Đây là giáo án (kế hoạch) chủ đề môn Lịch sử 7 kì1 soạn theo chủ đề công văn hướng dẫn 3280 của Bộ giáo dục. kế hoạch theo 5 bước mới nhất. Từng phần có bảng mô tả chủ đề. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng... Đề kiểm tra đánh giá chủ đề có ma trận theo yêu cầu mới nhất của Bộ giáo dục cho năm học 2020 2021.
Trang 1CHỦ ĐỀ LỊCH SỬ 7 KÌ 1 THEO CV 3280 NĂM 2020
Chủ đề ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI NHÀ TRẦN ( Thế kỉ XIII- XIV )
(Thực hiện trong 8 tiết từ tiết 22 đến 29)
A/ YÊU CẦU CẦN ĐẠT CỦA CHỦ ĐỀ
1, Kiến thức:
- Trình bày những nét chính về chính trị, kinh tế, xã hội cuối thời Lý dẫn tới sự sụp đổ của triều đại Lý Trần Cảnh lên ngôi vua, thiết lập triều đại Trần Biết những nét chính về tổ chức bộ máy nhà nước, quân đội thời Trần (quy củ hơn thời Lý)
- Biết được sức mạnh quân sự của quân Mông - Nguyên và quyết tâm xâm lược Đại Việtcủa chúng qua những tư liệu lịch sử cụ thể Trình bày những nét chính về diễn biến ba lầnkháng chiến chống quân xâm lược Mông- Nguyên Nêu và giải thích được nét độc đáo vềnghệ thuật quân sự trong các cuộc kháng chiến Trình bày nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩalịch sử và bài học kinh nghiệm của cuộc kháng chiến.Đánh giá được vai trò của các anhhùng dân tộc gắn liền với cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm
- Trình bày được nét chính về sự phát triển kinh tế, văn hóa thời Trần
2 Thái độ
-Giáo dục cho học sinh ý chí kiên cường, bất khuất, mưu trí dũng cảm của quân và dân tatrong cuộc kháng chiến, cũng như trong công cuộc xây dựng đất nước Giáo dục lòng tựhào về truyền thống của dân tộc ta Biết ơn các anh hùng cách mạng
3 Kĩ năng
- Rèn luyện kỉ năng trình bày giới thiệu vè các sự kiện, nhân vật lịch sử
- Học diễn biến các trận đánh bằng cách chỉ lược đồ Đọc và vẽ lược đồ Phân tích, đánh giá, nhận xét các sự kiện lịch sử
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác
- Năng lực chuyên biệt
+ Trình bày diễn biến bằng lược đồ
+ Phân tích, đánh giá nhận xét các nhân vật lịch sử
+ Vận dụng kiến thức thực hành
B MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ NĂNG LỰC ĐƯỢC HÌNH THÀNH
Trang 2Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao I.Sự thành
- Biết đượctên gọi phápluật thời Trần-Biết được tổchức quậ độinhà TRần
-Trình bày đượcnhững nét chính
về tổ chức bộ máy nhà nước, pháp luật, tổ chức quân đội thời Trần
-Vẽ được bộ máy nhà nước thời Trần-So sánh với bộ máy nhà nước, quânđội, pháp luật thời Trân với thời Lý
Đánh giá được chính sách quân độinhà Trần và liên hệ chính sách quân độinước ta hiện nay
chúng-Biết các trận:
Đông Bộ Đầu,Chương
Dương, Hàm
Tử, trận VânĐồn, BạchĐằng
- HS trình bàyđược cuộckháng chiếnchống xâmlược MôngNguyên củanhà Trần
- Hiểu đượcnguyên nhântháng lợi và ýnghĩa lịch sử
- Tường thuật trênlược đồ cuộc khángchiến chống quânxâm lược Mông -Nguyên
-Giải thích đượcnét độc đáo vềnghệ thuật quân sựtrong các cuộckháng chiến
- Dựa vào lược đồ câm, HS tường thuật diễn biến cuộckháng chiến chống quân xâm lược Mông -nguyên, liên
hệ văn thơ thời Trần: hịch tướng sĩ
- Đánh giá công lao
to lớn của các vị anh hùng dân tộc
tế thời Trần
HS trình bày được những thay đổi về văn hóa thời Trần
-Giải thích tại saovăn hóa thời Trầnphát triển mạnh vàmang đậm lòngyêu nước, niềm tựhào dân tộc
So sánh được sự khác nhau về sự phát triển tôn giáo giữa thời Trần và thời Lý
C CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
1 Câu hỏi nhận biết:
2
Trang 3- Cho biết nhà Trần được thành lập trong hoàn cảnh nào?
- Trình bày nội dung pháp luật nhà Trần
- Nêu chính sách quân đội thời Trần
- Quân Mông Cổ âm mưu xâm lược Đại Việt nhằm mục đích gì?
- : Khi được tin quân Mông Cổ xâm lược nước ta, vua Trần đã làm gì?
- Sau khi biết tin quân Nguyên có ý định xâm lược Đại Việt nhà Trần đã làm gì?
- Sau chiến tranh tình hình nông nghiêp, thủ công nghiêp, thương nghiệp
- Sau chiến tranh xã hội có mấy tầng lớp cư dân? Đời sống của họ ra sao?
- Đời sống văn hóa thời Trần có những điểm nào nổi bật?
2 Câu hỏi thông hiểu
- Quân đội thời Trần được tuyển dụng theo chính sách nào?
- Nhận xét bộ Quốc triều hình luật thời Trần so với bộ Hình thư
- Trước khi đem quân xâm lược nước ta vua Mông Cổ có hành động gì? Thái độ của nhà Trần ra sao?
- Năm 1279 Vua Nguyên Xâm Lược Đại Việt nhằm mục đích gì? Chúng đã thực hiện như thế nào?
- Tại sao Quân Nguyên lại đánh Đại Việt lần thứ 3? Lân này chúng huy động lực lượng như thế nào?
- Hãy trình bày tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ trên lược đồ
- Hãy nêu những sự kiện củ thể biểu hiện tinh thần quyết tâm chống giặc của quân ta trong cuộc kháng chiến lần thứ nhât?
- Hãy trình bày tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến chống quân Nguyên trên lược đồ
- Trình bày diễn biến, kết quả, ý nghĩa trận Vân Đồn
- Vì sao cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên - Mông giành thắng lợi?
- Những biểu hiện nào chứng tỏ các tầng lớp nhân dân, các thành phần dân tộc đã tíchcực chủ động tham gia kháng chiến
Căn cứ vào đâu để nói rằng: Nhà Trần đã chuẩn bị chu đáo cho 3 cuộc kháng chiến?
- Trình bày diễn biến, kết quả, ý nghĩa của ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên thời Trần?
- Thắng lợi của quân dân ta trong 3 lần kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên có ý nghĩa gì?
Mông Qua tìm hiểu em thấy thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Trần sau chiến tranh cóđiểm gì mới?
3 Câu hỏi vận dụng
- Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời trần? So sánh với bộ máy nhà nước thời LÝ
- Sự phân hoá tầng lớp thời Trần có gì khác so với thời Lý?
- Em hãy vẽ sơ đồ thể hiện sự phân hoá trong xã hội thời Trần.
- Vì sao thời Trần, Nho giáo ngày càng phát triển và địa vi nho
- So sánh quân đội nhà Trần với quân đội thời lý
- Đánh giá cách đánh quân Nguyên của nhà Trần trong cuộc kháng chiến lần thứ hai
- Cách đánh giặc độc đáo, sáng tạo của nhà Trần trong 3 cuộc kháng chiến là gì?
- Em hãy lập bảng thống kê về cuộc kháng chiến chông Mông – nguyên của nhân dân ta
Trang 4- Nhận xét gì về chủ trương phát triển nông nghiệp của nhà Trần?
- So sánh đời sống văn hóa thời Trần với thời Lý
4 Câu hỏi vận dụng cao
- Chính sách quân đội nhà Trần có ảnh hưởng như thế nào đến công cuộc bảo vệ đất nước
- Em hãy cho biết việc tổ chức quân đội của nước ta hiện nay có điểm gì giống so với thời Trần?
- Tìm hiểu về chế độ Thái Thượng Hoàng và tác dụng của nó?
- Nêu cách đánh giặc của nhà Trần trong lần thứ ba chống quân Nguyên ? Có gì giống và khác so với hai lần trước ? So sánh với cách đánh của Ngô Quyền năm 938?
- Đánh giá công lao của Trần Quốc Tuấn trong ba lần kháng chiến chống quân MôngNguyên
- Bài học lịch sử từ 3 lần chiến thắng xâm lược Mông Nguyên ?
- Bài học về sự đoàn kết vua tôi trong ba lần kháng chiến chống quân Mông Nguyên có thể được vận dụng trong việc đoàn kết các tầng lớp nhân dân trong cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền biên giới biển, hải đảo hiện nay như thế nào?
- Sự phát triển của các làng nghề thủ công thời Lý, Trần có mỗi quan hệ như thế nào với các làng nghề thủ công hiện nay? Theo em phải làm gì để giữ gìn và phát triển các nghề thủ công đó?
D KẾ HOẠCH THỰC HIỆN CHỦ ĐỀ
Nội dung Hình thức
tổ chức dạy học
Thời lượng
Thời điểm Nội dung cụ thể Thiết bị DH, Học
- HTKTĐ:
qua kết quảhoạt độngnhóm, cánhân, cặpđôi, thuyếttrình…
2 22 -1 Nhà Trần được thành
lập -2 Nhà Trần xây dựng
bộ máy quan lại và tổ chức đơn vị hành chính -3 Pháp luật nhà Trần
-Máy tính, ti vi -Video Chiếu nhường ngôi
-Video Chiếu Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi -
23 -4 Quân đội nhà Trần -5 Xây dựng và phục hồi kinh tế
-Máy tính, ti vi -Tranh hình chiến binh thời Trần
-Tanh ảnh về nông nghiệp, TCN,TN
- HTKTĐ:
qua kết quả hoạt động nhóm, cá nhân, cặp
4 24, 1.Âm mưu xâm lược
Đại Việt của Mông – Nguyên
2, Sự chuẩn bị kháng chiến của nhà Trần
-Máy tính, ti vi -Video giới thiểu về đế chế Mông Cổ
-Video cách đối phó của nhà trần
-Video Trần Quốc Toản
25 3 Các chiến thắng tiêu -Máy tính, ti vi
4
Trang 5đôi, thuyết trình…
biểu a.Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân Mông Cổ (1258)
b.Cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân xâm lược Nguyên (1285)
-Video Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân Mông Cổ (1258)
- VideoCuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân xâm lược Nguyên (1285)
- Bảng thống kê
26 c Cuộc kháng chiến lần thứ 3 chống quân xâm lược Nguyên (1287- 1288)
Chiến thắng Vân Đồn;
Chiến thắng Bạch Đằng
-Máy tính, ti vi
- VideoCuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1288)
- Bảng thống kê
thắng lợi và ý nghĩalịch sử
- LUYỆN TẬP
-Máy tính, ti vi Video về nhân vật Trần Bình Trong, Trần Quốc Tuấn
- HTKTĐ:
qua kết quảhoạt độngnhóm, cánhân, cặpđôi, thuyếttrình
2 28, 1.Tình hình kinh tế,
xã hội
-Tranh ảnh: về cácsản phẩm đồ gốm
- Sơ đồ xã hội thờiTrần
29 2 Sự phát triển vănhóa
-Tranh ảnh: cáccông trình kiến trúcthời Trần
A THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH HỌC TẬP
I SỰ THÀNH LẬP NHÀ TRẦN VÀ SỰ CŨNG CỐ CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN TẬP QUYỀN
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
- Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học cần
đạt được đó là nhận xét được tình hình kinh tế cuối thời Lý, đưa học sinh vào tìm hiểu nộidung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới
- Phương pháp: Trực quan, phát vấn.
- Thời gian: 2 phút.
- Tổ chức hoạt động: GV cho học sinh xem hình Yêu cầu HS phát biểu suy nghĩa
trả lời
Trang 6
- Dự kiến sản phẩm: HS trả lời.
Trên cơ sở đó GV dẫn dắt vào bài mới: Cuối thế kỷ XII- đầu XIII nhà Lý ngày càng suy
yếu: Chính trị Vua quan ăn chơi, triều chính lục đục, Kinh tế suy sụp, mất mùa đói kém
xảy ra liên miên, Xã hội rối loạn, nhân dân nổi dậy ở nhiều nơi
- Đầu 1226 nhà Lý sụp đổ, nhà Trần thành lập vua quan rất chăm lo đến phát triển đấtnước Vì vậy ở thời Trần đã đạt nhiều thành tựu rực rõ trên các lĩnh vực vậy hôm naychúng ta cùng tìm hiểu
B.HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
1, Nhà Trần được thành lập
Mục tiêu:- Biết được bối cảnh thành lập nhà Trần
- So sánh với bộ máy nhà nước thời Lý để thấy được tổ chức bộ máy thời Trần hoàn chỉnh và chặt chẽ hơn
Nhiệm vụ: Đọc thông tin, quan sát tranh ảnh giáo viên cung cấp và trả lời các câu hỏi trong
tài liệu
Tổ chức các hoạt động
Thời
gian
20 Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ
học tập
-Yêu cầu HS đọc SGK mục 1
mục I bài 13 và trả lời câu hỏi
sau
? Cho biết nhà Trần được thành
lập trong hoàn cảnh nào
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu
- HS đọc sáchgiáo khoa trả lờicâu hỏi
- Giơ tay đề nghịđược trình bày
-Hạn hán, lũ lụt xảy ra liên miên, nhân dân khổ cực, các thế lực phong kiến nổi dậy
6
Trang 7cầu GV khuyến khích học sinh
hợp tác với nhau khi thực khi thực
hiện nhiệm vụ học tập, GV theo
dõi, hỗ trợ HS làm việc những
bằng hệ thống câu hỏi gợi mở:
Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt
2 Nhà Trần xây dựng bộ máy quan lại và tổ chức đơn vị hành chính
Mục tiêu: Những nét chính về tổ chức bộ máy nhà nước thời Trần
So sánh sự giống nhau và khác nhau bộ máy nhà nước giữa thời Lý và Trần
Nhiệm vụ: Đọc thông tin, quan sát tranh ảnh giáo viên cung cấp và trả lời các câu hỏi do giáo viên đưa ra
-Yêu cầu HS đọc SGK mục I.2
bài 13 và hoàn thành bảng sau
Sơ đồ bộ máy hành chính
- HS đọcsáchgiáokhoa vàthực hiệnvào vở
- Giơ tay
đề nghịđượctrình bày
- Cácbạn khác
bổ sung
Sơ đồ bộ máy hành chính
Trang 8?So sánh bộ máy nhà nước thời
lý bộ máy nhà nước thời trần
có điểm nào giống và khác
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu
cầu GV khuyến khích học
sinh hợp tác với nhau khi thực
khi thực hiện nhiệm vụ học tập,
- Giúp việc cho vua có các quan đại thần, quan văn, quan võ
- Thời Trần:
+ Thực hiện chế độ Thái Thượng Hoàng.+ Đặt thêm một số
cơ quan như: Quốc
sử viện, Thái y viện, Tôn nhân phủ
+ Cả nước chia thành 12 lộ
- Thời Lý không có các cơ quan đó
3 Pháp luật thời Trần
Mục tiêu:+ Biêt những nét chính về pháp luật và tổ chức quân đội thời Trần
+ So sánh pháp luật, quân đội thời trần với thời lý
+ Đánh giá được những chủ trương biện pháp tích cực tiến bộ trong việc xây dựng quân đội
Nhiệm vụ: Đọc thông tin, quan sát tranh ảnh giáo viên cung cấp và trả lời các câu hỏi trong tài liệu
Nhà Trần ban hành bộ luật mới
8
Trang 9? Hình luật thời Trần so với
Hình thư thời Lý có điểm gì
sinh hợp tác với nhau khi thực
khi thực hiện nhiệm vụ học tập,
hiện nhiệm vụ học tập của học
sinh Chính xác hóa các kiến
thức đã hình thành cho học
sinh
SGK
-Thảoluận cặpđôi cáccâu hỏiCác cặp
cử đạidiện trìnhbày
mang tên " Quốc triều đình luật
"
Hình luật cũng như nhà Lýnhưng được bổ sung thêm luật "xác nhận và bảo vệ tu hữu tàisản"
Quy định cụ thể việc mua bánruộng đất
Nhà Trần đặt cơ quan Thẩmhình viện để xét xử kiện cáo.
Pháp luật nhà Trần đầy đủ hơn nhà Lí:
Với bộ luật nhà lý : chỉ có vua,quan, công chúa và hoàng tửmới được sở hữu ruộng đất
Với bộ luật nhà Trần : nhân dânđược quyền sở hữu và buôn bánruộng đất
4 Quân đội thời Trần
Mục tiêu:+ Biêt những nét chính về tổ chức quân đội thời Trần
+ So sánh quân đội thời trần với thời lý
+ Đánh giá được những chủ trương biện pháp tích cực tiến bộ trong việc xây dựng quân đội
Trang 10Nhiệm vụ: Đọc thông tin, quan sát tranh ảnh giáo viên cung cấp và trả lời các câu hỏi trong
tổ chức quân đội thời Trần
? So sánh quân đội thời trần
với thời lý có điểm nào giống
và khác
? Những chủ trương biện pháp
trong việc xây dựng quân đội
có tác dụng như thế nào trong
công cuộc bảo vệ đất nước
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
hiện nhiệm vụ học tập của học
sinh Chính xác hóa các kiến
thức đã hình thành cho học
sinh
- HS đọcmục 3SGK
-Thảoluận cặpđôi cáccâu hỏi
Cấm quân( bảo vệ kinh thành,nhà vua và triều đình)
Quân ở các lộ - Ở các làng xã thì
có hương binh
Quân đội nhà Trần thực hiệntheo chính sách " ngụ binh ưnông" và thực hiện theo chủtrương " quân lính cốt tinh nhuệ,không cốt đông"
Quân lính được học tập binhpháp và rèn luyện võ nghệ
Bố trí tướng giỏi , quân đông ởnhững vùng hiểm yếu , nhất làbiên giới phía Bắc
5 Phục hồi và phát triển kinh tế
- Mục tiêu:
+ Học sinh nắm được chủ trương của nhà Trần đối với nông nghiệp, các chính sách
10
Trang 11về nông nghiệp của nhà Trần
+ Hiểu thủ công nghiệp, thương nghiệp thời Trần
+ Học sinh so sánh kinh tế thời Trần với thời Lý
- Phương pháp: Trực quan, phát vấn, thuyết trình, phân tích, nhóm.
- Tổ chức hoạt độn
16 Bước 1 Chuyển giao nhiệm
vụ học tập
+ GV: giao nhiệm vụ cá nhân,
nhóm; đặt câu hỏi gợi mở
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ
học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu
cầu GV khuyến khích học
sinh hợp tác với nhau khi thực
khi thực hiện nhiệm vụ học tập,
triển nông nghiệp?
- Đẩy mạnh khai hoang để mở
rộng diện tích sản xuất, đắp đê
phòng lụt, nạo vét kênh mương
? Việc khai hoang của nhà Trần
có tác dụng gì?
- Vừa tăng diện tích sản xuất
vừa cải tạo môi trường
2/ Phục hồi và phát triển kinh tế
- Thương nghiệp:
+ Chợ mọc lên nhiều+ Thăng Long 61 phố phường+ Buôn bán phát triển nhất là với nước ngoài ( Bến cảng Vân Đồn)
Trang 12? Kể tên các nghề thủ công
trong nhân dân?
? Nhận xét về tình hình thủ
công nghiệp thời Trần?
? Thương nghiệp có đặc điểm
gì?
- Phát triển mạnh mẽ, việc buôn
bán với nước ngoài diễn ra sôi
nổi
Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt
động và thảo luận
- Đại diện các nhóm trình bày
Bước 4 Đánh giá kết quả
hiện nhiệm vụ học tập của học
sinh Chính xác hóa các kiến
thức đã hình thành cho học
sinh
C.HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
- Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức là
sự thành lập, pháp luật, quân đội của nhà Trần.
- Thời gian: 3 phút
- Phương thức tiến hành: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân,
trả lời các câu hỏi trắc nghiệm Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặcthầy, cô giáo
+ Phần trắc nghiệm khách quan
Câu 1: Quân đội thời Trần được tuyển chọn theo chủ trương nào?
A Quân đội đông mạnh
B Quân cốt tinh nhuệ không cốt đông
C Quân vừa đông vừa tinh nhuệ
D Quân văn võ song toàn
Câu 3: Các loại quân dưới thời nhà Trần?
A Cấm quân
12
Trang 13B Quân địa phương và quân ở các phủ, lộ
C Cấm quân và quân địa phương
D Quân địa phương
Câu 4: Điểm giống nhau về cơ cấu tổ chức bộ máy quan lại thời Trần với thời Lý
A Nhà nước tổ chức theo chế độ quân chủ tập quyền
B Đứng đầu nhà nước là vua và Thái thượng hoàng
- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những
vấn đề mới trong học tập và thực tiễn về việc tổ chức và chính sách quân sự của nước tahiện nay HS biết nhận xét, đánh giá, rút ra bài học kinh nghiệm về chính sách phápluật,quân đội của nước ta trong giai đoạn hiện nay
- Phương thức tiến hành: Các câu hỏi sau khi hình thành kiến thức mới.
?.Em hãy cho biết việc tổ chức quân đội của nước ta hiện nay có điểm gì giống sovới thời Trần?
?Tìm hiểu về chế độ Thái Thượng Hoàng và tác dụng của nó? (về nhà làm)
- Thời gian: 2 phút.
- Dự kiến sản phẩm
Hiện nay nhà nước ta thực hiện tổ chức quân đội có một số đặc điểm giống với thờiTrần đó là thanh niên nhập ngũ sau hai năm tập trung nếu không tiếp tục đi theo quân độithì sẽ về quê sản xuất, phát triển kinh tế và sẽ được huấn luyện một thời gian nhất địnhtrong một năm và khi cần thì quân đội sẽ triệu tập tương tự như chính sách ngụ binh ưnông thời Trần
+ Chuẩn bị bài mới
- Xem trước bài 14 mục
- Sưu tầm tranh ảnh về quân Mông Cổ
II CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG GIẶC NGOẠI XÂM
DƯỚI THỜI TRẦN (Tiết 24,25,26,27)
Trang 14A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
1.Mục tiêu: Với việc quan sát hình ảnh về Quân Mông Cổ và một số hình ảnh về
Nhà Trần HS có thể biết được về đế chế Mông Cổ và lực lượng quân xâm lược của chúngcũng như chiến thắng của nhà Trần Tuy nhiên các em chưa thể biết chi tiết về lực lượngquân đội hùng mạnh của Mông Cổ , chiến thắng oanh liệt của nhà Trần Từ đó kích thích
sự tò mò, lòng khao khát mong muốn được tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hìnhthành kiến thức mới của bài học
2.Phương thức
GV giao nhiệm vụ cho học sinh: Hãy quan sát hình ảnh về Quân Mông Cổ và nhà Trần,thảo luận một số vấn đề sau đây:
+ Em biết gì về quân Mông Cổ thế kỉ XIII?
+ Quân Mông - nguyên đã mấy lần xâm lược Đại Việt? lần thứ nhất thế nào?
+ Câu nói sau: “Đầu thần chưa rơi xuống đất xin bệ hạ đừng lo” Em hãy cho biếtcâu nói này của ai, câu nói trên nói lên điều gì?
3 Gợi ý sản phẩm: Mỗi học sinh có thể trình bày sản phẩm với mức độ khác nhau, giáo
viên lựa chọn một sản phẩm nào đó của học sinh để làm tình huống kết nối với bài học mới
+ ( Trần Thủ Độ, lúc bấy giờ quân Nguyên vào nước ta, quân giặc quá mạnh vua Trần lo
lắng hỏi ý kiến của Thái sư Trần Thủ Độ, nói lên niềm tin chiến thắng của quân và dân ta.)
- GV dẫn dắt HS đi vào bài học…
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
1 Âm mưu xâm lược Đại Việt của Mông - Nguyên
Mục tiêu : - Biết được sức mạnh quân sự của Mông- Nguyên và âm mưu quyết tâm xâm lược Đại Việt của chúng
Nhiệm vụ: Đọc thông tin, quan sát tranh ảnh giáo viên cung cấp, bản đồ và trả lời các câu
hỏi GV yêu cầu
- Phương pháp : Hoa t động cá nhân, thảo luận nhóm
- Yêu cầu HS đọc SGK mục 1 của mục I
trang 55 quan sát H29 trả lời các câu hỏi:
? Qua việc tìm hiểu nội dung bức tranh
và quan sát lược đồ em hãy cho biết quân
Mông Cổ âm mưu xâm lược Đại Việt nhằm
mục đích gì?
-HS đọc sgk
và quan sát
để trả lời cáccâu hỏi-
- Đầu thế kỷ XIII, nhànước Mông cổ đượcthành lập Với một lựclượng quân sự hiếuchiến, Mông cô đã xâmlược nhiều nước, gieorắc nỗi kinh hoàng cho
14
Trang 15? Trước khi đem quân xâm lược nước
ta vua Mông Cổ có hành động gì? Thái độ
của nhà Trần ra sao?
- Yêu cầu HS đọc SGK mục 1 của mục II
trang 58 trả lời câu hỏi:
? Năm 1279 Vua Nguyên Xâm Lược
Đại Việt nhằm mục đích gì? Chúng đã thực
hiện như thế nào?
- Yêu cầu HS đọc SGK mục 1 của các mục
III trang 62 trả lời câu hỏi sau:
? Tại sao Quân Nguyên lại đánh Đại Việt lần
thứ 3? Lân này chúng huy động lực lượng
như thế nào?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV
khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi
thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV
giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của
học sinh Chính xác hóa các kiến thức đã
hình thành cho học sinh
các nước châu Á vàchâu Âu
- Năm 1257 Vua Mông
Cổ cho quân xâm lượcĐại việt để làm bànđạp đánh lên phía NamTrung Quốc nhằm tạothế "gọng kìm" tiêudiệt Nam Tống
- Năm 1279 Sau khithống trị toàn bộ TrungQuốc, vua Nguyên ráoriết chuẩn bị xâm lượcCham Pa và Đại Việt
- 1283, tướng Toa Đôcho quân xâm lượcCham Pa Sau khichiếm được Cham Pa,quân Nguyên cố thủ ởphía Bắc, chờ phối hợpđánh Đại Việt
- Sau 2 lần thất bạinăm 1287 quânNguyên quyết định tấncông lần thứ 3
=> Như vậy quânNguyên đã 3 lần tấncông vào Đại Việt
2, Sự chuẩn bị kháng chiến của nhà Trần
Mục tiêu biết và hiểu về sự chuẩn bị kháng chiến của nhà TRẦN
Nhiệm vụ: Đọc thông tin, quan sát tranh ảnh giáo viên cung cấp, bản đồ và trả lời các câu hỏi GV yêu cầu
Phương pháp: trao đổi đàm thoại, HS làm việc cá nhân, cặp đôi, nhóm
Các bước tiến hành:
Thời
gian
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HĐ CỦA HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
20p Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Chia lớp thành 4 nhóm thảo luận:
-HS đọc sgkthực hiện
* Sự chuẩn bị của nhà
Trần
Trang 16+ Nhóm 1,2 - HS đọc SGK mục 2 phần I trả
lời câu hỏi: Khi được tin quân Mông Cổ xâm
lược nước ta, vua Trần đã làm gì?
+ Nhóm 3,4- HS đọc mục 2 của phần II và trả
lời câu hỏi: Sau khi biết tin quân
Nguyên có ý định xâm lược Đại Việt
nhà Trần đã làm gì?
+ Cả 4 nhóm đánh giá công tác chuẩn bị của
nhà Trần?
Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu GV
khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi
thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV
theo dõi, hỗ trợ HS
Bước 3 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- Đại diện các nhóm trình bày, phản biện
Bước 4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh
giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của
học sinh Chính xác hóa các kiến thức đã
hình thành cho học sinh
hoạt độngtheo nhóm -Cử đại diệntrình bày -Bổ sung đánh giá nhóm bạn
- Vua Trần ban lệnh
sắm sửa vũ khí, quânđội ngày đêm luyệntập Thực hiện “vườnkhông nhà trống”,
- 10/1282 Vua trầntriệu tập hội nghị cácvương hầu, quan lại
ở Bình Than, bàn kếđánh giặc
- Cử Trần QuốcTuấn chỉ huy cuộckháng chiến
- 1285, Vua Trần mởhội nghị Diên Hồng
- Tổ chức cuộc tậptrận lớn và duyệtbinh ở Đông Bộ Đầu
=> nhà Trần rất bìnhtĩnh, chủ động và tíchcực chuẩn bị mọi mặtcho cuộc khángchiến Những việclàm trên đều thể hiện
ý chí quyết chiến củaquân dân thời Trần
3 Các chiến thắng tiêu biểu
Mục tiêu: Trình bày trên lược đồ nét chính diễn biến ba lần khangs chiến chống quân
Mông – Nguyên; hiểu được nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử
Nhiệm vụ: Đọc thông tin, quan sát bản đồ và trình bày tóm tắt diễn biến trên bản đồ
- Phương thức:
+ Diễn giảng, thuyết trình, câu hỏi, trình bày trên bản đồ
+ Hoạt động cá nhân/ cả lớp/ nhóm/ cặp đôi
Các bước tiến hành:
Thời
gian
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HĐ CỦA HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
20 a.Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống -HS đọc sgk - 1/1258: 3 vạn quân
16