NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN.. Trần Khánh Dư thưa “ Lấy quân pháp mà xử, tôi cam chịu tội, nhưng xin khất hai ba ng
Trang 1Giáo viên: Nguyễn Thị Nhung Trường: THCS Mường Phăng
Trang 2“ Không được coi Giao Chỉ là
nước nhỏ
mà khinh thường”
đoạn 1287 -1288?
- Sau hai lần xâm lược Đại Việt thất bại, Vua Nguyên đình chỉ cuộc xâm lược Nhật Bản, tập trung mọi lực lượng, với ý đồ đánh lâu dài để xâm chiếm Đại Việt Cuối 12.1287, quân Nguyên chia làm hai đạo thủy bộ do Thoát Hoan và Ô Mã Nhi chỉ huy kéo vào Vạn Kiếp xây dựng căn cứ và Vua Nguyên căn dặn con trai:
Trang 3BÀI 14 - TIẾT 26: III CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1287 - 1288).
IV NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA BA LẦN
KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN.
2 Trận Vân đồn tiêu
diệt đoàn thuyền
lương của Trương
Văn Hổ.
* Diễn biến:
-Ô Mã Nhi được giao bảo vệ đoàn thuyền lương của Trương Văn
Hổ nhưng:
? Tại sao lại tiến về Vạn Kiếp hội quân với Thoát Hoan ?
- Quân Nguyên cho rằng quân ta yếu không thể ngăn cản được đoàn thuyền lương này nên đã tiến về hội quân ở Vạn Kiếp Trần Khánh Dư thất trận về tới triều đình, Trần Thánh Tông sai quan đến hỏi Trần
Khánh Dư thưa “ Lấy quân pháp mà xử, tôi
cam chịu tội, nhưng xin khất hai ba ngày để mưu lập công rồi về chịu tội búa rìu cũng chưa muộn”.Vì vậy, khi đoàn thuyền của Ô
Mã Nhi kéo quân đến Vạn Kiếp, Trần Khánh Dư dự đoán: có thể đánh được đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ
? Nhận định được tình
hình như vậy Trần Khánh Dư đã có việc làm gì?
- Tại Vân Đồn, Trần
Khánh Dư chỉ huy
quân mai phục
- Khi đoàn thuyền
lương của Trương
Văn Hổ đến, quân ta
đánh dữ dội
? Em hãy cho biết kết quả của trận Vân Đồn?
* Kết quả: Phấn lớn
thuyền lương bị đắm
Số còn lại bị ta chiếm
? Sau trận Vân Đồn tình thế quân Nguyên như thế nào?
- Chiến thắng Vân Đồn làm cho quân
giặc rơi vào tình trạng khốn đốn, tinh thần hoang mang, lương thực, vũ khí không còn
? Em hãy cho biết, chiến thắng Vân Đồn
có ý nghĩa như thế nào?
- Làm thất bại chủ trương của nhà Nguyên: dựa vào lương thực để đánh lâu dài với ta, tạo điều kiện thuận lợi cho quân dân ta nhanh chóng chuyển lên phản công chiến lược
- Các nhà sử học thời Lê từng nhận xét:
Cho nên vết thương của nhân dân năm nay không thảm như năm trước Khánh
Dư có một phần công lao lớn trong đó.
Trang 4? Đợi mãi không thấy đoàn thuyền lương đến, Thoát Hoan đã quyết định ntn?
3 Chiến thắng Bạch Đằng.
* Hoàn cảnh.
- 1.1288 Thoát Hoan cho quân
chiếm đóng Thăng Long
? Phía ta đã chuẩn bị những gì ?
- Ta thực hiện kế “vườn không
nhà trống”
? Khi vào Thăng Long quân Nguyên
có thái độ và hành động gì?
Thoát Hoan tiến đánh căn cứ của quân Trần, sai Ô Mã Nhi đuổi bắt 2 vua Trần,
Ô Mã Nhi đe dọa: Ngươi chạy lên trời,
ta theo lên trời, ngươi chạy xuống đất,
ta theo xuống đất; ngươi trốn lên núi ta theo lên núi; ngươi lặn xuống nước ta theo xuống nước”, song thất bại Y điên
cuồng cho quân lính tàn sát dân chúng, đốt phá cướp bóc và thậm tệ hơn đã khai quật lăng mộ vua Trần Thái Tông (Trần Cảnh) ở phủ Long Hưng (Thái Bình) đây là vị vua anh hùng của cuộc kháng chiến lần thứ nhất
Sử sách nhà Nguyên cũng phải ghi:
đốt phá chùa chiền, đào bới lăng mộ, cướp của, giết người già trẻ em, tán phá sản nghiệp của trăm họ, không
có điều gì là không làm.
? Nhân dân Thăng Long tỏ thái độ như thế nào trước hành động của quân Nguyên?
Với những việc làm trên, Thoát Hoan
đã để lại trong lòng nhân dân Đại Việt nỗi căm hờn vì thế quân lính đi đến đâu cũng bị nhân dân đuổi đánh, đẩy chúng vào thế
- Quân Nguyên khó khăn:
Lương thực cạn kiệt, cô lập,
hoang mang
? Để giải quyết tình thế khó khăn, Thoát Hoan đã thực hiện
kế hoạch nào?
- Thoát Hoan quyết định rút về
Vạn Kiếp, rồi rút quân về nước
theo hai đường thủy, bộ
? Nhận thấy thời cơ
đã đến Vua tôi nhà Trần có quyết sách gì?
- Nhà Trần mở cuộc phản công
ở hai mặt thủy, bộ
Vua Trần và TQTuấn Quyết định mở cuộc phản công và tiến hành việc bố trí trận địa mai phục ở sông Bạch Đằng
? Dựa vào đâu mà
vua Trần và Trần Quốc Tuấn đã chọn sông Bạch Đằng là nơi mai phục?
Trang 5Việc xác định không gian, thời gian, lợi dụng địa hình thiên nhiên, điều kiện thiên thời, địa lợi, nhân hòa thuộc về ta
Trần Quốc Tuấn nghiên cứu địa hình, sông nước, chế độ thủy triều Địa hình sông với thế thiên nhiên hiểm với sông sâu rộng, rừng núi sát ven
bờ, nhiều lạch thoát triều và bãi triều, nhiều nhánh sông, nước triều lên
xuống rất mạnh TQT cho đóng cọc gỗ nhằm cản phá đội hình, chặn
đường tháo chạy của địch, bao vây, tiêu diệt triệt để quân xâm lược
Trận địa quyết chiến với bãi cọc ngầm chỉ phát huy được tác dụng khi biết lợi dụng chế độ thủy triều Trận đánh phải bắt đầu và kết thúc 1 cách
chính xác vào thời điểm có lợi nhất để tận dụng chế độ thủy triều và phát huy được hết tác dụng của bãi cọc
X X X
Trang 63 Chiến thắng Bạch Đằng.
* Diễn biến:
? Theo kế hoạch đã
định sẵn từ Vạn Kiếp quân Nguyên
đã thực hiện kế sách gì?
-Tháng 4/1288, đoàn
thuyền Ô Mã Nhi rút về
nước
Trang 7- Sáng 9/4/1288,
đoàn thuyền Ô Mã
Nhi lọt vào trận địa
mai phục trên sông
Bạch Đằng
- Cuộc chiến đấu
diễn ra ác liệt
X X
? Em hãy cho biết
kết quả của trận Bạch Đằng?
- Toàn bộ thủy binh
địch bị tiêu diệt, Ô
Mã Nhi bị bắt sống
Trang 83 Chiến thắng Bạch
Đằng.
* Diễn biến:
- Trên bộ, Thoát
Hoan tháo chạy về
nước, bị ta chặn
đánh liên tiếp
Vạn Kiếp
Tư Minh
? Em hãy cho
biết kết quả của cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân Nguyên?
- Kết quả: Cuộc
kháng chiến lần
thứ ba chống quân
Nguyên đã kết
thúc thứng lợi vẻ
vang
Trang 9BÀI 14 - TIẾT 26: III CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1287 - 1288).
IV NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA BA LẦN
KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN.
3 Chiến thắng Bạch Đằng.
đánh giặc của nhà Trần trong kháng chiến lần thứ ba với lần thứ hai?
Giống Khác
-Tránh thế giặc mạnh, chủ động, vừa rút lui vừa bảo toàn lực lượng
-Thực hiện kế Vườn
không nhà trống, gây
khó khăn cho giặc
- Chờ thời cơ phản công tiêu diệt giặc
-Tập trung tiêu diệt đoàn thuyền lương của giặc đẩy chúng vào thế bị động
- Chủ trương bố trí trận địa cọc ngầm trên sông Bạch Đằng, dựa vào địa thế tự nhiên để tiêu diệt thuyền lương của chúng
4 Nguyên nhân thắng lợi.
Trang 104 Nguyên nhân thắng lợi.
- Tất cả các tầng lớp nhân dân, các thành
phần dân tộc đều tham gia đánh giặc, tạo
thành khối đoàn kết toàn dân
- Sự chuẩn bị mọi mặt của nhà Trần: chăm
lo sức dân, nâng cao đời sống vật chất và
tinh thần, tạo gắn bó giữa triều đình và nhân
dân
? Những nguyên nhân nào dẫn đến thắng lợi vẻ vang của nhân dân ta trong ba lần kháng chiến chống quân Nguyên Mông?
? Lấy dẫn chứng
để chứng minh các tầng lớp nhân dân, thời Trần tham gia kháng chiến và sự chuẩn
bị chu đáo của nhà Trần?
-Nhân dân thực hiện kế vườn không nhà trống,
tự vũ trang, tổ chức các đội dân binh, phối hợp với quân triều đình
- Quan tâm chăm lo sức dân, nâng cao đời sống vật chất – tinh thần…
- Tinh thần hi sinh, quyết chiến, quyết thắng
của quân dân
- Chiến lược, chiến thuật độc đáo, sáng tạo
của vương triều Trần, cùng các anh hùng:
Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần
Quang Khải
? Cuộc kháng
chiến kết thúc thắng lợi còn gắn với những tên tuổi và cách đánh giặc nào?
Trang 11BÀI 14 - TIẾT 26: III CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ BA
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1287 - 1288).
IV NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA BA LẦN
KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN.
5 Ý nghĩa lịch sử:
? Theo em, 3 lần kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên- Mông thắng lợi ở vào thời điểm lịch sử đó có ý nghĩa quan trọng NTN?
- Đập tan tham vọng và ý chí xâm lược
Đại việt của quân Nguyên - Mông, bảo
vệ độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ
- Thể hiện sức mạnh dân tộc, đánh bại
mọi kẻ thù
- Thắng lợi đó góp phần xây đắp truyền
thống quân sự Việt Nam
- Để lại nhiều bài học vô cùng quí giá
? Bài học lịch sử
từ 3 lần chiến thắng quân xâm lược Mông - Nguyên?
- Bài học về củng cố khối đoàn kết toàn dân trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc
- Một nước nhỏ luôn phải đương đầu với những nước lớn
- Dùng mưu để đánh giặc Lấy đoàn kết toàn dân làm sức mạnh
Trang 12phát huy giá trị lịch sử đó trong hoàn cảnh nào? dẫn chứng?
Cách đánh giặc của nhà Trần Hồ Chí Minh phát huy giá trị lịch
sử trong cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược
Thực hiện chính sách tản cư, tiêu thổ kháng chiến; Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến
Kêu gọi toàn dân sắm sửa vũ khí đuổi thù chung, huy động sức dân
Thực hiện đoàn kết toàn dân, đường lối kháng chiến: Toàn dân, toàn diện lâu dài tự lực cánh sinh
Đường lối k/c: toàn dân thực hiện
"vườn không nhà trống" gây cho giặc
nhiều khó khăn Vua Trần triệu tập
các hội nghị
Các tầng lớp nhân dân được nhà
Trần tổ chức tham gia đánh giặc dưới
nhiều hình thức.Triều đình đều quyết
tâm xây dựng phát triển mọi mặt:
chính trị, kinh tế, xã hội, làm cơ sở
để đoàn kết toàn dân
Trang 13a Đ h C a
B
a o
t h
n
q
o
o
a
o a n
i
u a
Trò chơi
ô chữ
9 chữ cái Tên tướng giặc chỉ huy quân theo đường bộ Tiến vào nước ta 9 chữ cái Vườn không nhà trống đã được thưc hiện ở nơi đây? 8 chữ cái Đây là nơi nhà Trần triệu tập hội nghị các vương Gồm 7 chữ cái Đây là địa điểm quân Nguyên xây dựng căn cứ 12 chữ cái- người tổng chỉ huy cuộc kháng chiến chống quân “ để đánh lâu dài với nước ta. hầu, quý tộc. Nguyên lần 3.”
Tên tướng chỉ huy đoàn thuyền chiến tấn công theo đường thuỷ
vào nước ta Gồm 6 chữ cái.
o
t
o
m
g G
t
i h
n
n
n
a
h a
v
v
n h
a n
r
l h
Bạch Đằng
n g
h
Tên tướng giặc chỉ huy đoàn thuyền lương tiến vào nước ta?
Gồm 11 chữ cái
giặc.
n o
u
p
n
8 7
3 4 5 6 1
o r
t 13586274
t