PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CẦU KÈTRƯỜNG TIỂU HỌC PHONG THẠNH A Đề tài thuộc lĩnh vực chuyên môn : Quản lý Thư viện trường Tiểu học Họ và tên người thực hiện: Thạch Thị Mỹ Duyên Chức vụ
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CẦU KÈ
TRƯỜNG TIỂU HỌC PHONG THẠNH A
Đề tài thuộc lĩnh vực chuyên môn : Quản lý Thư viện trường Tiểu học
Họ và tên người thực hiện: Thạch Thị Mỹ Duyên
Chức vụ : Giáo viên – kiêm Thư viện thiết bị
Sinh hoạt tổ chuyên môn : Khối Một
Phong Thạnh, tháng 5 năm 2020
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
II MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI 1
III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2
IV PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2
V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2
NỘI DUNG 3
I CƠ SỞ LÍ LUẬN 3
II CƠ SỞ THỰC TIỄN 4
III THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5
IV MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤC VỤ NHU CẦU HỌC TẬP CỦA BẠN ĐỌC 6 1 Biện pháp thứ nhất: Tạo thói quen đọc sách cho mọi người, tạo tiền đề cho việc học tập suốt đời của bạn đọc 6
2 Biện pháp thứ hai: Rèn luyện kỹ năng luyện giải bài học, phát triển tư duy sáng tạo, nâng cao học vấn, giáo dục thẩm mỹ cho con người để họ phát triển toàn diện, là “bậc học” suốt đời của người yêu lao động, yêu hòa bình 7
3 Biện pháp thứ ba: Thư viện góp phần xây dựng văn hóa học đường, giáo dục nền pháp quyền Xã hội chủ nghĩa, ý thức thượng tôn pháp luật- Hiểu biết pháp luật cho bạn đọc 9
4 Biện pháp thứ tư: Định hướng sự lựa chọn thông tin, kịp thời nắm bắt nhu cầu thị hiếu đọc lành mạnh 11
5 Giải pháp thứ năm: Xây dựng phong trào học tập suốt đời qua sách báo, tài liệu, internet, băng hình, trang mạng giáo dục trực tuyến, mạng xã hội cho bạn đọc 12
6 Giải pháp thứ sáu: Xây dựng cộng đồng học tập, xã hội học tập trong thư viện 13
7 Giải pháp thứ bảy: Nâng cao tính chuyên nghiệp của thư viện để thư viện thực sự là địa điểm học tập suốt đời của mọi người 14
IV HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI 16
KẾT LUẬN 17
I Ý NGHĨA 17
II BÀI HỌC KINH NGHIỆM 17
III ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ 17
TÀI LIỆU THAM KHẢO 19
Trang 3MỞ ĐẦU
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Việc học tập suốt đời là nhu cầu thật sự của con người, mang tính kháchquan, là định hướng đúng của cách mạng Việt Nam; Thư viện nói chung, thưviện trường học nó riêng phải là nơi cung cấp thông tin đáng tin cậy cho bạnđọc, bảo đảm tốt cơ sở vật chất cho mọi người học mãi, học không ngừng tiến
bộ Hiện nay thư viện có vai trò quan trọng trong mỗi trường học Thư việnkhông những là nơi lưu trữ sách, báo, tạp chí và các loại tài liệu, các văn bản chỉđạo của Đảng, các cấp các ngành mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa trongnhà trường, sách báo đang góp phần làm tốt việc chăm sóc và giáo dục thế hệtrẻ ngay từ tuổi ấu thơ cho đến lúc trưởng thành, góp phần quyết định chất lượng
và không ngừng nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên, học tập của họcsinh, xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu trong học sinh Thông qua sáchbáo, tài liệu chuyên ngành đã được chọn lọc của thư viện trường học để tổ chứccác hoạt động phù hợp với chương trình và kế hoạch dạy học của nhà trường,cũng như phù hợp với nhiệm vụ của thư viện Nắm bắt được nhu cầu đọc củagiáo viên và học sinh giúp họ chọn sách, đọc sách có hệ thống góp phần trongviệc giáo dục truyền thống cách mạng, đạo đức công dân, lòng yêu Tổ quốc chocác thế hệ học sinh để họ có đủ đức,tài để phục vụ Tổ quốc
Đó chính là lí do để tôi chọn nội dung “Một số giải pháp phục vụ tốt nhu cầu học tập suốt đời của bạn đọc tại thư viện trường tiểu học Phong Thạnh A” để làm đề tài thực hiện.
II MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
Đề xuất các giải pháp nhằm phục vụ tốt nhu cầu học tập suốt đời của họcsinh, giáo viên và của đông đảo bạn đọc
Bảo đảm tần suất sử dụng tối đa số lượng các đầu sách trong thư việnthường xuyên và liên tục
Trang 4Giúp giáo viên và bạn đọc tiếp cận với nhiều loại hình tài liệu để giải trí,
mở rộng kiến thức, nâng cao chuyên môn nghiệp vụ của mình
Giúp học sinh nâng cao niềm yêu thích, lòng say mê đọc sách, có thói quenthường xuyên đến Thư viện để tìm tòi, tham khảo, nghiên cứu trau dồi kiến thứccho bản thân
III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Các giải pháp phục vụ tốt nhu cầu học tập suốt đời của bạn đọc
IV PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Các giải pháp phục vụ tốt nhu cầu học tập suốt đời của bạn đọc tại thư việntrường tiểu học Phong Thạnh A
V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trang 5NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÍ LUẬN
Học tập suốt đời để phát triển con người toàn diện thông qua sách báo, việnbảo tàng, bài học lịch sử góp phần hình thành lý tưởng cách mạng, nhân cách tốtđẹp, đề cao trách nhiệm, nghĩa vụ của công dân Tự học và học suốt đời là mộtphẩm chất của người thông tuệ, cần mẫn Năng lực đó được hình thành trong giađình có truyền thống hiếu học, hình thành từ cấp học Tiểu học, tạo đà cho tự họccủa bạn đọc khi vững bước vào đời, cũng như câu nói của ông cha ta thườngnói: “ học ăn, học nói, học gói, học mở”
Ngay từ ngày các em còn ngồi trên ghế nhà trường, nhiệm vụ của thầy cô vàthư viện là phải luyện tập cho các em lòng yêu quý sách, có thói quen đọc sách,khả năng tận dụng thời gian, nắm bắt cơ hội để cập nhật thông tin làm giàu trithức cho mình Cha ông ta rất trọng người biết chữ, ngày xưa đã có tàng thư,viện sách; Họ biết giữ gìn kiến thức, nền văn hóa của dân tộc cho hậu thế; nhờ
có văn hóa mà chúng ta đánh thắng giặc ngoại xâm, thắng thiên tai, mở mang bờcõi, trường tồn và phát triển như ngày nay Như vậy, thư viện là nơi xác địnhđúng đắn mục tiêu học tập của bạn đọc, qua đó giúp độc giả biết tận dụng mọikhoảnh khắc trong cuộc đời để học hỏi, từ tất cả các nguồn tri thức của cuộcsống
Muốn thu hút số đông bạn đọc tới thư viện, Trường Tiểu học Phong Thạnh A
đã tăng cường số lượng và chất lượng kho sách tham khảo, sách hướng dẫnchuyên môn nghiệp vụ Sách tham khảo hay rất cần thiết trong việc nâng caochất lượng học tập, nâng cao tỉ lệ học sinh khá giỏi Sách chuyên đề, khu vựctùng thư phong phú, nhằm phục vụ tốt nhất cho bạn đọc trong các kỳ thi họcsinh giỏi, thi tìm hiểu về truyền thống của Đảng, của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh,thi tìm hiểu về lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam…Thư viện được nối mạngInternet, có máy vi tính, máy in để làm công tác quản lý Số lượt bạn đọc trongcác năm học tăng đáng kể Thư viện được trang bị một tủ sách pháp luật các đầu
Trang 6sách luật cập nhật, xây dựng tủ sách đạo đức, tủ sách lịch sử để thường xuyênphục vụ việc tra cứu của mọi người…
Thư viện Trường Tiểu học Phong Thạnh A là điểm đến cho các bạn đọc thamgia học tập, nghiên cứu khoa học, là địa chỉ quen thuộc, đáng tin cậy, điểm đến
lý tưởng trong phong trào đọc sách, nghiên cứu bài học của bao thế hệ học sinh
đã và đang học tập tại trường Phong trào đọc sách ở nhà trường rất sôi nổi, có
nề nếp Từ đây đã phát huy nội lực của học sinh trong học tập, hình thành thóiquen tìm kiếm tư liệu để các em bước lên bậc học cao hơn; là bước hình thành ýthức tự học suốt đời của mỗi con người Xây dựng nền văn hóa đọc có thể giúpcho mỗi cá nhân có một cuộc sống trí tuệ hơn, đẹp đẽ, ý nghĩa, hạnh phúc và hàihòa hơn Cán bộ viên thư viện nhà trường yêu nghề, nhiệt tình trong phục vụ.Thủ thư đã chú trọng tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động đểnâng cao nhận thức cũng như xây dựng định hướng đọc lành mạnh cho học sinh
Họ thực sự là người thầy thứ 2 trong việc truyền thụ kiến thức văn hóa, đạo đứccho học sinh
Thông qua sách báo, tài liệu có nội dung tốt ở thư viện để xây dựng thóiquen biết quý trọng sách vở, tôn vinh người đọc, hướng dẫn độc giả biết khámphá, biết tư duy, duy trì khả năng tự học suốt đời của bản thân họ Đổi mớiphương thức hoạt động thư viện nhằm khai thác triệt để vốn tài liệu phục tốtnhất cho việc giáo dục toàn diện học sinh trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiệnđại hóa nền kinh tế nước nhà, xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, văn minh,đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam
II CƠ SỞ THỰC TIỄN
Thư viện là một tổ chức bảo đảm việc dùng sách hợp lí nhất, tiết kiệmnhất Nước ta còn nghèo, trình độ văn hóa, kiến thức khoa học của nhân dân tacòn chưa cao nên chúng ta cần tổ chức và sử dụng tốt mạng lưới thư viện
Trong quá trình làm công tác thư viện trường học, bản thân đã được đi tậphuấn nhiều lần, được tham quan ở một số trường có thư viện hoạt động tốt, đượchọc tập và hiểu thêm về hoạt động thư viện, biết cách tuyên truyền và giới thiệu
Trang 7sách, biết đọc sách là cần thiết đối với mỗi người Từ đó, bản thân rút ra kết luận
cơ bản : Trong hoạt động thư viện nếu chỉ có sách mà không có người đọc thìsách không những vô nghĩa mà còn lãng phí tiền bạc của Nhà nước và của nhândân Chính vì vậy, phụ vụ tốt nhu cầu học tập của bạn đọc là việc làm cần thiếtcủa người cán bộ thư viện và là giải pháp mới trong công tác nghiệp vụ của Thưviện
III THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Thuận lợi:
Hiện nay công tác thư viện trường học đã được các cấp, các ngành quantâm, đầu tư hơn về cơ sở vật chất, trang thiết bị Thư viện nhà trường đã có mộtphòng đọc và một kho sách, phòng gọn gàng, sạch sẽ, khang trang và thoángmát Có Lãnh đạo nhà trường luôn quan tâm, sát sao với công tác thư viện, cóđội ngũ giáo viên trẻ nhiệt tình, tổ cộng tác viên hăng hái, linh hoạt, vốn tài liệu
vô cùng phong phú, với hơn ba nghìn cuốn sách được tổ chức Room to Readtrao tặng có nội dung hay, hấp dẫn, đa dạng và hơn hai nghìn cuốn nhà trường tựtrang bị, các loại tài liệu có trong thư viện đó là sách giáo khoa, sách giáo dụcđạo đức, sách Bác Hồ, sách giáo dục pháp luật , sách giáo dục biển đảo, sáchnghiệp vụ cho giáo viên, sách tham khảo chung cho giáo viên và học sinh, cácloại sách tra cứu như Từ điển, bách khoa tri thức, khám phá thế giới… Phươngtiện nghe nhìn: Có hai máy tính đã được nối mạng, giúp cho giáo viên và họcsinh có thể truy cập thông tin và tra cứu tìm tài liệu trên mạng Tủ, giá đựngsách báo, bàn ghế cho học sinh và giáo viên ngồi đọc đúng qui định của bộ giáodục và đào tạo Không chỉ đến thư viện là đọc được sách mà chúng ta có thể đọcsách mọi lúc, mọi nơi Không chỉ đến thư viện đọc sách mà đến thư viện còn cónhững hoạt động giải trí khác như: trò chơi, viết, vẽ; xem phim ảnh phù hợp vớilứa tuổi các em Người phụ trách công tác thư viện có trình độ chuyên mônnghiệp vụ vững vàng, ham học hỏi, năng động sáng tạo, nhiệt tình trong côngviệc
Khó khăn:
Trang 8Các em học chính khóa trên lớp còn phải học thêm ngoài giờ cho nên thờigian dành cho việc đọc sách, nghiên cứu tài liệu còn quá ít Phong trào đọc sáchtrong nhà trường có chiều hướng đi xuống, nhất là các em học sinh, các emkhông có thói quen đến thư viện mỗi khi có thời gian rảnh hay những lúc rachơi Việc đọc sách của các em đã không còn tồn tại khi máy tính, các phươngtiện nghe nhìn rất phong phú và thu hút đông đảo các em học sinh giải trí Thờigian vào giờ ra chơi 20 phút không đủ để học sinh đến thư viện đọc sách nêndần dần hình thành thói quen không thích đọc sách của các em.
IV MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHỤC VỤ NHU CẦU HỌC TẬP CỦA BẠN ĐỌC
1 Biện pháp thứ nhất: Tạo thói quen đọc sách cho mọi người, tạo tiền đề cho việc học tập suốt đời của bạn đọc
Chúng ta học để duy trì nền văn hiến của dân tộc, để đất nước sánh vai vớicác cường quốc Vậy nên, Thư viện trường Tiểu học Phong Thạnh A có nhiệm
vụ cung ứng đầy đủ sách báo, tài liệu giảng dạy và học tập, các loại sách thamkhảo, sách nghiệp vụ, các loại từ điển tra cứu, tác phẩm kinh điển cho giáo viên
và học sinh, tạo thói quen đọc sách cho học sinh, bổ sung kiến thức các mônkhoa học, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo cấp Tiểu học một cách toàndiện Tổ chức thu hút toàn thể giáo viên và học sinh tham gia sinh hoạt thư viện,thông qua các hoạt động phù hợp với chương trình đào tạo và kế hoạch dạy học,tìm hiểu nhu cầu của người đọc, giúp họ chọn sách, đọc sách có hệ thống, biết
sử dụng bộ máy tra cứu sách để hình thành thói quen tốt đó là: Biết sử dụng trithức có trong sách, báo, tài liệu phục vụ cho công việc của mình, nhằm nâng caohiệu suất học tập, lao động sáng tạo
Trong phong trào đổi mới phương pháp giảng dạy, thầy cô cũng phải tự học,qua tập huấn, qua sách báo, qua mạng internet để nâng cao trình độ chuyên môn
và nghiệp vụ , quan trọng hơn nữa là giáo dục, tuyên truyền cho học sinh thayđổi phương pháp tiếp thu bài học một cách chủ động; tóm lại, thư viện là điểm
Trang 9đến của bạn đọc để rèn luyện thói quen nghiên cứu khoa học và có thái độ họctập đúng đắn.
Trong một thế giới tri thức vô tận, một con người chỉ có thể hiểu biết ởgiới hạn nhất định (rất nhỏ) lượng kiến thức thu được để sống và làm việc, thamgia học tập, cập nhật kiến thức suốt đời con người mới mong hoàn thành “sứmệnh” của mình Từ khi loài người có chữ viết đã xuất hiện việc lưu giữ thôngtin (ban đầu chỉ sơ khai, dần dần tiến lên hiện đại), thư viện ra đời gánh vác trênmình trọng trách to lớn Với chức năng luân chuyển sách báo, tài liệu, đưanguồn tri thức nhân loại đến với mọi người, thư viện là kho chứa đơn thuần(sách báo, tài liệu), hay là điểm giao lưu văn hóa, khoa học kỹ thuật? tùy thuộcvào hoạt động của nó có phát huy được sở trường hay không! Việc tạo thói quenđọc sách cho mỗi cá nhân để rồi hình thành một xã hội đọc sách là nhiệm vụ vôcùng quan trọng của những người trên “mặt trận văn hóa”, để ai cũng được học
và học suốt đời Tôi biết nắm bắt cơ hội “nghìn vàng” khi có các nghị quyết và
sự chỉ đạo của cấp trên để củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động thư viện.Trong năm học 2016-2017, giáo viên và học sinh đến thư viện để đọc sách đônghơn, thường xuyên hơn các năm học trước Đọc sách càng nhiều hiểu biết càngsâu bài học, càng củng cố thói quen đọc, nghiên cứu khoa học của độc giả Phổbiến giáo dục, văn hóa, tuyền thụ kiến thức khoa học kỹ thật cho người học làchức năng không thể thay thế của thư viện trường học
2 Biện pháp thứ hai: Rèn luyện kỹ năng luyện giải bài học, phát
triển tư duy sáng tạo, nâng cao học vấn, giáo dục thẩm mỹ cho con người để
họ phát triển toàn diện, là “bậc học” suốt đời của người yêu lao động, yêu hòa bình
Chúng ta biết rằng, các “động tác” lao động trí óc cũng như lao động chântay được lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ trở thành kỹ năng Người công nhân đứngmáy họ thao tác mãi rồi thuần thục các động tác vận hành để cho cỗ máy sảnxuất ra vật chất đọc sách mãi rồi cũng quen, cuốn sách nào, viết về nội dung gì,nếu như chúng ta đọc 1 lần sẽ nắm được nội dung quyển sách đó, nhưng khi ta
Trang 10đọc đi đọc lại vài lần sẽ thấy được cái hay cái ý nghĩa của nó, và tự bản thân ta
sẽ hiểu được giá trị của quyển sách đó Nếu có người hỏi là tôi đã hình dung rasách và xác định đúng vị trí nó nằm trên giá Ở trên mới là kỹ năng đơn giản,việc rèn luyện kỹ năng bậc cao hơn cho các em thông qua sách tham khảo nângcao, giúp học sinh luyện giải, các em sẽ thuần thục bài làm, hiểu sâu bài học,nhớ lâu kiến thức còn quan trọng hơn nhiều Gieo lòng say mê đọc sách cho họcsinh ngay từ khi còn trên ghế nhà trường, để họ thích tò mò, có sự phản biện,phân tích từ đó mà phát sinh tư duy sáng tạo Các nhà khoa học, chính trị gia lỗilạc là những người rất say mê đọc sách, say mê tìm tòi sáng tạo Học vấn củamỗi con người không thể do “thượng đế” ban phát mà phải nâng cao qua conđường tự học mà có Định hướng học tập cho các em là việc làm rất quan trọng,ảnh hưởng tới sự thành bại trong sự nghiệp con người Thông qua sách báo, tàiliệu có chọn lọc giúp cho bạn đọc hình thành thế giới quan khoa học, làm chongười ta sống hài hòa, yêu thương và biết cảm thông với đồng loại, có trình độthẩm mỹ tốt, phát triển nhân cách toàn diện Chủ tịch Hồ Chí Minh thường căndặn chúng ta: Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu Thực hiện lời dạy của Bácchúng ta đang ra sức đầu tư cho giáo dục, Đảng ta coi giáo dục là quốc sáchhàng đầu Qua các cuộc điều tra xã hội ta thấy, người thất học phạm tội cao hơnngười có học Thấy được vai trò to lớn của sách báo, tài liệu, nên Cách mạngTháng 8 thành công Đảng và Bác Hồ rất chăm lo phát triển sự nghiệp Thư viện,trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước hệ thống thư viện miền Bắcphát triển, làm chỗ dựa vững chắc cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo Thấy đượcvai trò to lớn như vậy, nên Thư viện Trường Tiểu học Phong Thạnh A chú trọngphát triển đọc sách cho thầy cô và học sinh, nhằm nâng cao chuyên môn nghềdạy học, nâng cao đạo đức nhà giáo, nâng cao hạnh kiểm và học lực cho họcsinh Thư viện là một bộ phận không thể thiếu trong phát triển tư duy sáng tạocho những ai biết quí trọng sách báo, nâng bước trưởng thành và phương pháp
tự học cho những người yêu lao động sáng tạo, yêu hòa bình
Phát huy tác dụng tích cực của sách báo, tài liệu trong việc phát triển tưduy, nâng cao học vấn cho bạn đọc Qua sách báo để con người hình thành thế