Chương 1: Giới thiệu về quản trị sản xuất và vận hành

Quản trị vận hành là gì? Sản xuất để tạo ra sản phẩm và dịch vụ  Quản trị sản xuất là tập hợp các hoạt động mang lại giá trị ở dạng hàng hóa hay dịch vụ bằng cách chuyển hóa đầu vào th

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ SẢN XUẤT &

VẬN HÀNH

TS ĐỖ THÀNH LƯU

Nội dung

1.1 • Quản trị vận hành là gì?

1.2 • Vì sao phải quản trị vận hành?

1.3 • Công việc của nhà quản trị vận hành?

1.4 • Quản trị dịch vụ

1.5 • Xu hướng mới trong quản trị vận hành

1.6 • Thách thức năng suất

Quản trị vận hành là gì?

 Sản xuất để tạo ra sản phẩm và dịch vụ

 Quản trị sản xuất là tập hợp các hoạt động mang lại giá trị ở

dạng hàng hóa hay dịch vụ bằng cách chuyển hóa đầu vào

thành đầu ra

Sản xuất bao gồm 3 chức năng căn bản

1 Tiếp thị – xác định nhu cầu;

2 Sản xuất/vận hành – tạo ra sản phẩm;

3 Tài chính/kế toán – xác định mức độ hoạt động của

tổ chức, thu – chi

Kế toán Kiểm toán

Tiếp thị

Cho vay Thương mại Công nghiệp Tài chính Nhân sự Thế chấp

Vận hành

Thiết bị hỗ trợ mặt đất

Bảo trì

Hoạt động mặt đất

Bảo trì phương tiện

Cung ứng (xăng dầu,

Đặt chỗ Điều độ Giá

Bán vé Quảng cáo

Vì sao phải quản trị vận hành?

Sơ đồ tổ chức

Tiếp thị

Quảng cáo Bán hàng Nghiên cứu thị trường

Sơ đồ tổ chức

Vận hành

Yếu tố sản xuất

Nhà xưởng, bảo dưỡng

Điều khiển sản xuất và tồn kho

Điều độ, và quản lý vật tư

Điều khiển và Quản trị chất lượng

Quản trị chuổi cung ứng

Kế toán

Thu Chi Thuế/chính sách

Quản trị nguồn vốn

Thị trường tiền tệ Hối đoái

Nhu cầu vốn

Cổ phiếu Trái phiếu Triệu hồi

Doanh nghiệp sản xuất

Hình 1.1(C)

Vì sao phải quản trị vận hành?

Vì sao phải quản trị vận hành?

1 Là một trong 3 chức năng chính của bất kỳ một tổ chức,

học quản trị vận hành để hiểu cách quản trị tổ chức (doanhnghiệp);

2 Cần thiết để biết cách thức hàng hóa hay dịch vụ được sản

xuất;

3 Quản trị vận hành là khâu tốn kém trong một tổ chức

Các phương án để tăng lợi nhuận

Vì sao phải quản trị vận hành?

10 quyết định thiết yếu của nhà quản trị vận hành

3 Thiết kế quá trình và công suất 4

Bảng 1.2

 Người chịu trách nhiệm chất lượng

 Qui trình sản xuất và công suất yêu cầu

 Thiết bị và công nghệ cần thiết cho qui trình sản

xuất?

Bảng 1.2 (cont.)

10 quyết định thiết yếu của nhà quản trị vận hành

4 Chiến lược vị trí

 Vị trí đặt cơ sở

 Tiêu chí để ra quyết định vị trí đặt cơ sở

 Làm thế nào để bố trí phân xưởng

 Diện tích phân xưởng

 Làm thế nào để hình thành môi trường làm việc hợp

7 Quản trị chuổi cung ứng

 Nên sản xuất hay mua

 Nhà cung ứng và biện pháp để tích hợp nhà cung ứng

vào chiến lược phát triển của tổ chức

 Lượng tồn kho chi tiết

 Thời điểm đặt hàng lại

 Duy trì qui mô nhân sự trong giai đoạn khó khăn

 Nhiệm vụ nào sẽ được thực hiện

◆ Biện pháp để xây dựng qui trình sản xuất tin cậy?

◆ Nhân công đảm nhiệm bảo trì?

Bảng 1.2 (cont.)

10 quyết định thiết yếu của nhà quản trị vận hành

Lịch sử quản trị vận hành

Giá thành Chất lượng Tùy biến

Nguyên lý ban đầu

1776-1880

Lao động chuyên

môn hóa (Smith)

Chuẩn hóa (Whitney)

Dây chuyền lắp ráp (Ford)

Mẫu thống kê (Shewhart) Lượng đặt hàng kinh tế (Haris)

Qui hoạch tuyến tính, PERT/CPM(DuPont)

Sản xuất tinh gọn 1980-1995

Khớp thời gian JIT CAD

Trao đổi điện tử EDI Quản lý chất lượng toàn diện TQM Lao động tự giác Kanban

Hàng loạt tùy biến 1995-2015

Toàn cầu hóa Thương mại điện tử ERP

Chuẩn chất lượng (ISO) Điều độ chính xác Quản lý chuổi cung ứng Sản xuất theo nhu cầu Vật liệu thay thế

Lịch sử quản trị vận hành

Mạng lưới sản xuất

tùy biến đại chúng

Hàng hóa vs dịch vụ

Ô tô Máy tính

Đồ gỗ/trang trí nội thất

Cửa hàng thức ăn nhanh

Nhà hàng/Bảo trì

Bệnh viện Quảng cáo/

Quản lý đầu tư Dịch vụ tư vấn/

Hình 1.4(b): Nhân lực sản xuất vs sản lượng

Quản trị dịch vụ

Những thách thức đối với nhà quản trị vận hành

Phát triển sản phẩm nhanh; Hợp tác

trong thiết kế Sản xuất với

Sản xuất xanh; vật liệu tái tạo.

Hàng loạt tùy biến

Nhấn mạnh

chuyên môn

hóa, tay nghề

Nhận thức đóng góp tổng thể; xã hội tri thức, thông tin

Người lao động được trao quyền;

Việc làm nhóm, sản xuất tinh gọn

Sản xuất ở

phân xưởng;

Đặt hàng

hàng loạt nhỏ

Kỹ thuật thay đổi nhanh;

Đặt hàng theo

lô

Vòng đời sản phẩm ngắn lại; cần giảm tồn kho

Sản xuất khớp thời gian (JIT); tinh gọn;

cải tiến liên tục

Hình 1.5

Những thách thức đối với nhà quản trị vận hành

Xu hướng mới trong quản trị vận hành

◆ Phát triển sản phẩm nhanh

◆ Sản phẩm thân thiện môi trường

◆ Sản xuất hàng loạt tùy biến

◆ Nhân lực được ủy nhiệm

◆ Thực hiện khớp thời gian

Thách thức năng suất

Năng suất là tỉ lệ giữa đầu ra (sản phẩm/dịch vụ) chia đầu

vào (Nguồn lực: Lao động, tài chính)

Lưu ý khác biệt giữa năng suất và hiệu suất!

Phản hồi

Đầu ra

Hàng hóa và dịch vụ

Chuyển đổi

Kinh tế Mỹ tăng năng suất khoảng 2.5%/năm Sự gia tăng năng suất bao gồm tài chính (38% của 2.5%), lao động (10% của 2.5%), và quản lý

Tăng năng suất ở café Starbucks

Đội 10 người phân tích biện pháp

để tiết kiệm thời gian Một vài cải

tiến:

Không cần ký với thanh toán

 Tăng hiệu quả hoạt động giúp Starbucks tăng lợi nhuận hàng

năm/cửa hàng từ 200.000 $ đến 940.000 $ trong 6 năm;

 Sản lượng tăng 27%, hay 4,5%/năm

 Đo lường sự cải tiến của qui trình;

 Thông qua sự gia tăng của năng suất, tiêu chuẩn sống được

Năng suất lao động

Một đầu vào  Năng suất đơnMột đơn vị sản xuất được 1000 sản phẩm với số giờ lao động là 250

Năng suất đa nhân tố

Đầu raLao động + Vật tư + Năng lượng + Tài

chính + Yếu tốt khácNăng suất =

◆ Còn được gọi là năng suất toàn thể

◆ Đầu vào/đầu ra thường được qui ra tiền

Nhiều yếu tố đầu vào  Năng suất đa nhân tố

Thách thức năng suất

Năng suất của một xưởng in

Chi trả (tiền lương) = 640 $ /ngày Chi phí chung = 400$/ngày

32 giờ lao động = 0,25 đầu sách/giờ lao động

Năng suất đa nhân tố

8 đầu sách/ngày640$ + 400 = 0,0077 đầu sách/$

2 Yếu tố bên ngoài (biến ngoại sinh) có thể làm tăng hoặc

giảm năng suất

Biến số năng suất

1 Lao động – Đóng góp khoảng

10% năng suất

2 Đầu tư (vốn) – Chiếm khoảng

38% tăng trưởng năng suất

3 Quản lý- Chiếm khoảng 52%

tăng trưởng năng suất

 Thách thức: Duy trì và nâng cao kỹ năng trong điều

kiện thay đổi nhanh chóng của công nghệ và tri thức

Tài liệu tham khảo

[1] Heizer/Render, “Operations Management”, NXB Pearson

2008

[2] Đồng Thị Thanh Phương, “Quản trị sản xuất”, NXB tài

chính 2007