BÁO CÁO TÌNH HÌNH THỊ TRƯỜNG LOGISTICS EU Số tháng 02/2020 THUỘC NHIỆM VỤ “Xây dựng Hệ thống cung cấp, kết nối thông tin, dữ liệu logistics giai đoạn 2017-2020”

TÓM TẮT Sự bùng phát của virus COVID-19 có tác động rất lớn đến đời sống kinh tế ở Trung Quốc với nhiều nhà máy và hoạt động logistics vẫn chưa được khôi phục, khiến chuỗi cung ứng toàn

BỘ CÔNG THƯƠNG TRUNG TÂM THÔNG TIN CÔNG NGHIỆP VÀ THƯƠNG MẠI

BÁO CÁO TÌNH HÌNH THỊ TRƯỜNG LOGISTICS EU

Số tháng 02/2020

THUỘC NHIỆM VỤ “Xây dựng Hệ thống cung cấp, kết nối thông tin, dữ liệu logistics

giai đoạn 2017-2020”

Hà Nội, 2020

MỤC LỤC

TÓM TẮT 2

1 Cập nhật tình hình lĩnh vực logistics EU tháng 2/2020 3

2 Phân tích sâu lĩnh vực logistics của Tây Ban Nha 7

2.1 Tình hình chung: 7

2.2 Logistics đường bộ: 9

2.3 Logistics đường sắt: 11

2.4 Logistics đường hàng không: 12

2.5 Logistics đường biển: 13

2.6 Logistics chuỗi lạnh tại Tây Ban Nha: 14

TÓM TẮT

Sự bùng phát của virus COVID-19 có tác động rất lớn đến đời sống kinh

tế ở Trung Quốc với nhiều nhà máy và hoạt động logistics vẫn chưa được khôi phục, khiến chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn nghiêm trọng, các trung tâm sản xuất và tiêu thụ trên toàn thế giới nói chung và EU nói riêng bắt đầu bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh tại Trung Quốc và nay đã lây lan ra nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ khác

Sự gián đoạn trong vận chuyển hàng hóa do dịch bệnh lan rộng tại

EU ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng Sự lan rộng của Covid-19 tại Ý đang đặt

ra những thách thức lớn cho các giám đốc chuỗi cung ứng Bắc Ý là một trung tâm công nghiệp, một trung tâm sản xuất chính của Châu Âu được biết đến với các ngành dệt may, thép và hóa chất Gián đoạn vận tải hàng hóa trên khắp

châu Âu giờ đây có thể trở thành một yếu tố rủi ro lớn cho các chuỗi cung ứng

Covid-19 có thể có tác động tiêu cực từ trung bình đến mạnh đối với thương mại container giữa Trung Quốc-châu Âu vào năm 2020

Ngành công nghiệp hàng không EU đang chịu tác động mạnh bởi

Covid-19 và là một chỉ báo rất rõ nét cho sự suy giảm của kinh tế toàn cầu quý đầu tiên và có thể trong cả năm

Các công ty Đức đặc biệt tích cực trong việc cố gắng cắt giảm chi phí phù hợp với xu hướng doanh thu giảm khi nhu cầu giảm mạnh do tác động của Covid-19

Toàn bộ khu Haro, một thị trấn nhỏ ở miền bắc Tây Ban Nha được yêu cầu cách ly sau khi hàng chục trường hợp nhiễm coronavirus tại một đám tang được tổ chức tại Basque gần đó hai tuần trước Tây Ban Nha cho đến nay đã xác nhận 430 trường hợp nhiễm virut - 60 trong số đó có nguồn gốc từ những người tham gia dịch vụ tang lễ tại thành phố Vitoria-Gasteiz của Basque, theo Trung tâm Vi sinh học Quốc gia Tây Ban Nha

NỘI DUNG BÁO CÁO

1 Cập nhật tình hình lĩnh vực logistics EU tháng 2/2020

Sự bùng phát của virus COVID-19 có tác động rất lớn đến đời sống kinh

tế ở Trung Quốc với nhiều nhà máy và hoạt động logistics vẫn chưa được khôi phục, khiến chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn nghiêm trọng, các trung tâm sản xuất và tiêu thụ trên toàn thế giới nói chung và EU nói riêng bắt đầu bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh tại Trung Quốc và nay đã lây lan ra nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ khác

Do thời gian di chuyển của tàu biển giữa châu Á và châu Âu khá dài, tác động đầy đủ của các chuyến đi biển này đến các cảng châu Âu sẽ được thấy rõ hơn từ tháng 3/2020 trở đi Do đó, số liệu lưu lượng trong quý 1/2020 có thể chưa phản ánh hết được mức độ ảnh hưởng, mà mức độ ảnh hưởng sẽ lơn hơn trong quý 2/2020 Hiện nay nhiều hãng tàu vẫn đang đánh giá xem tình hình sẽ kéo dài bao lâu và bao nhiêu chuyến tàu sẽ được công bố trong những tuần và tháng tới Nếu hoạt động sản xuất và logistics ở Trung Quốc trở lại bình thường vào cuối tháng 3/2020, những tác động đối với chuỗi cung ứng toàn cầu có thể còn kéo dài đến quý 3 thậm chí là quý 4/2020 Khi Trung Quốc hút hàng trở lại,

có thể dẫn đến tăng đột biến về khối lượng container và tình trạng thiếu năng lực tàu tạm thời

Về mối liên hệ với thị trường Trung Quốc, trong số các cảng của châu

Âu, hai cảng Rotterdam (cảng số 1 ở châu Âu) và Hamburg (cảng lớn thứ 3) xử

lý số lượng container cao nhất từ Trung Quốc Hơn nữa, Trung Quốc chiếm khoảng 30% sản lượng container đến Hamburg và khoảng một phần tư khối lượng tại Rotterdam Những số liệu này không bao gồm các luồng trung chuyển nội bộ châu Âu được liên kết với các dịch vụ chính tuyến đến và đi từ Trung Quốc Cảng container lớn thứ hai của Châu Âu, Antwerp, có ít liên hệ với thị trường Trung Quốc hơn với chỉ khoảng 12% tổng số TEUs được xử lý vào năm

2019 có điểm đến hoặc đi là thị trường Trung Quốc Cảng Valencia (đứng 5 ở

châu Âu năm 2019) và Bremerhaven (đứng thứ 7) cho thấy sự phụ thuộc tương đối tương tự vào Trung Quốc

Covid-19 có thể có tác động tiêu cực từ trung bình đến mạnh đối với thương mại container giữa Trung Quốc-châu Âu vào năm 2020 Nếu cuộc khủng hoảng coronavirus làm giảm 8% khối lượng container Trung Quốc tại các cảng châu Âu vào năm 2020, thì cảng Hamburg sẽ mất tiềm năng tăng trưởng vào năm 2020 là 2,3 điểm phần trăm và cảng Rotterdam khoảng 2 điểm phần trăm Các cảng khác ít bị tác động hơn với tiềm năng tăng trưởng 0,8 đến

1 điểm Rõ ràng, các tác động bất lợi sẽ lớn hơn nhiều nếu giả sử một kịch bản kịch tính dẫn đến sự sụt giảm về khối lượng container của Trung Quốc là 25% Trong trường hợp như vậy, tăng trưởng của cảng về số TEUs trong năm 2020

có thể bị giảm 7,1 điểm phần trăm, trong khi cảng Rotterdam có thể giảm 6,1 điểm phần trăm Đối với các các khác, các số liệu nằm trong khoảng từ 2,5 đến 3,1 điểm phần trăm Trong thời gian tới, các công ty nghiên cứu thị trường sẽ

có thể đo lường và phân tích các tác động thực sự liên quan đến Covid-19 và các khu vực bị ảnh hưởng trên thế giới

Ngoài ra, sự cạnh tranh về nguồn lực, nguồn đầu vào cũng sẽ gây ra những rối loạn trong các chuỗi cung ứng các mặt hàng khác nhau Ví dụ, nguồn cung cấp khẩu trang y tế cho người tiêu dùng đang cạn kiệt, vì vậy khách hàng chuyển sang các nguồn cung từ các ngành công nghiệp (ví dụ ngành xây dựng, sơn sửa, vệ sinh công nghiệp trước đây hay phải dùng khẩu trang và đồ bảo hộ) Điều nay gây ra sự thiếu hụt trong chuỗi cung ứng của họ như một hiệu ứng domino, do đó tác động đến một ngành công nghiệp dường như không liên quan

Sự gián đoạn trong vận chuyển hàng hóa từ Ý ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng châu Âu

Sự lan rộng của Covid-19 tại Ý đang đặt ra những thách thức lớn cho các giám đốc chuỗi cung ứng Bắc Ý là một trung tâm công nghiệp, một trung tâm sản xuất chính của Châu Âu được biết đến với các ngành dệt may, thép và hóa chất Với tin tức rằng Áo dừng các chuyến tàu từ Ý trong một thời gian ngắn,

gián đoạn vận tải hàng hóa trên khắp châu Âu giờ đây có thể trở thành một yếu

tố rủi ro lớn cho các chuỗi cung ứng

Nhiều doanh nghiệp có phương pháp phục hồi chuỗi cung ứng hiệu quả được sẽ được chuẩn bị cho những thách thức như thế này Nhưng các công ty khác không có cách tiếp cận này, sẽ phản ứng không hiệu quả và sẽ thấy tác động đến lợi nhuận của họ

Một số nhà máy sản xuất phụ tùng xe hơi châu Âu đã bị gián đoạn do thiếu nguyên liệu thô cần thiết và xu hướng này có thể sẽ tiếp tục trong ngắn hạn trong các lĩnh vực cụ thể tùy thuộc vào nguồn cung cấp nguyên liệu Apple

có 290 trong số 800 nhà cung cấp của mình ở Trung Quốc Khu vực này, ví dụ, chịu trách nhiệm cho 9% sản xuất TV toàn cầu

Covid-19 có những tác động khác nhau đến các lĩnh vực nhưng nhìn chung làm gián đoạn và giảm hiệu quả của nhiều chuỗi cung ứng Giống như Brexit, lũ lụt, ô nhiễm, Covid-19 là một thử nghiệm về quy trình quản lý rủi ro

và khả năng phục hồi trong chuỗi cung ứng

Các công ty cần khẩn trương xem xét chuỗi cung ứng của họ để tìm hiểu xem các mắt xích trong chuỗi đã tương tác như thế nào Điều đó có nghĩa là một sự hiểu biết rõ ràng về nơi tất cả các nhà cung cấp tiếp xúc, thứ nhất, thứ hai, thậm chí có thể là tầng thứ ba để phục vụ truy xuất nguồn gốc và có phương án cách ly, xử lý khi xảy ra trường hợp nhiễm dịch trong chuỗi Điều này sẽ là thách thức lớn với các doanh nghiệp chỉ giao dịch với một trụ sở trung tâm của một nhà cung cấp và không biết chính xác tuyến đường mà các nguồn cung cấp họ đã đi qua Thực vậy, có bao nhiêu người trong chúng ta khi mua một sản phẩm từ Amazon biết nguồn gốc thực tế và chuỗi vận chuyển liên quan của sản phẩm đó?

Các công ty nên lập bản đồ và liên tục theo dõi các lỗ hổng trong chuỗi cung ứng của mình để lường trước rủi ro và các mối đe dọa và tìm cách mở rộng các địa điểm tìm nguồn cung ứng ngay cả khi phải chấp nhận chi phí cao hơn Phát triển quan hệ đối tác mới có thể mất thời gian Hoạt động sản xuất

của Trung Quốc rất hiệu quả và tiên tiến về công nghệ - do đầu tư của địa phương và phương Tây trong khi các khu vực thay thế có thể không có những thuận lợi như vậy

Một phương pháp để tăng khả năng phục hồi, ngày càng được sử dụng là mua hàng ở một mức độ nhất định, thay vì vật liệu hoặc sản phẩm riêng lẻ, các chi tiết được thỏa thuận khi cần thiết Điều này có nghĩa là các ngành công nghiệp có thể nắm giữ năng lực trên một số khu vực khác nhau và chuyển đổi giữa chúng khi xảy ra tình trạng gián đoạn

Gần đây nhất tác động lan truyền có thể thấy qua việc thiết bị bảo vệ cá nhân (PPE) là vấn đề mới nhất mà Covid-19 đang gây ra cho các giám đốc chuỗi cung ứng PPE là quần áo bảo hộ, là quần áo hoặc thiết bị được thiết kế

để bảo vệ cơ thể người mặc khỏi bị thương hoặc nhiễm trùng Khi các hiệu thuốc không còn nguồn khẩu trang và vật tư y tế để cung cấp (PEE), một số người tiêu dùng châu Âu đã tìm kiếm phương án thay thế là các sản phẩm khẩu trang và quần áo bảo hộ từ những ngành đặc thù trước đây như xây dựng, sơn sửa Điều này có nghĩa là các nhà xây dựng, thợ sửa ống nước và thợ trát hoặc những công nhân khác thường xuyên sử dụng khẩu trang chống bụi sẽ gặp khó khăn để có được nguồn cung từ một số nhà cung cấp Ngành xây dựng phụ thuộc vào PPE này để mọi người thực hiện công việc của họ - vì các quy định

về Thiết bị bảo vệ cá nhân tại Quy định làm việc năm 1992 đặt trách nhiệm cho mọi chủ thầu về việc phải trang bị đầy đủ đồ bảo hộ cho người lao động Vì vậy, không có thiết bị như vậy, công nhân không thể làm việc và các công ty sau đó không thể đảm nhận công việc Các công ty Vương quốc Anh cung cấp các lĩnh vực này đang bắt đầu cảm thấy căng thẳng đối với một số mặt hàng PPE nhất định và điều này cần phải được theo dõi

Ngành công nghiệp hàng không EU đang chịu tác động mạnh bởi

Covid-19 và là một chỉ báo rất rõ nét cho sự suy giảm của kinh tế toàn cầu quý đầu tiên và có thể trong cả năm

Các công ty Đức đặc biệt tích cực trong việc cố gắng cắt giảm chi phí phù hợp với xu hướng doanh thu giảm khi nhu cầu giảm mạnh do tác động của

Covid-19 Fraport AG, nơi điều hành trung tâm lớn của châu Âu tại Frankfurt, Đức và có các hoạt động tại 30 sân bay trên khắp thế giới, đã tiếp nối hãng hàng không Đức Deutsche Lufthansa AG trong việc công bố một loạt các biện pháp giảm chi phí

Nhà điều hành sân bay cho biết họ đang tạm ngừng các hoạt động tuyển dụng mới trừ các trường hợp đặc biệt và cung cấp cho nhân viên hành chính và hoạt động nghỉ phép không lương hoặc giảm thời gian làm việc tạm thời để điều chỉnh các nguồn lực sụt giảm lớn về lưu lượng hành khách và hàng hóa tại Sân bay Frankfurt

Fraport có khoảng 20.000 nhân viên và toàn bộ sân bay hỗ trợ hơn 80.000 việc làm Công ty cho biết họ đang đánh giá các bước khác để giảm chi phí và sẽ ban hành hướng dẫn cho năm tài chính hiện tại khi công bố kết quả tài chính vào ngày 13/3/2020

2 Phân tích sâu lĩnh vực logistics của Tây Ban Nha

2.1 Tình hình chung:

Theo báo cáo nghiên cứu thị trường của Mordorintelligence1, ngành công nghiệp hậu cần ở Tây Ban Nha đã phát triển tích cực trong những năm gần đây Nền kinh tế của Tây Ban Nha đã chứng kiến tốc độ tăng trưởng cao hơn 3% trong những năm gần đây, tuy nhiên, tăng trưởng đã chậm lại một chút trong năm 2018 và dự kiến sẽ đối mặt với những thách thức lớn trong năm

2020 do dịch bệnh đang lan rộng tại châu Âu Tuy nhiên, trong trung hạn lĩnh vực hậu cần vẫn hấp dẫn đầu tư và dự kiến sẽ tiếp tục xu hướng tăng trong giai đoạn 2020-2025

Tây Ban Nha nằm ở vị trí địa lý chiến lược, nơi hai trong số các hành lang hàng đầu châu Âu, Địa Trung Hải và Đại Tây Dương lưu thông Đất nước này đóng vai trò là cửa ngõ vào các thị trường Châu Âu, Châu Mỹ Latinh, Bắc Phi và Trung Đông Điều này Tây Ban Nha trở thành một trung tâm hậu cần cho tất cả các phương thức vận tải

1

https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/spain-freight-logistics-market-study

Những hành lang này là một phần của Mạng lưới giao thông xuyên châu

Âu (TEN-T) tạo điều kiện cho sự di chuyển của người dân và hàng hóa giữa các khu vực châu Âu thông qua cơ sở hạ tầng hiện đại, hiệu quả Mạng dự kiến

sẽ hoạt động đầy đủ vào năm 2030

Hành lang Địa Trung Hải là một trong những tuyến vận tải hàng hóa quan trọng nhất do tầm quan trọng về kinh tế và nhân khẩu học Nó kết nối các cảng Algeciras, Cartagena, Valencia, Tarragona và Barcelona và tiếp tục vào phía đông nam nước Pháp và vào phía bắc nước Ý

Với đường bờ biển trải dài 8.000 km, Tây Ban Nha là một trong những quốc gia hàng đầu châu Âu về vận tải hàng hóa hàng hải Đây cũng là một trong những quốc gia hàng đầu về mạng lưới đường sắt và vận tải đường bộ

Thương mại điện tử là một trong những động lực chính của ngành công nghiệp hậu cần Doanh số thương mại điện tử ở Tây Ban Nha được định giá hơn 25 tỷ EUR và lĩnh vực này đang tăng trưởng với tỷ lệ hơn 15% Sự tăng trưởng trong thị trường thương mại điện tử đang thúc đẩy nhu cầu trong lĩnh vực kho bãi và phân phối

Madrid và Barcelona là hai thị trường hậu cần lớn trong nước với nhiều công ty tập trung dọc theo các tuyến hậu cần chính Sự phát triển của thương mại điện tử đã thúc đẩy sự chiếm lĩnh các không gian hậu cần trong các lĩnh vực này trong những năm gần đây

Nhu cầu về dịch vụ hậu cần từ sự tăng trưởng của tiêu dùng hộ gia đình

và thương mại quốc tế đang thúc đẩy lĩnh vực hậu cần trong nước

Xuất khẩu của Tây Ban Nha chủ yếu tập trung vào nhóm hàng ô tô, hóa chất, dược phẩm và máy móc công nghiệp, đây cũng là nhóm hàng có nhu cầu cao nhất về dịch vụ hậu cần

Tuy nhiên, Tây Ban Nha phải đối mặt với các vấn đề quan trọng để thu hút đầu tư vào nền kinh tế nói chung và lĩnh vực logistics nói riêng Các sân bay của nước này đã tận dụng các cơ hội từ thương mại để cải thiện điều kiện

thị trường, do xuất khẩu của Tây Ban Nha tăng trưởng tốt trong một loạt các lĩnh vực, bao gồm dệt may, dược phẩm và dễ hư hỏng Thị trường cũng đã nhanh chóng tăng cường năng lực vận tải hàng hóa, bằng cách thêm các tuyến quốc tế mới

Tây Ban Nha có các trung tâm hậu cần rộng lớn tập trung xung quanh các cảng và sân bay quan trọng của nó Tại trung tâm của đất nước, Madrid là nơi đặt trụ sở của 75% các công ty hậu cần tại Tây Ban Nha và có 38m vuông không gian hậu cần dành riêng Vịnh Algeciras có tổ hợp công nghiệp lớn thứ hai ở Tây Ban Nha và đối thủ của nó là Valencia có hai khu vực hoạt động hậu cần gần cảng với diện tích hơn 950.000 m2 Catalonia là một điểm phân phối quan trọng khác, là nơi có các sân bay và cảng chính ở Girona, Barcelona và Tarragona

Lĩnh vực sản xuất là một trong những đóng góp chính của nền kinh tế ở Tây Ban Nha Dược phẩm và ô tô là mặt hàng xuất khẩu chính của ngành sản xuất Tây Ban Nha Ngành ô tô là một trong những động lực kinh tế chính của Tây Ban Nha Tây Ban Nha là nhà sản xuất ô tô lớn thứ hai ở châu Âu và thứ chín trên thế giới với 17 nhà máy sản xuất được lắp đặt tại nước này Khu vực này chiếm khoảng 19% xuất khẩu hàng năm của Tây Ban Nha và khoảng 9% GDP Mặc dù sản xuất ô tô ở nước này giảm nhẹ trong năm vừa qua, chủ yếu

do áp dụng các tiêu chuẩn khí thải mới của EU, việc áp dụng công nghệ và nhu cầu quốc tế dự kiến sẽ thúc đẩy ngành này trong tương lai

Hơn 80% số xe được sản xuất tại Tây Ban Nha được xuất khẩu sang hơn

100 quốc gia, điều này ngụ ý sự cần thiết phải có một mạng lưới hậu cần tối ưu hóa Vào tháng 7 năm 2018, GEFCO có trụ sở tại Pháp và công ty Berge Logistics của Tây Ban Nha đã hợp tác để thành lập một liên doanh để tăng cường hậu cần cho xe thành phẩm ở Tây Ban Nha Công ty mới có cùng sở hữu, BERGÉ GEFCO có khả năng quản lý 1,4 triệu xe mỗi năm, với hơn 3 triệu m2 kho chứa xe, 700 xe tải xe, 100 toa xe lửa và 40.000m2 không gian xưởng

2.2 Logistics đường bộ: