slide bài giảng môn vật lí 11 từ trường của dòng điện chạy trong dây dẫn có hình dạng đặc biệt

 Phụ thuộc vào môi trường xung quanh Thực nghiệm và lý thuyết đã xác định được Cảm ứng từ tại một điểm M cho trước trong từ trường của một dòng điện chạy trong dây dẫn có hình dạng nhấ

BÀI 21 T TR Ừ TR ƯỜNG C A DÒNG ĐI N CH Y ỦA DÒNG ĐIỆN CHẠY ỆN CHẠY ẠY

TRONG CÁC DÂY D N CÓ HÌNH D NG Đ C ẪN CÓ HÌNH DẠNG ĐẶC ẠY ẶC

BI T ỆN CHẠY

 Tỷ lệ với cường độ dòng điện I gây ra từ trường

 Phụ thuộc vào dạng hình học của dây dẫn.

 Phụ thuộc vào vị trí của điểm M.

 Phụ thuộc vào môi trường xung quanh

Thực nghiệm và lý thuyết đã xác định được Cảm ứng từ tại một điểm M cho trước trong từ trường của một dòng điện chạy trong dây dẫn có hình dạng nhất định Kết quả cho thấy rằng, cảm ứng từ tại một điểm M:

B B

1 Dòng điện

chạy trong dây

dẫn thẳng dài

3 Dòng điện chạy trong ống dây dẫn hình trụ

2 Dòng điện chạy trong dây dẫn uốn thành vòng tròn

1) Đường sức từ:

Dạng: Là những đường tròn đồng

tâm nằm trong các mặt phẳng

vuông góc với dòng điện, có tâm

nằm trên dòng điện, tâm là giao

điểm của dây dẫn và mặt phẳng.

Chiều: Xác định theo quy tắc nắm

bàn tay phải

I

O

I TỪ TRƯỜNG CỦA DÒNG ĐIỆN TRONG DÂY DẪN THẲNG DÀI

ISO 9001

dongnai

NĂNG LƯỢNG VƯỢT TRỘI

ẮC QUY CHÌ – A XÍT CÔNG NGHỆ CHÂU ÂU

12N5

X Power

SẢ N

XU ẤT

T AI

V IỆ

T NA M

12 V –

A h

12 57

89 2

M

B

.

Vẽ véc tơ cảm ứng từ tại M.

Nhận xét về phương và chiều của véc

tơ cảm ứng từ vừa vẽ?

2) Véc tơ cảm ứng từ tại một điểm M:

Điểm đặt:

Phương:

Chiều:

M

B

.

+ Điểm đặt: Tại điểm M đang xét

+ Phương: Trùng với tiếp tuyến

của đường sức tại điểm đĩ

+ Chiều: cùng chiều với đường sức

tại điểm đĩ.( được xác định

bằng quy tắc nắm tay phải)

+ Độ lớn:

Với I: cường độ dịng điện chạy trong dây dẫn (A)

r: Khoảng cách từ dịng điện đến điểm ta xét (m)

7

10





k

r

I k B

Véctơ c m ứng từ Tại điểm M có: ảm ứng từ Tại điểm M có: B

r

I

B 2 10 7



B: Độ lớn cảm ứng từ (T) ; (T: Tesla)

Ví dụ 1: Hình 21.2 a sách giáo khoa.

i

P

Q

M

B M

Xác định phương và chiều cảm ứng từ tại M và N của dòng điện trong dây dẫn PQ nằm trong mặt phẳng hình vẽ?

Phương : Nằm ngang vuông góc với mặt phẳng hình vẽ

Chiều : Từ trong ra ngoài

N

Tại M: B M Có:

Phương : Nằm ngang vuông góc với mặt phẳng hình vẽ

Chiều : Từ ngoài vào trong

Tại N: B N Có:



B N

Ví dụ 2: Hình 21.2 b sách giáo khoa

B M

M I

Xác định chiều của dòng điện trong dây dẫn PQ?

P Q

N

B N



Vận dụng công thức:

r

I

B 2 10 7



Tính cảm ứng từ B tại điểm M cách dòng điện thẳng dài 0,2m Biết dòng điện chạy qua dây dẫn có cường độ là 10A.

Ví dụ 3:

r = 0,2m.

I = 10A.

Tóm tắt:

Tính B?

Bài giải:

Cảm ứng từ B tại M có độ lớn:

) (

10 2

, 0

10 10

2 10

.

r

I







1) Đường sức từ:

-Dạng: Là những đường

cong, càng gần tâm của

vòng dây thì độ cong càng

giảm, đường sức từ qua

tâm vòng dây là một đường

thẳng vuông góc với mặt

phẳng vòng dây.

- Chiều: Xác định theo quy

tắc nắm bàn tay phải (hoặc

quy tắc vào Nam ra Bắc)

1

0

I

B

II TỪ TRƯỜNG CỦA DÒNG ĐIỆN TRONG DÂY DẪN UỐN THÀNH

VÒNG TRÒN

ISO 9001

dongnai

NĂNG LƯỢNG VƯỢT TRỘI

ẮC QUY CHÌ – A XÍT CÔNG NGHỆ CHÂU ÂU

12N5

X Power

SẢ N

XU ẤT

T AI

V IỆ

T NA M

12 V –

A h

12 57

89 2

O

0 B

Xác định Vectơ cảm ứng từ B tại tâm O của vòng dây?

2) Véc tơ cảm ứng từ tại tâm O vịng dây.

O

Mặt Nam

R

Vậy cảm ứng từ tại tâm O của dòng điện tròn có:

+ Điểm đặt: Tại tâm O của dòng điện

+ Phương: Vuông góc với mặt phẳng chứa dòng điện

+ Chiều: Theo quy tắc vào Nam – ra Bắc

+ Độ lớn:

Với I là cường độ dòng điện chạy trong dây dẫn tròn (A)

R là bán kính khung dây tròn (m)

R

I

B 2 10 7

 

B là độ lớn của cảm ứng từ (T)

N là số vòng dây (vòng)

R

I N

B 2 10 7

 

Nếu khung dây tròn được tạo bởi N vòng dây sít nhau

thì:

Mặt bắc

Ví dụ 4:

Hãy xác định phương, chiều của véc tơ cảm ứng từ tại

tâm O của dòng điện hình tròn có cường độ I, có chiều

như hình vẽ



I

O

R

Véc tơ cảm ứng từ tại O có:

+ Phương: Vuông góc với mặt phẳng hình vẽ + Chiều: Từ trong ra ngoài

O

Mặt Nam

R

Ví dụ 5:

Một dịng điện cĩ cường độ 5A được uốn thành một vịng trịn Tại tâm O của dịng điện, người ta đo được độ lớn của cảm ứng từ là 31,4.10 -6 (T) Lấy

Hãy xác định bán kính của dịng điện khi đĩ.

Gi iảm ứng từ Tại điểm M có:

Ta cĩ: I = 5A; B = 31,4.10 -6 (T)

3,14

 

R



R

  2 10 7 I

B

2.3,14.

31,4.10

  0,1( ) m

Củng cố

r

I

BT 2 10 7



R

I N

BV 2 10 7

  BO 4 10 7 nI

 

T V

B  

1 Độ lớn của cảm ứng từ do dòng

điện thẳng rất dài gây ra tại điểm M

cách nó một đoạn r là…

2 Đường sức của từ trường do

dòng điện thẳng rất dài có cường

độ I là những …

3 Độ lớn cảm ứng từ tại tâm của

dòng điện tròn bán kính R mang

dòng điện là…

4.Véc tơ cảm ứng từ tại các điểm

nằm trong dòng điện tròn có

chiều

a, đi vào mặt Nam và đi ra mặt Bắc của dòng điện ấy

b,

c đường tròn nằm trong những mặt phẳng vuông góc với dòng điện và có tâm nằm trên dòng điện ấy

d

7

2.10 I

B

r





7

2 10 I

B

R



Vận dụng: Nối đôi:

(c)

(b)

(d)

(a)

Chọn hình vẽ đúng:

. M

M

.

.M

B B

M

D

B

C

A

I I

C ng c ủng cố ố

Cám n cô và các b n đã ơn cô và các bạn đã ạn đã

l ng nghe ắng nghe  ))