Thực trạng thu hút FDI tại tỉnh Quảng Ninh

hiện nay, các doanh nghiệp FDI đóng góp rất lớn cho nền kinh tế, tỉnh Quảng Ninh là địa phương có lợi thế để thu hút FDI, chính vì vậy bài viết viết về thực trạng thu hút vốn FDI tại tỉnh Quảng Ninh, từ đó đưa ra những giải pháp đẩy mạnh thu hút vốn FDI hiệu quả hơn nữa

BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ HỌC VIỆN CHÍNH SÁCH VÀ PHÁT TRIỂN

******

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

ĐỀ TÀI THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI

LỜI CẢM ƠN

Để bài nghiên cứu được thành công không chỉ có sự dốc lòng thực hiệncủa các thành viên mà còn cả có cả sự giúp đỡ, hỗ trợ đến từ các giảng viên dù íthay nhiều, dù là trực tiếp hay gián tiếp

Lời đầu tiên, nhóm vô cùng cảm ơn sâu sắc đến sự giúp đỡ của giảngviên- cô Đào Hồng Quyên đã trực tiếp hướng dẫn giảng dạy cho chúng em mộtcách tận tình để chúng em có thể hoàn thành bài nghiên cứu một cách tốt hơn

Tiếp theo, nhóm xin gửi lời cảm ơn đến sự hướng dẫn chi tiết các kĩ nănglàm bài nghiên cứu của cô Bùi Thuý Vân và thầy Trịnh Tùng Từ đó giúp nhómchúng em có được bài làm sáng tạo và khoa học hơn Các kĩ năng này không chỉ

áp dụng cho môn học này mà còn áp dụng cho nhiều môn học khác

Do còn thiếu kinh nghiệm và lượng kiến thức còn hạn hẹp vì vậy bài làmcủa nhóm chúng em còn tồn tại nhiều thiếu sót Nhóm hy vọng các thầy cô chỉcho chúng em những điểm yếu và đưa ra những lời khuyên để nhóm có thể rútkinh nghiệm cho những lần tiếp theo

Nhóm xin chân thành cảm ơn !!!

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU……… 6

1 Tính cấp thiết của đề tài……….6

2 Mục tiêu nghiên cứu………6

3 Đối tượng nghiên cứu……… 7

4.Phạm vi nghiên cứu……… 7

5.Phương pháp nghiên cứu……….7

6.Tổng quan nghiên cứu……… 7

7.Cấu trúc đề tài……… 8

Đè tài gồm 3 chương : … Mục: • Chương 1 : Cơ sở lý luận về đầu tư trực tiếp nước ngoài ( FDI ) 1.1.Tổng quan về đầu tư trực tiếp nước ngoài……… 9

1.1.1 Khái niệm và bản chất FDI………9

1.1.2.Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài……… 11

1.2.Vai trò FDI đối với các nước đang phát triển……….12

1.2.1 Tác động tích cực……… 13

1.2.2 Tác động tiêu cực……… 14

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến FDI 1.3.1 Nhân tố từ môi trường vĩ mô………15

1.3.2 Nhân tố môi trường vi mô……….16

1.4 Kinh nghiệm thu hút nguồn vốn FDI ở một số địa phương………… 18

1.4.1 Kết quả thu hút nguốn vốn FDI ở một số địa phương………18

1.4.2 Một số kinh nghiệm rút ra từ thực tế ở một số địa phương…………21

• Chương 2 Thực trạng thu hút FDI tại tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2011-2018

2.1 Tổng quan về tỉnh Bắc Ninh……… 25

2.1.1.Điều kiện tự nhiên 25

2.1.2 Tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội……… 28

2.2 Tình hình thu hút FDI vào tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2011-2018… 32

2.2.1 Thu hút FDI theo đối tác đầu tư……… 32

2.2.2 Đầu tư theo hình thức đầu tư………33

2.2.3 Đầu tư theo địa phương trên toàn tỉnh……….33

2.2.4 Đầu tư theo lĩnh vực ngành nghề……… 34

2.3 Đánh giá chung về hoạt động thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại tỉnh Bắc Ninh………35

2.3.1 Đánh giá thực trạng môi trường đầu tư tỉnh Bắc Ninh………… 35

2.3.2 Đánh giá một số kết quả hoạt động trong việc thu hút FDI và hiệu quả của các doanh nghiệp FDI tại Bắc Ninh……… 37

2.3.4 Nguyên nhân của hạn chế, tồn tại……… 40

2.3.3 Những mặt hạn chế……… 39

• Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả thu hút FDI tại Bắc Ninh trong giai đoạn tới 3.1.Quan điểm và định hướng thu hút FDI của Bắc Ninh……….42

3.1.1 Quan điểm thu hút FDI vào Bắc Ninh……… 42

3.1.2 Định hướng thu hút FDI của Bắc Ninh……… 43

3.1.2.1 Định hướng ngành, lĩnh vực ưu tiên………43

3.1.2.2 Định hướng lựa chọn đối tác……… 44

3.1.2.3 Định hướng thu hút về công nghệ……… 45

3.2 Giải pháp thu hút FDI tại Bắc Ninh……… 45

3.2.1 Tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh……… 45

3.2.2 Về cơ sở hạ tầng………45

3.2.3 Cải cách thủ tục hành chính………46

3.2.4 Về nguồn nhân lực………46

3.2.5 Các chính sách hỗ trợ đầu tư……… 46

3.2.6.Giải pháp về công tác xúc tiến đầu tư……… 47

KẾT LUẬN……… 49

TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 50

MỞ ĐẦU

1.Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm gần đây, chủ chương của Việt Nam là “ hội nhập kinh tếquốc tế” Mà trong hội nhập kinh tế, đầu tư trực tiếp nước ngoài- FDI có vai tròcực kỳ to lớn Đây là nhân tố thức đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo điều kiện cho sựdịch chuyển cơ cấu kinh tế- xã hội theo chiều hướng tiến bộ, góp phần hội nhậpvới nền kinh tế khu vực và thế giới Quá trình thu hút FDI chịu nhiều tác độngcủa các yếu tố: cơ chế thị trường, môi trường đầu tư, cơ hội đầu tư, tình hìnhbiến động kinh tế của khu vực và thế giới, đặc biệt là hiệu quả từ hoạt động xúctiến đầu tư Có thể nói công tác xúc tiến đàu tư có ảnh hưởng lớn tới quá trìnhthúc đẩy thu hút FDI

Nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, những năm qua tỉnh BắcNinh đã trở thành điểm đến của nhiều nhà đầu tư nước ngoài Thực tế, dòng vốnFDI đã làm thay đổi cơ cấu kinh tế và thúc đẩy nhanh quá trình công nghiệphóa, hiện đại hóa của tỉnh theo hướng bổ sung nguồn vốn, chuyển giao côngnghệ và tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, cũng như tăng nguồnthu cho ngân sách và thúc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế Tuynhiên, hiện nay mối liên kết giữa DN FDI và khu vực kinh tế tư nhân trong nướccòn hạn chế, chưa thật sự là đòn bẩy thúc đẩy các DN trong nước phát triển Tỷ

lệ nội địa hóa còn thấp, DN FDI có xu hướng nhập khẩu cao và bộc lộ một sốbất cập

Xuất phát từ thực tiễn trên, nhóm tác giả chọn đề tài: “ THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI TỈNH BẮC NINH”

2.Mục tiêu nghiên cứu:

Mục tiêu nghiên cứu: Phân tích thực trạng thu hút FDI tại tỉnh Bắc Ninh từ đó

đề xuất giải pháp tăng cường thu hút FDI vào tỉnh Bắc Ninh

Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về FDI và các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút FDI

- Phân tích và đánh giá thực trạng thu hút FDI tại tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2018

2011 Đề xuất các giải pháp tăng cường thu hút FDI vào tỉnh Bắc Ninh

3.Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: Thực trạng thu hút vốn FDI tại tỉnhBắc Ninh

4.Phạm vi nghiên cứu:

Không gian: địa bàn tỉnh Bắc Ninh

Thời gian: phân tích thực trạng giai đoạn 2011-2018 và đề xuất giải pháp tronggiai đoạn 2020-2025

5.Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp thu thập và xử lý thông tin:

Nguồn thông tin là các tài liệu thứ cấp liên quan đến tình hình phát triểnkinh tế- xã hội của Việt Nam, tình hình thu hút, phân bổ và quản lý vốn đầu tưtrực tiếp từ nước ngoài được thu thập từ Tổng cục Thống kê về nguồn vốn FDIvào tỉn Bắc Ninh; cùng một số tài liệu có liên quan khác Bên cạnh đó, đề tàicũng sử dụng thông tin về chính sách thu hút FDI được công bố chính thức từ cơquan nhà nước các cấp; các số liệu, kết quả nghiên cứu của các cá nhân tổ chứctrong và ngoài nước; cũng như các trang Wed uy tín như Tổng cục Thống kê,Ngân hàng quốc gia để làm phong phú và sâu sắc hơn cơ sở khoa học và thựctiễn của đề tài

Phương pháp so sánh

6.Tổng quan nghiên cứu:

Đến nay, đã có rất nhiều hội nghị chuyên đề, hội thao khoa học được tổchức, nhiều đề tài thuộc cấp nhà nước, cấp ngành và một số công trình nghiêcứu đã được công bố trong thời gian qua Tiêu biểu như:

- Vũ Thuý Anh (2006), Đầu tư trực tiếp nước ngoài của Nhật Bản ở Việt Nam, Luận văn thạc sĩ kinh tế, Khoa kinh tế, Đại học quốc gia Hà Nội.

- Nguyễn Văn Chiến (2006), Tác động đầu tư trực tiếp nước ngoài vào phát triển kinh tế xã hội Đà Nẵng, Luận văn thạc sĩ kinh tế.

- TS.Mai Ngọc Cường (2001), Hoàn thiện chính sách và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia.

- TS.Vũ Trường Sơn (2001), Đầu tư trực tiếp nước ngoài với tăng trưởng kinh tế Việt Nam, NXB Nghiên cứu Kinh tế và Xã hội.

Và một số bài viết đăng trên các tạp trí khoa học chuyên ngành kinh tế,chính trị khác

Các công trình nghiên cứu đó đã góp phần hệ thống lý luận, phản ánh mộtbức tranh thực tiễn khá chi tiết về thực trạng đầu tư trực tiếp nước ngoài tại ViệtNam trong thời gian qua Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có một công trìnhnghiên cứu nào nghiên cứu một cách đầy đủ, toàn diện và sâu sắc về vấn đề thuhút FDI tại tỉnh Bắc Ninh Cũng từ kết quả nghiên cứu này, hy vọng đề tài này

có thể góp phần bổ xung vào chỗ khuyết đó

7.Cấu trúc đề tài:

Ngoài phần mở đầu và kết luận, bài nghiên cứu bao gồm ba chương:

- Chương I: Cơ sở lý luận về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

- Chương II: Thực trạng thu hút FDI tại tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2018

2011 Chương III: Giải pháp nâng cao hiệu quả thu hút FDI tại Bắc Ninh tronggiai đoạn 2020-2025

Chương I

Cơ sở lý luận và thực tiễn về thu hút đầu tư

trực tiếp nước ngoài

1.1 Tổng quan về đầu tư trực tiếp nước ngoài:

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI):

Cùng với xu hướng toàn cầu hóa, đầu tư trực tiếp nước ngoài đã ( đang) ngàycàng phổ biến trên thế giới Theo đó, đã có nhiều quan điểm để định nghĩa chohoạt động này:

Theo Qũy tiền tệ quốc tế (IMF):” FDI được hiểu là nguồn vốn đầu tư trực tiếpnhằm đạt được lợi ích lâu dài trong một doanh ngiệp hoạt động trên lãnh thổ củamột nền kinh tế khác nền kinh tế nước chủ đầu tư, mục đích của chủ đầu tư làgiành quyền quản lý và chi phối doanh nghiệp đó”(1997)

Theo Tổ chức hợp tác kinh tế và phát triển ( OECD): “ Đầu tư trực tiếp là hoạtđộng đầu tư được thực hiện nhằm thiết lập các mối quan hệ kinh tế lâu dài vớimột doanh nghiệp, mang lại khả năng tạo ảnh hưởng đối với việc quản lý doanhnghiệp Có các mục đầu tư như:

− Thành lâp hoặc mở rộng một doanh nghiệp hoặc một chi nhánh thuộc toànquyền quản lý của chủ đầu tư

− Mua lại toàn bộ doanh nghiệp mới

− Tham gia vào một doanh nghiệp mới

Theo Luật Đầu tư 2014, có các khái niệm về “ đầu tư”, “ đầu tư trực tiếp”, “ nhàđầu tư nước ngoài” nhưng không có khái niệm chính thức nào về “ đầu tư trựctiếp nước ngoài” Tuy nhiên, từ những định nghĩa ở trên, ta có thể hiểu FDI làhình thức đầu tư do nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lýhoạt động đầu tư ở Việt Nam, hoặc nhà đầu tư Việt Nam bỏ vốn đầu tư và thamgia quản lý hoạt động đầu tư ở nước ngoài theo quy định của luật này và các quyđịnh pháp luật có liên quan.

Với cách hiểu khái niệm FDI ở trên, ta có thể thấy FDI có những đặc điểm sau:Thứ nhất, về vốn góp: Các chủ đầu tư góp một lượng vốn tối thiểu theo quyđịnh của mỗi nước nhận đầu tư để họ có quyền trực tiếp tham gia điều phối quản

lý quá trình sản xuất kinh doanh Ở Việt Nam, Luật Đầu tư cũng đưa ra điềukiện “ phần vốn góp của bên nước ngoài hoặc các bên nước ngoài có vốn phápđịnh của doanh nghiệp liên doanh không bị hạn chế về mức cao nhất theo sựthảo thuận của các bên, nhưng không dưới 30% vốn pháp định trừ những trườnghợp do Chính phủ quy định”

Thứ hai, về quyền điều hành,quản lý doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoàiphụ thuộc vào mức vốn góp Nếu nhà đầu tư nước ngoài đầu tư 100% vốn thìquyền điều hành thuộc hoàn toàn về nhà đầu tư nước ngoài, có thể trực tiếp hoặcthuê người quản lý

Thứ ba, về phân chia lợi nhuận: dựa trên kết quả sản xuất kinh doanh lãi lỗ,phân chia theo tỷ lệ góp vốn pháp định sau khi đã trừ các khoản đóng góp vớinước chủ nhà và các khoản nợ khác

Thứ tư, FDI liên quan đến việc chuyển giao một gói tài sản gồm: vốn, côngnghệ, kĩ năng quản lý, tổ chức từ nước này sang nước khác Do đó, nước củanhà có thể tiếp nhận công nghệ , kĩ thuật tiên tiến, học hỏi kinh nghiệm quản lý

Có thể nói, hoạt động FDI là một tất yếu khách quan đối với cả phía nhà đầu

tư, cũng như với phía nhận đầu tư Các nhà đầu tư, mà chủ yếu là các công ty đaquốc gia (MNCs) thuộc các nước phát triển hoặc các nền kinh tế mới nổi, do yêucầu mở rộng kinh doanh và nâng cao khả năng cạnh tranh, do sự chi phối củaquy luật lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận giảm dần, nhằm tận dụng các lợi thế vốn

có của mình, đang phải vươn tầm hoạt động ra khắp thế giới Họ trở thànhnguồn cung cấp vốn chính cho nền kinh tế thế giới Về phía các nước đang pháttriển, do thu nhập thấp nên khả năng tiêu dùng cũng như tích lũy còn ở mứcthấp Phần lớn thu nhập được dựng để đảm bảo tiêu dùng ở mực tổi thiếu cầnthiết, do đó phần dành cho tiết kiệm thấp Mặt khác, ở các nước này, côngnghiệp vẫn chưa phát triển, nên hàng xuất khẩu chủ yếu là nguyên liệu sơ chế,

hoặc những mặt hàng có giá trị thấp Trong khi hàng nhập khẩu chủ yếu là máymóc thiết bị có giá trị gia tăng cao Vì thế, cán cân thương mại có tình trạngnhập siêu lớn, gây thiếu hụt ngoại tệ trầm trọng Vì vậy, việc du nhập từ nướcngoài là tất yếu khách quan

1.1.2 Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài:

 Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài

Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài ( 100% Foreign Cantreirisce) là doanhnghiệp thuộc sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài ( tổ chức hoặc cá nhân nướcngoài) do nhà đầu tư nước ngoài thành lập tại nước tiếp nhận đầu tư, tự quản lý

và tự chịu trách nhiệm về kết quả sản xuất, kinh doanh Ở Việt Nam, hình thứcnày có xu hướng gia tăng cả về số dự án và vốn đăng ký Theo số liệu từ CụcĐầu tư nước ngoài ( Bộ Kế hoạch và Đầu tư) , năm 2018, vốn FDI thực hiện đạt19,2 tỷ USD; về vốn đầu tư, tính đến ngày 20/12/2018, cả nước có 20,46 dự ánmới với vốn đăng ký gần 18 tỷ USD Trong đó, gần 80% FDI là các doanhnghiệp 100% vốn nước ngoài

 Hợp đồng hợp tác kinh doanh

Hợp đồng hợp tác kinh doanh ( Contractual-Business-Cooperation) là văn bản

ký kết giữa hai hoặc nhiều bên( gọi là bên hợp doanh) quy định rõ trách nhiệm

và phân chia kết quả kinh doanh cho mỗi bên để tiến hành đầu tư sản xuất kinhdoanh ở nước tiếp nhận đầu tư mà không thành lập một pháp nhân Các bên phảithực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và phải tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạtđộng sản xuất kinh doanh và bản hợp đồng đã ký

 Doanh nghiệp liên doanh

Doanh nghiệp liên doanh (Joint Venture) là loại hình doanh nghiệp do hai bênhoặc các bên nước ngoài hợp tác với các nước tiếp nhận đầu tư cùng góp vốn,cùng kinh doanh, cùng hướng tới lợi nhuận và chia sẻ rủi ro theo tỉ lệ vốn góp

Ví dụ cụ thể , đó là công ty Honda Việt Nam là công ty liên doanh giữa ba đốitác là:

Công ty Honda Motor ( Nhật Bản - 42%)

Công ty Asian Honda Motor (Thái Lan -28%)

Tổng công ty Máy Động lực và Máy Nông nghiệp Việt Nam -30%

Ngoài ba hình thức cơ bản trên, theo nhu cầu đầu tư về hạ tầng, các công trìnhcòn có hình thức:

Hợp đồng xây dựng- kinh doanh- chuyển giao (BOT): là một phương thức đầu

tư trực tiếp được thực hiện trên cơ sở văn bản được ký kết giữa nhà đầu tư nướcngoài với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để xây dựng kinh doanh công trìnhkết cấu hạ tầng trong một thời gian nhất định, hết thời gian nhà đầu tư nướcngoài chuyển giao không bồi hoàn công trình đo cho nước chủ nhà Hình thứcBOT thường được thực hiện bằng 100% vốn nước ngoài, cũng có thể được thựchiện bằng vốn nước ngoài và phần vốn góp của chính phủ hoặc các tổ chức, cánhân của nước chủ nhà Nhà đầu tư nước ngoài có toàn quyền tổ chức xây dựng,kinh doanh công trình trong một thời gian đủ thu hồi vốn đầu tư và có lợi nhuậnhợp lý, sau đó có nghĩa vụ chuyển giao cho nước chủ nhà mà không được bồihoàn bất cứ khoản tiền nào

Hợp đồng xây dựng- chuyển giao- kinh doanh (BTO) là hình thức đầu tư dựatrên văn bản ký kết giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền của nước chủ nhà vànhà đầu tư nước ngoài để xây dựng kinh doanh công trình kết cấu hạ tầng Saukhi xây dựng xong, nhà đầu tư có thể sẽ dành cho nhà đầu tư quyền kinh doanhcông trình đó trong một thời gian nhất định để thu hồi vốn đầu tư và lợi nhuậnhợp lý

Hợp đồng xây dựng- chuyển giao (BT) là một phương thức đầu tư nước ngoàidựa trên cơ sở văn bản ký kết giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền của nướcchủ nhà và nhà đầu tư nước ngoài để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng Saukhi xây dựng xong, nhà đầu tư nước ngoài chuyển giao công tình đó cho nướcchủ nhà

1.2 Vai trò của FDI đối với các nước đang phát triển:

Mặc dù đánh giá về ảnh hưởng của FDI đối với nền kinh tế đang phát triển còn

có những ý kiến khác nhau, nhưng không thể phủ nhận được tác động tích cựccủa FDI Ở Việt Nam, FDI thực tế đã trở thành bộ phận của nền kinh tế quốcdân Đại hội đại biểu lần thứ IX của Đảng ta đã khẳng định:” kinh tế có vốn đầu

tư nước ngoài là một trong sáu thành phần kinh tế của cơ cấu kinh tế nước ta”

đó là một minh chứng khẳng định vai trò của FDI đối với sự phát triển nền kinhtế- xã hội Việt Nam

1.2.1 Tác động tích cực:

Thứ nhất, FDI bổ sung nguồn vốn, thúc đẩy kinh tế phát triển Bất kì quốc gianào cũng đều cần vốn đầu tư để phát triển Để có vốn đầu tư, các quốc gia đềudựa vào tích lũy trong nước hoặc vốn nước ngoài Vậy nên FDI là nguồn vốn bổsung quan trọng vào tổng vốn đầu tư phát triển, được thể hiện rõ ở hầu hết cácquốc gia đang và kém phát triển FDI tận dụng được các nguồn lực trong nướcnhư đất, tài nguyên Đi liền với FDI là sự phát triển của giai thông vận tải, dịchvụ,

Thứ hai, FDI góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập và đào tạo nguồn nhân lực.FDI có vai trò trong việc nâng cao năng lực quản lý Trình độ công nghệ, tạoviệc làm và thu nhập cho người lao động Vì mục đích của FDI là khai thác cácđiều kiện để đạt được chi phí sản xuất thấp, các doanh nghiệp nước ngoài sẽthuê nhiều lao động địa phương Thu nhập của một bộ phận dân cư được cảithiện, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế địa phương Trong quá trìnhthuê mướn đó, đào tạo kỹ năng nghề nghiệp Điều này tạo ra một đội ngũ laođộng có kỹ năng cho nước thu hút FDI Không chỉ có lao động thông thường,

mà cả các nhà chuyên môn địa phương cũng có cơ hội là việc và được bồidưỡng nghiệp vụ ở các xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Thứ ba, FDI đẩy nhanh tiếp thu công nghệ và bí quyết quản lý Để tăng sứccạnh tranh trên thị trường , nâng cao hiệu quả đầu tư, các nhà đầu tư về nguyêntắc đều phải trang bị các loại máy móc, thiế bị kỹ thuật, công nghệ tiên tiến,phương pháp quản lý hiện đại Các nước tiệp nhận đầu tư sẽ nâng cao được trình

độ kỹ thuật, công nghệ, tiếp cận sớm các thành tựu khoa học mới trong kinhdoanh.Thu hút FDI từ các công ty đa quốc gia sẽ giúp một nước có cơ hội tiếpthu bí quyết quản lý kinh doanh đa quốc gia đã tích lũy, phát triển qua nhiềunăm bằng những khoản chi phí lớn Tuy nhiên việc phổ biến các công nghệ và bíquyết quản lý đó ra cả nước thu hút đầu tư còn phụ thuộc vào năng lực tiếp thucủa đất nước

Thứ tư, FDI thúc đẩy kinh tế trong nước tham gia mạng lưới toàn cầu Khi thuhút FDI từ các công ty đa quốc gia, không chỉ doanh nghiệp có vốn đầu tư củacông ty đa quốc gia, mà ngay cả các nước khác có quan hệ làm ăn với doanhnghiệp đó cũng sẽ tham gia quá trình phân công lao động khu vực Chính vì vậy,nước thu hút đầu tư sẽ có cơ hội tham gia mạng lưới sản xuất toàn cầu thuận lợicho đẩy mạnh xuất khẩu

1.2.2 Tác động tiêu cực:

Nhưng cái gì cũng có tính hai mặt của nó Và việc thu hút FDI cũng không nằmngoài quy luật này Trên thực thế những nhà nghiên cứu cũng như các chuyêngia đã sớm nhận thấy những hạn chế của FDI

Thứ nhất,vận động hành lang chính trị Một số doanh nghiệp nước ngoài đãvận động hành lang chính trị để có được các chính sách, luật pháp có lợi cho họ,thậm chí, một số doanh nghiệp nước ngoài lớn buộc, đe dọa chính phủ phảithông qua những quy định, chính sách có lợi cho họ Các nước lớn có thể làmthay đổi điều kiện thị trường trong tương lai và việc thu hút FDI sẽ tạo ra chínhsách phân biệt đối xử để tối đa hóa lợi ích của các nước lớn, đồng thời, FDIkhông chỉ là phương tiện để tìm kiếm lợi nhuận, mà còn là một cách để đạt đượcmột điều khiển nào đó, cả kinh tế và chính trị, ở nước sở tại

Thứ hai ,đe dọa doanh nghiệp có quy mô nhỏ trong nước doanh nghiệp nướcngoài thường có tiềm lực tài chính mạnh và nắm giữ quyền chi phối giá cả trênthị trường quốc tế do quy mô lớn nên họ có thể giảm giá, quảng cáo, khuyến mạitrong thời gian dài Ngoài ra, doanh nghiệp nước ngoài tham gia thị trường toàncầu và có chuỗi cung ứng hiệu quả nên có sản phẩm rẻ hơn và hiện diện ở mọinơi, được mọi người biết đến Vì thế, các công ty địa phương nhỏ, hoạt động ởthị trường nội địa của nước chủ nhà không thể cạnh tranh, bị loại bỏ trong kinhdoanh và nhiều việc làm có thể bị mất thay vì tạo ra

Thứ ba, chuyển giao công nghệ lạc hậu Mặc dù doanh nghiệp nước ngoài nắmgiữ công nghệ hiện đại nhưng họ không chuyển giao công nghệ đó cho nước chủnhà với lý do sợ đánh mất lợi thế cạnh trạnh Công nghệ được chuyển giaothường là công nghệ cũ và nền kinh tế nước chủ nhà không thể phát triển nhanh.Hơn nữa, thông tin không phải lúc nào cũng hoàn hảo và chính thông tin khôngđầy đủ, không chính xác, có thể dẫn đến nước chủ nhà thu hút công nghệ khôngđúng, lạc hậu và công nghệ này trở thành gánh nặng cho nền kinh tế, môitrường

Thứ tư,khai thác cạn kiệt tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường Một trongnhững phê phán phổ biến nhất về FDI là các công ty đa quốc gia thường cố đểchuyển nhà máy ô nhiễm của họ đến những nước đang phát triển, vốn có ít quyđịnh về môi trường hơn, và ít khả năng để thực thi những luật này hơn các nướcphát triển Việc khai thác tài nguyên thiên nhiên của nước chủ nhà là hiện tượngrất phổ biến của FDI doanh nghiệp nước ngoài khai thác cạn kiệt tài nguyên củanước chủ nhà để tối đa hóa lợi nhuận và thường bỏ qua yếu tố bền vững gắn vớicộng đồng và môi trường sống của địa phương

Những tác động khác như:

 Sự phân biệt giàu nghèo giữa các khu công nghiệp có FDI trú đóng, và phầncòn lại quốc gia sẽ tăng lên

 Nguy cơ chảy máu chất xám

1.3.Nhân tố ảnh hưởng đến thu hút FDI

1.3.1 Nhân tố từ môi trường vĩ mô

 Điều kiện tự nhiên

Đối với các doanh nghiệp FDI, những quốc gia, địa phương có vị trí địa lýthuận lợi, địa hình bằng phẳng, khí hậu ôn hòa, nguồn tài nguyên thiên nhiênphong phú và dân số đông, đương nhiên là lợi thế hơn những quốc gia, địaphương không có điều kiện thuận lợi đó

có nhiều rủi ro

 Môi trường kinh tế

Trong môi trường kinh tế của một quốc gia, những yếu tố có thể tác động tớihoạt động đầu tư của các doanh nghiệp FDI gồm hệ thống kinh tế, mức độ pháttriển kinh tế và sự ổn định kinh tế của nước đó

Xu thế chung chuyển dần theo hướng kinh tế thị trường trên thế giới tạo ra nhiều

cơ hội mới cho các doanh nghiệp kinh doanh quốc tế Ở những nền kinh tế đangchuyển đổi, xuất phát điểm của nền kinh tế thường rất thấp, mọi thứ đều thiếunên tiềm năng phát triển cao và cơ hội kinh doanh rất nhiều Tuy nhiên, cơ hộinhiều luôn đi đôi với chi phí và rủi ro cao Chi phí cao do cơ sở hạ tầng và cácdịch vụ hỗ trợ ở những quốc gia này còn chưa phát triển

 Hệ thống pháp luật

Hệ thống pháp luật của nước sở tại bao gồm các luật liên quan đến hoạt độngđầu tư như Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Bảo vệ môi trường… và cácvăn bản hướng dẫn luật, các quy định về hoạt động đầu tư đối với người nướcngoài, các văn bản về quản lý Nhà nước trong hoạt động đầu tư

Đây chính là hành lang pháp lý đảm bảo sự an tâm cho các nhà đầu tư nướcngoài Hệ thống pháp luật được xây dựng theo hướng thông thoáng, đầy đủ chặtchẽ là cơ sở tạo môi trường đầu tư thuận lợi Hoạt động FDI liên quan đến nhiềuchủ thể tham gia và có yếu tố nước ngoài vì vậy các văn bản ngoài yếu tố đồng

bộ, chặt chẽ, tránh chồng chéo gây khó hiểu, còn phải phù hợp với thông lệ quốc

tế Các nhà đầu tư nước ngoài khi đầu tư vào một nước nào đó thì họ sẽ quantâm đến cá nhân họ khi đầu tư được bảo vệ như thế nào, tài sản của họ có đượcđảm bảo không, các quy định chuyển phần lợi nhuận về nước họ ra làm sao…đây cũng chính là nhân tố ảnh hưởng đến các quyết định đầu tư của nhà đầu tưnước ngoài Mặt khác, hệ thống pháp luật không chỉ tạo điều kiện thuận lợi chocác nhà đầu tư nước ngoài mà còn có chức năng ngăn cản những tác động tiêucực mà các nhà đầu tư cố tình vi phạm ảnh hưởng đến lợi ích cộng đồng, an ninhquốc gia và tạo ra sự cạnh tranh bình đẳng giữa các nhà đầu tư Đồng thời vớiviệc xây dựng hệ thống pháp luật, phải xây hệ thống chính sách kinh tế liên quanđến đầu tư nước ngoài thực sự mềm dẻo, hấp dẫn cũng là điều kiện quan trọng

để thu hút vốn FDI

1.3.2 Nhân tố môi trường vi mô

 Sự phát triển cơ sở hạ tầng của địa phương

Sự phát triển cơ sở hạ tầng là một điều kiện vật chất hàng đầu để các nhà đầu

tư nước ngoài đầu tư vốn FDI Cơ sở hạ tầng bao gồm mạng lưới giao thông, mạng lưới thông tin liên lạc, hệ thống cung cấp năng lượng, cấp thoát nước, ,…

cơ sở hạ tầng tốt là một trong các yếu tố quan trọng giúp các nhà đầu tư nước ngoài giảm các chi phí gián tiếp trong sản xuất kinh doanh và có thể triển khai các hoạt động đầu tư Thực tế thu hút tại các địa phương trong cả nước cho thấy các dòng vốn chỉ đổ vào nơi nào có hạ tầng phát triển, đủ khả năng phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của các nhà đầu tư Mạng lưới giao thông cũng đóng góp một phần quan trọng vào thu hút vốn FDI, là cơ sở để vận chuyển vật liệu, đi tiêu thụ sản phẩm và quan trọng nhất là các đầu mối giao thông tiếp giáp với thế giới như cảng biển, cảng hàng không… Các tuyến đường giao thông trọng yếu cũng làm cầu nối sự giao lưu phát triển kinh tế giữa các địa phương của một quốc gia Một mạng lưới giao thông đa phương tiện và hiện đại sẽ giúp các nhà đầu tư giảm được chi phí vận chuyển không cần thiết

Hệ thống thông tin liên lạc là nhân tố quan trọng trong bối cảnh bùng nổ thông tin như hiện nay, khi mà thông tin về tất cả các biến động trên thị trường ở mọi nơi được truyền tải liên tục trên thế giới Chậm trễ trong thông tin liên lạc sẽ đánh mất cơ hội kinh doanh Môi trường đầu tư hấp dẫn dưới con mắt của nhà đầu tư đó phải có hệ thống thông tin liên lạc rộng lớn và cước phí rẻ Ngoài ra,

hệ thống các ngành dịch vụ như: tài chính ngân hàng, bưu chính viễn thông, tư vấn hay cung cấp năng lượng và nước sạch… đảm bảo cho việc sản xuất quy môlớn và liên tục, các dịch vụ này nếu không đáp ứng được nhu cầu sản xuất thì sẽ gây rất nhiều trở ngại cho nhà đầu tư

 Lợi thế so sánh của địa phương

Địa phương muốn phát triển kinh tế cần có nhiều yếu tố và điều kiện khác nhau, ngoài các yếu tố về cơ sở hạ tầng được xây dựng cần có thêm các điều kiện khác như: vị trí địa lý thuận lợi, địa chất nơi đó ổn định, quy mô thị trường rộng lớn, nguồn nhân lực dồi dào, giá nhân công rẻ, nguồn tài nguyên phong phú…

Với vị trí địa lý thuận lợi sẽ tạo ra khả năng phát triển du lịch, xuất khẩu, vận chuyển khẩu hàng hóa qua các vùng, các khu vực trên thế giới Những địa

phương biết phát huy lợi thế vị trí địa lý của từng vùng kinh tế của đất nước sẽ

có cơ hội thu hút được nhiều vốn FDI Những địa phương biết phát huy lợi thế

vị trí địa lý bằng việc hiện đại hóa hệ thống cảng biển, miễn lệ phí cảng biển, cảng hàng không làm giảm và tạo các tiện ích cho các nhà đầu tư sẽ tạo ra sức hấp dẫn tối đa vốn FDI

Với tài nguyên thiên nhiên phong phú và đa dạng cho phép phát triển kinh tế tại địa phương đó theo hướng đa ngành và tham gia tích cực vào phân công lao động quốc gia và quốc tế Địa phương có tài nguyên thiên nhiên phong phú, gần nguồn nguyên liệu sẽ làm cho chi phí sản xuất trở nên rẻ hơn, thu hút được nhiều nhà đầu tư nước ngoài hơn

Nguồn lực dồi dào, giá nhân công rẻ là lợi thế so sánh của địa phương trong hoạtđộng thu hút vốn FDI Xu hướng đầu tư ngày nay của các nhà đầu tư nước ngoàitrong việc lựa chọn địa điểm đang chuyển từ việc xem xét gần thị trường tiêu thụ sang ưu tiên tiêu chí trình độ, giá cả sức lao động của công nhân, trình độ ngoại ngữ của dân bản địa bởi vì công nghệ thông tin phát triển sẽ giúp cho các nhà sản xuất dễ dàng hơn trong việc tiếp cận các thị trường ở xa.

 Chất lượng nhân lực của địa phương

Đây là một trong những yếu tố rất cần thiết để các nhà đầu tư lập kế hoạch kinh doanh Một nhà đầu tư muốn mở một nhà máy thì trên phương diện nguồn nhân lực nhà đầu tư sẽ chọn khu vực có thể đáp ứng được cả về số lượng và chấtlượng của lao động, ngoài ra giá cả sức lao động là một trong những chỉ tiêu đánh giá của các nhà đầu tư Chất lượng lao động là một lợi thế cạnh tranh đối

với các nhà đầu tư vào lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao hay có sử dụng nhiều công nghệ hiện đại Ngoài ra, yếu tố văn hoá cũng ảnh hưởng tới yếu tố lao động như sự cần cù, tính kỷ luật, ý thức trong lao động…

 Thủ tục hành chính của đia phương

Thủ tục hành chính là một yếu tố rất quan trọng góp phần tạo nên sự thành công của việc thu hút vốn FDI Thủ tục hành chính càng đơn giản, gọn nhẹ, rõ ràng thì sức hút của môi trường đầu tư đối với các nhà đầu tư nước ngoài càng lớn Thủ tục hành chính ảnh hưởng đến tất cả các hoạt động đầu tư, nếu thủ tục hành chính không được quan tâm sát sao dễ tạo ra hiện tượng nhũng nhiễu, tiêu cực từ đó làm tăng chi phí kinh doanh, làm mất lòng tin của các nhà đầu tư nướcngoài

Ngoài quy trình thực hiện chung, cách thực hiện tục hành chính của mỗi địa phương là khác nhau, vì vậy có những nơi nhà đầu tư gặp rất nhiều khó khăn trong việc xin cấp giấy phép đầu tư, đăng ký kinh doanh… Sự đơn giản hóa cácthủ tục hành chính sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài trong quá trình đăng ký, triển khai thực hiện dự án đầu tư cũng như giảm các chi phí

cả về vật chất và thời gian, tạo dựng được độ tin cậy của các nhà đầu tư nước ngoài

1.4 Kinh nghiệm thu hút nguồn vốn FDI ở một số địa phương

1.4.1 Kết quả thu hút nguốn vốn FDI ở một số địa phương

- Thu hút qua chấp thuận góp vốn mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài

trong tổ chức kinh tế cho 64 trường hợp với tổng vốn đăng ký đạt 64,7 triệuUSD.

- Thu hút qua cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp có vốn của nhà

đầu tư nước ngoài dưới 51% và lĩnh vực tài chính ngân hàng đạt 100,7 triệuUSD

- Tính đến tháng 09/2015 các dự án FDI đã tạo việc làm tại khu vực doanh nghiệp FDI khoảng 203.000 lao động (tăng khoảng 17% so với năm 2014),trong đó số lao động trong các khu công nghiệp, chế xuất là 111.636 người(trong đó có 1263

lao động là người nước ngoài) Mỗi ha đất trong KCN bình quân đã tạo việc làmmới cho trên 100 lao động và nộp ngân sách trên 1,5 tỷ đồng Đa số trong số đóđược đào tạo và tiếp cận trình độ kỹ thuật và quản lý tiên tiến

- Trong 9 tháng đầu năm 2015, kim ngạch xuất khẩu của khối FDI ước đạt 3.955triệu USD, chiếm tỷ trọng 48,7% tổng kim ngạch xuất khẩu trên địa bàn (tăng1,07% so với cùng kỳ năm 2014) Khối doanh nghiệp FDI chiếm tỷ trọng xuấtkhẩu cao nhất trong 3 thành phần kinh tế (kinh tế nhà nước chiếm 31,2%, kinh tếngoài nhà nước chiếm 20%) và duy trì mức ổn định tăng trưởng

- Một trong những kết quả quan trọng của hoạt động FDI đối với phát triển kinh

tế - xã hội thành phố Hà Nội là tăng nguồn thu cho ngân sách thành phố thôngqua các loại thuế thu nhập doanh nghiệp, tài nguyên, giá trị gia tăng của khốidoanh nghiệp FDI ước đạt 13.161 tỷ đồng (tương đương 599 triệu USD, tăng8,3% so với cùng kỳ 2014), chiếm 13,7% tổng thu ngân sách thành phố

Các giải pháp nổi bật mà thành phố Hà nội đã triển khai để tăng cường thu hút

và nâng cao hiệu quả đầu tư trực tiếp nước ngoài:

- Công tác xây dựng cơ chế, chính sách: tập trung cải cách thủ tục hành

chính, đã rút ngắn đáng kể thời gian xem xét cấp giấy phép đầu tư từ trên 1tháng xuống dưới 15 ngày đối với các dự án thuộc thẩm quyền quyết định củaUBND

Thành phố

- Xây dựng và triển khai Chương trình xúc tiến đầu tư: Thành phố xây dựng vàtriển khai Chương trình xúc tiến đầu tư với việc tổ chức nhiều đoàn đi xúc tiếnđầu tư - thương mại - du lịch, tổ chức nhiều diễn đàn, hội thảo giới thiệu tiềm

năng, kêu gọi đầu tư nước ngoài tại Việt Nam và ở các quốc gia, các vùng cótiềm năng về vốn, công nghệ, trình độ quản lý

- Định kỳ lập danh mục các dự án kêu gọi đầu tư nước ngoài: Danh mục dự ántập trung vào một số lĩnh vực ưu tiên phát triển, các sản phẩm công nghiệp chủlực, ngành dịch vụ, lĩnh vực xây dựng hạ tầng kỹ thuật đô thị bằng các thứtiếng Anh, Nhật, Hàn, Pháp, Trung để thực hiện công tác xúc tiến đầu tư phùhợp với thị trường từng nước Trong các năm gần đây, phù hợp với chủ trươngcủa Nhà nước và Thành phố, phạm vi đề xuất đối tác hợp tác đầu tư với nướcngoài đã được mở rộng hơn đến tất cả các thành phần kinh tế, kể cả các doanhnghiệp ngoài Nhà nước

- Rà soát, đánh giá, phân loại, hỗ trợ các dự án đẩy mạnh triển khai: Thành phố

đã quan tâm đến công tác rà soát, phân loại các dự án đã được cấp phép đầu tư,bám sát quá trình thực hiện, kịp thời giải quyết các khó khăn, hỗ trợ các nhà đầu

tư nước ngoài triển khai dự án; hàng năm tổ chức các đoàn công tác đi nắm tìnhhình, làm việc với các dự án đầu tư nước ngoài trên địa bàn nhằm hướng dẫntriển khai dự án, đôn đốc thực hiện báo cáo, kịp thời chấn chỉnh các sai sót dokhông nắm vững quy định pháp luật

 Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố đông dân , có hơn 8 triệu người chiếm 9% dân số cả nước Nhờ điều kiện thuận lợi, thành phố trở thành đầu mối giao thông quan trọng của Việt Nam và Đông Nam Á bao gồm đường sắt, đường hàng không, và đường bộ Thành phố đã thu hút được hơn 8.000 dự án đầu tư nước ngoài với tổng số vốn đăng ký gần 45 tỷ USD, dẫn đầu cả nước về thu hút FDI Sự đầu tư của các doanh nghiệp nước ngoài giữ vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế thành phố Trong đó, xuất khẩu của doanh nghiệp nước ngoài bình quân mỗi năm đạt khoảng 20 tỷ USD, chiếm gần 59% tổng kimngạch xuất khẩu của thành phố Hồ Chí Minh Ngoài ra, đầu tư nước ngoài

chiếm đến 23% tổng nguồn vốn đầu tư toàn xã hội và chiếm 22% tổng nguồn vốn thị trường chứng khoán của thành phố

Chỉ tính riêng giai đoạn 2016-2018 (đến tháng 6/2018), tính chung cả vốn đầu

tư thu hút được dưới hình thức cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư mới và vốn thu hút qua hình thức góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp trong các doanh nghiệp trong nước, thành phố thu hút được 14,4 tỷ USD

Cụ thể, trong giai đoạn này thành phố có 2.547 dự án đầu tư nước ngoài được cấp mới giấy Chứng nhận đăng ký đầu tư với tổng vốn đầu tư gần 5 tỷ USD; trong đó, hoạt động kinh doanh bất động sản có vốn đầu tư nhiều nhất (chiếm 36,2%) Công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 28,8%; tiếp đến là bán buôn, bán

lẻ, sửa chữa ô tô, mô tô, xe máy chiếm 14,1%; hoạt động chuyên môn, khoa học công nghệ chiếm hơn 10%.

Ngoài ra, thành phố có 525 dự án điều chỉnh tăng vốn với tổng vốn đầu tư 2,14

tỷ USD Thành phố cũng chấp thuận cho 6.340 trường hợp nhà đầu tư nước ngoài thực hiện thủ tục để được góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp trong các doanh nghiệp trong nước, với vốn góp đăng ký tương đương 7,27 tỷ USD

Hiện nay, TP Hồ Chí Minh có 17 khu chế xuất và khu công nghiệp, trong đó cóhơn 550 doanh nghiệp FDI đang hoạt động Ngoài ra, thành phố còn có Khucông nghệ cao (SHTP) và Khu công viên phần mềm Quang Trung (QTSC) thuhút hàng trăm doanh nghiệp FDI, trong đó có nhiều doanh nghiệp hàng đầu thếgiới như Intel, Samsung, Hitachi

Để có được thành công như vậy, thành phố đã có những biện pháp như:

- Về quy hoạch: Thành phố hoàn thành quy hoạch đất đai, hoàn chinh ruqyhoạch sử dụng đất, công bố rộng rãi quy hoạch,đẩy nhanh tiến độ xây dựng vàphê duyệt quy hoạch còn thiếu Thực hiện thống nhất quy định trong Luật Đầu

tư

- Về chính sách: Ban hành các văn bản hướng dẫn cho các nhà đầu tư nướcngoài và doanh nghiệp lộ trình cam kết mở cửa đầu tư nước ngoài làm cơ sở cấpphép đầu tư Nghiên cứu , đề xuất chính sách vận động, thu hút đầu tư đối vớitập đoàn đa quốc gia cũng như có chính sách riêng Luôn sát sao, giám sát việcthi hành pháp luật về đầu tư để kịp thời phát hiện và xử lý, giải đáp các thắcmắc

- Về xúc tiến đầu tư: Thành phố bổ sung chính sách khuyến khích đầu tư, đổimới công tác xúc tiến đầu tư Ban hành quy chế phối hợp giữa các cơ quan xúctiến đầu tư, thương mại, du lịch thành phố

Bên cạnh đó, thành phố đã công khai, đơn giản các công đoạn thủ tục hànhchính đối với đầu tư nước ngoài Nâng cao trình độ cán bộ, công nhân viên chứcnhằm đảm bảo thực hiện nhiệm vụ, ngăn chặn sự nhũng nhiễu do văn bản luậtcòn nhiều bất cập Tăng cường cơ chế phối hợp quản lý đầu tư giữa Trung ương

và địa phương , giữa các bộ, sở nghành

1.4.2 Một số kinh nghiệm rút ra từ thực tế ở một số địa phương

Qua thực tế thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, tại một số địaphương đại diện là thành phố Hà Nội , ta có thể rút ra một số kinh nghiệm và cácbiện pháp khả thi trong việc thu hút nguồn vốn FDI:

- Chú trọng nâng cao chất lượng quy hoạch đầu tư Quy hoạch đầu tư của mỗiđịa phương phải là một bộ phận hữu cơ trong quy hoạch đầu tư chung của cảnước và quy hoạch đầu tư phát triển kinh tế- xã hội của địa phương Định hướng

và giải pháp thu hút vốn FDI phải gắn chặt với quy hoạch phát triển các ngành,vùng lảnh thổ và đặt trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, khai thác nhữngtiềm năng và lợi thế so sánh của địa phương, nâng cao sức cạnh tranh và hiệuquả của nền kinh tế Nâng cao chất lượng quy hoạch tổng thể nói chung và quyhoạch đầu tư nước ngoài nói riêng, tăng lòng tin của các nhà đầu tư nước ngoài

- Phát triển đồng bộ, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng kỹ thuật Nâng cao vai trò củangân sách nhà nước trong xây dựng kết cấu hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng ngoàihàng rào khu công nghiệp Cho phép vay ưu đãi hoặc được phép phát hành tráiphiếu để đầu tư vào các công trình hạ tầng trọng điểm Khuyến khích đầu tưphát triển cơ sở hạ tầng khu công nghiệp Áp dụng quy chế ưu đãi đối với cáchình thức đầu tư BOT, BTO, BT và các dự án, địa bàn trọng điểm

- Chú trọng phát triển nguồn lực Chú trọng đào tạo công nhân lành nghề theoyêu cầu nhà đầu tư nước ngoài đặt ra Khuyến khích người lao động tự rènluyện, nâng cao tay nghề Công tác giáo dục pháp luật cho công nhân trong cácdoanh nghiệp có vốn FDI phải được tiến hành thường xuyên theo định kỳ nhằmnâng cao hiểu biết về pháp luật cho người lao động Với địa phương, cần thamgia hỗ trợ việc tuyển chọn lao động làm việc tại các doanh nghiệp FDI, đặt biệtvới người tham gia quản lý điều hành doanh nghiệp FDI

- Chú trọng cải cách hành chính Hoàn thiện thể chế, hoàn chỉnh hệ thống chínhsách và văn bản quy phạm pháp luật liên quan về đầu tư nước ngoài phù hợp vớiluật pháp quốc tế Tạo môi trường thông thoáng, thuận lợi, an toàn và tin cậy lẫnnhau Thực hiện cơ chế một 33 cửa tại các đầu mối cấp giấy chứng nhận đầu tư,giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và các loại giấy tờ khác cho doanh nghiệpkhi triển khai xúc tiến dự án đầu tư và đi vào hoạt động theo hướng đơn giản, rõràng, công khai, minh bạch

- Mở rộng tự do hoá đầu tư và tăng cường xúc tiến vận động đầu tư: Khuyếnkhích các thành phần kinh tế trong nước hợp tác đầu tư với nước ngoài thành lậpcông ty cổ phần trong nước có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài Cho phép doanhnghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài được phép phát hành cổ phiếu, tráiphiếu để mở rộng quy mô đầu tư Một số tập đoàn có nhiều dự án đầu tư đượcphép thành lập công ty quản lý vốn để điều hành và hỗ trợ các dự án đã đầu tư Cho phép doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài được phép thuê đất

để xây dựng nhà ở cho thuê hoặc bán cho người nước ngoài, người Việt Nam

Đầu tư trực tiếp nước ngoài được kinh doanh rộng rãi hơn trong lĩnh vực dịch vụtài chính, nhất là bảo hiểm, ngân hàng và một số dịch vụ khác Nhà đầu tư được

tự do lựa chọn hình thức đầu tư, đối tác đầu tư, ngành nghề và địa điểm đầu tư

Xử lý linh hoạt việc chuyển đổi các hình thức đầu tư như chuyển đổi hình thứcdoanh nghiệp 100% vốn nước ngoài đối với các dự án sử dụng công nghệ cao,xuất khẩu phần lớn sản phẩm, xây dựng hạ tầng khu công nghiệp ở địa bàn kinh

tế - xã hội khó khăn, xem xét việc cho phép dự án quảng cáo theo hình thức liêndoanh

Gắn công tác vận động xúc tiến đầu tư với chương trình dự án, đối tác, địa bàn

cụ thể Hướng dẫn các nhà đầu tư trong từng khâu: tìm hiểu cơ hội, chuẩn bị dự

án, xem xét cấp giấy phép và triển khai dự án

Xây dựng danh mục mời gọi đầu tư trực tiếp nước ngoài với các dự án được mô

tả khái quát về nội dụng, sản phẩm, địa điểm, khả năng thị trường, dự kiến vốnđầu tư, thời gian triển khai dự án, đối tác trong nước để nhà đầu tư nước ngoàinghiên cứu các thông tin này có thể ra quyết định đầu tư

Chương II

Thực trạng thu hút FDI tại tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2011-2018

2.1 Tổng quan về tỉnh Bắc Ninh.

2.1.1.Điều kiện tự nhiên.

* Vị trí địa lý : Bắc Ninh là tỉnh nằm trong vùng châu thổ Sông Hồng, thuộc khu

vực đồng bằng Bắc Bộ, thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ Phía Bắc giáptỉnh Bắc Giang; Phía Đông và Đông Nam giáp với tỉnh Hải Dương; Phía Namgiáp tỉnh Hưng Yên; Phía Tây giáp thành phố Hà Nội

Tỉnh Bắc Ninh nằm ở cửa ngõ phía Bắc của thủ đô Hà Nội trong tam giáctăng trưởng kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, có các đường giao thônglớn quan trọng chạy qua, nối liền tỉnh với các trung tâm kinh tế, thương mại vàvăn hoá của miền Bắc

* Địa hình: Với vị trí nằm trong vùng đồng bằng Bắc Bộ nên địa hình của tỉnh

Bắc Ninh khá bằng phẳng, có hướng dốc chủ yếu từ Bắc xuống Nam và từ Tâysang Đông, được thể hiện qua các dòng chảy nước mặt đổ về sông Cầu, sôngĐuống và sông Thái Bình Mức độ chênh lệch địa hình trên toàn tỉnh không lớn.Vùng đồng bằng chiếm phần lớn diện tích toàn tỉnh có độ cao phổ biến từ 3 –7m so với mực nước biển và một số vùng thấp trũng ven đê thuộc các huyện GiaBình, Lương Tài, Quế Võ

Địa hình trung du đồi núi chiếm tỷ lệ rất nhỏ khoảng (0,53%) so với tổngdiện tích tự nhiên toàn tỉnh được phân bố rải rác thuộc thành phố Bắc Ninh, thị

xã Từ Sơn, huyện Quế Võ, các đỉnh núi có độ cao phổ biến từ 60 – 100m, đỉnhcao nhất là núi Bàn Cờ (thành phố Bắc Ninh) cao 171m, tiến đến là núi Bu

(huyện Quế Võ) cao 103m, núi Phật Tích (huyện Tiên Du) cao 84m và núi ThiênThai (huyện Gia Bình) cao 71m.

* Thủy văn : Mạng lưới sông ngòi thuộc tỉnh Bắc Ninh khá dày đặc, mật độ khácao từ 1,0 – 1,2km/km2 (theo số liệu của Đài KTTV Bắc Bộ) với 3 hệ thốngsông lớn chảy qua gồm sông Đuống, sông Cầu, sông Thái Bình

Ngoài ra trên địa bàn tỉnh còn có sông Cà Lồ nằm ở phía Tây của tỉnh, một phầncủa sông có chiều dài 6,5km là đường ranh giới tỉnh giữa Bắc Ninh với thànhphố Hà Nội và hệ thống sông ngòi nội địa như sông Ngũ Huyện Khê, sông Dâu,sông Bội, sông Tào Khê, sông Đồng Khởi, sông Đại Quảng Bình

Với hệ thống sông ngòi khá dày đặc và có lưu lượng nước mặt dồi dào, thủy văncủa tỉnh Bắc Ninh đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác tưới và tiêuthoát nước trên địa bàn toàn tỉnh

* Khí hậu :

Bắc Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa với bốn mùa khá rõ rệt,

có mùa đông lạnh, mùa hè nóng nực Trong khoảng 12 năm trở lại đây, nhiệt độtrung bình năm là 24,0oC, nhiệt độ trung bình tháng cao nhất là 29,4oC (tháng7), nhiệt độ trung bình thấp nhất là 17,4oC (tháng 1) Sự chênh lệch nhiệt độgiữa tháng cao nhất và tháng thấp nhất là 12,0oC

Lượng mưa trung bình hàng năm tại Bắc Ninh khoảng 1500mm nhưngphân bổ không đều trong năm Mùa mưa chủ yếu từ tháng 5 đến tháng 10, chiếm80% tổng lượng mưa cả năm Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau chỉchiếm 20% tổng lượng mưa trong năm Khu vực có lượng mưa trung bình lớnnhất thuộc thị xã Từ Sơn, huyện Yên Phong, huyện Tiên Du, còn khu vực cólượng mưa trung bình nhỏ nhất thuộc huyện Quế Võ

Hàng năm có hai mùa gió chính: gió mùa Đông Bắc và gió mùa ĐôngNam Gió mùa Đông Bắc thịnh hành từ tháng 10 năm trước đến tháng 3 nămsau, tốc độ gió trung bình vào tháng 1 khoảng 2,6m/s; gió mùa Đông Nam thịnh