Đề thi chọn học sinh giỏi môn Địa lí lớp 12 năm học 2012-2013 – Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình giúp học sinh ôn tập dễ dàng hơn và nắm các phương pháp giải bài tập, củng cố kiến thức cơ bản chuẩn bị cho kì thi sắp tới đạt kết quả cao.
Trang 1S GD&ĐT NINH BÌNHỞ Đ THI CH N H C SINH GI I L P 12 THPT Ề Ọ Ọ Ỏ Ớ
K thi th nh t ỳ ứ ấ Năm h c 2012 – 2013ọ
MÔN: Đia lị́
Ngày thi: 09/10/2012
(Th i gian 180 phút, không k th i gian phát đ )ờ ể ờ ề
Đ thi g m 05 câu, trong 01 trang ề ồ
Câu I: (2,0 đi m) ể Xác đ nh các hị ướng còn l i trong s đ sau:ạ ơ ồ
A
B
C D
F
H
T©y B¾c
E
G
Câu II: (4,0 đi m) ể
Phân tích vai trò c a các nhân t đ i v i s hình thành các đ c đi m khí h u Vi tủ ố ố ớ ự ặ ể ậ ệ Nam
Câu III: (7,0 đi m) ể
D a vào Atlat Đ a lí Vi t Nam và ki n th c đã h c, em hãy:ự ị ệ ế ứ ọ
1. Trình bày s khác bi t gi a đ a hình vùng núi Đông B c v i đ a hình vùng núi Tâyự ệ ữ ị ắ ớ ị
B c. Gi i thích t i sao có s khác bi t đó.ắ ả ạ ự ệ
2. So sánh các trung tâm công nghi p chính vùng Đông Nam B ệ ở ộ
Câu IV: (4,0 đi m) ể
D a vào Atlat Đ a lí Vi t Nam và ki n th c đã h c, hãy:ự ị ệ ế ứ ọ
So sánh vi c s n xu t cây công nghi p gi a hai vùng Tây Nguyên và Đông Nam B ệ ả ấ ệ ữ ộ
Câu V: (3,0 đi m) ể
Hãy nh n xét và gi i thích v c c u và s chuy n d ch c c u giá tr s n xu tậ ả ề ơ ấ ự ể ị ơ ấ ị ả ấ ngành tr ng tr t phân theo nhóm cây d a vào b ng s li u sau đây:ồ ọ ự ả ố ệ
Giá tr s n xu t ngành tr ng tr t phân theo nhóm cây ị ả ấ ồ ọ (Đ n v : t đ ng) ơ ị ỉ ồ
H T Ế
Hoc sinh đ ̣ ượ ử c s dung Alat Đia li Viêt Nam ̣ ̣ ́ ̣
H và tên thí sinh : S báo danh ọ ố
Đ THI CHÍNH TH C Ề Ứ
Trang 2H và tên, ch ký: Giám th 1: ọ ữ ị Giám th 2: ị
Trang 3S GD&ĐT NINH BÌNHỞ HƯỚNG D N CH M Đ THI CH N HSG L P 12 THPTẪ Ấ Ề Ọ Ớ
K thi th nh t ỳ ứ ấ Năm h c 2012 – 2013ọ
MÔN: Đia lị́
Ngày thi 09/10/2012 (h ướ ng d n ch m g m 3 trang) ẫ ấ ồ
I
(2,0 đi m)ể
Trình bày đúng 1 ý cho 0,25 đi mể
2,0
II
(4,0 điêm)̉
Nhi t lệ ượng l n (d/c: nhi t đ trung bình, t ng gi n ng trong năm).ớ ệ ộ ổ ờ ắ
Nhìn chung trong năm có hai mùa rõ r t, phù h p v i hai mùa gió: Mùa đông l nh khôệ ợ ớ ạ
v i gió mùa đông b c; mùa h nóng m v i gió mùa tây nam.ớ ắ ạ ẩ ớ
Lượng m a và đ m tư ộ ẩ ương đ i l n (d/c).ố ớ
Khí h u có s phân hóa theo chi u b c – nam, đông – tây, đ cao đ a hình và các ki uậ ự ề ắ ộ ị ể khí h u theo đ a phậ ị ương.
0,5
0,5 0,5 0,5
Phân tích vai trò c a các nhân t đ i v i s hình thành các đ c đi m khí h u Vi t ủ ố ố ớ ự ặ ể ậ ệ
Nhân t v trí đ a li:́ố ị ị + Năm trong vùng nhi t đ i c a bán c u b c, n i th̀ ệ ớ ủ ầ ắ ơ ường xuyên ch u nh hị ả ưởng c aủ gió m u d ch và gió mùa châu Á nên đ c đi m c b n c a khí h u nậ ị ặ ể ơ ả ủ ậ ước ta là tính ch tấ nhi t đ i m gió mùa.ệ ớ ẩ
+ Ti p giáp v i Bi n Đông n i d tr r t d i dào v nhi t và m nên khí h u nế ớ ể ơ ự ữ ấ ồ ề ệ ẩ ậ ước ta mang tích ch t h i dấ ả ương
Nhân t đ a hình:ố ị + Hình dáng lãnh th k t h p v i nh hổ ế ợ ớ ả ưởng c a dãy B ch Mã làm cho khí h u nủ ạ ậ ướ c
ta có s phân hóa theo chi u b c – nam.ự ề ắ + Đ cao c a đ a hình làm cho khí h u nộ ủ ị ậ ước ta phân hóa đai cao
+ Do nh hả ưởng c a hủ ướng núi và đ cao đ a hình đã hình thành nên các trung tâmộ ị
m a nhi u, m a ít.ư ề ư
S k t h p gi a ch đ gió, nhi t, m mà có các ki u khí h u khác nhau theo t ng đ aự ế ợ ữ ế ộ ệ ẩ ể ậ ừ ị
ph ng.ươ
1,0
0,75
0,25
III
(7,0 điêm)̉
1. Trình bày s khác bi t gi a đ a hình vùng núi Đông B c v i đ a hình vùng núi ự ệ ữ ị ắ ớ ị Tây B c. Gi i thích t i sao có s khác bi t đó ắ ả ạ ự ệ
3,5
Gi i thi u khái quát ớ ệ : + Vùng núi Đông B c n m t ng n sông H ng.ắ ằ ở ả ạ ồ + Vùng núi Tây B c n m gi a sông H ng và sông C ắ ằ ữ ồ ả
So sánh s khác bi t ự ệ :
+ Hướng núi: Vùng núi Đông B c hắ ướng vòng cung (v i 5 cánh cung), hớ ướng tây b cắ đông nam. Vùng núi Tây B c hắ ướng tây b c – đông nam.ắ
+ Đ caoộ : Vùng núi Đông B c th p h n, đ cao ph bi n t 5001000m; nh ng đ nhắ ấ ơ ộ ổ ế ừ ữ ỉ cao trên 2000m n m thằ ở ượng ngu n sông Ch y và giáp biên gi i Vi t – Trung; giápồ ả ớ ệ vùng đ ng b ng là vùng đ i trung du th p dồ ằ ồ ấ ưới 100 m. Vùng núi Tây B c có đ a hìnhắ ị cao nh t nấ ước v i 3 m ch núi l n ớ ạ ớ
+ C u trúc đ a hìnhấ ị : Vùng núi Đông B c đ a hình núi già tr l i: đ nh tròn, sắ ị ẻ ạ ỉ ườn tho i,ả
đ d c và đ chia c t y u. Vùng núi Tây B c đ a hình núi tr : s ng núi rõ, sộ ố ộ ắ ế ắ ị ẻ ố ườn d c,ố
0,5
1,5
Trang 4khe sâu, đ chia c t ngang và đ chia c t sâu l n.ộ ắ ộ ắ ớ
S khác bi t v đ a hình gi a vùng núi Đông B c và Tây B c có liên quan t i l ch sự ệ ề ị ữ ắ ắ ớ ị ử hình thành và phát tri n lãnh th nể ổ ước ta
Giai đo n c ki n t o các ho t đ ng u n n p và nâng lên di n ra nhi u n i. Trong đ iạ ổ ế ạ ạ ộ ố ế ễ ở ề ơ ạ
C sinh là các đ a kh i th ng ngu n sông Ch y, kh i nâng Vi t B c Trong đ i c sinh làổ ị ố ượ ồ ả ố ệ ắ ạ ổ các dãy núi có h ng tây b c đông nam Tây B c, các dãy núi có h ng vòng cung Đôngướ ắ ở ắ ướ ở
B c. ắ
Giai đo n Tân ki n t o ch u s tác đ ng m nh m c a kì v n đ ng t o núi Anp ạ ế ạ ị ự ộ ạ ẽ ủ ậ ộ ạ ơ Himalaya và nh ng bi n đ i khí h u có quy mô toàn c u, trên lãnh th nữ ế ổ ậ ầ ổ ước ta đã x yả
ra các ho t đ ng nâng cao và h th p đ a hình, b i l p, đ t gãy và phun trào macma.ạ ộ ạ ấ ị ồ ấ ứ
nh h ng c a ho t đ ng Tân ki n t o đã làm cho m t s vùng núi n c ta đi n
hình là dãy Hoàng Liên S n đơ ược nâng lên, đ a hình núi tr l i, vùng Đông B c là bị ẻ ạ ắ ộ
ph n rìa c a kh i n n Hoa Nam đã v ng ch c nên các v n đ ng nâng lên đây y uậ ủ ố ề ữ ắ ậ ộ ở ế
h n; các ho t đ ng sâm th c, b i t đơ ạ ộ ự ồ ụ ược đ y m nh. ẩ ạ
0,5
0,5
0,5
2. So sách các trung tâm công nghi p chính Đông Nam B ệ ở ộ 3,5 Yêu c u: H c sinh căn c vào câu h i, s d ng Atlat trang 21 (công nghi p chung), ầ ọ ứ ỏ ử ụ ệ trang 29 vùng (Đông Nam B ), trang kí hi u chung đ tr l i ộ ệ ể ả ờ
Có ba trung tâm công nghi p chính: TP. H chí Minh, Biên Hòa, Vũng Tàu.ệ ồ a) S gi ng nhauự ố :
Đ u là các chung tâm công nghi p có quy mô t l n tr lên, v i giá tr s n xu t l n (d/c)ề ệ ừ ớ ở ớ ị ả ấ ớ
.
Đ u n m trong vùng kinh t tr ng đi m phía nam và là ba đ nh c a tam giác tăngề ằ ế ọ ể ỉ ủ
trưởng kinh t ế
C s h t ng và c s v t ch t kĩ thu t t t và đ ng b ơ ở ạ ầ ơ ở ậ ấ ậ ố ồ ộ
Có ngu n lao đ ng đông, có trình đ kĩ thu t.ồ ộ ộ ậ
Cùng có m t s ngành công nghi p có th m nh và độ ố ệ ế ạ ược phát tri n (d/c).ể b) S khác nhauự :
V quy mô (tính theo giá tr s n xu t): ề ị ả ấ
+ TP H chí Minh có quy mô r t l n (d n ch ng)ồ ấ ớ ẫ ứ + Biên Hòa, Vũng Tàu có quy mô l n (d/c)ớ
V ngu n l c ề ồ ự :
+ Thành ph H Chí Minh là trung tâm kinh t , công nghi p, d ch v l n nh t cố ồ ế ệ ị ụ ớ ấ ả
nước; dân c đông, th trư ị ường tiêu th r ng l n, t p trung ngu n lao đ ng đông đ o,ụ ộ ớ ậ ồ ộ ả
ch t lấ ượng lao đ ng cao.ộ + Biên Hòa li n k v i thành ph H Chí Minh, có v trí thu n l i v giao thông (n iề ề ớ ố ồ ị ậ ợ ề ơ giao nhau c a tuy n qu c l 1A và tuy n qu c l 51).ủ ế ố ộ ế ố ộ
+ Vũng tàu có v trí thu n l i v giao thông bi n, có ti m năng d u khí vùng th mị ậ ợ ề ể ề ầ ở ề
l c đ a và c s d ch v d u khí hàng đ u c nụ ị ơ ở ị ụ ầ ầ ả ước
V c c u ngành công nghi p: ề ơ ấ ệ
+ Thành ph H chí Minh c c u đa d ng nh t g m 12 ngành công nghi p (d/c), trong đó cóố ồ ơ ấ ạ ấ ồ ệ
nh ng ngành công nghi p mà trung tâm công nghi p Biên Hòa và Vũng Tàu không có (d/c)ữ ệ ệ + Biên Hòa c c u ngành công nghi p tơ ấ ệ ương đ i đa d ng g m 8 ngành (d/c).ố ạ ồ + Vũng Tàu c c u ngành công nghi p tơ ấ ệ ương đ i đa d ng g m 8 ngành (d/c), trong đóố ạ ồ
có nh ng ngành công nghi p r t đ c thù c a vùng nh s n xu t đi n t khí (Phú M ) ữ ệ ấ ặ ủ ư ả ấ ệ ừ ỹ
0,25 1,25
0,5
0,75
0,75
Câu IV
(4,0 đi m)ể
So sánh vi c s n xu t cây công nghi p gi a hai vùng Tây Nguyên và Đông Nam ệ ả ấ ệ ữ
* Gi ng nhau:ố
Vê quy mồ :
Là 2 vùng chuyên canh cây công nghi p l n nh t c nệ ớ ấ ả ước
Có m c đ t p trung hoá đ t đai tứ ộ ậ ấ ương đ i cao. La hai vung san xuât ra san phâm câyố ̀ ̀ ̉ ́ ̉ ̉ công nghiêp phuc vu nhu câu trong ṇ ̣ ̣ ̀ ươc va xuât khâu l n nhât.́ ̀ ́ ̉ ớ ́
Vê h̀ ướ ng chuyên môn hoá:
2,0 0,5
0,5
Trang 5Trông cây công nghiêp lâu năm, đat hiêu qua kinh tê cao. Tuy nhiên cây công nghi p̀ ̣ ̣ ̣ ̉ ́ ệ
hàng năm cũng khá ph bi n hai vùng nàyổ ế ở
Vê đi u ki n phát tri ǹ ề ệ ể :
Đi u ki n t nhiên: có tài nguyên đât đai, khi hâu thuân l i cho phat triên cây công nghiêpề ệ ự ́ ́ ̣ ̣ ợ ́ ̉ ̣
(d/c). Đ u ph i quan tâm gi i quy t khó khăn v n c t i trong mùa khô.ề ả ả ế ề ướ ướ
Đi u ki n kinh t xã h i:ề ệ ế ộ
+ C hai vùng chuyên canh đ u đ c hình thành t lâu (ngay t th i Pháp thu c đã có đ nả ề ượ ừ ừ ờ ộ ồ
đi n cà phê và cao su), nhân dân có kinh nghi m trong san xuât cây công nghiêp, đ u là haiề ệ ̉ ́ ̣ ề
vùng nh p c , thu hút lao đ ng t vùng khác t i.ậ ư ộ ừ ớ
+ Ca hai vung đêu đ̉ ̀ ̀ ược Nha ǹ ươc hô tr đâu t xây d ng c s chê biên, c s v t́ ̃ ợ ̀ ư ự ơ ở ́ ́ ơ ở ậ
ch t k thu t và c s h t ng, có các chính sách v phát tri n cây công nghi p.ấ ỹ ậ ơ ở ạ ầ ề ể ệ Thu
hút đ c m t s d án đ u t trong và ngoài n c.ượ ộ ố ự ầ ư ở ướ
* Khác nhau:
Quy mô:
Đông Nam B là vùng chuyên canh cây công nghi p l n nh t c nộ ệ ớ ấ ả ước. Tây Nguyên
là vùng chuyên canh cây công nghi p l n th hai.ệ ớ ứ
H ướ ng chuyên môn hoá:
Đông Nam B chuyên canh c cây công nghi p lâu năm và hàng năm, trong đó caoộ ả ệ
su là cây quan tr ng nh t, cà phê đ ng th hai sau Tây Nguyên. Ngoài ra còn m t vàiọ ấ ứ ứ ộ
cây khác nh h tiêu, đi u. Tây Nguyên c cây công nghi p nhi t đ i và c n nhi tư ồ ề Ở ả ệ ệ ớ ậ ệ
đ i, nh ng ch y u là cây CN lâu năm cà phê là cây quan tr ng s 1, ti p đ n là câyớ ư ủ ế ọ ố ế ế
cao su, ngoài ra còn là vùng tr ng dâu t m l n nh t c nồ ằ ớ ấ ả ước…
Đi u ki n s n xu t ề ệ ả ấ :
Đi u ki n t nhiên:ề ệ ự
+ Đ a hình: Tây Nguyên có đ a hình là nh ng cao nguyên x p t ng, v i nh ng m tị ị ữ ế ầ ớ ữ ặ
b ng r ng. Đông Nam B có đ a hình vùng đ i lằ ộ ộ ị ồ ượn sóng khá b ng ph ng.ằ ẳ
+ Khí h u: Đông Nam B có khí h u c n xích đ o, nhi t đ khá cao và n đ nh mùa khôậ ộ ậ ậ ạ ệ ộ ổ ị
không kh c nghi t nh Tây Nguyên. Tây Nguyên có khí h u c n xích đ o v i mùa khô dàiắ ệ ư ậ ậ ạ ớ
h n, m c n c ngâm ha thâp thiêu n c trâm trong, có s phân hoá nhiêt đô theo đai cao.ơ ự ướ ̀ ̣ ́ ́ ướ ̀ ̣ ự ̣ ̣
+ Đ t đai: Tây Nguyên có đ t đ ba dan màu m Đông Nam B g m có đ t xám và đ t đ baấ ấ ỏ ỡ ộ ồ ấ ấ ỏ
dan
Đi u ki n kinh t xã h i:ề ệ ế ộ
+ Dân c , lao đ ng: Đông Nam B có dân c đông, trinh đô san xuât cao h n. Tâyư ộ ộ ư ̀ ̣ ̉ ́ ơ
Nguyên dân c th a th t, trình đ thâm canh còn th p.ư ư ớ ộ ấ
+ C s v t ch t – kĩ thu t, c s h t ng: Đông Nam B t t h n, g n các trung tâmơ ở ậ ấ ậ ơ ở ạ ầ ộ ố ơ ầ
công nghi p l n, thu hút đệ ớ ược nhi u đ u t Tây Nguyên còn nghèo v c s v t ch tề ầ ư ề ơ ở ậ ấ
– kĩ thu t, c s h t ng y u kém. Xa các trung tâm công nghi p l n.ậ ơ ở ạ ầ ế ệ ớ
1,0
2,0 0,25
0,5
0,75
0,5
V
(3,0 điêm)̉
Nhân xet vê c câu va s chuyên dich c câu nganh trông trot ̣ ́ ̀ ơ ́ ̀ ự ̉ ̣ ơ ́ ̀ ̀ ̣ 1,5
X lí s li u:ử ố ệ
C c u giá tr s n xu t ngành tr ng tr t phân theo nhóm câyơ ấ ị ả ấ ồ ọ
(Đ n v : %) ơ ị
Nh n xét:ậ
+ Trong c c u ngành tr ng tr t: t tr ng c a ngành tr ng cây l ng th c luôn chi m cao nh tơ ấ ồ ọ ỉ ọ ủ ồ ươ ự ế ấ
(d/c). Cây công nghi p có t tr ng l n th 2 (d/c). Cây rau đâu, cây ăn qua chiêm ti trong nho (d/c)ệ ỉ ọ ớ ứ ̣ ̉ ́ ̉ ̣ ̉
+ Xu hương chuyên dich: giam ti trong cây ĺ ̉ ̣ ̉ ̉ ̣ ương th c (d/c), tăng ti trong cây côngự ̉ ̣
nghiêp, rau đâu va cây ăn qua (d/c)̣ ̣ ̀ ̉
0,5
1.0
Trang 6Giai thich ̉ ́ 1,5
Cây lương th c va cây công nghiêp nự ̀ ̣ ươc ta chiêm ti trong l n do:́ ́ ̉ ̣ ớ
+ Nươc ta co điêu kiên t nhiên, kinh tê – xa hôi thuân l i đê phat triên.́ ́ ̀ ̣ ự ́ ̃ ̣ ̣ ợ ̉ ́ ̉
+ San xuât l̉ ́ ương th c nhăm đam bao an ninh lự ̀ ̉ ̉ ương th c.ự
+ San phâm l̉ ̉ ương th c va san phâm cây công nghiêp co gia tri xuât khâu, cung câpự ̀ ̉ ̉ ̣ ́ ́ ̣ ́ ̉ ́
nguyên liêu cho công nghiêp chê biên.̣ ̣ ́ ́
Xu hương chuyên dich:́ ̉ ̣
+ Do chu ch̉ ương đa dang hoa nganh trông troṭ ́ ̀ ̀ ̣
+ Cây rau đâu va cây ăn qua co tôc đô tăng tṛ ̀ ̉ ́ ́ ̣ ưởng nhanh, cây lương th c va cây côngự ̀
nghiêp co tôc đô tăng tṛ ́ ́ ̣ ưởng châṃ
0,75
0,75
H tế
S GD&ĐT NINH BÌNHỞ Đ THI CH N H C SINH GI I L P 12 THPT Ề Ọ Ọ Ỏ Ớ
K thi th nh t ỳ ứ ấ Năm h c 2012 – 2013ọ
MÔN: Đia lị́
Ngày thi: 10/10/2012
(Th i gian 180 phút, không k th i gian phát đ )ờ ể ờ ề
Đ thi g m 05 câu, trong 01 trang ề ồ
Câu I: (5,0 đi m) ể
1. Trình bày s phân b lự ố ượng m a trên th gi i.ư ế ớ
2. Phân tích các nhân t nh hố ả ưởng đ n lế ượng m a.ư
3. Gi i thích t i sao vùng ôn đ i, b Tây các l c đ a thả ạ ở ớ ờ ụ ị ường có lượng m aư
l n h n b Đông?ớ ơ ờ
4. Mùa m a c a ki u khí h u Đ a Trung H i di n ra vào th i gian nào? Gi i thích t iư ủ ể ậ ị ả ễ ờ ả ạ sao
Câu II: (3,0 điêm) ̉
1. Phân bi t gi đ a phệ ờ ị ương (gi M t Tr i) và gi khu v c (gi múi).ờ ặ ờ ờ ự ờ
2. T i sao trên Trái Đ t có đạ ấ ường chuy n ngày qu c t ?ể ố ế
Câu III: (4,0 điêm) ̉
1. Quy mô dân s là gì? Vì sao ph i quan tâm đ n quy mô dân s ?ố ả ế ố
2. Gia tăng t nhiên và gia tăng c h c đ u tác đ ng đ n quy mô dân s , song t i saoự ơ ọ ề ộ ế ố ạ
ch có gia tăng t nhiên đỉ ự ược coi là đ ng l c phát tri n dân s ?ộ ự ể ố
Câu IV: (4,5 điêm) ̉
T i sao vùng kinh t tr ng đi m phía Nam có ti tr ng GDP so v i ca nạ ế ọ ể ̉ ọ ớ ̉ ươc cao nh t́ ấ trong s các vùng kinh t tr ng đi m nố ế ọ ể ở ước ta? Nêu đ nh hị ướng phát tri n c a vùng này.ể ủ
Câu V: (3,5 điêm) ̉
Cho b ng s li u:ả ố ệ
Giá tr s n xu t nông nghiêp phân theo ngành c a nị ả ấ ̣ ủ ước ta, giai đo n 19902005ạ
(Đ n v : t đ ng ơ ị ỉ ồ )
Đ THI CHÍNH TH C Ề Ứ
Trang 71999 101648,0 23773,2 2995,0
1. V bi u đ thích h p nh t th hi n s thay đ i c c u giá tr s n xu t nôngẽ ể ồ ợ ấ ể ệ ự ổ ơ ấ ị ả ấ nghi p phân theo ngành c a nệ ủ ước ta giai đo n 1990 2005.ạ
2. Nh n xét và gi i thích v c c u giá tr s n xu t nông nghi p trong giai đo nậ ả ề ơ ấ ị ả ấ ệ ạ trên
H t ế
H c sinh đ ọ ượ ử ụ c s d ng Atlat Đ a lí Vi t Nam ị ệ
………
H tên và ch ký giám th 1: ọ ữ ị
……….
H tên và ch ký giám th 2: ọ ữ ị
……….
Trang 8S GD&ĐT NINH BÌNHỞ HƯỚNG D N CH M Đ THI CH N HSG L P 12 THPTẪ Ấ Ề Ọ Ớ
K thi th nh t ỳ ứ ấ Năm h c 2012 – 2013ọ
MÔN: Đia lị́
Ngày thi 10/10/2012 (h ướ ng d n ch m g m 3 trang) ẫ ấ ồ
Câu I
(5,0 điêm)̉
1. Trình bày s phân b l ự ố ượ ng m a trên th gi i ư ế ớ 1.0
M a nhi u nh t vùng xích đ o, trung bình trên 1500mm/năm.ư ề ấ ở ạ
M a tư ương đ i ít hai vùng chí tuy n B c và Nam, kho ng 600mm/nămố ở ế ắ ả
M a nhi u hai vùng ôn đ i kho ng 1000mm/năm.ư ề ở ớ ả
M a càng ít khi v phía hai c c.ư ề ự
2. Phân tích các nhân t nh h ố ả ưở ng đ n s phân b l ế ự ố ượ ng m a ư 2,5
Khí áp:
+ Các khu khí áp th p hút gió và đ y không khí m lên cao sinh ra mây, mây g pấ ẩ ấ ặ
nhi t đ th p thành gi t sinh ra m a. Các vùng áp th p thệ ộ ấ ọ ư ấ ường là n i lơ ượng m aư
l n trên trái đ t.ớ ấ
+ các khu khí áp cao, không khí m không b c lên đỞ ấ ố ược, ch có gió th i đi,ỉ ổ
không có gió th i đ n, nên m a r t ít ho c không có m a. Vì th dổ ế ư ấ ặ ư ế ưới các khu cao
áp c n chí tuy n thậ ế ường là nh ng hoang m c l n.ữ ạ ớ
Frông:
+ S xáo tr n gi a kh i không khí nóng và kh i không khí l nh s d n đ n nhi uự ộ ữ ố ố ạ ẽ ẫ ế ễ
lo n không khí và sinh ra m a. D c các frông nóng cũng nh frông l nh, không khíạ ư ọ ư ạ
nóng b c lên trên không khí l nh nên b co l i và l nh đi, gây ra m a trên c frôngố ạ ị ạ ạ ư ả
nóng và frông l nh.ạ
+ Mi n có frông, d i h i t nhi t đ i đi qua, thề ả ộ ụ ệ ớ ường m a nhi u, đó là m a frôngư ề ư
ho c m a d i h i t ặ ư ả ộ ụ
Gió:
+ Nh ng vùng sâu trong các l c đ a, n u không có gió t đ i dữ ụ ị ế ừ ạ ương th i vào thìổ
m a r t ít, m a đây ch y u là do s ng ng k t h i nư ấ ư ở ủ ế ự ư ế ơ ướ ừ ồc t h , ao, sông và
r ng cây b c lên.ừ ố
+ Mi n có gió m u d ch m a ít vì gió m u d ch ch y u là gió khô. Mi n có gióề ậ ị ư ậ ị ủ ế ề
mùa lượng m a l n vì gió mùa mùa h th i t đ i dư ớ ạ ổ ừ ạ ương vào đem theo nhi u h iề ơ
nước
Dòng bi n: ể
+ Cùng n m ven b đ i dằ ờ ạ ương, n i có dòng bi n nóng đi qua thơ ể ường có m aư
nhi u vì không khí trên dòng bi n nóng ch a nhi u h i nề ể ứ ề ơ ước, gió mang h i nơ ướ c
vào l c đ a gây m a; N i có dòng bi n l nh đi qua m a ít vì không khí trên dòngụ ị ư ơ ể ạ ư
bi n b l nh, h i nể ị ạ ơ ước không b c lên đố ược, do v y m t s n i m c dù n m venậ ộ ố ơ ặ ằ
b đ i dờ ạ ương nh ng v n là hoang m c.ư ẫ ạ
Đ a hình:ị
+ Cùng m t sộ ườn núi, càng lên cao nhi t đ càng gi m, m a càng nhi u nh ng t iệ ộ ả ư ề ư ớ
m t đ cao nào đó, đ m không khí đã gi m nhi u, s không còn m a, vì thộ ộ ộ ẩ ả ề ẽ ư ế
nh ng đ nh núi cao thữ ỉ ường khô ráo
+ Cùng m t dãy núi thì sộ ườn đón gió m a nhi u, còn sư ề ở ườn khu t gió thấ ườ ng
m a ít, khô ráo.ư
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
3. Gi i thích t i sao vùng ôn đ i, b Tây các l c đ a th ả ạ ở ớ ờ ụ ị ườ ng có l ượ ng m a ư
l n h n b Đông? ớ ơ ở ờ
0,5
vùng ôn đ i, b Tây các l c đ a m a nhi u h n b Đông vì:
Trang 9+ Ch u nh hị ả ưởng c a gió Tây ôn đ i (b Tây đón gió).ủ ớ ờ
+ Do anh h̉ ưởng cua dòng bi n.̉ ể
4. Mùa m a c a ki u khí h u Đ a Trung H i di n ra vào th i gian nào? Gi i ư ủ ể ậ ị ả ễ ờ ả
thích t i sao ạ
1.0
Th i gian: mùa đông âm ap, m a vao mua thu đôngờ ́ ́ ư ̀ ̀
Gi i thích: Đia Trung Hai do co biên nôi đia, biên lam b t lanh vê mua đông vaả Ở ̣ ̉ ́ ̉ ̣ ̣ ̉ ̀ ớ ̣ ̀ ̀ ̀ không khi âm, âm t biên thôi vao hô tr cho xoay thuân phat triên kem theo m a.́ ́ ̉ ừ ̉ ̉ ̀ ̃ ợ ́ ̣ ́ ̉ ̀ ư
0,5
0,5 Câu II
(3,0 điêm)̉
1. Phân bi t gi đ a ph ệ ờ ị ươ ng (gi M t Tr i) và gi khu v c (gi múi) ờ ặ ờ ờ ự ờ 2,0
* Gi đ a phờ ị ương:
cung môt th i điêm môi đia phỞ ̀ ̣ ờ ̉ ̃ ̣ ương co môt gi riêng đo la gi đia ph́ ờ ́ ̀ ơ ̣̀ ương. Giơ ̀ đia pḥ ương được thông nhât tât ca cac đia điêm năm trên cung môt kinh tuyên.́ ́ở ́ ̉ ́ ̣ ̉ ̀ ̀ ̣ ́
Gi đia phơ ̣̀ ương được xac đinh căn c vao vi tri cua Măt Tr i trên bâu tr i, nêń ̣ ứ ̀ ̣ ́ ̉ ̣ ờ ̀ ờ con goi la gi Măt Tr i. ̀ ̣ ̀ ờ ̣ ờ
* Gi khu v c:ờ ự
Đ ti n cho vi c tính gi và giao d ch qu c t , ngể ệ ệ ờ ị ố ế ười ta quy đ nh gi th ng nh tị ờ ố ấ cho t ng khu v c trên Trái Đ t, đó là gi khu v c. B m t Trái Đ t đừ ự ấ ờ ự ề ặ ấ ược quy ướ c chia ra làm 24 khu v c, b d c theo kinh tuy n, g i là 24 múi gi Gi chính th cự ổ ọ ế ọ ờ ờ ứ
c a toàn khu v c là gi đ a phủ ự ờ ị ương c a kinh tuy n đi qua chính gi a khu v c.ủ ế ữ ự
Các múi gi đờ ược đánh s t 0 đ n 24. Khu v c đánh s 0 đố ừ ế ự ố ược g i là khu v cọ ự
gi g c, đó là khu v c có đờ ố ự ường kinh tuy n g c đi qua đài thiên văn Grinuychế ố (Anh)
1.0
1,0
2. T i sao trên Trái Đ t có đ ạ ấ ườ ng chuy n ngày qu c t ? ể ố ế 1.0
Trái Đ t có hình kh i c u nên khu v c gi g c s 0 trùng v i khu v c gi s 24.ấ ố ầ ự ờ ố ố ớ ự ờ ố
Vì v y, trên Trái Đ t bao gi cũng có m t khu v c, tai đo l ch ch hai ngày khácậ ấ ờ ộ ự ̣ ́ị ỉ nhau
Người ta quy ướ ấc l y kinh tuy n 180ế 0 gi a múi gi s 12 trên Thái Bìnhở ữ ờ ố
Dương làm đường chuy n ngày qu c t N u đi t phía tây sang phía đông quaể ố ế ế ừ
đường kinh tuy n này thì ph i c ng thêm m t ngày, còn n u đi t phía đông sangế ả ộ ộ ế ừ phía tây thì ph i tr đi m t ngày.ả ừ ộ
Câu III
(4,0 điêm)̉
2. Quy mô dân s là gì? Vì sao ph i quan tâm đ n quy mô dân s ? ố ả ế ố 2,0
Quy mô dân s là t ng s ngố ổ ố ười hay t ng s dân sinh s ng trên m t lãnh th t iổ ố ố ộ ổ ạ
m t th i đi m nh t đ nh. Vi du quy mô dân sô Viêt Nam năm 2010 la 86,927 triêuộ ờ ể ấ ị ́ ̣ ́ ̣ ̀ ̣
ngươi. ̀
Ph i quan tâm đ n quy mô dân s , vì:ả ế ố
+ Trong quy mô dân sô nǵ ươi ta chia tông sô dân thanh cac nhom dân sô khac nhaù ̉ ́ ̀ ́ ́ ́ ́ tao nên c câu dân sô. C câu dân sô đ c bi t là c c u dân s theo tu i co y nghiạ ơ ́ ́ ơ ́ ́ ặ ệ ơ ấ ố ổ ́ ́ ̃ hêt s c quan trong trong viêc xac đinh đăc tr ng c ban cua dân sô (tinh hinh sinh,́ ứ ̣ ̣ ́ ̣ ̣ ư ơ ̉ ̉ ́ ̀ ̀
t , kh năng phát tri n dân dân s và ngu n lao đ ng c a m t qu c gia).ử ả ể ố ồ ộ ủ ộ ố
+ Dân c va nguôn lao đông la đông l c quan trong quyêt đinh s phat triên va sư ̀ ̀ ̣ ̀ ̣ ự ̣ ́ ̣ ự ́ ̉ ̀ ử dung cac nguôn l c khac, thuc đây s tăng tṛ ́ ̀ ự ́ ́ ̉ ự ưởng kinh tê.́
+ Nh ng thông tin v quy mô dân s có ý nghĩa to l n và c n thi t trong tính toán,ữ ề ố ớ ầ ế phân tích, so sánh v i các ch tiêu kinh t xã h i, t đó hoach đinh chiên lớ ỉ ế ộ ừ ̣ ̣ ́ ược phat́ triên kinh t xã h i cua môi quôc gia va toan thê gi i.̉ ế ộ ̉ ̃ ́ ̀ ̀ ́ ớ
0,5
0,5 0,5
0,5
2. Gia tăng t nhiên và gia tăng c h c đ u tác đ ng đ n quy mô dân s , song ự ơ ọ ề ộ ế ố
t i sao ch có gia tăng t nhiên đ ạ ỉ ự ượ c coi là đ ng l c phát tri n dân s ? ộ ự ể ố
2,0
Gia tăng c hoc đơ ̣ ược xac đinh băng hiêu sô gi a ti suât xuât c va ti suât nhâp c ́ ̣ ̀ ̣ ́ ữ ̉ ́ ́ ư ̀ ̉ ́ ̣ ư
Gia tăng t nhiên đ c tính b ng hi u s gi a t su t sinh thô và t su t t thô.ự ượ ằ ệ ố ữ ỉ ấ ỉ ấ ử
Trên ph m vi toàn th gi i, gia tăng c h c không nh hạ ế ớ ơ ọ ả ưởng đ n s dân, nh ngế ố ư
đ i v i t ng khu v c, t ng qu c gia và t ng đ a phố ớ ừ ự ừ ố ừ ị ương thì nhi u khi nó l i có ýề ạ nghĩa quan tr ng, làm thay đ i s lọ ổ ố ượng dân c , c c u tu i, gi i và các hi nư ơ ấ ổ ớ ệ
tượng kinh t xã h i.ế ộ
0,5 0,5
0,5
Trang 10 Gia tăng dân s đố ược th hi n b ng t ng s gi a t su t gia tăng t nhiên và tể ệ ằ ổ ố ữ ỉ ấ ự ỉ
su t gia tăng c h c (tính b ng %), đây là thấ ơ ọ ằ ước đo ph n ánh trung th c, đ y đả ự ầ ủ tình hình bi n đ ng dân s c a m t qu c gia, m t vùng. M c dù gia tăng dân sế ộ ố ủ ộ ố ộ ặ ố bao g m hai b ph n c u thành, song s bi n đ ng dân s ch y u do gia tăng tồ ộ ậ ấ ự ế ộ ố ủ ế ự nhiên nên được coi là đ ng l c phát tri n dân s ộ ự ể ố 0,5 Câu IV
(4,5 điêm)̉
Vùng kinh t tr ng đi m phía Nam có ti trong GDP so v i ca n ế ọ ể ̉ ̣ ớ ̉ ươ c cao nh t́ ấ trong s các vùng kinh t tr ng đi m n ố ế ọ ể ở ướ c ta:
3,0
Đông Nam B n m b n l gi a Tây Nguyên, Duyên h i Nam Trung B v iộ ằ ở ả ề ữ ả ộ ớ
ĐB Sông C u Long, tâp trung cac thê manh vê t nhiên, kinh tê –xa hôi.ử ̣ ́ ́ ̣ ̀ự ́ ̃ ̣
Tai nguyên thiên nhiên n i b t hang đâu là cac mo dâu khí th m l c đ a. Cac taì ổ ậ ̀ ̀ ́ ̉ ̀ ở ề ụ ị ́ ̀ nguyên khac (đât, biên, r ng) cung giau co.́ ́ ̉ ừ ̃ ̀ ́
Có dân c đông (chiêm gân 20% dân sô ca nư ́ ̀ ́ ̉ ươc) ngu n lao đ ng d i dào có ch t́ ồ ộ ồ ấ
lượng t t. Thu hut manh l c lố ́ ̣ ự ượng lao đông co trinh đô chuyên môn ky thu t, laọ ́ ̀ ̣ ̃ ậ đông lanh nghê t cac vung khac.̣ ̀ ̀ ̀ ́ư ̀ ́
C s h t ng và c s v t ch t k thu t tơ ở ạ ầ ơ ở ậ ấ ỹ ậ ương đôi t t và đ ng b đăc biêt lá ố ồ ộ ̣ ̣ ̀ giao thông vân tai va thông tin liên lac.̣ ̉ ̀ ̣
T p trung ti m l c kinh tê manh nhât và có trình đ phát tri n kinh t cao nh t soậ ề ự ́ ̣ ́ ộ ể ế ấ
v i cac vung khac trong ca nớ ́ ̀ ́ ̉ ước
Vung tiêp tuc thu hut đâu t trong ǹ ́ ̣ ́ ̀ ư ươc va quôc tê.́ ̀ ́ ́
0,5 0,5
0,5 0,5
0,5 0,5
Nêu đ nh h ị ướ ng phát tri n c a vùng này ể ủ 1,5
Trong nh ng năm t i công nghiêp vân se la đông l c hang đâu cua vung v i cacữ ớ ̣ ̃ ̃ ̀ ̣ ự ̀ ̀ ̉ ̀ ớ ́ nganh công nghiêp c b n, công nghi p tr ng đi m, công ngh cao.̀ ̣ ơ ả ệ ọ ể ệ
Hình thành hang loat cac khu công nghiêp t p trung đê thu hut đâu t trong và ̣ ́ ̣ ậ ̉ ́ ̀ ư ở ̀ ngoai ǹ ươc ́
Ti p t c đ y m nh, phát tri n các ngành thế ụ ẩ ạ ể ương mai, tin dung, ngân hang, dụ ́ ̣ ̀ lich, cho ṭ ương x ng v i vi thê cua vung…ứ ớ ̣ ́ ̉ ̀
0,5 0,5
0,5 Câu V
(3,5 điêm)̉
1. V bi u đ thích h p nh t th hi n s thay đ i c c u giá tr s n xu t ẽ ể ồ ợ ấ ể ệ ự ổ ơ ấ ị ả ấ nông nghi p phân theo ngành c a n ệ ủ ướ c ta giai đo n 1990 2005 ạ
1,5
X ly sô liêu:ử ́ ́ ̣
C câu gia tri san xuât nông nghiêp phân theo nganh cua n ơ ́ ́ ̣ ̉ ́ ̣ ̀ ̉ ươ c tá
giai đoan 19902005 ( ̣ Đ n vi: %)ơ ̣
Ve biêu đô:̃ ̉ ̀
*Yêu c u: ầ
+ Ve biêu đô miên (biêu đô khac không cho điêm)̃ ̉ ̀ ̀ ̉ ̀ ́ ̉
+ Ve đ p, đung ti lê, co chu giai, tên biêu đỗ ẹ ́ ̉ ̣ ́ ́ ̉ ̉ ̀
0,5
1,0
2. Nh n xét và gi i thích v c c u giá tr s n xu t nông nghi p trong giai đo n ậ ả ề ơ ấ ị ả ấ ệ ạ
Nhân xet: ̣ ́
Trong c câu nganh nông nghiêp nganh trông trot chiêm ti trong cao nhât (d/c),ơ ́ ̀ ̣ ̀ ̀ ̣ ́ ̉ ̣ ́ nganh dich vu chiêm ti trong nho nhât (d/c).̀ ̣ ̣ ́ ̉ ̣ ̉ ́
Giai đoan 19902005 c câu nganh nông nghiêp co s chuyên dich theo ḥ ơ ́ ̀ ̣ ́ ự ̉ ̣ ương:́ tăng ti trong nganh chăn nuôi, giam ti trong nganh trông trot, nganh dich vu it biên̉ ̣ ̀ ̉ ̉ ̣ ̀ ̀ ̣ ̀ ̣ ̣ ́ ́ đông (d/c).̣
1.0