PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CẦU KETRƯỜNG TIỂU HỌC PHONG THẠNH A SÁNG KIẾN GIẢI PHÁP Đề tài: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 4 VẬN DỤNG NHỮNG KIẾN THỨC HÌNH HỌC VÀO THỰC TIỄN CUỘC SỐ
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CẦU KE
TRƯỜNG TIỂU HỌC PHONG THẠNH A
SÁNG KIẾN GIẢI PHÁP
Đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 4 VẬN DỤNG NHỮNG KIẾN THỨC HÌNH HỌC
VÀO THỰC TIỄN CUỘC SỐNG
Đề tài thuộc lĩnh vực chuyên môn : Giáo dục Tiểu học
Họ và tên người thực hiện: Huỳnh Văn Việt
Chức vụ : Giáo viên
Sinh hoạt tổ chuyên môn : Khối Bốn
Phong Thạnh, tháng 05 năm 2019
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu 3
3 Mục đích nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu 4
3.1 Mục đích nghiên cứu 4
3.2 Câu hỏi nghiên cứu 4
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
4.1 Đối tượng nghiên cứu 4
4.2 Phạm vi nghiên cứu 4
5 Phương pháp nghiên cứu 4
5.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận 4
5.2 Nghiên cứu thực tiễn 5
6 Đóng góp mới của đề tài 5
NỘI DUNG 6
I CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 6
1.1 Cơ sở lí luận 6
1.1.1 Quan điểm dạy học hướng đến thực tiễn 6
1.1.2 Quan điểm dạy học môn Toán cấp tiểu học hướng đến thực tiễn 7
1.1.3 Dạy học nội dung hình học cấp Tiểu học hướng đến thực tiễn 8
1.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài 9
1.2.1 Mục tiêu chương trình hình học lớp 4 9
1.2.2 Nội dung chương trình hình học lớp 4 9
Trang 3II MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH VẬN DỤNG NHỮNG KIẾN THỨC HÌNH HỌC LỚP
4 VÀO THỰC TIỄN 12
2.1 Biện pháp 1: Hướng dẫn học sinh nắm vững kiến thức hình học lớp 4 12
2.2 Biện pháp 2: Giúp cho học sinh thấy được nguồn gốc thực tiễn của Toán học và các ứng dụng của hình học lớp 4 trong cuộc sống hàng ngày 15
2.3 Biện pháp 3: Khai thác triệt để các tình huống trong thực tiễn và hệ thống bài toán có nội dung thực tế trong các tiết dạy học bài mới 17
2.4 Biện pháp 4: Sử dụng các bài toán thực tiễn vào các tiết luyện tập, ôn tập 19
2.5 Biện pháp 5: Có thể thay bài tập trong sách giáo khoa bằng một bài tập có lời giải không đổi nhưng mang tính thực tế hoặc thay bài toán có nội dung thực tế này bằng bài toán có nội dung thực tế khác 20
2.6 Biện pháp 6: Tăng cường sử dụng các bài toán thực tiễn vào kiểm tra, đánh giá 21
2.7 Biện pháp 7: Tăng cường tổ chức các hoạt động thực hành và ngoại khóa toán học, qua đó rèn luyện kĩ năng thực hành toán học gần gũi với thực tế 22
2.8 Biện pháp 8: Chú ý khai thác các kiến thức toán học vào các bộ môn khác gần gũi với thực tế như: Khoa học, Địa lí, Mĩ thuật, Tin học… 25
2.9 Biện pháp 9: Thường xuyên giao các bài tập “dự án” cho các nhóm học sinh thực hiện 25
III KẾT QUẢ THỰC HIỆN 27
KẾT LUẬN 28
1 Ý nghĩa 28
2 Đề xuất 28
TÀI LIỆU THAM KHẢO 30
Trang 4sự đổi mới phương pháp dạy học, coi trọng, khuyến khích dạy học trên cơ sở hoạt động học tập tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh Học sinh tự khám phá kiến thức và giải quyết vấn đề dưới sự trao đổi, thảo luận, hợp tác, thống nhất ý kiến,…
để hình thành kiến thức
Hòa nhập với xu thế đổi mới đó, người giáo viên ngoài việc dạy tốt phần lý thuyết còn cần phải chú ý khai thác các bài tập để phát triển tư duy cho học sinh và rèn kỹ năng thực hành và áp dụng vào đời sống thực tiễn Đặc biệt đối với môn Toán, nhiệm vụ lại càng quan trọng, góp phần to lớn vào việc giáo dục con người phát triển một cách toàn diện
Chương trình môn toán lớp 4 với 5 mạch kiến thức là :
Trang 5Năm mạch kiến thức này được sắp xếp xen kẽ lẫn nhau, phản ánh sự thống nhất của Toán học hiện đại, đồng thời cũng gớp phần làm cho các bài học được phong phú hơn Trong đó, yếu tố hình học là mạch kiến thức mang tính trừu tượng, khái quát cao, đặc biệt là có nhiều ứng dụng thực tiễn Với tư duy cụ thể, cảm tính của học sinh nhỏ, giáo viên tiểu học ngoài nhiệm vụ cung cấp kiến thức cơ bản về hình học còn phải hình thành, cũng cố và rèn luyện một số kỹ năng để qua đó giúp học sinh lĩnh hội được kiến thức, phát huy được khả năng tư duy, sáng tạo óc tưởngtượng phong phú, biết ứng dụng kiến thức vào trong cuộc sống.
Tuy nhiên trong thực tế dạy học ở trường phổ thông, một vấn đề nổi lên là giáo viên chỉ quan tâm, chú trọng việc hoàn thành những kiến thức lí thuyết quy định trong Chương trình và Sách giáo khoa; mà quên, sao nhãng việc thực hành, không chú tâm dạy bài tập Toán cho các em, đặc biệt những bài toán có nội dung thực tiễn, dẫn đến tình trạng học sinh thường lúng túng, thậm chí không làm hoàn chỉnh được những bài tập toán thực ra rất cơ bản và ở mức độ trung bình Học sinh gặp nhiều khó khăn trong việc vận dụng kiến thức Toán học vào cuộc sống
Ứng dụng Toán học vào thực tiễn được coi là một vấn đề quan trọng, cần thiết trong dạy học ở trường phổ thông Tuy nhiên, do nhiều lí do khác nhau, trong một thời gian dài trước đây cũng như hiện nay, vấn đề rèn luyện vận dụng Toán học vàothực tiễn cho học sinh chưa được đặt ra đúng mức, chưa đáp ứng được những yêu cầu cần thiết Nhận định này đã được nêu lên trong một số tài liệu lí luận cũng như
đã được thể hiện với những mức độ khác nhau trong thực tiễn dạy học Toán Sách giáo khoa còn nặng về lí thuyết, chưa khai thác hết các ứng dụng thực tiễn.Nhiều giáo viên cho rằng sách giáo khoa và sách giáo viên là pháp lệnh phải tuân theo một cách tuyệt đối Chính vì vậy, giáo viên không thay đổi nội dung các bài tập về bước vận dụng toán học và cuộc sống cũng như không có sự thay đổi cho phù hợp với cuộc sống và phù hợp với học sinh của mình
Trang 6Ngay từ khi được đào tạo ở các trường sư phạm, trong chương trình (giáo trình, đánh giá, dạy học…) chưa thực sự chú ý đến vấn đề vận dụng toán học vào thực tiễn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiềm năng dạy của giáo viên.
Việc giảng dạy các khái niệm, các quy tắc tính chu vi, diện tích trong hình học còn mang nặng tính áp đặt, chưa chú trọng đến việc phải phân tích, chứng minh để học sinh nắm được kiến thức một cách tường tận
Giáo viên ít có tài liệu tham khảo hoặc nếu có thì giáo viên cũng ít có thời gian nghiên cứu Từ đó dẫn đến tính sáng tạo trong các giờ dạy của giáo viên chưa cao
Đồ dùng dạy học sẵn có hỗ trợ cho dạy các yếu tố hình học còn ít, trong khi đó
đồ dùng dạy học do giáo viên tự làm thì độ chính xác và thẩm mĩ chưa cao
Bên cạnh đó, nhiều thầy cô hướng việc dạy toán về việc giải nhiều loại mà hầu hết không có nội dung thực tiễn, còn xem nhẹ công tác tính toán, thực hành toán học, rất ít hoặc không bao giờ tổ chức ngoại khóa và tham quan về những đề tài toán học gắn liền với đời sống
Về phía học sinh, các em chưa chú ý rèn luyện để phát hiện và giải quyết các vấn đề thường gặp trong cuộc sống; chưa quan tâm đến những vấn đề có thể vận dụng toán học để giải quyết trong cuộc sống hàng ngày, chưa có sự liên hệ những điều đã học vào cuộc sống của bản thân
Khi làm các bài tập về bước đầu vận dụng kiến thức hình học vào cuộc sống, học sinh không quan tâm đến nội dung của các bài tập đó mà chỉ chú tâm đến việc tìm ra đáp số của bài tập
Tăng cường rèn luyện cho học sinh năng lực vận dụng kiến thức Toán học để giải quyết các bài toán có nội dung thực tiễn là rất thiết thực và có vai trò quan trọng trong hoàn cảnh giáo dục nước ta Vì những lí do trên, tôi chọn đề tài nghiên
cứu là: Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 vận dụng những kiến thức về hình
Trang 7học vào thực tiễn cuộc sống.
2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Đề tài các yếu tố hình học lớp 4 đã được rất nhiều tác giả nghiên cứu, được áp dụng rộng rãi trong trường phổ thông Tuy nhiên, phần lớn các tác giả chỉ nghiên cứu biện pháp giúp học sinh tiếp thu dễ dàng và nhanh nhất những kiến thức hình học Phần luyện tập thực hành chủ yếu giúp học sinh giải những bài tập trong sách
mà thiếu đi tính thực tiễn Các tác giả đã nêu được những giải pháp rất hay nhằm giúp học sinh lĩnh hội được những kiến thức hình học lớp 4 nhưng chưa nêu được giải pháp giúp học sinh vận dụng những kiến thưc đó vào cuộc sống Đề tài các yếu
tố hình học lớp 4 vẫn cần được tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện
3 Mục đích nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
3.2 Câu hỏi nghiên cứu
Biện pháp hướng dẫn học sinh vận dụng những kiến thức hình học lớp 4 vào thực tiễn cuộc sống như thế nào?
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Việc vận dụng những kiến thức hình học vào thực tiễn cuộc sống của HS lớp 4
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Quá trình dạy học nội dung hình học ở lớp 4 trường Tiểu học Phong Thạnh A,
xã Phong Thạnh, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh
Trang 85 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận
- Đọc và phân tích Hệ thống các tài liệu về dạy học các yếu tố hình học lớp 4
- Khảo sát, Phân tích, tổng hợp, so sánh các dữ liệu có liên quan đến đề tài
5.2 Nghiên cứu thực tiễn
Vấn đáp, điều tra, trắc nghiệm, phân tích, tổng hợp các sản phẩm mà học sinh
có thể vận dụng
6 Đóng góp mới của đề tài
- Giúp học sinh nắm vững lý thuyết toán dạng hình học
- Học sinh vận dụng linh hoạt được các dạng toán về hình học vào trong cuộc sốnghằng ngày
- Phát triển năng lực tuy duy của học sinh trong quá trình tiếp nhận các dạng toán hình học vào trong thực tiễn
- Nâng cao chất lượng giáo dục môn toán nói chung và dạng toán hình học cho học sinh lớp 4
Trang 9NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1 Cơ sở lí luận
1.1.1 Quan điểm dạy học hướng đến thực tiễn
Để đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong điều kiện kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, việc phát huy nguồnlực con người là yếu tố cơ bản Điều này đòi hỏi phải có nguồn nhân lực tương xứng Để đòa tạo nguồn nhân lực đó, một yếu tố quan trọng là đổi mới phương pháp dạy học, làm sao cho thông qua quá trình học tập, người học không chỉ có được kiến thức mà còn phát triển được cả tư duy và phát triển được kĩ năng vận dụng các kiến thưc đã học vào thực tiễn cuộc sống
Muốn vậy cần phải tổ chức hoạt động giáo dục trong nhà trường gắn với thực tiễn cuộc sống Cách giáo dục này như một mũi tên hướng tới nhiều đích và phát huy hiệu quả trong thực tế
Giáo dục hướng đến cuộc sống giúp học sinh có được sự trải nghiệm và sáng tạotrong thực tế Trong cuộc sống hàng ngày, học sinh ít nhiều đều trực tiếp mắt thấy tai nghe các sự kiện, hiện tượng, diễn biến xảy ra; ít nhiều tiếp xúc với con người, máy móc, thiết bị, dụng cụ sinh hoạt, sản xuất… nhưng có thể đó chỉ là sự quan sát,tiếp xúc vô tình, không có chủ định, sự trải nghiệm sẽ là không đáng kể Để tăng sựtrải nghiệm cần phải tạo môi trường học tập, thực hành hướng đến thực tiễn, người học được giao nhiệm vụ quan sát, tìm hiểu, phân tích để rút ra những gì có thể học được qua các sự kiện, hiện tượng, đối tượng
Giáo dục hướng đến thực tiễn cuộc sống còn là cách học hứng thú và hiệu quả Khi tham gia học tập trong môi trường này, học sinh thường đóng một vai cụ thể, từ
đó kích thích hứng thú trong việc tiếp thu kiến thức và hình thành kĩ năng của học
Trang 10sinh Cùng đó thông qua việc thường xuyên được tiếp cận với các hoạt động thực tiễn sản xuất, giúp học sinh có nhiều cơ hội hơn trong việc gắn lý thuyết với thực hành, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội Giúp việc học tập trong nhà trường giống hơn với việc học tập trong thế giới thật.
Khi tham gia các hoạt động thực tiễn người học có cơ hội để thử thách năng lực khác nhau của bản thân; học sinh được rèn khả năng tư duy, suy nghĩ sâu sắc khi gặp những vấn đề phức tạp; học sinh có điều kiện để khám phá, đánh giá, giải thích
và tổng hợp thông tin từ các tình huống thực tiễn của địa phương; Có cơ hội để vận dụng và phát triển kiến thức lý thuyết đã học và đặc biệt rèn luyện cho học sinh phát triển năng lực giải quyết các vấn đề phức tạp gặp phải trong khi tham gia các hoạt động thực tiễn
Vì vậy, cùng là một nội dung, giáo viên và học sinh có thể lựa chọn nhiều cách tiếp cận khác nhau tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, thông qua đó kích thích giáo viên và học sinh tư duy sáng tạo và hiểu sâu sắc hơn nội dung bài học
1.1.2 Quan điểm dạy học môn Toán cấp tiểu học hướng đến thực tiễn
Toán học có liên hệ mật thiết với thực tiễn và có ứng dụng rộng rãi trong rất nhiều lĩnh vực khác nhau của khoa học, công nghệ cũng như trong sản xuất và đời sống, góp phần làm cho đời sống xã hội ngày càng hiện đại và văn minh hơn Bởi vậy, việc rèn luyện cho học sinh năng lực vận dụng kiến thức Toán học vào thực tiễn là điều cần thiết đối với sự phát triển của xã hội và phù hợp với mục tiêu của giáo dục Toán học, nhất là trong việc dạy học Toán ở trường phổ thông nhằm rèn luyện cho học sinh kỹ năng và giáo dục học sinh ý thức sẵn sàng ứng dụng Toán học một cách hiệu quả trong lĩnh vực kinh tế, sản xuất, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Việc thực hiện nguyên lý giáo dục “Lý luận gắn với thực tiễn” cần phải quán triệt trong mọi trường hợp để hình thành mối liên hệ qua lại giữa kỹ thuật lao động
Trang 11sản xuất, cuộc sống và Toán học Tăng cường rèn luyện cho học sinh năng lực vận dụng kiến thức Toán học để giải quyết các bài toán có nội dung thực tiễn là rất thiếtthực và có vai trò quan trọng trong hoàn cảnh giáo dục nước ta.
1.1.3 Dạy học nội dung hình học cấp Tiểu học hướng đến thực tiễn
Toán học là môn học chiếm thời lượng đáng kể trong chương trình Tiểu học Chương trình môn Toán ở Tiểu học không phân thành các phân môn riêng lẻ mà được sắp xếp đan xen giữa các nội dung trong đó có yếu tố hình học Có thể nói đây là mảng kiến thức tương đối trừu tượng và có tính khái quát cao, góp phần quan trọng trong việc phát triển tư duy cho học sinh Yếu tố hình học góp phần pháttriển toàn diện các năng lực tư duy, trí tưởng tượng không gian cho học sinh, giúp các em nhận thức và phân tích tốt hơn thế giới xung quanh Vì vậy, để dạy nội dunghình học trong chương trình Tiểu học phát huy một cách tối ưu và mang nhiều hứngthú cho học sinh thì nhất thiết phải đổi mới phương pháp dạy và học
Toán học bắt nguồn và ứng dụng rộng rãi trong cuộc sống hằng ngày Vì vậy không thể phủ nhận mối liên hệ trực tiếp giữa Toán học với thực tiễn Và một trong
số đóp chính là hình học Ta có thể gặp bất cứ đâu xung quanh chúng ta hình ảnh các đồ vật thể hiện hình hình học như cái bàn học, quyển vở, cái trống, ngôi nhà, cái cốc, viên bi, cho đến việc đo đạc, tính toán trong cuộc sống như tính khoảng cách giữa hai địa điểm, tính diện tích khu đất, Từ các tình huống thực tiễn được cho trong bài toán hoặc nảy sinh từ thực tế nhằm tạo điều kiện cho học sinh biết vận dụng kiến thức vào cuộc sống của mình Từ đó, góp phần gây hứng thú cho các
em trong quá trình học tập, giúp các em nắm được thực chất của vấn đề và tránh hiểu các sự kiện Toán học một cách hình thức Qua việc học các nội dung hình học,các em được rèn luyện nhiều năng lực như năng lực tính toán, năng lực trí tuệ, làm quen dần với với các tình huống thực tiễn gần gũi trong cuộc sống, góp phần tích cực trong việc thực hiện mục tiêu đòa tạo học sinh, đáp ứng yêu cầu của xã hội
Trang 121.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài
1.2.1 Mục tiêu chương trình hình học lớp 4
1.2.1.1 Góc nhọn, góc tù, góc bẹt
- Nhận biết góc nhọn, góc tù, góc bẹt
1.2.1.2 Hai đường thẳng vuông góc, song song
- Nhận biết được hai đường thẳng vuông góc, song song
- Biết vẽ hai đường thẳng vuông góc, song song
- Biết vẽ đường cao của một hình tam giác trong trường hợp đơn giản
1.2.1.3 Hình bình hành, hình thoi
- Nhận biết được hình bình hành, hình thoi và một số đặc điểm của nó
- Biết cách tính chu vi, diện tích hình bình hành, hình thoi
1.2.2 Nội dung chương trình hình học lớp 4
1.2.2.1 Nội dung
- Góc nhọn, góc tù, góc bẹt
- Hai đường thẳng vuông góc, song song
- Vẽ hai đường thẳng vuông góc, song song
- Thực hành vẽ hình chữ nhật, hình vuông
- Giới thiệu hình bình hành, diện tích hình bình hành
- Giới thiệu hình thoi, diện tích hình thoi
1.2.2.2 Thời lượng
- Góc nhọn, góc tù, góc bẹt: 1 tiết
- Hai đường thẳng vuông góc, song song: 2 tiết
Trang 13- Vẽ hai đường thẳng vuông góc, song song: 2 tiết
- Thực hành vẽ hình chữ nhật, hình vuông: 4 tiết
- Giới thiệu hình bình hành, diện tích hình bình hành: 3 tiết
- Giới thiệu hình thoi, diện tích hình thoi: 4 tiết
1.2.2.3 Các dạng toán có nội dung hình học trong Toán 4
- Dạng toán nhận dạng các hình hình học
- Dạng toán cắt, ghép hình
- Dạng toán vẽ hình
- Dạng toán liên quan đến các đại lượng hình học
- Dạng toán chia hình theo yêu cầu
1.2.3 Thực trạng việc dạy học các nội dung hình học lớp 4 hướng đến thực tiễn
Hiện nay, Đảng và nhà nước rất quan tâm đến việc đổi mới một cách toàn diện giáo dục, trong đó việc đổi mới phương pháp dạy học là vô cùng quan trọng Luật giáo dục 2005 đã nêu: “phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” Để tăng cường việc gắn liền dạy học trong nhà trường với thực tiễn cuộcsống, hiện nay một số trường Tiểu học, đội ngũ giáo viên và học sinh đã và đang cónhững phương pháp dạy học rất khả quan, tuy nhiên thì vẫn còn những khó khăn Thông qua thực tế mà tôi đã nghiên cứu ở trường Tiểu học Phong Thạnh A, việc vận dụng kiến thức hình học lớp 4 vào thực tiễn như sau:
- Về phía học sinh: chỉ có 30% học sinh biết và ứng dụng được một số kiến thức
đã học vào thực tế cuộc sống, 90% học sinh có nhu cầu muốn tìm hiểu rõ hơn về
Trang 14ứng dụng của nội dung hình học đối với thực tiễn, 30% có những phương pháp học rất hay để chủ động trong việc học môn Toán Bên cạnh đó, một số học sinh chưa
có sự hứng thú với việc học tập nên còn chưa chủ động với việc tìm hiểu và ứng dụng nội dung hình học vào thực tế
- Về phía giáo viên: 40% giáo viên vẫn chỉ muốn sử dụng các phương pháp dạy học truyền thống, 60% giáo viên tích cực phối hợp sử dụng các phương pháp dạy học truyền thống với các phuong pháp dạy học mới: dạy học dự án, trải nghiệm sáng tạo, tuy nhiên chưa nhiều và thường xuyên Điều này đã làm hạn chế và giảm hứng thú học tập của học sinh Về việc vận dụng kiến thức hình học vào thực tiễn, 100% giáo viên đều nhận thức được việc học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn là cần thiết Tuy nhiên, chỉ có 50% giáo viên chú ý rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thúc vào thực tiễn cho học sinh
Trang 15II MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH VẬN DỤNG NHỮNG KIẾN THỨC HÌNH HỌC LỚP 4 VÀO THỰC TIỄN
2.1 Biện pháp 1: Hướng dẫn học sinh nắm vững kiến thức hình học lớp 4
2.1.1 Dạy học về “góc nhọn, góc tù, góc bẹt”
Ở lớp 3, học sinh đã biết “góc vuông, góc không vuông”, đến lớp 4, học sinh được biết cụ thể hơn, “góc không vuông” là cac góc: “ góc nhọn, góc tù, góc bẹt” Bởi vậy, việc giới thiệu các góc “không vuông” này kế thừa cách giới thiệu về góc tương tự như ở lớp 3
Có thể giới thiệu “góc nhọn, góc tù, góc bẹt” trong Toán 4 như sau:
- Bằng quan sát tổng thể có tính trực giác, học sinh có thể nhận biết được hình dạngcủa góc nhọn, góc tù hay góc bẹt
- Dùng êke để nhận biết góc nhọn, góc tù, gó bẹt
Góc nhọn Góc tù Góc bẹt
2.1.2 Dạy học về “Hai đường thẳng vuông góc”
Hai đường thẳng vuông góc được giới thiệu từ một cặp cạnh vuông góc của hình chữ nhật
A B
D C
Để nhận biết hai đường thẳng vuông góc với nhau ta thường làm như sau:
- Quan sát, nhận dạng tổng thể bằng trực giác nhận ra hai đường thẳng vuông góc, chẳng hạn: chỉ ra hai đường thẳng vuông góc trong các hình sau:
a b c
Trang 16- Dựa vào hình chữ nhật, hình vuông (theo cách giới thiệu hai đường thẳng vuông góc.
- Dùng êke để nhận biết hai đường thẳng vuông góc
Hai đường thẳng vuông góc Hai đường thẳng không vuông góc
2.1.3 Dạy học về “Hai đường thẳng song song
Trong Toán 4, hai đường thẳng song song được giới thiệu từ hình ảnh hai cạnh đối diện của hình chữ nhật được kéo dài về hai phía
2.1.4 Dạy học khái niệm ban đầu về hình bình hành, hình thoi
- Trước hết,như Toán 4 đã nêu ở bài học, mức độ chỉ là giới thiệu hình bình hành, giới thiệu hình thoi Học sinh bước đầu làm quen với các biểu tượng hình bình hành, hình thoi thông qua các hình ảnh thực tế Học sinh nhận biết hình chủ yếu ở dạng tổng thể, trực giác
- Để củng cố biểu tượng các hình bình hành, hình thoi,có thể:
* Cho học sinh nhận biết được hình bình hành, hình thoi trong tập hợp các hình có
Trang 17- Cho hình bình hành ABCD rồi giới thiệu chiều cao và đáy của hình bình hành
- Xây dựng công thức tính diện tích hình bình hành bằng cách cắt hình bình hành ABCD rời ghép thành hình chữ nhật ABCH
2.2 Biện pháp 2: Giúp cho học sinh thấy được nguồn gốc thực tiễn của Toán học và các ứng dụng của hình học lớp 4 trong cuộc sống hàng ngày
Toán học không phải là một cái gì đó quá xa lạ, cao siêu, xa vời thực tế mà đều xuất phát từ cuộc sống Hơn nữa, ranh giới của Toán học không chỉ giới hạn là những con số Khi xác định hình dạng, GV có thể lấy hình ảnh cánh buồm để chỉ hình tam giác, luống rau, khu vườn, sân vận động hình chữ nhật, viên gạch hình vuông, tờ giấy hình bình hành,… Bằng cách này, HS sẽ dễ dàng nắm bắt về hình học cùng các khái niệm phức tạp ngay từ bây giờ Đặc biệt, còn làm cho HS thấy ứng thú hơn với môn học vì những điều các em học được đều gắn liền với cuộc sống hằng ngày của mình
S = a x h