ít d n và kh i h n Tuy nhiên, khi h t mùa,ư ậ ơ ủ ầ ỏ ẳ ếrau b l i đi thì không làm đị ụ ược bài thu c này n a Vì v y,chúng em đã n yố ữ ậ ả

ra ý tưởng là thay vì u ng nố ước, ta có th ng m để ậ ược không?.T vi c khaiừ ệthác thông tin t các ngu n, chúng em tìm cách đ duy trì bài thu c tr hoừ ồ ể ố ịtrên mà có th b o qu n và dùng để ả ả ược quanh năm vào th i gian khôngờ

ph i mùa rau r n gai phù h p cho c ngả ề ợ ả ườ ới l n và tr em s d ng tẻ ử ụ ừnguyên li u cây rau d n gai d ki m, s n có trong thiên nhiên, g n gũi v iệ ề ễ ế ẵ ầ ớcon người Ý tưởng này cũng ch a có b t kì m t d án, m t đ tài nàoư ấ ộ ự ộ ềnghiên c u và th c hành.ứ ự

Xu t phát t nh ng ý tấ ừ ữ ưởng trên, nhóm nghiên c u đã l a ch n đứ ự ọ ề

tài “Nghiên c u và bào ch viên ng m h tr đi u tr viêm h ng t ứ ế ậ ỗ ợ ề ị ọ ừ rau d n gai” ề dướ ự ịi s đ nh hướng c a th y cô.ủ ầ

2 Ý nghĩa khoa h c và th c ti n c a đ tài: ọ ự ễ ủ ề

2.1.Ý nghĩa khoa h c: ọ

K t qu c a đ tài đóng góp thông tin cho lĩnh v c nghiên c u đ cế ả ủ ề ự ứ ặ

đi m tính ch t c a rau d n trong đông y.ể ấ ủ ề

Cung c p thông tin v quy trình chu n b và cách bào ch viên ng mấ ề ẩ ị ế ậ

t rau d n gai.ừ ề

2.2 Ý nghĩa th c ti n ự ễ

Đ tài cung c p c s khoa h c đ nh hề ấ ơ ở ọ ị ướng cho vi c nghiên c u vàệ ứ

s d ng rau d n gai trong cu c s ng, đ ng th i giúp nâng cao hi u bi t vử ụ ề ộ ố ồ ờ ể ế ề

kĩ thu t bào ch viên ng m t rau d n gai s d ng h tr đi u tr viêmậ ế ậ ừ ề ử ụ ỗ ợ ề ị

K t qu thu đế ả ược là m t s n ph m t t, giá thành r , công ngh s nộ ả ẩ ố ẻ ệ ả

xu t đ n gi n, không gây nh hấ ơ ả ả ưởng đ n môi trế ường

Chúng em có c h i đơ ộ ược nghiên c u khoa h c; sáng t o khoa h c kĩứ ọ ạ ọthu t, công ngh và v n d ng ki n th c các môn h c vào gi i quy t nh ngậ ệ ậ ụ ế ứ ọ ả ế ữ

v n đ th c ti n; đấ ề ự ễ ược tham gia vào các ho t đ ng giáo d c tr i nghi mạ ộ ụ ả ệsáng t o theo đ nh hạ ị ướng phát tri n năng l c và ph m ch t c a ngể ự ẩ ấ ủ ườ ọi h csinh

3 M c tiêu nghiên c u : ụ ứ

Tìm hi u các đ c đi m sinh h c, tính ch t c a rau d n gai.ể ặ ể ọ ấ ủ ề

Nghiên c u cách bào ch viên ng m t rau d n gai h tr đi u trứ ế ậ ừ ề ỗ ợ ề ịviêm h ng, có th b o qu n và s d ng trong th i gian dài phù h p v iọ ể ả ả ử ụ ờ ợ ớ

• Phương pháp thực hành thực nghiệm: tiến hành pha chế để tạo ra sảnphẩm viên ngậm hỗ trợ điều trị viêm họng có nguyên liệu hoàn toàn từ

thiên nhiên, rẻ tiền, an toàn cho sức khỏe con người và không gây ônhiễm môi trường.

• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: nghiên cứu công thức làm sản phẩm,khảo sát và tiến hành làm các thí nghiệm, ghi chép số liệu, so sánh, phântích, tổng kết thành phương pháp

5 Đ i t ố ượ ng và ph m vi nghiên c u: ạ ứ

Đ i tố ượng nghiên c u: rau d n gaiứ ề

Ph m vi nghiên c u: nghiên c u tài li u, sách y h c và cây rau d nạ ứ ứ ệ ọ ềgai k t h p v i m t s lo i th c v t có giá tr làm thu c.ế ợ ớ ộ ố ạ ự ậ ị ố

6 Gi i h n đ tài: ớ ạ ề

Đ tài đề ược th c hi n trong 3 t tháng 8/2018 đ n 10/2018, khôngự ệ ừ ế

k th i gian nghiên c u tài li u và th o lu n v các ý tể ờ ứ ệ ả ậ ề ưởng

1.3 Rau dền gai trong hỗ trợ điều trị viêm họng

CHƯƠNG II: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

2.1 Cách bào ch viên ng m h tr đi u tr viêm h ng t cây rau d nế ậ ỗ ợ ề ị ọ ừ ềgai

2.2 Kết qủa

PH N II N I DUNG Ầ Ộ

CH ƯƠ NG I: T NG QUAN V RAU R N GAI Ổ Ề Ề 1.1 T ng quan v h d n: ổ ề ọ ề

1.1.1 Phân bố

H D nọ ề hay h Gi nọ ề (danh pháp khoa h cọ : Amaranthaceae) là m tộ

h ch a kho ng 160-174 chi v i kho ng 2.050-2.500 loài Ph n l n cácọ ứ ả ớ ả ầ ớloài là cây thân th o hay cây b i nh ; r t ít loài là cây g hay dây leo Hả ụ ỏ ấ ỗ ọnày ph bi n r ng kh p th gi i, nh ng ch y u đổ ế ộ ắ ế ớ ư ủ ế ược tìm th y t i các khuấ ạ

v cự nhi t đ iệ ớ và c n nhi t đ iậ ệ ớ , m c dù có nhi u loài thu c v các khu khuặ ề ộ ề

v cự ôn đ iớ mát

Trong h th ng APG IIệ ố năm 2003 (không thay đ i tổ ừ h th ngệ ốAPG năm 1998), h này đọ ược đ t trongặ b C m chộ ẩ ướng(Caryophyllales)

Nó bao g m c các loài trồ ả ước đây đ t trongặ h Rauọ

mu iố (Chenopodiaceae) Các loài trong h Rau mu i cũ đọ ố ược nhi u ngề ười

bi t đ n làế ế c d nủ ề , c c i đủ ả ường, rau mu iố , lê m chạ và rau bina Các khác

bi t c b n gi a h Amaranthaceae (nghĩa h p) và Chenopodiaceae là cácệ ơ ả ữ ọ ẹcánh hoa và nh hoa thị ường h p nh t thành m t c u trúc vòng.ợ ấ ộ ấ

Trước khi h p nh t c h Chenopodiaceae thì h Amaranthaceaeợ ấ ả ọ ọ(nghĩa h p) ch ch a kho ng 65 chi và kho ng 900 loài Ph n l n trong sẹ ỉ ứ ả ả ầ ớ ốcác loài này có m t t i khu v c nhi t đ i c aặ ạ ự ệ ớ ủ châu Phi và B c Mỹắ M t vàiộloài b coi làị c d iỏ ạ, nh ng các loài khác thì l i đư ạ ược coi là các lo iạ cây

c nhả ph bi n trong vổ ế ườn, đ c bi t là các loài t cácặ ệ ừchi Alternanthera, Amaranthus, Celosia, và Iresine Các thành viên đáng chú ý

có rau d nề và c lănỏ Nhi u loài trong h này làề ọ cây ch u m nị ặ , phát tri n t tể ố

t i các khu v c đ tạ ự ấ m nặ

Trong Phân h D n (Amaranthoideae ) g m các loài trong Chi D nọ ề ồ ề(Amaranthus) v i kho ng 60 loài g m kho ng 400 gi ng khác nhau Đa sớ ả ồ ả ố ố

chúng là cây hoang d i, nhi u loài đạ ề ược dùng làm rau, cây c nh và lả ương

th c.ự

Các loài ph bi n trên th gi i hi n nay là:ổ ế ế ớ ệ

-D n s c xanh (Amaranthus acanthochiton).ề ọ

-D n lá nh n (Amaranthus acutilobius).ề ọ

-D n tr ng B c Mỹ (Amaranthus albus).ề ắ ắ

-D n đuôi ch n (Amaranthus caudatus).ề ồ

-D n gai (Amaranthus spinosus).ề

-D n đ (d n tía- Amaranthus tricolor).ề ỏ ề

Hình 1.4 Rau dền tímHình 1.3 Rau lăn

Hai loài D n c m và D n gai là cây m c hoang d i ph bi n Mi nề ơ ề ọ ạ ổ ế ở ềNam Các gi ng d n tím và d n xanh đố ề ề ược thu n hóa đ tr ng làm rau.ầ ể ồ

Hình 1.1 rau d n c m Hình 1.2 rau d n gai ề ơ ề

1.1.2.Đ c đi m th c v t ặ ể ự ậ

Chi D n là nh ng loài cây thân th o, có b r kh e, ăn sâu, kh năngề ữ ả ộ ể ỏ ả

ch u h n, ch u ng p khá Rau d n thị ạ ị ậ ề ường có m t thân th ng, cành vộ ẳ ươn

v a ph i, lá m c d n, có th m c đ i hay so le, mép lá nh n hay có khía,ừ ả ọ ơ ể ọ ố ẳkhông có lá kèm

Hoa m c đ n ho c thành t ng c m d ng xim, thọ ơ ặ ừ ụ ạ ường là hoa hoàn

h o (lả ưỡng tính) và đ i x ng t a tia Hoa có 4-5 cánh nh , có 1-5 nh hoa.ố ứ ỏ ỏ ị

Nh y hoa d ng dụ ạ ướ ầi b u, có 3-5 lá đài k t n i v i nhau.ế ố ớ

Qu có th là qu b , qu h ch, hay qu nang n t theo đả ể ả ế ả ạ ả ứ ường vòng

H t Rau d n r t nh , m c kh e, h s nhân cao Tr ng b ng gieoạ ề ấ ỏ ọ ỏ ệ ố ồ ằ

th ng kho ng 50 thu ho ch đẳ ả ạ ược

1.1.3 Giá tr dinh d ị ưỡ ng:

Thân và lá Rau d n có v ng t, giàu tinh b t và đ m th c v t, giàuề ị ọ ộ ạ ự ậ

S t,Canxi, Vitamin A,ắ Vitamin B2, Vitamin C Axit nicotic và Lysin Trong 100gam lá và h t Rau d n có các thành ph n dinh dạ ề ầ ưỡng nh sau:ư

Cây rau d n đề ượ ử ục s d ng v i nhi u m c đích khác nhau:ớ ề ụ

Vi t Nam và các n c dùng c m làm l ng th c chính thì rau d n

dược dùng làm rau lu c, n u canh, xào, n u cháo Ba loài Rau d n dùng ộ ấ ấ ề ở

Vi t Nam là Rau d n đệ ề ỏ (d n tía -ề Amaranthus tricolor), Rau d n c m (d nề ơ ề

tr ng -ắ Amaranthus viridis) và k c rau d n gaiể ả ề (Amaranthus spinosus)

m c hoang d i.ọ ạ

D n lu c khi ăn dùng v i nề ộ ớ ước ch m cóấ gia vị ho c mè, nặ ước lu cộlàm canh D n n u canh thề ấ ường cho thêm tôm khô, th t đ gia tăng đ ng t.ị ể ộ ọNgoài hai cách ph bi n trên, rau d n cũng có th đổ ế ề ể ược ch bi n theo cáchế ếxào v i m t s gia v nhớ ộ ố ị ư t i, hành ho c n u cháoỏ ặ ấ D n c m và d n đề ơ ề ỏ

có v ng t còn d n gai l i có v đ m đ c tr ng Rau d n có tính mát nên làị ọ ề ạ ị ậ ặ ư ềmón ăn dân dã r t thích h p trongấ ợ mùa hè và đã tr nên quen thu c đ iở ộ ố

v iớ người Vi t Nam.ệ

Do rau d n có nhi u h t và h t m c nhanh nên áp d ng tr ng rauề ề ạ ạ ọ ụ ồ

m m r t t t và giàu dinh dầ ấ ố ưỡng

H t m t s lo i rau d n có giá tr dinh dạ ộ ố ạ ề ị ưỡng và năng lượng cao như

D n h t Mexico (ề ạ Amaranthus cruentus), D n đuôi ch n (ề ồ Amaranthus caudatus), D n ngù hoàng t (ề ử Amaranthus hypochondriacus) được dùnglàm lương th c ph Châu Mỹ, Châu Phi và vùng núi Hymalaya Hi n nayự ụ ở ệmón ăn t h t d n đừ ạ ề ược khôi ph c và s d ng trong các nghi l tôn giáo ụ ử ụ ễ ởMexico và là món ăn h p d n đ i v i khách du l ch văn hóa Châu Âu vàấ ẩ ố ớ ị ở

B c Mỹ.ắ

Y h c c truy nọ ổ ề phương Đông còn s d ng rau d n đ làm thu c ử ụ ề ể ố Ở

Vi t Nam, d n đ đệ ề ỏ ược dùng trong các bài thu c có tác d ng thanh nhi t,ố ụ ệ

l i ti u, sát trùng, tr đ c ; d n c m dùng trong các bài thu c ch aợ ể ị ộ ề ơ ố ữ táo bón,

nh c đ u, chóng m t ; d n gai là m t v thu c trứ ầ ặ ề ộ ị ố ị r tế c n,ắ ong đ t, m nố ụ

Rau d n có m t s tác d ng ch a b nh nh : Tr ch ng máu nóngề ộ ố ụ ữ ệ ư ị ứsinh ki t l , l loét, tr r n c nế ỵ ở ị ắ ắ , ch a v t ong đ t, đ ch a b nh táo bón,ữ ế ố ể ữ ệhuy t áp cao, nh c đ u, chóng m t, nóng ph ng m tế ứ ầ ặ ừ ặ

Mexico, cây d n h t cũng đ c dùng tr b nh nhu n tràng, s d ng

làm ch t k t dính trong công nghi p dấ ế ệ ượ Ởc Mỹ, Pháp, Nga, Ba Lan và Đ c,ứcác nhà dinh dưỡng h c và y khoa đang khai thác thân lá cây Rau d n gai đọ ề ỏ(Amaranthus tricolor) nh m vào m c đích ch bi n thu c và th c ph mằ ụ ế ế ố ự ẩ

ch c năng Trong thân lá câyứ rau d n này giàu vitamin A, B, C, PP và ch aề ứ

g n 10 acid amin c n thi t.ầ ầ ế Màu đ tỏ ươ ủi c a d n gai là t ng h p thiênề ổ ợnhiên c a betasanthin (màu đ tía) và betacyamin (màu vàng chanh tủ ỏ ựnhiên) là ch t ch ng oxy hóa, b o v c th tránh đấ ố ả ệ ơ ể ược các b nh liên quanệ

đ n tim m ch, ung th Ch t x c a d n ch a h p ch t bataine (m t t ngế ạ ư ấ ơ ủ ề ứ ợ ấ ộ ổ

h p ch t t nitrogen) giúp th giãn tinh th n, kích thích quá trình t ng h pợ ấ ừ ư ầ ổ ợ

ho t ch t sinh h c serotonin là ch t d n truy n th n kinh Rau d n cònạ ấ ọ ấ ẫ ề ầ ềgiúp h cholesterol, vô hi u hóa b nh đ ng m ch vành, ngăn ng a ch ngạ ệ ệ ộ ạ ừ ứung th ph i và da Ngăn ch n nh ng h p ch t nitrosamines, th ph mư ổ ặ ữ ợ ấ ủ ạgây ung th máu, ph i và vú ph n trên 35 tu i Tuy nhiên, hi u quư ổ ở ụ ữ ổ ệ ả

nh t là rau d n giúp n đ nh tinh th n nh các vitamin C, A, floric,ấ ề ổ ị ầ ờmagiesum và vitamin B6

1.2 Rau r n gai và tác d ng ch a b nh: ề ụ ữ ệ

1.2.1 Rau d n gai: ề

a.Đ c đi m sinh h c: ặ ể ọ

Rau d n gaiề hay d n hoang (danh pháp: Amaranthus spinosus) là loàiề

th c v t có hoa thu c h D n Là nh ng loài cây thân th o, có b r kh e,ự ậ ộ ọ ề ữ ả ộ ễ ỏ

ăn sâu nên kh năng ch u h n, ch u nả ị ạ ị ướ ốc t t, s c n y m m cao Cây rauứ ả ầ

d n gai thề ường có m t thân th ng, cành vộ ẳ ươn v a ph i, nh ng loài tr ngừ ả ữ ồ

l y h t có hoa t o thành c m hình chùy đ u cành còn nh ng lo i l y rauấ ạ ạ ụ ở ầ ữ ạ ấ

có hoa m c d c theo cành.Là d ng cây thân th o, cây m c và phân b ọ ọ ạ ả ọ ố ở

kh p các t nh thành t B c trí Nam, cây thắ ỉ ừ ắ ường m c ven đọ ường, các khuở

đ t b hoang h u nh đâu đâu cũng có cây thu c này phân b ấ ỏ ầ ư ố ố

Hình 1 : Rau d n gai ề là v thu c vô cùng r ti n và r t d tìm ị ố ẻ ề ấ ễ

Các loài trong rau d n đề ược th y c vùng đ ng b ng l n vùng núi đấ ở ả ồ ằ ẫ ở ộcao đ n 1.500m nh Hymalaya, Andes… Chu kỳ phát tri n c a nó tế ư ể ủ ương

đ i ng n, các gi ng d n tr ng và d n đ Vi t Nam gieo h t sau 25-30ố ắ ố ề ắ ề ỏ ở ệ ạngày là có thể thu ho ch đạ ược Các loài d n h t tr ng làm cây lề ạ ồ ương th cựgieo h t sau 3-4 ngày b t đ u n y m m và ra hoa sau đó kho ng 2 thángạ ắ ầ ả ầ ả

rưỡi

Toàn cây có nhi u ho t ch t hóa h c r t t t cho c thề ạ ấ ọ ấ ố ơ ểnhư protein, ch t x , các lo iấ ơ ạ vitamin và ch t khoáng nhấ ư K, B2, B6, B12,

s t, kẽm, canxi, photpho,… Lá và ng n non thắ ọ ường được hái n u canh đemấ

l i giá tr dinh dạ ị ưỡng, giúp b máu Thân cành và r thổ ễ ường được băm nhỏ

ph i khô sao vàng đ s c u ng đi u tr m t s b nh.ơ ể ắ ố ề ị ộ ố ệ

M c dù là m t lo i rau d n hoang, g p r t nhi u sau vặ ộ ạ ề ặ ở ấ ề ườn nhàchúng ta, nh ng m t s n i, rau d n gai đư ở ộ ố ơ ề ược s d ng nh m t th cử ụ ư ộ ự

ph m, ch bi n thành nhi u món ngon cho gia đình Rau d n gai có haiẩ ế ế ề ềcách ch bi n ch y u là lu c và n u canh D n lu c khi ăn dùng v i nế ế ủ ế ộ ấ ề ộ ớ ước

ch m có gia v ho c v ng, nấ ị ặ ừ ước lu c làm canh D n n u canh thộ ề ấ ường chothêm tôm khô, th t đ gia tăng đ ng t.ị ể ộ ọ

1.2.2 Tác d ng ch a b nh c a rau r n gai: ụ ữ ệ ủ ề

D n gai là lo i rau quen thu c thề ạ ộ ường được bà con nhi u n i hái láề ơ

n u canh Cây m c hoang và đấ ọ ược tr ng kh p n i, h u nh vồ ắ ơ ầ ư ườn nhà nàocũng có Ngoài công d ng làm rau ăn, d n gai còn đụ ề ược xem nh là m t vư ộ ịthu c quý ch a đố ữ ược nhi u b nh Toàn cây đề ệ ược dùng làm thu c.ố

M t s bài thu c t cây rau d n gaiộ ố ố ừ ề

Ch ng b nh ti u đ ố ệ ể ườ ng/sinh s n tinh trùng ả : Nghiên c u cho th yứ ấdung d ch trích trong rị ượu methanol c a đủ ường glucose trong máu Rau

d n amaranthus spinosus gi m tình tr ng đáng k , so sánh v iề ả ạ ể ớglibenclamide Thí nghi m cũng cho th y tác d ng h lipide trong máu vàệ ấ ụ ạ

s sinh s n tinh trùng gia tăng b ng cách tăng s lự ả ằ ố ượng tinh trùng và tr ngọ

lượng c quan sinh d c, c quan ph thu c K t qu trên h tr cho s sơ ụ ơ ụ ộ ế ả ổ ợ ự ử

d ng theo dân gian cho b nh ti u đụ ệ ể ường

Là thu c gi m đau hi u qu : ố ả ệ ả Có th s d ng d n gai đ c v (ch dùngể ử ụ ề ộ ị ỉ

d n gai s c u ng) ho c k t h p v i các v thu c tr th p khác nh lá l t,ề ắ ố ặ ế ợ ớ ị ố ừ ấ ư ố