Vì thế giải pháp tôi đưa ra là: “ Ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họa hình ảnh nhằm nâng cao kết quả học tập văn bản “ Cô bé bán diêm” cho học sinh lớp 8a6 trường THCS An Bình”
Trang 1I.TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Quá trình dạy học là quá trình tạo điều kiện để học sinh có thể chủ động chiếmlĩnh tri thức Vì thế làm thế nào để học sinh tích cực tham gia vào quá trình chiếm lĩnhtri thức và đạt kết quả cao trong học tập thì phương tiện dạy học rất quan trọng Ngườidạy văn không những phải chú ý đến thể loại văn bản, chủ đề văn bản mà còn phảiđịnh hướng được phương pháp giảng dạy cho phù hợp
Trong giảng dạy văn bản nói chung và văn bản nước ngoài nói riêng, khi ứngdụng công nghệ thông tin kết hợp với hình ảnh sẽ giúp cho người học dể dàng khắcsâu kiến thức, bài học sinh động hơn, các em hứng thú với giờ học cũng như quá trìnhhọc tập trở nên nhẹ nhàng, thoải mái hơn Qua nhiều năm giảng dạy văn bản “ Cô bébán diêm” theo phương pháp truyền thống, chỉ bám sát câu hỏi sách giáo khoa, tôinhận thấy kết quả bài làm kiểm tra của học sinh không cao Vì thế giải pháp tôi đưa ra
là: “ Ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họa hình ảnh nhằm nâng cao kết quả học tập văn bản “ Cô bé bán diêm” cho học sinh lớp 8a6 trường THCS An Bình”.
Để thực hiện nghiên cứu tôi đã lựa chọn hai nhóm ngẫu nhiên gồm 30 học sinh
ở hai lớp 8a6 và 8a7 trường THCS An Bình Nhóm thực nghiệm gồm 15 học sinh ởlớp 8a6 và nhóm đối chứng gồm 15 học sinh ở lớp 8a7 Lớp thực nghiệm được tổ chứcdạy và học bằng ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họa bằng hình ảnh Kếtquả cho thấy tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập của học sinh Điểmtrung bình thang đo kết quả ở lớp thực nghiệm là 8.40 và lớp đối chứng là 7.53 Kết
quả kiểm chứng T-test cho thấy p = 0.004376465 có nghĩa là có sự khác biệt giữa
điểm trung bình của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng Như vậy, với minh chứng ấykhẳng định rằng việc sử dụng ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họa hìnhảnh làm tăng kết quả học tập văn bản “ Cô bé bán diêm” cho học sinh lớp 8a6 trườngTHCS An Bình”
II GIỚI THIỆU
1 Hiện trạng
Văn chương nước ngoài là bộ phận quan trọng trong chương trình Ngữ văn
Trang 2sinh mở rộng tầm nhìn và khả năng cảm thụ tinh hoa văn hóa nhân loại, hiểu biết thêm
về cuộc sống, về đất nước, về con người đồng thời phát triển tinh thần quốc tế và ýthức về cộng đồng văn hóa nhân loại Những tác phẩm văn học nước ngoài rất giàu giátrị nhân văn, giàu tinh thần dân tộc có tác dụng rất lớn trong việc giáo dục những tìnhcảm cao đẹp, bồi dưỡng tâm hồn trong sáng và hoàn thiện nhân cách cho học sinh
Nhưng trong thực tế đa số văn bản nước ngoài dạy trong chương trình là vănbản dịch và đoạn trích sách giáo khoa, các em thiếu tài liệu tham khảo dẫn đến họcsinh mơ hồ, nhàm chán, không hứng thú với việc học tập
Điều đó dẫn đến kết quả bài kiểm tra phần văn bản chưa cao ảnh hưởng khôngnhỏ đến chất lượng học tập văn bản nói chung cũng như bài “ Cô bé bán diêm” nóiriêng
- Giáo viên còn lúng túng khi sử dụng phương pháp giảng dạy cho phù hợp
- Một số học sinh có tư tưởng xem nhẹ văn bản nên không tập trung vào giờhọc, không học bài và chuẩn bị bài khi đến lớp
- Sự quan tâm của phụ huynh về môn học chưa cao như bộ môn tự nhiên.Với những nguyên nhân trên, tôi chọn nguyện nhân thứ ba: giáo viên còn lúngtúng khi sử dụng phương pháp giảng dạy
3 Giải pháp
Để khắc phục thực trạng như đã trình bày ở trên, tôi đã thực hiện giải pháp
“Ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họa hình ảnh nhằm nâng cao kết quả học tập văn bản “ Cô bé bán diêm” cho học sinh lớp 8a6 trường THCS An Bình”
Kết quả bắt đầu thay đổi, các em trước đây có thái độ lơ là, nhàm chán không
Trang 3hứng thú học tập thì nay lại hăng hái phát biểu ý kiến xây dựng bài, hứng thú với nộidung bài học và bài kiểm tra đạt điểm cao hơn.
4 Một số nghiên cứu liên quan đến đề tài
- Đề tài “ Sử dụng tranh ảnh để minh họa trong bài 15 bảo vệ di sản văn hóamôn giáo dục công dân nhằm làm tăng kết quả học tập cho học sinh lớp 7a1 ở trườngTHCS An Bình- Phú Giáo” của cô Lê Nhi Nữ
- SKKN “ Đưa hình ảnh sinh động vào giảng dạy văn bản “Ôn dịch thuốc lá”nhằm nâng cao nhận thức của học sinh về tác hại của khói thuốc lá đối với sức khỏecon người” của cô Nguyễn Thị Tính trường THCS An Bình- Phú Giáo
Qua tìm hiểu, tham khảo một số SKKN, đề tài nghiên cứu khoa học và trao đổicùng đồng nghiệp, tôi nhận thấy để giảng dạy thành công một văn bản đòi hỏi phải vậndụng nhiều phương pháp giảng dạy Vì vậy tôi thực hiện đề tài “Ứng dụng công nghệthông tin kết hợp minh họa hình ảnh nhằm nâng cao kết quả học tập văn bản “Cô bébán diêm” cho học sinh lớp 8a6 trường THCS An Bình”
5 Vấn đề nghiên cứu
Việc ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họa hình ảnh có làm tăng kếtquả học tập văn bản “Cô bé bán diêm” cho học sinh lớp 8a6 trường THCS An Bìnhkhông ?
6 Giải thuyết nghiên cứu
Có, việc ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họa hình ảnh có làm tăng kếtquả học tập văn bản “ Cô bé bán diêm” cho học sinh lớp 8a6 trường THCS An Bình
Trang 4- Sử dụng thiết kế 4: Chọn bài kiểm tra 15 phút để kiểm tra sau tác động hai nhómlớp 8a6 và lớp 8a7 được mô tả ở bảng sau:
Nhóm
tác động
Lớp 8a6
Có “Ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họa
hình ảnh nhằm nâng cao kết quả học tập văn bản “ Cô bé
bán diêm” cho học sinh lớp 8a6 trường THCS An Bình”
O3
Lớp 8a7
Không “Ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họa
hình ảnh nhằm nâng cao kết quả học tập văn bản “ Cô bé
bán diêm” cho học sinh lớp 8a6 trường THCS An Bình”
O4
Bảng 3: Thiết kế nghiên cứu
3 Quy trình nghiên cứu:
Trang 53.1 Chuẩn bị bài của giáo viên.
- Đối với lớp đối chứng ( lớp 8a7) tôi thiết kế bài học bình thường ( soạn theochuẩn kiến thức kĩ năng, tuân theo các bước như sách giáo khoa, sách giáo viên)không sử dụng ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họa hình ảnh
- Đối với lớp thực nghiệm ( lớp 8a6) tôi thiết kế bài dạy có ứng dụng côngnghệ thông tin kết hợp minh họa hình ảnh
3.2 Tiến hành dạy thực nghiệm :
- Thời gian dạy thực nghiệm vẫn tiến hành theo kế hoạch giảng dạy của nhàtrường, phân phối chương trình Ngữ văn 8 và theo thời khóa biểu của nhà trường
Bảng 4: Thời gian dạy thực nghiệm
Các bước tiến hành dạy thực nghiệm:
- Giới thiệu bài mới: Hoạt động giới thiệu bài là hoạt động không thể thiếutrong một tiết dạy Ngữ văn Đây là hoạt động đầu tiên tạo tâm thế cho học sinh tiếpcận với văn bản có gây được ấn tượng mạnh mẽ, hứng thú không một phần phụ thuộcvào việc này Đối với văn bản “ Cô bé bán diêm” giáo viên chọn giới thiệu bài bằngcách cho học sinh xem một đoạn video Sau đó đặt câu hỏi gợi mở để dẫn dắt học sinhvào bài mới
- Giáo viên cho học sinh tìm hiểu một số hình ảnh minh họa : hình ảnh cô bébán diêm trong đêm giao thừa trời rét buốt, các hình ảnh đối lập giữa cô bé và đườngphố trong đêm giao thừa, hình ảnh các lần mộng tưởng của cô bé kết hợp với hệ thốngcâu hỏi gợi mở giúp học sinh phát hiện ra nội dung bài học
- Cho học sinh quan sát bản đồ thế giới tích hợp với kiến thức môn địa lí đểgiúp các em cảm nhận rõ hơn về cái rét đêm giao thừa và nỗi cơ cực của cô bé
Trang 6- Cho học sinh xem một số hình ảnh trẻ em lang thang, cơ nhỡ nhằm giáo dụccho học sinh tinh thần biết yêu thương, chia sẻ, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau trong cuộcsống.
4 Đo lường:
Công cụ đo lường: bài kiểm tra 15 phút cho 2 lớp: 8a6, 8a7 có nội dung kiếnthức trong bài “Cô bé bán diêm” môn Ngữ văn 8 với 6 câu trắc nghiệm và 2 câu tựluận
- Tổ chức kiểm tra 2 nhóm cùng một thời điểm và chấm bài theo hướng dẫn đãxây dựng
- Kết quả khảo sát như sau:
BẢNG ĐIỂM
Điểmkiểmtra sautác
Điểmkiểm trasau tácđộng
IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN
1 Phân tích dữ liệu
Nhóm thực
Trang 7test độc lập cho kết quả p = 0.004376465 < 0.05 cho thấy sự chênh lệch giữa điểm
trung bình nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng là có ý nghĩa Điều này minh chứng
là điểm trung bình nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng không phải do ngẫunhiên mà do kết quả của sự tác động
Độ chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 0.875040452 Điều đó cho thấymức độ ảnh hưởng của việc vận dụng phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin kếthợp minh họa hình ảnh đã ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh là lớn Giảthuyết của đề tài “Ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họa hình ảnh nhằmnâng cao kết quả học tập văn bản “ Cô bé bán diêm” cho học sinh lớp 8a6 trườngTHCS An Bình” đã được kiểm chứng
nhóm thực nghiệm nhóm đối c hứng
Trang 8Bảng 6 : Biểu đồ so sánh điểm trung bình môn sau tác động của hai nhóm.
Độ tin cậy có giá trị rất cao vì RSB = 0.84 cao hơn giá trị 0.7 Điều đó cho thấy
dữ liệu đáng tin cậy
Phép kiểm chứng T-test độc lập p = 0.004376465 < 0.05, chứng tỏ điểm trungbình nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng không phải ngẫu nhiên mà do tácđộng mà có
=> Việc sử dụng phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họahình ảnh vào học văn bản đã giải quyết hiện trạng chất lượng học tập bộ môn chưa caonói chung và văn bản nước ngoài nói riêng Với thành công ban đầu, tôi có thể mởrộng phương pháp này cho các văn bản khác ở các khối lớp 6,7,8,9 đạt kết quả khảquan hơn
V BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Để giúp học sinh hứng thú, say mê thích học và đạt kết quả cao phần văn họcnước ngoài, điều cơ bản chính trong mỗi tiết dạy giáo viên không những tích cực,nhiệt tình dạy bằng cả tâm quyết mà còn phải biết kết hợp phương pháp giảng dạy phùhợp giúp các em phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo làm chủ hoạt động chiếmlĩnh tri thức
Thường xuyên nhắc nhở những em yếu, biểu dương , động viên khi học sinh cótiến bộ Kết hợp với giáo viên chủ nhiệm để có biện pháp giúp đỡ kịp thời, kiểm trathường xuyên vở ghi bài, vở soạn văn vào đầu mỗi tiết học Tổ chức đôi bạn cùng tiếnnhằm khơi dậy trong các em niềm đam mê, húng thú trong học tập môn Ngữ văn
VI KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
Trang 92 Khuyến nghị
Đối với giáo viên cần phải mạnh dạn đổi mới phương pháp dạy học để phát huytính tích cực cho học sinh và nâng cao chất lượng học tập cho học sinh Cần sưu tầmtranh ảnh nhiều hơn để làm đồ dùng dạy học phục vụ cho việc giảng dạy tốt hơn
Với kết quả này, tôi rất mong quý đồng nghiệp quan tâm và chia sẻ để có thểứng dụng đề tài vào việc dạy học văn bản nước ngoài nói riêng và bộ môn Ngữ văncác khối 6,7,8,9 nói chung
VII TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Đổi mói phương pháp dạy học Ngữ Văn
2.Tài liệu tập huấn chuyên đề : đánh giá, báo cáo đề tài NCKHSPƯD
3 Sách giáo khoa và sách giáo viên Ngữ văn lớp 8 tập 1
4 Một số trang kiến thức trên mạng Internet : Violet.vn, youtube.com,…
An Bình, Ngày 19 tháng 1 năm 2015
Người viết
Trang 10PHỤ LỤC ĐỀ TÀI
PHỤ LỤC 1 : XÁC ĐỊNH DỀ TÀI NGHIÊN CỨU1.Tìm và chọn nguyên nhân
Trang 11Sự quan tâm của phụ huynh
HIỆN TRẠNG
Thường xuyên liên hệthực tế với nội dung bài học
Trang 12Tên đề tài : Ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họa hình ảnh nhằm nâng cao
kết quả học tập văn bản “ Cô bé bán diêm” cho học sinh lớp 8a6 trường THCS AnBình
Có, việc ứng dụng công nghệ thông tin kết hợp minh họa hình ảnh
có làm tăng cao kết quả học tập văn bản “ Cô bé bán diêm” cho học sinh lớp 8a6 trường THCS An Bình
4 Thiết kế Thiết kế 4 : Kiểm tra sau tác động đối với các nhóm tương đương
5 Đo lường 1 Bài kiểm tra của học sinh
2 Kiểm chứng độ tin cậy của bài kiểm tra
3 Kiểm chứng độ giá trị của bài kiểm tra
6 Phân tích 1 Sử dụng phép kiểm chứng T-test độc lập và mức độ ảnh hưởng
2 Sử dụng phép kiểm chứng độ tin cậy Spearman - Brown
7 Kết quả Kết quả đối với vấn đề nghiên cứu có ý nghĩa không ?
Nếu có ý nghĩa, mức độ ảnh hưởng như thế nào ?
PHỤ LỤC 3 : KẾ HOẠCH BÀI HỌC
BÀI 6 VĂN BẢN : CÔ BÉ BÁN DIÊM
An-đéc-xenTiết PPCT : 21
Ngày dạy………
Trang 13- Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt được tác phẩm.
- Phân tích nhân vật qua hành động và lời kể, phân tích tác dụng nghệ thuật tươngphản
- Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật cô bé
- GV: Đoạn video Cô bé bán diêm, Bản đồ thế giới, tranh ảnh về cô bé bán diêm
- HS: Sưu tầm tranh ảnh về Cô bé bán diêm, Truyện Cô bé bán diêm
C TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG.
1 Kiểm tra kiến thức cũ :
? Nêu diễn biến tâm trạng lão Hạc xung quanh việc bán chó
? Qua cái chết của lão Hạc, em thấy lão có những đức tính đáng quí nào ?
2 Giảng kiến thức mới:
Cho học sinh xem đoạn video
Câu hỏi gợi mở :
? Chúng ta vừa xem đoạn phim có nhân vật chính là ai ? Cô bé có hoàn cảnhsống như thế nào ?
Trang 14Chúng ta vừa xem một đoạn phim nói về cô bé bán diêm Vậy tại sao em phải đi bán diêm trong đêm giao thừa trời rét buốt Em có hoàn cảnh sống như thế nào và ước mơ gì , ước mơ đó có thực hiện được không để hiểu rõ hơn, chúng ta cùng tìm hiểu văn bản “ Cô bé bán diêm”.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
HĐ 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chung về tác giả, tác
- Ông sinh ra trong một gia đình đánh giày
- Là nhà văn Đan Mạch nổi tiếng chuyên viết truyện cho
thiếu nhi
- Những câu chuyện của ông được các bạn nhỏ khắp thế giới
yêu thích chính vì thế ông được gọi là người kể chuyện cổ
tích hay nhất
? Nêu những nét đặc sắc về tác phẩm của An-đec-xen ?
- Truyện của ông nhẹ nhàng, tươi mát , toát lên lòng thương
yêu con người nhất là những người nghèo khổ và niềm tin
vào cái tốt đẹp trên thế gian
? Tác phẩm trích từ đâu ? Thuộc thể loại gì ?
- Hs trả lời
- GV chốt lại cho học sinh xem một số tác phẩm tiêu biểu
cảm An-đec-xen
Chuyển ý: Để hiểu rõ hơn về nội dung văn bản các em sang
phần II Tìm hiểu văn bản
HĐ 2: Hướng dẫn học sinh đọc, tìm bố cục và nội dung
văn bản
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
- An-đéc-xen ( 1805 –1875), là nhà văn ĐanMạch nổi tiếng, chuyênviết truyện cho thiếunhi
- Những câu chuyệncủa ông luôn được các
em nhỏ trên thế giớihoan nghênh nhiệt liệt
2 Tác phẩm
- Văn bản trích gần
hết truyện ngắn Cô bébán diêm
- Thể loại: truyện ngắn
- Bố cục: 3 phần
Trang 15* Hướng dẫn đọc: đọc chậm, giọng diễn cảm, cố gắng phân
biệt những cảnh thực và ảo ảnh trong và sau những lần quẹt
- GV nhận xét, chiếu cho HS xem
Phần 1 : Từ đầu -> cứng đờ ra => Hoàn cảnh sống của cô
bé bán diêm
Phần 2 : Tiếp theo -> họ đã về chầu thượng đế => Các lần
quẹt diêm và những mộng tưởng của cô bé bán diêm
Phần 3 : Còn lại => Cái chết thương tâm của cô bé bán diêm
? Em hãy tóm tắt nội dung văn bản Cô bé bán diêm ?
- Học sinh tóm tắt
- GV nhận xét, chốt lại văn bản tóm tắt:
Truyện kể về một em bé mồ côi mẹ phải đi bán diêm trong
đêm giao thừa rét buốt, không bán được diêm em chẳng dám
về nhà vì sợ bố đánh, đành ngồi nép vào góc tường, liên tục
quẹt diêm để sưởi ấm Hết một bao diêm thì em bé đã chết
cóng trong mộng tưởng cùng bà nội bay lên trời Sáng hôm
sau – ngày đầu năm, mọi người qua đường vẫn thản nhiên
nhìn cảnh tượng thương tâm ấy.
* Gọi HS đọc lại phần 1 của văn bản
* Giáo viên cho học sinh quan sát một số hình ảnh về gia
cảnh cô bé bán diêm
? Em thấy gia cảnh của cô bé có gì đặc biệt ? Hoàn cảnh gia
đình như vậy đã đẩy em đến tình trạng nào ?
II Tìm hiểu văn bản
A Nội dung
1 Hình ảnh cô bé bán diêm
a Gia cảnh
- Mẹ chết sớm, bà nộicũng qua đời
- Nhà nghèo, bố khótính, bắt em đi bándiêm để kiếm sống
- Em phải chịu cảnhđói rét, không nhà,không người thântrong đêm giao thừa
=> Hoàn cảnh sốngnghèo khổ, bất hạnh
Trang 16- Giáo viên chốt lại ý: Gia cảnh cô bé thật là tội nghiệp người
thương yêu em nhất đó là mẹ và bà đều qua đời, bố em là kẻ
nghiện rượu bắt em đi bán diêm để kiếm sống và có tiềm
mua rượu cho ông Hằng ngày, em phải nghe những lời mắng
nhiếc chửi rủa không thương xót của bố
* Giáo viên cho học sinh quan sát một số hình ảnh cô bé bán
diêm trong đêm giao thừa
? Cô bé bán diêm xuất hiện trong thời điểm đặc biệt nào ?
Thời điểm ấy thường gợi cho ta những ấn tượng gì ?
- Học sinh trả lời
- Giáo viên chốt lại ý: Giao thừa là thời khắc chuyển giao
giữa năm cũ với năm mới, là thời khắc mọi người quây quần
bên nhau để đón chào một năm mới Vậy mà cô bé phải đi
bán diêm, phải mưu sinh để kiếm sống thật đáng thương
* Cho học sinh quan sát bản đồ các nước trên thế giới
? Quan sát bản đồ và cho biết vị trí nước Đan Mạch ? Nằm ở
- Giáo viên chốt lại: Trong đêm giao thừa đường phố tối đen
như mực, trời rét buốt vắng tanh hiện lên hình ảnh cô bé bán
diêm đầu trần, chân đi đất Trong khi cửa sổ mọi nhà sáng
rực ánh đèn, cả phố sực nức mùi ngỗng quay còn em thì bụng
đói vì cả ngày chưa ăn gì, có nhà nhưng không dám về vì sợ
bố đánh, em ngồi nép vào một xó tường để chịa rét Em
b Hình ảnh của cô
bé bán diêm đêm giao thừa
- Trời đông giá rét,tuyết rơi > < cô béđầu trần, chân đi đất
- Ngoài đường tối đen
> < cửa sổ mọi nhàđều sáng rực ánh đèn
- Cô bé bụng đói > <Trong phố sực nứcmùi ngỗng quay,
- Có nhà > < khôngdám về
Hình ảnh đối lập,tương phản -> cảnhngộ đói, rét, khôngnhà, không tìnhthương của cô bé bándiêm