Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 6 tuổi ở các trường mầm non tư thục quận hà đông, hà nội

Đặc biệt đối với trẻ ở lứa tuổi 5- 6 tuổi giai đoạn này chính là thời điểm bước ngoặt, là sự kiện quan trọng khiến các nhà giáo dục cần quan tâm, một mặt là để giúp trẻ hoàn thiện những

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM THỊ THANH HIỂN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC

QUẬN HÀ ĐÔNG, HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2020

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập của tôi; các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng không sao chép ở bất cứ một công trình kha học nào khác

Hà Nội, tháng 10 năm 2020

Tác giả luận văn

Phạm Thị Thanh Hiển

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON 12

1.1 Đặc điểm nhận thức của trẻ 5-6 tuổi 12

1.3 Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non 24

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi 28

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN HÀ ĐÔNG, HÀ NỘI 33

2.1 Khái quát về giáo dục mầm non quận Hà Đông 33

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 35

2.3 Thực trạng hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non tư thục quận Hà Đông 37

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non tư thục quận Hà Đông 44

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non tư thục quận Hà Đông 52

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC QUẬN HÀ ĐÔNG, HÀ NỘI 58

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 58

3.2 Những biện pháp quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non tư thục ở quận Hà Đông 59

3.3 Khảo sát tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp 73

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 78

PHỤ LỤC 84

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Đối tượng khảo sát 36

Bảng 2.2 Mức độ đánh giá 38

Bảng 2.3 Mục tiêu phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi 38

Bảng 2.5 Phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động phát triển nhận thức 40

Bảng 2.6 Điều kiện hỗ trợ hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi 42

Bảng 2.10 Đánh giá của CBQL và GV về tổ chức thực hiện hoạt động 47

phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi 47

Bảng 2.11 Chỉ đạo hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi 48

Bảng 2.12 Đánh giá của CBQL và GV về chỉ đạo hoạt động phát triển 49

nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi 49

Bảng 2.13 Kiểm tra, đánh giá hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi 50

Bảng 2.14 Đánh giá của CBQL và GV về kiểm tra, đánh giá hoạt động 51

phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi 51

Bảng 2.15 Yếu tố thuộc về CBQL 52

Bảng 2.16 Yếu tố thuộc về .GV và trẻ 5 - 6 tuổi 53

Bảng 2.17 Yếu tố thuộc về gia đình 54

Bảng 2.18 Yếu tố thuộc về môi trường và điều kiện cơ sở vật chất 55

Bảng 3.1 Tính cấp thiêt 74

Bảng 3.2 Tính khả thi 75

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, chịu trách nhiệm chăm sóc - giáo dục trẻ từ 0 - 6 tuổi Đây là giai đoạn đặt nền móng đầu tiên quan trọng của nhân cách con người Nếu không làm tốt việc chăm sóc - giáo dục trẻ trong những năm này thì việc giáo dục lại hết sức khó khăn, phức tạp Vì vậy, Nghị quyết TW2, khoá VIII của Đảng cộng sản Việt Nam về "Định hướng chiến lược giáo dục - đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và đề ra mục tiêu giáo dục Mầm non phải trang bị cho trẻ những gì tốt nhất kể cả về mặt vật chất và tinh thần một cách toàn diện”

Đứng trước tình hình đổi mới của đất nước, cùng với sự phát triển không ngừng của nền giáo dục nước nhà, đứng trước thời kỳ hội nhập kinh tế, đất nước đang trên đường mở cửa những ảnh hưởng không nhỏ của nền nhiều nền văn hóa khác nhau Thì việc giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa vốn có của cha ông ta từ ngàn xưa là nhiệm vụ cần và cập nhật nhất Bên cạnh đó, việc tiếp thu những tinh hoa văn hóa của nhân loại để làm giàu thêm bản sắc văn hóa riêng của dân tộc mình cũng là vấn đề cần thiết- làm thế nào để cho thế hệ trẻ của chúng ta "Hoà nhập mà không hoà tan"

Từ ngàn xưa kinh nghiệm của cha ông ta đã đúc kết nhiệm vụ học đầu tiên của mỗi con người phải là "Tiên học lễ, hậu học văn" lễ phép là nét đẹp văn hoá được đặt lên hàng đầu khi nhìn nhận và đánh giá về một ai đó mà chúng ta thường bàn luận Trong thời đại hiện nay, tiếp thu nhiều nền văn hoá khác nhau nên đâu đó vẫn còn nhiều câu chuyện thương tâm về đạo đức, lễ giáo của con người, việc mà tôi và các bạn đã nghe và thấy trên thông tin đại chúng, trong cuộc sống hằng ngày Chính vì thế phát triển nhận thức của trẻ 5 - 6 tuổi cần phải được chú trọng kịp thời Đó cũng là các chủ nhân tương lai của đất nước

Hội nghị Ban chấp hành Trung ương lần thứ tám, Khóa XI, Nghị quyết về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã nêu rõ mục tiêu: “Đối với giáo

2

dục mầm non, giúp trẻ phát triển thể chất, tình cảm, hiểu biết, thẩm mỹ, hình thành các yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị tốt cho trẻ bước vào lớp 1” Có thể nói, những định hướng, chủ trương, chính sách của Đảng, sự cụ thể hóa của ngành giáo dục Việt Nam đã luôn bám sát thực tế của nền giáo dục toàn cầu trong các giai đoạn cụ thể Trẻ từ dưới 2 tuổi đã bắt đầu tiếp thu từ môi trường sống xung quanh, như giọng nói của người lớn khi trò chuyện với trẻ, cách thức tiếp xúc của trẻ tất cả đều là tác động đến sự phát triển của trẻ Vì vậy, việc giáo dục để phát triển nhận thức của trẻ cần được tiến hành từ bậc học mầm non, bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam để giúp trẻ phát triển hài hòa, toàn diện về nhân cách Giúp các em hiểu những nội dung kiến thức và vận dụng được những kỹ năng sống được cung cấp thành những hành động cụ thể trong quá trình sống và hoạt động thực tiễn, ứng phó trước nhiều tình huống mới nảy sinh, học cách giao tiếp, ứng xử với mọi người, giải quyết mâu thuẫn trong mối quan hệ và thể hiện bản thân một cách tích cực

Phát triển nhận thức cho trẻ ở giai đoạn lứa tuổi mầm non có vai trò quan trọng Đặc biệt đối với trẻ ở lứa tuổi 5- 6 tuổi giai đoạn này chính là thời điểm bước ngoặt, là sự kiện quan trọng khiến các nhà giáo dục cần quan tâm, một mặt

là để giúp trẻ hoàn thiện những thành tựu phát triển tâm lý trong suốt thời kỳ mẫu giáo, mặt khác là sự chuẩn bị tích cực cho trẻ đủ điều kiện để làm quen dần với hoạt động học tập và cuộc sống ở trường phổ thông, để trẻ bước vào lớp 1 với sự tự tin, thích nghi nhanh chóng với môi trường giáo dục mới thì việc chuẩn

bị sẵn sàng về mặt tâm lý đến học tập ở trường tiểu học là nhiệm vụ quan trọng bậc nhất của giai đoạn giáo dục mẫu giáo nói chung và trẻ ở lứa tuổi 5 - 6 tuổi nói riêng Trẻ bước vào trường học ngoài mặt tâm lý, vốn tri thức nhất định về thế giới xung quanh thì phải có các chuẩn mực hành vi đạo đức, kỹ năng cần thiết giúp trẻ nhanh chóng gia nhập vào tập thể lớp, tìm được vị trí của mình trong tập thể đó, có ý thức trách nhiệm trong các hoạt động Do đó, công tác quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ trong các trường mầm non có tầm

Xuất phát từ những lí do trên đây, tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi ở các trường mầm non tư thục quận Hà Đông, Hà Nội” để nghiên cứu

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Hoạt động nhận thức là một hoạt động quan trọng của con người, là khởi nguồn của mọi sự hiểu biết Nhận thức đúng sẽ dẫn tới hành động đúng và ngược lại, nghĩa là nhận thức định hướng cho mọi hành động của con người Trong độ tuổi mầm non thì nhận thức thế giới xung quanh bằng các giác quan, thông qua các hoạt động, giao tiếp với người lớn, với bạn trong cuộc sống hàng ngày và trong các hoạt động giáo dục dưới sự hướng dẫn của người lớn, như: làm quen với toán, âm nhạc, văn học, tạo hình, vận động Vì là một thành phần không thể thiếu được trong tâm lý người và có vai trò quan trọng trong đời

4

sống tâm lý người nên nhận thức được rất nhiều nhà tâm lý, giáo dục đã quan tâm nghiên cứu

2.1 Nghiên cứu quốc tế

Các nhà tâm lý học hàng đầu trên thế giới luôn quan tâm nghiên cứu tâm

lý trẻ em lứa tuổi mầm non và đặc biệt là sự phát triển nhận thức của trẻ Điển hình nhà tâm lý học Jean Piaget sinh ngày 9-8-1896 ở Thụy Sĩ, mất ngày 16-09-

1980 Ông là một chuyên gia về tâm lý trẻ em nổi tiếng chưa từng nhận một bằng đại học Tâm lý nào Sự quan tâm chính của ông trong lĩnh vực Tâm lý đó

là nghiên cứu về những yếu tố sinh học ảnh hưởng đến quá trình hiểu biết của chúng ta Một trong những đóng góp quan trọng, đánh dấu tầm ảnh hưởng của ông trong lĩnh vực Tâm lý học Phát triển nói riêng và Tâm lý học nói chung, là thuyết Phát sinh Nhận thức (Piaget’s Theory of Cognitive Development) Luận thuyết của ông cung cấp cho chúng ta thấy một cái khung để nhìn thấy sự phong phú và phức tạp của phát triển nhận thức

Cùng quan điểm với các nhà tâm lý E Claparét, V Stécnơ, K Buler, J Piaget khẳng định trẻ em là một thực thể phi xã hội, chỉ “suy nghĩ về mình và theo quan điểm của mình” nên tư duy của trẻ là mơ hồ, không có logic Tư duy của trẻ sẽ chuyển sang trình độ của những thao tác logic trong quá trình sống và tiếp xúc với người lớn

Vì thuyết của Piaget một mặt cố kết hợp sự trưởng thành và kinh nghiệm

và mặt khác là sự phát triển nhận thức và xã hội, đã truyền cảm hứng cho các nhà theo thuyết Phát triển với nhiều loại quan tâm đa dạng Một trong những người có ảnh hưởng nhất trong số này là Lawrence Kohlberg, người xây dựng thuyết Lập luận đạo đức của mình trên nền tảng thuyết Phát triển nhận thức chung của Piaget

Patricia H Miler (1983) đã khẳng định trong những nhà tâm lý hậu Piaget

có đại diện ở đây là Robbie Case (1985) nhà lý luận và nghiên cứu chính Công trình của Robbie Case nặng về xây dựng khả năng trí nhớ hoặc như ông nói,

Bộ ba nhà nghiên cứu hàng đầu Flavell, J.H., Miller, P H., & Miller, S A (1993) đã biên soạn quyển sách mô tả sự phát triển nhận thức trong tuổi ẵm ngửa

và những năm trước tuổi đến trường Trình bày thuyết của Piaget và Vygotsky, như quan điểm xử lý thông tin [30]

Bartsch, K, & Wellman, H, M (1995) đã sử dụng các mẫu trò chuyện của trẻ trong thực tế để chứng minh sự phát triển hiểu biết trí tuệ của trẻ Wellman là một trong những nhà điều tra thuyết trí tuệ trong khi Batsch là học trò của ông [29]

Siegler, R, S (1998) là người ủng hộ hàng đầu tiếp cận xử lý thông tin trong phát triển nhận thức, và trong sách này ông đã phản ánh định hướng ấy Ông thảo luận thuyết và ngôn ngữ của Piaget nhưng đề cập nhiều về các chủ đề

xử lý thông tin như là trí nhớ, giải quyết vấn đề và kỹ năng học thuyết [35]

Theo lý thuyết về "các giai đoạn hình thành thao tác trí tuệ" của P.Ia Ganpêrin, chúng ta có thể hình thành những tiền khái niệm khoa học cho trẻ ở tuổi mẫu giáo lớn mà không cần dựa trực tiếp vào các biểu tượng như trước và

có thể xem đây là một mặt quan trọng của sự phát triển trí tuệ (đứng về mặt lý thuyết là như vậy)

M Xêtsênốp đã chỉ ra nguồn gốc của tư duy là quan sát - nhận thức cảm tính về thế giới xung quanh Tuy nhiên đứa trẻ không quan sát một cách thụ động mà tác động tích cực vào đối tượng khi tri giác chúng Chính trong quá trình hành động với đồ vật trẻ học được cách đối chiếu, so sánh, phân tích các sự vật Như vậy, theo ông thì cơ sở để hình thành tư duy logic cao cấp chính là các

2.2 Nghiên cứu trong nước

Các nhà khoa học trong nước cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu về hoạt động nhận thức và nhất là sự quan tâm đến hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mầm non như tác giả Nguyễn Công Khanh, Đinh Thị Kim Thoa, Nguyễn Ánh Tuyết, Nguyễn Thị Như Mai… Tư tưởng chính của các tác giả là trình bày

bộ môn Tâm lý học trẻ em tuổi mầm non như một khoa học mà đối tượng là sự phát triển tâm lý chứ không phải chỉ là bản thân những đặc điểm tâm lý này Khi trình bày mỗi giai đoạn lứa tuổi, mỗi mặt của sự phát triển tâm lý, các tác giả dành vị trí trung tâm cho những vấn đề có sự liên quan đến quá trình phát triển, các tiền đề xuất phát của sự phát triển, các cấu tạo tâm lý mới nảy sinh trong quá trình phát triển, các điều kiện cơ bản của sự phát triển và các kết quả cuối cùng của từng giai đoạn phát triển Những tài liệu mang tính chất mô tả liên quan đến đặc điểm lứa tuổi trẻ em chỉ được sử dụng ở chừng mực cần thiết để giúp cho người đọc hiểu rõ thêm quá trình phát triển [13], [23]

Phạm Minh Hạc, Nguyễn Quang Uẩn, Trần Trọng Thủy đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề tri giác và tư duy và đã kết luận tri giác không những chịu ảnh hưởng của các tác nhân kích thích mà còn bị chi phối bởi các nhân tố bên trong chủ thể như thái độ, nhu cầu, hứng thú, động cơ…[11], [27], [22]

7

Phạm Hoàng Gia (1978) , Nguyễn Công Khanh (2009) thì cho rằng cốt lõi của tư duy là trí thông minh, quá trình lĩnh hội các khái niệm cũng chính là quá trình phát triển tư duy và là cơ sở để tạo nên trí thông minh Với trẻ mẫu giáo sự thể hiện trong các thao tác với đồ vật và trong chính các hoạt động của trẻ là biểu hiện sự thông minh của chúng [8], [13]

Trương Thị Thùy Anh (2017) lại có một hướng nghiên cứu độc đáo, tập trung vào vai trò của đồng dao trong sự phát triển nhận thức của trẻ mẫu giáo Đồng dao không chỉ mở rộng nhận thức về thế giới xung quanh mà còn đóng vai trò trong việc giúp trẻ em nói chung, trẻ mầm non nói riêng phát triển ngôn ngữ, thể chất, thẩm mĩ, tình cảm xã hội [2]

Hoàng Nam Hải (2019) cho rằng sự phát triển tâm lý của con người phải trải qua nhiều giai đoạn Những giai đoạn này được liên kết chặt chẽ với sự phát triển của các hoạt động của con người Khi trẻ chuyển từ tuổi này sang tuổi khác, luôn có những cấu trúc tâm lý mới chưa bao giờ xuất hiện trong giai đoạn trước Những cấu trúc mới này làm thay đổi nhận thức của trẻ trong quá trình phát triển, gây ra những khó khăn trong các hoạt động nhận thức, đặc biệt là trong việc học toán Bài báo cung cấp một số biện pháp hỗ trợ nhận thức cho học sinh khi bắt đầu cấp tiểu học dạy toán [10]

Một số tác giả nghiên cứu những vấn đề về hứng thú nhận thức, tính tích cực nhận thức của trẻ điển hình như tác giả Hoàng Thị Phương (2012), Nguyễn Thị Bảy, Nguyễn Thị Linh (2014), Lường Thị Định (2019) [21], [3], [7] Tác giả Lường Thị Định đã trình bày kết quả khảo sát về tình trạng phát triển sự quan tâm nhận thức trong hoạt động học tập cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi của giáo viên mầm non tại huyện Thuận Châu, Sơn Tỉnh La, giúp giáo viên mầm non khám phá những hạn chế và lợi thế của việc tổ chức các hoạt động học tập để phát triển và duy trì sự quan tâm cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi Trên cơ sở đó, đề xuất các biện pháp hiệu quả để cải thiện lợi ích nhận thức đang phát triển cho trẻ 5-6 tuổi trẻ mẫu giáo trong huyện [7]

8

Nhiều giáo viên mầm non đã có những sáng kiến kinh nghiệm tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ ở lứa tuổi mầm non Tiểu biểu Vũ Huyền Trinh (2014) đưa ra cách tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mầm non thông qua việc hình thành biểu tượng ban đầu về toán [26] Hồ Lam Hồng & Nguyễn Ngọc Linh (2019) trình bày một số cơ sở để xây dựng một hệ thống đồ chơi cho sự phát triển nhận thức của trẻ mẫu giáo [12]

Tóm lại, các công trình nghiên cứu trên đều đưa ra các phương pháp, biện pháp cụ thể, phù hợp nhằm phát triển nhận thức cho trẻ dựa vào đặc điểm phát triển của trẻ em Việt Nam và các nhà nghiên cứu giáo dục đều khẳng định phát triển nhận thức là nền tảng quan trọng quyết định đến mọi mặt phát triển toàn diện sau này của trẻ Trên cơ sở kế thừa các công trình nghiên cứu trên, tác giả nghiên cứu, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non tư thục tại quận Hà Đông là rất cần thiết nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động phát triển nhận thức và chuẩn bị tốt các điều kiện cho trẻ sẵn sàng bước vào lớp một theo Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi Ban hành kèm theo Thông tư số 23/2010/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 7 năm

2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non và khảo sát, nghiên cứu thực tiễn quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non tư thục quận Hà Đông, thành phố Hà Nội, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non tư thục trên địa bàn quận Hà Đông, Hà Nội

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tổng hợp, xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi ở trong trường mầm non

9

- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non tư thục quận Hà Đông, thành phố Hà Nội

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non tư thục quận Hà Đông, thành phố Hà Nội

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Biện pháp quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non tư thục quận Hà Đông, thành phố Hà Nội

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài khảo sát cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh trong nhà trường ở 6 trường mầm non tư thục quận Hà Đông:

- Trường mầm non Tuổi Thần Tiên; - Trường mầm non Thái Học

- Trường mầm non Hà Nội Thăng Long; - Trường mầm non Mùa Xuân;

- Trường mầm non Hoàng Trình Thanh; - Trường mầm non Ngôi Nhà Sinh Thái

Đề tài khảo sát thực trạng trong thời gian 3 năm từ năm học 2016-2017 đến năm học 2018-2019

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành dựa trên cơ sở một số nguyên tắc phương pháp luận của quản lý giáo dục

5.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích và tổng hợp tài liệu, nghiên cứu lý luận liên quan để xây dựng

cơ sở lý luận của đề tài

5.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra: Điều tra bằng phiếu hỏi đối với cán bộ quản lý, giáo viên trong nhà trường

10

- Phương pháp xin ý kiến chuyên gia: Hỏi ý kiến của các chuyên gia để xây dựng cơ sở lý luận nghiên cứu, nhận định, đánh giá trực trạng và gợi ý biện pháp thiết thực, phù hợp thực tiễn

- Phương pháp tổng kết thực tiễn: Tổng kết thực tiễn quá trình hoạt động quản lý nhà trường, giáo dục, rèn luyện để phát triển nhân thức cho trẻ trong các nhà trường

5.3 Nhóm phương pháp hỗ trợ

Đề tài sử dụng một số phương pháp thống kê toán học để tổng hợp, phân tích số liệu; sử dụng một số ứng dụng công nghệ thông tin để tính toán và thể hiện luận văn

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Đề tài thành công sẽ góp thêm một bản tổng hợp lý luận về quản lý phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trưởng mầm non; làm tham khảo, tham chiếu cho các nghiên cứu liên quan

- Đề tài thành công sẽ cung cấp cho Giáo dục mầm non quận Hà Đông bức tranh thực trạng về quản lý phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi ở các trường mầm non tư thục trên địa bàn quận; gợi ý, khuyến nghị những biện pháp quản lý hoặc có thể vận dụng vào công tác quản lý của mỗi đơn vị, cá nhân trong phát triển nhận thức cho trẻ mầm non trường tư thục nói riêng và các trường mầm non trên địa bàn quận nói chung

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm ba chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho

trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6

tuổi ở các trường mầm non tư thục quận Hà Đông, Hà Nội

11

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6

tuổi ở các trường mầm non tư thục quận Hà Đông, Hà Nội

12

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN

NHẬN THỨC CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON

1.1 Đặc điểm nhận thức của trẻ 5-6 tuổi

Muốn phát triển nhận thức cho trẻ ở bất kì lứa tuổi nào có hiệu quả trước tiên các nhà giáo dục cần hiểu rất rõ những đặc điểm tâm lý nói chung và đặc điểm nhận thức của trẻ ở từng lứa tuổi Ở đây, tác giả chỉ tập trung tìm hiểu về đặc điểm nhận thức của trẻ 5 - 6 tuổi

1.1.1 Tư duy

Theo Nguyễn Ánh Tuyết (2014) với trẻ 5 - 6 tuổi phát triển cả 3 loại tư duy,

tư duy hành động trực quan, tư duy trừu tượng, tư duy hình ảnh trong đó tư duy hành động trực quan vẫn chiếm ưu thế Tư duy hình ảnh trực quan, tư duy trừu tượng được phát triển ở trẻ và giúp trẻ đến gần với hiện thực khách quan [24]

Sự phát triển tư duy ở độ tuổi này mạnh mẽ về kiểu loại, các thao tác Trẻ đã biết phân tích tổng hợp không chỉ dừng lại ở đồ vật, hình ảnh mà ngay cả từ ngữ

Tư duy của trẻ dần dần mất đi tính duy kỷ, tiến dần đến khách quan, hiện thực hơn Dần dần trẻ phân biệt được thực và hư Đã có tư duy trừu tượng với các con số, không gian, thời gian, quan hệ xã hội Ý thức rõ về những ý nghĩ, tình cảm của mình, trách nhiệm đối với hành vi Các phẩm chất của tư duy đã bộc lộ đủ về cấu tạo và chức năng hoạt động của nó như tính mục đích, độc lập sáng tạo, tính linh hoạt, độ mềm dẻo Cùng với sự phát triển của tư duy - hình tượng, kiểu tư duy trực quan - sơ đồ bắt đầu phát triển ở cuối tuổi mẫu giáo Tư duy trực quan - sơ đồ giúp trẻ hiểu ra một nguyên lí khá trừu tượng là bất cứ một đối tượng nguyên vẹn nào cũng đều được chia thành nhiều bộ phận và có thể khôi phục những bộ phận đó lại thành một chỉnh thể Đồng thời ở lứa tuổi này cũng xuất hiện một số yếu tố tư duy logic

1.1.2 Cảm giác - tri giác

13

Trẻ 5 - 6 tuổi dễ dàng hòa đồng vào các sự kiện, hòa mình với nhân vật, hòa mình vào trong các hình tượng trong các tác phẩm nghệ thuật, đồng nhất, biến mình trong đó Với đặc trưng tâm lý lứa tuổi riêng biệt, trẻ cảm nhận cuộc sống luôn hiện

ra những điều mới mẻ, ngay cả cuộc sống bình thường diễn ra hằng ngày đối với trẻ cũng đầy sự mới lạ, hấp dẫn Tuy nhiên, mọi sự vật, hiện tượng, mọi suy nghĩ, hành động nằm trong mối quan hệ với chính bản thân chủ thể Khả năng đồng hóa này khiến trẻ có thể giao cảm với thế giới con người, tự nhiên trong tác phẩm nghệ thuật

từ đó, trẻ thể hiện sự cảm nhận của mình bằng các cảm xúc tích cực: chú ý lắng nghe, ngắm nhìn, vui sướng, vỗ tay, dùng những từ gợi cảm hoặc bằng những cảm xúc tiêu cực như sợ hãi, tức giận, chê bai Ở lứa tuổi này cùng với sự hoàn thiện của các giác quan thì hoạt động cảm nhận của trẻ tiếp tục được hoàn thiện, độ nhạy cảm của các giác quan được nâng cao, việc phân tích các thuộc tính của sự vật hiện tượng xung quanh hiệu quả hơn trước Hệ thống tín hiệu thứ hai tham gia tích cực hơn vào quá trình phân tích làm cho cảm giác trở nên chính xác, cụ thể hơn và đồng thời làm cho cảm giác có tính “tự giác” Cùng với cảm giác, tri giác của trẻ cũng phát triển mạnh Chính độ nhạy cảm cao của các giác quan, cũng như sự phối hợp hoạt động hài hòa, linh hoạt, mềm dẻo của chúng giúp cho các quá trình nhận thức của trẻ diễn ra nhanh chóng và hiệu quả Trẻ 5-6 tuổi luôn thích khám phá, tò mò, thích quan sát, tìm hiểu thế giới xung quanh và đặc biệt hứng thú với những điều mới lạ Đây là một điều kiện thuận lợi để các nhà giáo dục thực hiện nhiệm vụ giáo dục nhận thức cho trẻ

1.1.3 Chú ý

A.V.Đaparôjet (1977) quan niệm rằng “Khả năng chú ý ở trẻ 5-6 tuổi có thể kéo dài từ 35-50 phút nếu đối tượng đó hấp dẫn, có nhiều thay đổi, kích thích được

sự tò mò, ham hiểu biết của trẻ” [1, tr 74]

Nguyễn Ánh Tuyết (2014) cho rằng nhiều phẩm chất chú ý của trẻ 5 - 6 tuổi

đã được phát triển, trẻ biết hướng ý thức của mình vào các đối tượng cần cho vui chơi, học tập hoặc lao động tự phục vụ Trẻ có thể phân phối được chú ý vào 2,3 đối

độ chính xác, tỉ mỉ Trẻ nhận ra được thái độ, tình cảm (thiện cảm, thân thương, trìu mến hay thờ ơ, lạnh lùng, bực bội ) của người lớn, bạn bè xung quanh

Bởi vậy, việc rèn luyện chú ý có chủ định giúp trẻ chú ý vào những vấn đề trẻ không thật sự hứng thú sẽ rất cần thiết cho sự tiếp thu kiến thức của trẻ Nếu không chú ý có chủ định, trẻ sẽ không đặt cho mình nhiệm vụ chú ý cụ thể, sự nhận thức sẽ phân tán, trẻ không thể tiếp thu kiến thức một cách có hệ thống, đầy đủ Trong hoạt động học tập, để giải quyết các nhiệm vụ nhận thức, chú ý có chủ định giúp trẻ phát hiện nhanh vấn đề, từ đó kích thích hứng thú nhận thức của trẻ phát triển

1.1.4 Ngôn ngữ

Ngôn ngữ của trẻ phát triển với một tốc độ rất nhanh cả về số lượng và chất lượng trong thời kỳ trẻ học mẫu giáo Với trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, Nguyễn Ánh Tuyết (2014) yêu cầu trẻ sử dụng thành thạo tiếng mẹ đẻ theo hướng phải nắm vững ngữ âm và ngữ điệu khi sử dụng tiếng mẹ đẻ, vốn từ và cơ cấu ngữ pháp phát triển Trẻ tích lũy được hàng nghìn từ tích cực không những chỉ về danh từ, động từ mà

15

cả các đại từ, tính từ và quan hệ từ Trẻ đã có kỹ năng kết hợp các từ trong hầu hết các mẫu câu theo quy tắc ngữ pháp tiếng mẹ đẻ Trẻ 5-6 tuổi đã bắt đầu hiểu nghĩa của các từ, biết sử dụng tiếng mẹ đẻ để diễn đạt rõ ràng, mạch lạc ý nghĩ và từng bước thể hiện các sắc thái xúc cảm phù hợp trong lời nói Việc sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp và các tính chất của ngôn ngữ ở trẻ phụ thuộc phần lớn vào việc hướng dẫn và sự gương mẫu về lời nói của người lớn [24]

Trẻ 5-6 tuổi có nhu cầu hiểu biết nên thường hay đặt câu hỏi “Vì sao?” và mong muốn người lớn giải thích Mặt khác, trẻ cũng có nhu cầu giải thích cho người lớn và các bạn cùng tuổi hiểu được những ý nghĩ của mình Bên cạnh đó khả năng giải thích bằng ngôn ngữ cũng đang được phát triển trong độ tuổi này Kiểu ngôn ngữ này đòi hỏi trẻ phải trình bày ý kiến của mình theo một trình tự nhất định, phải nêu bật những điểm chủ yếu và những mối quan hệ, liên hệ giữa các sự vật hiện tượng một cách hợp lý để người nghe có thể hiểu và chấp nhận Như vậy, có thể nói rằng, ngôn ngữ mạch lạc của trẻ 5-6 tuổi thể hiện trình độ phát triển tương đối cao không những về phương diện ngôn ngữ mà cả về phương diện tư duy Muốn cho ngôn ngữ được mạch lạc thì những điều trẻ định nói cần phải được rõ ràng ngay từ trong đầu, tức là cần có tư duy hỗ trợ

1.1.5 Trí nhớ

John W Santrock (2011) cho biết trí nhớ của trẻ được cải thiện đáng kể sau 2 tuổi Đôi khi trí nhớ dài hạn của trẻ lứa tuổi mầm non có vẻ không ổn định, nhưng chúng có thể nhớ được rất nhiều thông tin nếu được gợi nhắc phù hợp [32]

Với trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, trí nhớ phát triển mạnh song chủ yếu vẫn là trí nhớ không chủ định Trẻ thường ghi nhớ chủ yếu những gì gây hứng thú hoặc gây ấn tượng mạnh cho trẻ Do đó, những sự vật hiện tượng nào gây chú ý cho trẻ nhiều hơn, trẻ tập trung chú ý quan sát, lắng nghe giải thích thì trẻ sẽ ghi nhớ cái đó kỹ hơn Tuy nhiên trí nhớ của trẻ 5-6 tuổi vẫn đặc trưng bởi đặc điểm trí nhớ trực quan hành động Vì thế giáo viên mầm non cần phải dùng nhiều loại học cụ trực quan,

16

cho trẻ hành động với đồ vật, tổ chức quá trình ghi nhớ cho trẻ khoa học hơn để trẻ ghi nhớ tốt hơn

Ngoài ra trẻ 5 - 6 tuổi cũng bắt đầu hình thành trí nhớ logic Trẻ ghi nhớ cái

gì đó có ý nghĩa tốt hơn những cái không có ý nghĩa và vì thế trẻ ở lứa tuổi này không phải chỉ có ghi nhớ máy móc mà còn có khả năng ghi nhớ ý nghĩa Đến giai đoạn này thì trí nhớ có chủ định được phát triển trên nền tảng vững chắc hơn Từ chỗ trẻ chưa biết đặt một nhiệm vụ ghi nhớ nào cả, dần chuyển sang ghi nhớ có chủ định, có mục đích

1.1.6 Đặc điểm nhận thức của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

Với trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, sự nhận thức của trẻ có rất nhiều thay đổi Hoàng Thị Oanh, Nguyễn Thị Xuân (2016) cho rằng ở lứa tuổi này, trẻ đã tương đối biết nhiều về bản thân, biết điều khiển những cảm xúc và hành vi, điều đó tạo điều kiện cho sự chủ động của hành vi Ở tuổi này, ý thức bản ngã của trẻ đã được xác định, trẻ đã có khả năng so sánh mình với những người khác Trẻ có thể lĩnh hội các khái niệm sơ đẳng và các kết luận, lập luận khi được dạy dỗ Trẻ đã hiểu biết được giới tính của mình và biết phải thể hiện thế nào cho phù hợp với giới tính Trẻ có khả năng tổng hợp và khái quát hóa đơn giản những dấu hiệu tiêu biểu bên ngoài Trẻ biết so sánh đặc điểm giống và khác nhau của một vài đối tượng, biết phân nhóm các đối tượng theo một hay vài dấu hiệu rõ nét [20]

Theo Nguyễn Ánh Tuyết (2014) các hiện tượng tâm lý như tri giác, trí nhớ, tưởng tượng về cơ bản là sự nối tiếp sự phát triển ở lứa tuổi từ 4 - 5 tuổi nhưng chất lượng mới hơn Thể hiện ở:

+ Mức độ phong phú của các kiểu loại

+ Mức độ chủ định các quá trình tâm lý rõ ràng hơn, có ý thức hơn

+ Tính mục đích hình thành và phát triển ở mức độ cao hơn

+ Độ nhạy cảm của các giác quan được tinh nhạy hơn

+ Khả năng kiềm chế các phản ứng tâm lý được phát triển

17

Nhìn chung, trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi đã có nhận thức rất tốt Trẻ biết thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ của mình, có ý thức đối với hành vi văn minh và hành động văn hóa trong cuộc sống Bước sang tuổi mẫu giáo 5- 6 tuổi, sự tự ý thức của trẻ được xác định rõ ràng, trẻ thực hiện các hành động một cách chủ định hơn, nhờ đó trẻ trở thành những chủ thể có năng lực, có sáng kiến, khả năng tư duy và giao tiếp với mọi người theo một cách riêng [24]

1.2 Hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non

L.X Vygotsky (1997) coi nhận thức là sự phản ánh hiện thực khách quan trong ý thức của con người, nhận thức bao gồm: nhận thức cảm tính và nhận thức lí tính; chúng có mối quan hệ biện chứng với nhau và cơ sở, mục đích, tiêu chuẩn của nhận thức là thực tiễn xã hội [16]

Các nhà giáo dục học Nguyễn Văn Giao, Nguyễn Hữu Quỳnh, Vũ Văn Tảo, Bùi Hiền (2015) cho rằng nhận thức là quá trình hay là kết quả phản ánh và tái tạo hiện thực vào trong tư duy của con người [9]

Trần Thị Ngọc Trâm, Nguyễn Thị Nga (2011) đưa ra khái niệm nhận thức là một quá trình bên trong và là một trong ba mặt cơ bản của đời sống tâm lý con người (nhận thức, tình cảm, ý chí) Nhận thức có liên quan rất chặt chẽ với sự học

và về bản chất, sự học là một quá trình nhận thức [25]

Tóm lại, nhận thức được xem là kết quả phản ánh quá trình con người nhận biết về thế giới Nhận thức ở mức độ thấp là nhận thức cảm tính, ở mức độ cao hơn

18

là nhận thức lí tính Nhận thức lí tính và nhận thức cảm tính có mối quan hệ chặt chẽ, bổ sung và chi phối lẫn nhau trong cùng một hoạt động của con người

1.3.1.2 Phát triển nhận thức cho trẻ

Phát triển nhận thức cho trẻ là một quá trình tác động sư phạm có mục đích,

có định hướng, có kế hoạch của nhà giáo dục đến trẻ nhằm hình thành cho trẻ một

số biểu tượng đơn giản về thế giới xung quanh và phương thức hoạt động nhận thức

sơ đẳng góp phần phát triển những năng lực và nhu cầu hoạt động nhận thức ở trẻ

em

1.2.2 Hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non

Hoạt động phát triển nhận thức là hoạt động có định hướng, có tổ chức, có chủ đích của chủ thể giáo dục tác động lên trẻ, nhằm mục đích đạt được mục tiêu giáo dục, đó là hình thành được nhận thức cho trẻ, tạo nền tảng giúp trẻ hình thành

có thể lĩnh hội được tri thức, tạo tiền đề để cho các bước phát triển tiếp theo và phát triển toàn diện nhân cách

1.2.2.1 Mục tiêu hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non

Theo chương trình Giáo dục mầm non được ban hành kèm theo Thông tư ban hành Chương trình Giáo dục mầm non ngày 24/1/2007 đã đưa ra mục tiêu phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo (bao gồm độ tuổi 5 - 6 tuổi) như sau:

+ Ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi các sự vật, hiện tượng xung quanh; + Có khả năng quan sát, so sánh, phân loại, phán đoán, chú ý, ghi nhớ có chủ định;

+ Có khả năng phát hiện và giải quyết vấn đề đơn giản theo những cách khác nhau;

+ Có khả năng diễn đạt sự hiểu biết bằng các cách khác nhau (bằng hành động, hình ảnh, lời nói ) với ngôn ngữ nói là chủ yếu;

+ Có một số hiểu biết ban đầu về con người, sự vật, hiện tượng xung quanh

và một số khái niệm sơ đẳng về toán

19

1.2.2.2 Nội dung hoạt động phát triển nhận thức

Đặc trưng nhận thức ở trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi là trực quan sinh động, bước đầu hình thành các quá trình nhận thức lý tính Do vậy, hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi cần dựa vào sự phát triển các đặc trưng tâm lý lứa tuổi mẫu giáo, từ đó có những tác động giáo dục làm chín muồi và phát triển, tạo nên những tiền đề cho bước phát triển kế tiếp

Có 3 nội dung chính về lĩnh vực phát triển nhận thức trong chương trình giáo dục mầm non đó là: làm quen với toán, khám phá khoa học và khám phá xã hội

Khám phá khoa học bao gồm các nội dung:

- Các bộ phận của cơ thể con người

- Đồ vật

- Động vật và thực vật

- Một số hiện tượng tự nhiên

Làm quen với một số khái niệm sơ đẳng về toán bao gồm các nội dung:

- Nhận biết vị trí trong không gian và định hướng thời gian

Khám phá xã hội bao gồm các nội dung:

- Bản thân, gia đình, trường mầm non, cộng đồng

- Một số nghề trong xã hội

- Danh lam thắng cảnh, các ngày lễ hội, sự kiện văn hóa

Với mỗi nội dung của hoạt động phát triển nhận thức là những kết quả mong đợi khi thực hiện những nội dung này Đây vừa là những mong đợi vừa là những mục tiêu mà giáo viên cần hướng đến khi tổ chức các hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ

20

1.2.2.3 Phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi

* Phương pháp tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi

+ Nhóm phương pháp trải nghiệm:

Phương pháp thực hành thao tác với đồ vật, đồ chơi: Trẻ sử dụng và phối hợp các giác quan, làm theo sự chỉ dẫn của giáo viên, hành động đối với các đồ vật,

đồ chơi (cầm, nắm, sờ, đóng mở, xếp chồng, xếp cạnh nhau, xâu vào nhau, ) để phát triển giác quan và rèn luyện thao tác tư duy

Phương pháp dùng trò chơi: Sử dụng các loại trò chơi với các yếu tố chơi phù hợp để kích thích trẻ tự nguyện, hứng thú hoạt động tích cực giải quyết nhiệm

vụ nhận thức, nhiệm vụ giáo dục đặt ra

Phương pháp nêu tình huống có vấn đề: Đưa ra các tình huống cụ thể nhằm kích thích trẻ tìm tòi, suy nghĩ dựa trên vốn kinh nghiệm để giải quyết vấn đề đặt ra

Phương pháp luyện tập: Trẻ thực hành lặp đi lặp lại các động tác, lời nói, cử chỉ, điệu bộ theo yêu cầu của giáo viên nhằm củng cố kiến thức và kỹ năng đã được thu nhận

+ Nhóm phương pháp trực quan - minh họa (quan sát, làm mẫu, minh họa):

Phương pháp này cho trẻ quan sát, tiếp xúc, giao tiếp với các đối tượng, phương tiện (vật thật, đồ chơi, tranh ảnh); hành động mẫu; hình ảnh tự nhiên, mô hình, sơ đồ và phương tiện nghe nhìn (phim vô tuyến, đài, máy ghi âm, điện thoại,

vi tính) thông qua sử dụng các giác quan kết hợp với lời nói nhằm tăng cường vốn hiểu biết, phát triển tư duy và ngôn ngữ của trẻ

+ Trò chơi:

Sử dụng các trò chơi thích hợp để kích thích trẻ hoạt động và mở rộng hiểu biết về môi trường xung quanh, điều này tốt cho sự phát triển về lời nói, sự tư duy của trẻ

GV là người tổ chức, hướng dẫn, trợ giúp trẻ, là thang đỡ, là người tạo cơ hội, cơ may cho trẻ trong các hoạt động ở trường mầm non Bởi vậy GV cần chủ

21

động, sáng tạo trong việc lên kế hoạch tổ chức hoạt động chơi - học của trẻ, cần phải biến nhận thức của mình thành hành động cụ thể trong thực tiễn giáo dục trẻ hiện nay

+ Nhóm phương pháp làm mẫu, đàm thoại:

Sử dụng các phương tiện ngôn ngữ (đàm thoại, trò chuyện, kể chuyện, giải thích) nhằm truyền đạt và giúp trẻ thu nhận thông tin, kích thích trẻ suy nghĩ, chia

sẻ ý tưởng, bộc lộ những cảm xúc, gợi nhớ những hình ảnh và sự kiện bằng lời nói Lời nói, câu hỏi của giáo viên cần ngắn gọn, cụ thể, gần với kinh nghiệm sống của trẻ

+ Nhóm phương pháp nêu gương:

Nêu gương: Sử dụng các hình thức khen, chê phù hợp, đúng lúc, đúng chỗ Biểu dương trẻ là chính, nhưng không lạm dụng

Đánh giá: Thể hiện thái độ đồng tình hoặc chưa đồng tình của người lớn, của bạn bè trước việc làm, hành vi, cử chỉ của trẻ Từ đó đưa ra nhận xét, tự nhận xét trong từng tình huống hoặc hoàn cảnh cụ thể Không sử dụng các hình phạt làm ảnh hưởng đến sự phát triển tâm - sinh lý của trẻ

* Các hình thức tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ

Đối với trẻ 5 - 6 tuổi, tâm lý của trẻ chỉ phát triển khi trẻ hoạt động Trẻ hoạt động càng tích cực thì tâm lý trẻ càng phát triển, đứa trẻ ưa hoạt động là đứa trẻ thông minh Vì vậy hướng trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động là nhiệm vụ của người giáo viên, đặc biệt đối với trẻ 5 - 6 tuổi cần tổ chức các hoạt động nhận thức

đa dạng để trẻ có cơ hội hoàn thiện các chức năng tâm lý, chuẩn bị cho việc học ở phổ thông sau này

Hoạt động trong lớp học:

Hoạt động trong lớp học ở trẻ 5 - 6 tuổi là một loại hoạt động đặc biệt, nó chưa hẳn là một giờ học như ở phổ thông nhưng cũng không là giờ chơi như ở lứa tuổi nhà trẻ Nó vừa có hình thức tổ chức như một giờ học ở trường phổ thông nhưng những phương pháp, biện pháp tác động lên trẻ trong quá trình hoạt động lại

22

kết hợp nhiều dạng hoạt động tự nhiên, thoải mái; không gò bó trẻ như thông qua trò chơi, qua lao động, qua các loại hình văn học, nghệ thuật tạo hình, âm nhạc…Ở các loại hình này khi tổ chức trên giờ học là giáo viên tạo cơ hội cho trẻ trao đổi, trò chuyện, được phát biểu, nói lên ý kiến của mình, được tự tìm hiểu, tự làm, tự khám phá để nhận biết bằng nhiều giác quan khác nhau

Hoạt động chơi ở các góc:

Ở trường mầm non muốn trẻ phát triển tốt thì giáo viên phải là người thể hiện tốt nhiệm vụ giáo dục của mình luôn linh động sáng tạo giúp trẻ thông qua

chơi mà học, bằng cách thông qua giờ “Hoạt động góc” Trong quá trình giáo dục

trẻ nói chung, tổ chức cho trẻ chơi nói riêng giáo viên cần phải biết dạy cho trẻ chơi cái gì? Chơi như thể nào để đem lại kiến thức phục vụ cho hoạt động học, phục vụ cho sự phát triển tư duy của trẻ, vì vậy đồ chơi càng phong phú bao nhiêu thì càng kích thích sự hứng thú và tạo sự ham muốn được khám phá mở mang kiến thức về thế giới xung quanh ở trẻ bấy nhiêu

Trẻ chơi chủ yếu do nhu cầu và khả năng của trẻ, nhu cầu muốn bắt chước, muốn làm người lớn, nhưng khả năng và sức lực của trẻ chưa đủ để làm người lớn

do đó trẻ giải tỏa nhu cầu đó dưới hình thức là hoạt động góc:

Hoạt động ngoài trời:

23

Hoạt động ngoài trời là một trong những hoạt động vui chơi mà trẻ hứng thú

và quan tâm nhất Đây là hoạt động mang lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thế giới xung quanh Trẻ khi tham gia các hoạt động ngoài trời được nhận thức về thế giới xung quanh bằng cách tiếp xúc, tìm hiểu, khám phá và quan tâm đến những gì xảy ra ở cuộc sống xung quanh mình Qua hoạt động ngoài trời, trẻ thỏa mãn nhu cầu hoạt động, tìm hiểu, quan sát thế giới xung quanh, khám phá những điều mới lạ từ thiên nhiên, giúp trẻ tăng thêm vốn sống và nhất là trẻ được tự

do hoạt động

Bên cạnh những trò chơi vận động như bóng đá, bóng rổ, nhảy dây,… Ngoài

ra trẻ được tự do chơi các trò chơi ngoài trời như chơi cầu trượt, xích đu,… ngay tại

chính ngôi trường của mình trong không khí trong lành và thân yêu

1.3.2.4 Các điều kiện hỗ trợ hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi

Các điều kiện như cơ sở vật chất, kinh phí, đội ngũ giáo viên, ban giám hiệu

và các yếu tố phục vụ khác là cần thiết để triển khai và hoàn thành nhiệm vụ quản

lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi Do đó căn cứ vào kế hoạch quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi đã xây dựng, các nhà trường mầm non cần nắm được các nhu cầu về điều kiện hỗ trợ trong quá trình tổ chức hoạt động này Bao gồm:

+ Sự chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường;

+ Cơ sở vật chất của trường đáp ứng yêu cầu hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mầm non 5 - 6 tuổi ( các phòng học, phòng chức năng, công trình phụ

trợ…);

+ Sự kết hợp giữa nhà trường và gia đình;

+ Giáo viên có sự hiểu biết về tâm lý trẻ;

+ Số học sinh trong lớp học;

+ Thời gian dành cho việc thực hiện giờ học toán, khám phá tự nhiên và xã hội trong chương trình giáo dục trẻ 5 - 6 tuổi;

Theo C.Mác thì mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, ít nhiều cũng đều cần một sự chỉ đạo để điều hoà chung Một người độc tấu vĩ Quản lý là dựa trên chủ trương, đường lối để đề ra sự tác động có kế hoạch, có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra cầm điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng [5]

Theo Harold Koontz (Mỹ) thì: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó bảo đảm phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được mục đích của cả nhóm Mục tiêu của nhà quản lý là hình thành một môi trường mà con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn ít nhất Với tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật, còn với kiến thức thì quản lý là khoa học” [15, tr 8]

Một số nhà nghiên cứu khác như Hill (2006) [31], Trần Kiểm [14], Vũ Dũng

và Nguyễn Thị Mai Lan (2013) [6] …, cũng đưa ra những quan điểm riêng về quản

lý

Tổng hợp lại, quản lý là quá trình tác động có tổ chức, có điều khiển, có định hướng của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra của tổ chức

25

Chức năng của quản lý gồm có: lập kế hoạch; tổ chức; lãnh đạo, chỉ đạo và kiểm tra Trong đó kiểm tra là một chức năng quan trọng của quản lý, quản lý mà

không kiểm tra thì coi như không có quản lý

1.3.1.2 Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non

Từ khái niệm quản lý và hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ, tác giả xác định khái niệm quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi như sau: Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi ở các trường mầm non là

sự tác động có mục đích, có kế hoạch của nhà quản lý (hiệu trưởng, ban giám hiệu,

tổ trưởng chuyên môn) đến hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ thông qua lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện hoạt động phát triển nhận thức

nhằm đạt được mục đích phát triển nhận thức cho trẻ

1.3.2 Nội dung quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi ở các trường mầm non

1.3.2.1 Lập kế hoạch hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi

Hoàng Thúy Nga (2015) cho rằng lập kế hoạch là thiết kế các bước đi cho hoạt động tương lai để đạt được mục tiêu thông qua việc xác định mục tiêu đã xác định thông qua việc sử dụng tối ưu các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực và nguồn lực thông tin) đã có và sẽ khai thác [19]

Vậy lập kế hoạch hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ trong trường mầm non là thiết kế các bước đi cho hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ để đạt được mục tiêu hình thành và phát triển nhận thức cho trẻ qua việc sử dụng các hành động, các nguồn lực đã có và khai thác trong và ngoài trường mầm non

Trong công tác lập kế hoạch hoạt động phát triển nhận thức, ban giám hiệu trường mầm non tiến hành các công việc sau:

- Xác định mục tiêu, nội dung của hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ trong trường mầm non

26

- Phân tích đánh giá thực trạng những mặt mạnh, mặt yếu, thuận lợi và khó khăn; xác định nguyên nhân của thực trạng hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ tiến hành trong thời gian qua

- Xây dựng kế hoạch hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ theo tuần, tháng, năm phù hợp với chủ đề để định hướng cho các bản kế hoạch giáo dục cụ thể của giáo viên trong từng nhóm trẻ, độ tuổi của trẻ

- Xác định các biện pháp, các hành động cụ thể để thực hiện kế hoạch hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mỗi độ tuổi

- Xây dựng kế hoạch sử dụng kinh phí các nguồn lực, chi phí cho hoạt động phát triển nhận thức trong nhà trường

- Xây dựng kế hoạch tổ chức các lớp tập huấn bồi dưỡng cho giáo viên về hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ

- Xây dựng kế hoạch phối hợp các lực lượng trong và ngoài trường mầm non đối với hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ

1.3.2.2 Tổ chức thực hiện hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi

Trên cơ sở kế hoạch đã xây dựng, căn cứ từng nội dung cụ thể, Ban giám hiệu nhà trường xác định phương pháp, hình thức để tổ chức thực hiện; để thực hiện đạt hiệu quả cần làm tốt các nội dung sau:

- Tổ chức bộ máy nhân sự hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ một cách chặt chẽ khoa học sẽ giúp cho các thành viên trong nhà trường từ cán bộ quản lí đến đội ngũ giáo viên có những đóng góp tích cực nhất vào hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ

- Xác định các bộ phận trong nhà trường mầm non tham gia hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ: hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, các tổ trưởng chuyên môn và giáo viên, nhân viên và các bộ phận khác trực tiếp tham gia hoạt động này

- Xây dựng cơ chế phối hợp làm việc giữa các bộ phận giáo dục và quản lý

trong hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ

27

- Xác định nhiệm vụ cụ thể của từng bộ phận tham gia hoạt động phát triển nhận thức: bộ phận chỉ đạo (ban giám hiệu), bộ phận chỉ đạo trực tiếp (tổ trưởng chuyên môn và các bộ phận có liên quan), bộ phận tham gia giáo dục trực tiếp (giáo viên trong nhà trường mầm non)

- Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ hoạt động phát triển nhận thức và quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ trong nhà trường

1.3.2.3 Chỉ đạo hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi

Chỉ đạo hoạt động phát triển nhận thức là quá trình mà ban giám hiệu nhà trường điều hành, điều khiển, tổ chức hoạt động phát triển nhận thức, động viên các lực lượng tham gia hoạt động phát triển nhận thức thực hiện nhiệm vụ được phân công, nhằm đạt được mục tiêu hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ

Nội dung chỉ đạo hoạt động phát triển nhận thức của ban giám hiệu nhà trường mầm non bao gồm:

- Xác định phương hướng, mục tiêu hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ

- Ra các quyết định về hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ trong trường mầm non

- Động viên, khuyến khích các lực lượng tham gia hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ hoàn thành nhiệm vụ công việc

- Tổ chức thực hiện các nội dung của hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ

- Tổ chức các hình thức hoạt động phù hợp để phát triển nhận thức cho trẻ

- Điều chỉnh kế hoạch thực hiện hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ (nếu cần)

- Tổng kết việc thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục phát triển nhận thức cho trẻ

1.3.2.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động phát triển triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi

Kiểm tra, đánh giá là chức năng cơ bản và quan trọng của quản lý Kiểm tra

là để quản lý và muốn quản lý tốt thì phải kiểm tra

28

Thông qua kiểm tra, cán bộ quản lý đánh giá được thành tựu cũng như hạn chế của hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mầm non để kịp thời điều chỉnh nội dung, phương pháp và hình thức… hoạt động cho phù hợp và đúng hướng

Kiểm tra, đánh giá bao gồm những nhiệm vụ chính sau đây:

+ Xác định tiêu chí đánh giá hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi; + Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-

1.4.1 Các yếu tố thuộc về cán bộ quản lý

Hiệu trưởng cùng các nhà quản lý trường MN (phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn ) là những người quản lý nhà trường MN và có vai trò quyết định đối với chất lượng hoạt động trong nhà trường MN Vì vậy, các yếu tố thuộc về ban giám hiệu và nhà quản lý trường MN có ảnh hưởng nhiều đến các hoạt động, trong

đó có hoạt động giáo dục cho trẻ 5-6 tuổi Chất lượng hoạt động tại trường mầm non đạt hiệu quả cao phần lớn phụ thuộc vào sự lãnh đạo, chỉ đạo của ban giám hiệu nhà trường cùng đội ngũ cán bộ quản lý (tổ trưởng, tổ phó chuyên môn…) Họ có ảnh hưởng đến mọi hoạt động của nhà trường, một trong các hoạt động đó là hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi Các yếu tố ảnh hưởng thuộc về cán bộ quản lý bao gồm:

- Nhận thức của Ban giám hiệu nhà trường về vai trò của hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi;

- Năng lực, trình độ quản lý của Ban giám hiệu nhà trường đối với hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi;

29

- Tinh thần, trách nhiệm, lòng nhiệt tình của Ban giám hiệu nhà trường đối với hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi;

- Vốn tri thức và kinh nghiệm của Ban giám hiệu nhà trường;

- Sự chỉ đạo định hướng và tạo điều kiện về tinh thần và vật chất cho đội ngũ giáo viên trong trường

1.4.2 Các yếu tố thuộc về giáo viên và trẻ 5-6 tuổi

Giáo viên và trẻ em là hai lực lượng cơ bản, quan trọng và có sự tương tác qua lại của trường mầm non Hai lực lượng này là nhóm yếu tố có ảnh hưởng rất nhiều đến hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi của nhà trường mầm non

Giáo viên mầm non là những người trực tiếp tổ chức hoạt động phát triển nhận thức và rèn luyện cho trẻ Khi đội ngũ giáo viên này được trang bị, đào tạo, bồi dưỡng đầy đủ những kiến thức, tri thức và kỹ năng tốt thì sẽ có ảnh hưởng rất nhiều tới việc tổ chức hoạt động của nhà trường mầm non nói chung và hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ nói riêng Các yếu tố thuộc về người giáo viên mầm non ảnh hưởng đến hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi bao gồm:

+ Nhận thức của đội ngũ GV về hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi;

+ Ý thức, trình độ khi tham gia hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5-6 tuổi;

+ Kinh nghiệm và năng lực của GV;

+ Lòng yêu nghề và yêu trẻ của GV;

30

nhận thức trong và ngoài nhà trường sẽ góp phần quyết định chất lượng hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ

1.4.3 Các yếu tố thuộc về gia đình

Nếu gia đình là trường học đầu tiên, chăm sóc, giáo dục trẻ bằng tình yêu thương thì trường mầm non là nơi chăm sóc và giáo dục có định hướng chuyên nghiệp, giúp trẻ làm quen với môi trường xã hội rộng hơn môi trường gia đinh Vì thế, việc giáo dục nói chung và giáo dục trẻ em nói riêng luôn luôn đòi hỏi sự phối hợp, kết hợp chặt chẽ của nhiều lực lượng xã hội và nhất là đòi hỏi sự quan tâm đúng cách của nhà trường và gia đình

Chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trong trường mầm non phụ thuộc nhiều vào sự tham gia đóng góp của gia đình trẻ Trong quá trình giáo dục, nhà trường và giáo viên cần phải có sự phối hợp chặt chẽ với gia đình bằng nhiều nội dung, hình thức phong phú để tạo điều kiện cho công tác chăm sóc - giáo dục trẻ có hiệu quả

Với hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, có thể kể ra một số yếu tố thuộc về gia đình ảnh hưởng đến hoạt động này bao gồm:

+ Quan điểm của gia đình về hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi;

+ Sự nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ

1.4.4 Các yếu tố thuộc về môi trường và điều kiện cơ sở vật chất

Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điều kiện tự nhiên, xã hội cần thiết trực tiếp ảnh hưởng đến mọi hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ Xây dựng môi trường giáo dục phù hợp góp phần thỏa mãn nhu cầu vui chơi và

31

hoạt động của trẻ Qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn

diện

Một môi trường sạch sẽ, an toàn, có sự bố trí khu vực chơi và học trong lớp

và ngoài trời phù hợp, thuận tiện có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với sự phát triển thể chất của trẻ, mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo Xây dựng tốt môi trường giáo dục trong trường mầm non là phương tiện, điều kiện để trẻ phát triển toàn diện về thể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, khả năng thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội, tạo tiền đề vững chắc cho trẻ mầm non vào học lớp 1; phù hợp với phương châm của Bộ Giáo dục

và Đào tạo đã chỉ đạo: "Học bằng chơi, chơi mà học"

Với môi trường và điều kiện cơ sở vật chất tốt thì bất kể hoạt động nào của nhà trường đều thực hiện tốt Hiệu quả hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6

tuổi phụ thuộc vào các điều kiện đảm bảo, bao gồm:

+ Quan điểm chỉ đạo của Bộ GD&ĐT và Vụ GDMN;

+ Sự tạo điều kiện về tinh thần và vật chất;

+ Cơ chế, chính sách về hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi; + Sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội;

+ Sự động viên, khen thưởng và chính sách cho đội ngũ GV;

+ Sự phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục của địa phương;

+ Cơ sở vật chất, kinh phí phục vụ hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 -

32

Kết luận chương 1

Trong chương 1, tác giả đã trình bày cơ sở lý luận về bản chất của quản lý, của nhận thức, hoạt động phát triển nhận thức, quản lý hoạt động phát triển nhận thức và tập trung vào quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi tại trường mầm non

Giáo dục phát triển nhận thức cho trẻ là một nhiệm vụ quan trọng của giáo dục mầm non đã được quy định trong chương trình giáo dục mầm gồm 3 nội dung chính trong hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi là làm quen với toán, khám phá khoa học và khám phá xã hội Vì vậy, tác giả đã tập trung nghiên cứu về mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức và các điều kiện hỗ trợ hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi Đồng thời tác giả cũng đưa ra nội dung quản lý hoạt động phát triển nhận thức bao gồm việc tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát hoạt động này cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ 5 - 6 tuổi tại các trường mầm non

33

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC

QUẬN HÀ ĐÔNG, HÀ NỘI

2.1 Khái quát về giáo dục mầm non quận Hà Đông

2.1.1 Một số nét chính về giáo dục mầm non quận Hà Đông

Xác định “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” nên những năm qua, quận Hà Đông đã tăng cường đầu tư trang thiết bị dạy học hiện đại, nâng cao trình độ đội ngũ giáo viên các cấp Đặc biệt cấp học MN quận Hà Đông luôn được đón nhận sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp lãnh đạo đặc biệt công tác chỉ đạo chuyên môn, bồi dưỡng các chuyên đề thiết thực của phòng MN Sở GD&ĐT trong nhiều năm trở lại đây

Giai đoạn 2016 - 2020 là giai đoạn cấp học MN quận Hà Đông tiếp tục triển khai thực hiện Đề án của UBND Thành phố Hà Nội về nâng cao chất lượng GDMN Thành phố Hà Nội đến năm 2020, Đề án 01 của quận ủy Hà Đông về nâng cao chất lượng Giáo dục và Đào tạo quận Hà Đông giai đoạn 2016 - 2020;

Qui mô trường lớp đảm bảm, 100% các phường trên địa bàn quận đều có ít nhất 01 MN công lập, có phường Dương Nội với 7 trường MN công lập, phường Yên Nghĩa với 5 trường công lập Mỗi năm quận đều thành lập mới từ 2 - 4 trường

MN công lập với cơ sở vật chất được xây dựng đồng bộ, trang thiết bị đầy đủ, đảm bảo cho hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ Hệ thống các trường mầm non ngoài công lập phát triển mạnh với chất lượng hoạt động và uy tín dần được khẳng định đã đáp ứng phần lớn nhu cầu gửi trẻ của các bậc phụ huynh trên địa bàn

Năm học 2019- 2020 toàn quận có 70 trường mầm non, 275 cơ sở MN tư thục với 1.750 nhóm lớp Trẻ em đến trường: 37.649 trẻ

Cảnh quan môi trường, cơ sở vật chất các nhà trường, các nhóm trẻ cơ bản đáp ứng các điều kiện về an toàn, về học tập vui chơi, chăm sóc sức khỏe cho trẻ mầm non

34

CBQL các nhà trường đã chủ động học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; chủ động tiếp cận, tìm hiểu các văn bản chỉ đạo của ngành, không ngừng học hỏi trong công tác quản lý điều hành nhà trường

Đội ngũ giáo viên các nhà trường, các nhóm trẻ được bồi dưỡng thường xuyên về đạo đức nhà giáo, chuyên môn, nghiệp vụ cơ bản, thường xuyên học hỏi, tiếp cận các phương pháp giáo dục tiên tiến không ngừng đảm bảo an toàn cho trẻ

và thực hiện các hoạt động theo quy chế chuyên môn

Bên cạnh đó, thì một số trường MN do xây dựng lâu năm bị xuống cấp, cũ hỏng cần được cải tạo, nâng cấp để đảm bảo an toàn và cảnh quan môi trường sư phạm Còn tình trạng một số trường MN thiếu GV, khó khăn trong việc hợp đồng giáo viên có trình độ chuyên môn và năng lực sư phạm Khu vực ngoại quận một số trường MN còn lúng túng trong việc tổ chức xây dựng và khai thác sử dụng môi trường hiệu quả chưa cao Một số trường MN tư thục, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập đội ngũ giáo viên trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp còn yếu, thường xảy ra tình trạng thay đổi chủ trường, chủ nhóm dẫn đến chất lượng giáo dục nuôi dưỡng trẻ chưa tương xứng với mức học phí của các cơ sở

2.1.2 Giáo dục mầm non tư thục quận Hà Đông

Ngày nay, khi xã hội ngày càng phát triển theo hướng công nghiệp hóa, đại

đa số các gia đình ở thành phố bố mẹ phải đi làm cả ngày nên phải gửi các con ở trường học, nhất là độ tuổi mầm non Vì vậy, việc chọn lựa cho con học trường nào rất quan trọng, tìm được một ngôi trường có thể yên tâm gửi gắm con yêu để đi làm yên tâm là điều tất cả các phụ huynh mong mỏi Điều trước tiên là ngôi trường đấy phải sạch sẽ, có cảnh quan đẹp và hệ thống giáo dục của nhà trường phải thực sự tốt Hòa mình vào xu hướng ấy, việc các trường mầm non tư thục đầu tư cơ sở vật chất đã tăng lên rất nhiều Và các trường mầm non tư thục quận Hà Đông cũng không ngoại lệ

Tổng số nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập tư thục trên địa bàn quận Hà Đông:

265 cơ sở với trên 13.000 trẻ mầm non 100% trường MN, cơ sở MN tư thục đảm