Đề thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh môn Ngữ văn lớp 12 năm học 2013-2014 – Sở Giáo dục và Đào tạo Bình Phước (Đề chính thức) giúp học sinh làm quen với cấu trúc đề thi và các dạng bài tập từ đó có phương pháp ôn luyện hiệu quả hơn.
Trang 1S GIÁO D C ĐÀO T OỞ Ụ Ạ
BÌNH PHƯỚC
(Đ thi g m 01 trang) ề ồ
KÌ THI CH N H C SINH GI I C P T NH L P 12 THPTỌ Ọ Ỏ Ấ Ỉ Ớ
NĂM H C: 2013 – 2014Ọ
Môn thi: Ng vănữ
Th i gian: 180 phút ờ (không k th i gian giao đ ) ể ờ ề
Ngày thi: 03/10/2013
Câu 1. (8 đi m)ể
T T C S C M NH Ấ Ả Ứ Ạ
Có m t c u bé đang ch i đ ng cát trộ ậ ơ ở ố ước sân. Khi đào m t độ ường h m trongầ
đ ng cát, c u bé đ ng ph i m t t ng đá l n. C u bé li n tìm cách đ y nó ra kh i đ ngố ậ ụ ả ộ ả ớ ậ ề ẩ ỏ ố cát
C u bé dùng đ m i cách, c h t s c l c nh ng r t cu c v n không th đ yậ ủ ọ ố ế ứ ự ư ố ộ ẫ ể ẩ
đượ ảc t ng đá ra kh i đ ng cát. Đã v y bàn tay c u còn b tr y xỏ ố ậ ậ ị ầ ước, rướm máu.
C u b t khóc r m r t trong th t v ng.ậ ậ ấ ứ ấ ọ
Người b ng i trong nhà l ng l theo dõi m i chuy n. Và khi c u bé b tố ồ ặ ẽ ọ ệ ậ ậ khóc, người b bố ướ ớ “Con trai, t i sao con không dùng h t s c m nh c ac t i: ạ ế ứ ạ ủ mình?”.
C u bé th n th c đáp: ậ ổ ứ “Có mà! Con đã dùng h t s c r i mà b ! ế ứ ồ ố ”.
“Không con trai – ngườ ối b nh nhàng nói – ẹ con đã không dùng đ n t t c ế ấ ả
s c m nh c a con. Con đã không nh b giúp” ứ ạ ủ ờ ố
Nói r i ngồ ườ ối b cúi xu ng b i t ng đá ra, nh c lên và v t đi ch khác.ố ớ ả ấ ứ ỗ
(Theo báo Tu i tr Bùi Xuân L c ổ ẻ ộ ph ng d ch ỏ ị t Faith to Move Mountains).ừ Suy nghĩ c a anh/ch v bài h c rút ra t câu chuy n trên.ủ ị ề ọ ừ ệ
Câu 2. (12 đi m)ể
Nh n đ nh v bài th ậ ị ề ơ Tràng giang c a Huy C n, có ý ki n cho r ng: ủ ậ ế ằ đó là
n i s u v n k ỗ ầ ạ ỉ. Ý ki n khác thì nh n m nh: ế ấ ạ đó là n i s u c a m t con ng ỗ ầ ủ ộ ườ i giàu
s c l c ứ ự Anh/ch hi u nh ng ý ki n trên nh th nào? Làm sáng t nh ng ý ki n đóị ể ữ ế ư ế ỏ ữ ế qua vi c phân tích thi ph m.ệ ẩ
H tế
Đ THI CHÍNH TH CỀ Ứ
Trang 2 Thí sinh không đ ượ ử ụ c s d ng tài li u ệ
Giám th không gi i thích gì thêm ị ả
Trang 3S GIÁO D C ĐÀOỞ Ụ
T OẠ
BÌNH PHƯỚC
KÌ THI CH N H C SINH GI I C P T NH L P 12 THPTỌ Ọ Ỏ Ấ Ỉ Ớ
NĂM H C: 2013 – 2014Ọ
MÔN THI: NG VĂNỮ
H ƯỚ NG D N CH M Ẫ Ấ
(g m có 04 trang)ồ
I. YÊU C U CHUNGẦ
Thí sinh ph i n m đả ắ ược v n đ chính c n ngh lu n c a m i câu, t đóấ ề ầ ị ậ ủ ỗ ừ trình bày được kh năng hi u, phân tích, đánh giá c a mình; bi t v n d ng các thaoả ể ủ ế ậ ụ tác l p lu n trong bài làm.ậ ậ
Bài làm ph i rõ ràng v b c c, ý m ch l c, có c m xúc, th hi n đả ề ố ụ ạ ạ ả ể ệ ược màu
s c cá nhân trong l p lu n, di n đ t, hành văn, ắ ậ ậ ễ ạ
D n ch ng t văn h c và cu c s ng ph i chu n xác, phong phú và có ch n l c.ẫ ứ ừ ọ ộ ố ả ẩ ọ ọ
Thí sinh có th trình bày theo nhi u cách khác nhau song ph i đáp ng để ề ả ứ ượ c
nh ng yêu c u c b n c a đ Khuy n khích cho đi m t i đa nh ng bài làm sángữ ầ ơ ả ủ ề ế ể ố ữ
t o, vi t hay, đ c đáo.ạ ế ộ
Có th cân đ i hai câu đ cho đi m toàn bài nh m phát hi n đúng đ i tể ố ể ể ằ ệ ố ượ ng
h c sinh.ọ
L u ý: Giám kh o có th cho t i 0.25 đi m, không làm tròn đi m s ư ả ể ớ ể ể ố
II. YÊU C U C TH T NG CÂUẦ Ụ Ể Ừ
Câu 1. (8 đi m)ể
1. Yêu c u v kĩ năngầ ề
Bi t cách làm bài văn ngh lu n xã h i v m t t tế ị ậ ộ ề ộ ư ưởng, đ o lí đ t ra trongạ ặ tác ph m văn h c. Bài vi t th hi n s hi u bi t sâu s c v ki n th c xã h i; d nẩ ọ ế ể ệ ự ể ế ắ ề ế ứ ộ ẫ
ch ng th c t , phong phú, có s c thuy t ph c; b c c rõ ràng, k t c u ch t ch ,ứ ự ế ứ ế ụ ố ụ ế ấ ặ ẽ
di n đ t t t; không m c l i đ t câu, dùng t , chính t , ễ ạ ố ắ ỗ ặ ừ ả
2. Yêu c u v ki n th cầ ề ế ứ
Thí sinh có th trình bày theo nhi u cách khác nhau, ch p nh n c các ý ngoàiể ề ấ ậ ả đáp án, mi n là phù h p v i đ bài và có ki n gi i h p lí, có s c thuy t ph c. Sauễ ợ ớ ề ế ả ợ ứ ế ụ đây là nh ng yêu c u c b n:ữ ầ ơ ả
a. Gi i thi u v n đ c n ngh lu n (0.5 đi m) ớ ệ ấ ề ầ ị ậ ể
Đ THI CHÍNH TH CỀ Ứ
Trang 4b. Gi i thích n i dung, ý nghĩa câu chuy n và rút ra bài h c (1.5 đi m) ả ộ ệ ọ ể
C u bé đ i di n v i khó khăn, dù c g ng h t s c v n th t b i, khóc vàậ ố ệ ớ ố ắ ế ứ ẫ ấ ạ tuy t v ng vì nghĩ r ng s c m nh c a con ngệ ọ ằ ứ ạ ủ ườ ằi n m trong chính b n thân mình.ả
Người cha v i l i nói và hành đ ng mang đ n m t thông đi p: s c m nhớ ờ ộ ế ộ ệ ứ ạ
c a m i ngủ ỗ ười là s c m nh c a b n thân và s giúp đ t ngứ ạ ủ ả ự ỡ ừ ười khác
==> Bài h c: T l c là c n thi t nh ng n u không bi t d a vào s giúp đ tọ ự ự ầ ế ư ế ế ự ự ỡ ừ
người khác khi c n thi t cũng khó thành công h n.ầ ế ơ
c. Bàn lu n (4.0 đi m) ậ ể
T i sao m i ngạ ỗ ười nên nh n s giúp đ c a ngậ ự ỡ ủ ười khác?
+ Th c t cu c s ng đ t ra nhi u v n đ ph c t p, b t ng vự ế ộ ố ặ ề ấ ề ứ ạ ấ ờ ượt kh i khỏ ả năng c a m i cá nhân; có nh ng v n đ ph i nhi u ngủ ỗ ữ ấ ề ả ề ười m i gi i quy tớ ả ế
được
+ M i ngỗ ười luôn có khát v ng đọ ược thành công trên nhi u lĩnh v c.ề ự
Ý nghĩa c a s giúp đ t ngủ ự ỡ ừ ười khác:
+ S thành công s nhanh và b n v ng h n.ự ẽ ề ữ ơ
+ Người nh n s giúp đ có thêm s c m nh và ni m tin, h n ch đậ ự ỡ ứ ạ ề ạ ế ượ c
nh ng r i ro và th t b i.ữ ủ ấ ạ
+ T o l p m i quan h t t đ p, g n k t gi a ngạ ậ ố ệ ố ẹ ắ ế ữ ườ ới v i người, nh t là trongấ
xu th h i nh p hi n nay.ế ộ ậ ệ
Giúp đ không ph i là làm thay; giúp đ ph i vô t , chân thành, t nguy n.ỡ ả ỡ ả ư ự ệ
Phê phán nh ng ngữ ườ ựi t cao không c n đ n s giúp đ c a ngầ ế ự ỡ ủ ười khác,
nh ng ngữ ườ ỷ ại l i, d a d m vào ngự ẫ ười khác
d. Bài h c nh n th c và hành đ ng (1.5 đi m) ọ ậ ứ ộ ể
Ph i nh n th y s c m nh c a cá nhân là s c m nh t ng h p.ả ậ ấ ứ ạ ủ ứ ạ ổ ợ
Ch đ ng tìm s giúp đ và ch nh n s giúp đ khi b n thân th c s c n.ủ ộ ự ỡ ỉ ậ ự ỡ ả ự ự ầ
Có thói quen giúp đ m i ngỡ ọ ười
e. Khái quát v n đ (0.5 đi m) ấ ề ể
3. Tiêu chu n cho đi mẩ ể
Đi m 7 – 8: ể Đáp ng t t các yêu c u trên. ứ ố ầ
Đi m 5 – 6: ể Đáp ng tứ ương đ i t t các yêu c u trên, có hi u bi t th c t ,ố ố ầ ể ế ự ế
bi t cách tri n khai v n đ , di n đ t khá.ế ể ấ ề ễ ạ
Đi m 3 – 4: ể Đáp ng t t 1/2 nh ng yêu c u trên; ho c đ t 2/3 các ý trên, tứ ố ữ ầ ặ ạ ỏ
ra hi u v n đ song ch a thuy t ph c trong cách l p lu n, t li u th c t ch aể ấ ề ư ế ụ ậ ậ ư ệ ự ế ư
Trang 5phong phú, di n đ t khá trôi ch y nh ng còn m c m t vài l i nh ễ ạ ả ư ắ ộ ỗ ỏ
Đi m 1 – 2: ể Hi u ch a sát yêu c u c a đ , di n đ t y u.ể ư ầ ủ ề ễ ạ ế
Câu 2. (12 đi m)ể
1. Yêu c u v kĩ năngầ ề
N m v ng yêu c u c a bài văn ngh lu n văn h c (d ng bài phân tích làmắ ữ ầ ủ ị ậ ọ ạ sáng t ý ki n bàn v m t tác ph m văn h c). Bài vi t ph i th hi n đỏ ế ề ộ ẩ ọ ế ả ể ệ ược kh năngả
c m th , đánh giá m t cách xác đáng, khoa h c v tác ph m.ả ụ ộ ọ ề ẩ
B c c h p lí, l p lu n ch t ch , ý t sâu s c, di n đ t trôi ch y, văn giàuố ụ ợ ậ ậ ặ ẽ ứ ắ ễ ạ ả hình nh, c m xúc và mang d u n cá nhân.ả ả ấ ấ
2. Yêu c u v ki n th cầ ề ế ứ
Thí sinh có th làm bài theo nhi u cách khác nhau (có th phân tích theo ch nhể ề ể ỉ
th tác ph m ho c phân tích theo t ng khía c nh c a nh n đ nh, không phân tíchể ẩ ặ ừ ạ ủ ậ ị thu n túy bài th ), ch p nh n c nh ng cách hi u ngoài đáp án, mi n là phù h p v iầ ơ ấ ậ ả ữ ể ễ ợ ớ bài th , ki n gi i h p lí, có s c thuy t ph c. Sau đây là nh ng g i ý c b n:ơ ế ả ợ ứ ế ụ ữ ợ ơ ả
a. Gi i thi u v n đ c n ngh lu n (0.5 đi m) ớ ệ ấ ề ầ ị ậ ể
b. Gi i thích v n đ (3.0 đi m) ả ấ ề ể
“N i s u v n k ”: ỗ ầ ạ ỉ là n i bu n ch ng ch t, d n nén (t th i gian, không gian,ỗ ồ ồ ấ ồ ừ ờ
t o v t cho đ n lòng ngạ ậ ế ười) ch y t ngàn x a.ả ừ ư
“N i s u ( ) c a m t con ng ỗ ầ ủ ộ ườ i giàu s c l c”: ứ ự là n i bu n c a ngỗ ồ ủ ười giàu khao khát s ng hòa nh p g n bó, giàu tình yêu v i thiên nhiên đ t nố ậ ắ ớ ấ ước, con
người, ý th c sâu s c v cá nhân ứ ắ ề
Hai ý ki n đã thâu tóm đ c n i dung, ý nghĩa c a bài th và nét riêng c a
h n th Huy C n.ồ ơ ậ
c. Phân tích bài th làm sáng rõ ý ki n (6.0 đi m) ơ ế ể
Bài th là “ơ N i s u v n k ỗ ầ ạ ỉ”:
+ Không gian vũ tr bao la, vô t n, mênh mông, hoang v ng, r n ng p, tr ngụ ậ ắ ợ ợ ố
tr i (tràng giang, sông dài, tr i r ng, b n cô liêu, không đò, không c u ).ả ờ ộ ế ầ
+ Th i gian vô đ nh.ờ ị
+ T o v t nh bé, l loi, r i r c, l c loài, chia lìa, ạ ậ ỏ ẻ ờ ạ ạ
+ Tâm tr ng l th : n i bu n tri n miên, n i s u mênh mang, l loi, b v ,ạ ữ ứ ỗ ồ ề ỗ ầ ẻ ơ ơ
l c lõng, b t c, lo s , nh mong, ạ ế ắ ợ ớ
+ Ngh thu t tệ ậ ương ph n, ả ướ ệ ế ợc l , k t h p thi li u c đi n và hi n đ i.ệ ổ ể ệ ạ
=> Tràng giang vô th y, vô chung, vô cùng, vô t n, vô đ nh, vô tình.ủ ậ ị
Trang 6 Bài th là “ơ N i s u ( ) c a m t con ng ỗ ầ ủ ộ ườ i giàu s c l c ứ ự ”:
+ N i bu n b t ngu n t khát v ng đỗ ồ ắ ồ ừ ọ ược s ng, đố ược k t n i, giao hòa vàế ố
g n bó v i t o v t và con ngắ ớ ạ ậ ườ Ẩi. n sau n i bu n là m t trái tim tha thi t v i đ i,ỗ ồ ộ ế ớ ờ
m t s c s ng âm th m mà mãnh li t.ộ ứ ố ầ ệ
+ N i bu n b t ngu n t nh n th c v s h u h n, nh bé, l loi, l c loài,ỗ ồ ắ ồ ừ ậ ứ ề ự ữ ạ ỏ ẻ ạ mong manh c a thân ph n, ki p ngủ ậ ế ười trước cu c đ i. Đó là s th c t nh c a ýộ ờ ự ứ ỉ ủ
th c cá nhân.ứ
+ Sâu h n là n i bu n vì nh n th y thi u quê hơ ỗ ồ ậ ấ ế ương và t qu c trong lòng.ổ ố ở + Nh ng hình nh, thi li u trong văn h c c đữ ả ệ ọ ổ ược v n d ng m t cách sángậ ụ ộ
t o góp ph n th hi n sâu s c s c s ng trong bài th ạ ầ ể ệ ắ ứ ố ơ
d. Đánh giá nâng cao (2.0 đi m) ể
Hai ý ki n không mâu thu n mà b sung cho nhau kh ng đ nh giá tr sâu s cế ẫ ổ ẳ ị ị ắ
c a bài th và h n th Huy C n. ủ ơ ồ ơ ậ
Hai ý ki n th hi n s th u c m sâu s c v ế ể ệ ự ấ ả ắ ề Tràng giang – m t bài th tuyộ ơ
bu n nh ng mang ý nghĩa tích c c b i kh năng đánh th c trong con ngồ ư ự ở ả ứ ười tình yêu thiên nhiên, đ t nấ ước, khát v ng đọ ượ ốc s ng tr n v n trong s giao hòa, g n bó v iọ ẹ ự ắ ớ
cu c đ i. Đó là n i bu n có ý nghĩa th i đ i c a bài th và Th m i.ộ ờ ỗ ồ ờ ạ ủ ơ ơ ớ
e. Khái quát v n đ (0.5 đi m) ấ ề ể
3. Tiêu chu n cho đi m: ẩ ể
Đi m 10 – 12: ể Đáp ng t t các yêu c u trên.ứ ố ầ
Đi m 8 – 9: ể Đáp ng tứ ương đ i t t các yêu c u trên, bi t cách tri n khaiố ố ầ ế ể
v n đ , bi t cách phân tích c li u làm rõ ý ki n, di n đ t khá.ấ ề ế ứ ệ ế ễ ạ
Đi m 6 – 7: ể Đáp ng t t 1/2 các yêu c u trên; ho c đ t 2/3 các ý trên, t raứ ố ầ ặ ạ ỏ
hi u v n đ song ch a thuy t ph c v lí l và c li u phân tích, di n đ t khá trôiể ấ ề ư ế ụ ề ẽ ứ ệ ễ ạ
ch y, còn m c m t vài l i nh ả ắ ộ ỗ ỏ
L u ýư : N u bài làm c a thí sinh t ra hi u v n đ nh ng lúng túng trong cáchế ủ ỏ ể ấ ề ư khai tri n và nghiêng v phân tích tác ph m thu n túy – t t nhiên ph i đúng – chể ề ẩ ầ ấ ả ỉ cho t i đa 6.0 đi m.ố ể
Đi m 4 – 5: ể Đáp ng đứ ược 1/2 nh ng yêu c u trên, ch a n m ch c v n đ ,ữ ầ ư ắ ắ ấ ề phân tích tác ph m còn h n ch , di n đ t còn v ng.ẩ ạ ế ễ ạ ụ
Đi m 2 – 3: ể Hi u ch a sát v v n đ , kĩ năng phân tích, bình lu n và di nể ư ề ấ ề ậ ễ
đ t còn nhi u h n ch ạ ề ạ ế
Đi m 0 – 1: ể Hi u sai v đ , bài làm quá s sài, di n đ t kém.ể ề ề ơ ễ ạ
Trang 7L u ý:ư Đ i v i bài làm c a thí sinh thu c h GDTX, giám kh o c n linhố ớ ủ ộ ệ ả ầ
ho t v n d ng tiêu chu n cho đi m sau đây.ạ ậ ụ ẩ ể
Đi m 10 – 12: ể Đáp ng tứ ương đ i t t các yêu c u trên, bi t cách tri n khaiố ố ầ ế ể
v n đ , bi t cách phân tích tác ph m, di n đ t khá.ấ ề ế ẩ ễ ạ
Đi m 8 – 9: ể Đáp ng 2/3 các ý trên, t ra hi u v n đ song ch a th t thuy tứ ỏ ể ấ ề ư ậ ế
ph c v lí l và c li u phân tích, di n đ t khá trôi ch y, còn m c m t vài l i nhụ ề ẽ ứ ệ ễ ạ ả ắ ộ ỗ ỏ (n u bài làm c a thí sinh t ra hi u v n đ nh ng lúng túng trong cách khai tri n vàế ủ ỏ ể ấ ề ư ể nghiêng v phân tích thu n túy – t t nhiên ph i đúng – ch cho t i đa 8.0 đi m).ề ầ ấ ả ỉ ố ể
Đi m 6 – 7: ể Đáp ng t t 1/2 các yêu c u trên; n m ch a th t ch c v n đ ,ứ ố ầ ắ ư ậ ắ ấ ề phân tích tác ph m còn h n ch , di n đ t đôi ch còn v ng.ẩ ạ ế ễ ạ ỗ ụ
Đi m 4 – 5: ể Thí sinh ch phân tích tác ph m thu n túy, di n đ t còn h nỉ ẩ ầ ễ ạ ạ
ch , m c nhi u sai sót.ế ắ ề
Đi m 2 – 3: ể Hi u ch a sát v v n đ , bài làm quá s sài, di n đ t kém.ể ư ề ấ ề ơ ễ ạ
Đi m 0 – 1: ể Có vi t liên quan đ n bài th nh ng không đáp ng đế ế ơ ư ứ ược yêu
c u nào v ki n th c và kĩ năng.ầ ề ế ứ
H t ế