THÔNG TIN VÀ QUYẾT ĐỊNH QUẢN TRỊ KINH DOANH.Ths. Nguyễn Thị Vân Anh

KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA THÔNG TINĐặc điểm: Thông tin trong quản trị kinh doanh là những tín hiệu mới, được doanh nghiệp thunhận, được hiểu và được đánh giá là có ích trong việc ra quyết

BÀI 6 THÔNG TIN VÀ QUYẾT ĐỊNH

Ả QUẢN TRỊ KINH DOANH

Ths Nguyễn Thị Vân Anh

TÌNH HUỐNG DẪN NHẬP

Chuỗi cửa hàng “cà phê Đất Việt” có thị trường tại các tỉnh phía Nam và giám đốc

C uỗ cửa à g cà p ê ất ệt có t ị t ườ g tạ các t p a a à g á đốcdoanh nghiệp định hướng mở rộng thị trường ra các tỉnh phía Bắc

Để đưa ra quyết định đúng đắn trong quản trị kinh doanh thì giám đốc chuỗicủa hàng “cà phê Đất Việt” cần làm những gì?



MỤC TIÊU

Nắm rõ khái niệm, nội dung của thông tin trong quản trị kinh doanh.g g g

Hiểu rõ quyết định quản trị kinh doanh (khái niệm, yêu cầu, căn cứ và q y ị q ị ( ệ , y ,phương pháp ra quyết đinh)

NỘI DUNG BÀI HỌC

1 Khái niệm, vai trò của thông tin trong quá trình quản trị kinh doanh.

2 Quyết định quản trị kinh doanh.

HƯỚNG DẪN HỌC

• Để học tốt bài học này, học viên cần nghe và hiểu hiểu

bài giảng, đồng thời trao đổi trên diễn đàn môn học,

tham gia làm các bài luyện tập trắc nghiệm

tham gia làm các bài luyện tập trắc nghiệm

• Tham khảo thêm một số sách quản trị kinh doanh, trong

đó có: Giáo trình Quản trị kinh doanh, Chủ biên: GS.TS

ỗ

Đỗ Hoàng Toàn, NXB lao động xã hội, 2010

• Tham khảo tin tức trên các internet về tình hình kinh tế

của đất nước cũng như của thế giới.g g

1 KHÁI NIỆM, VAI TRÒ CỦA THÔNG TIN TRONG QUÁ TRÌNH

QUẢN TRỊ KINH DOANH

• Khái niệm thông tin;

• Vai trò của thông tin trong quá trình quản trị

kinh doanh;

• Yêu cầu của thông tin kinh tế;

• Vấn đề nhiễu trong hệ thống thông tin

1.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA THÔNG TIN

Đặc điểm:

Thông tin trong quản trị kinh doanh là những tín hiệu mới, được doanh nghiệp thunhận, được hiểu và được đánh giá là có ích trong việc ra quyết định quản trị kinh doanhcủa chủ doanh nghiệp

Đặc điểm của thông tin:

• Thông tin gắn liền với quá trình điều khiển:Thông tin gắn liền với quá trình điều khiển:

• Bản thân thông tin không có mục đích tự thân, nó chỉ tồn tại và có ý nghĩa trongmột hệ thống có điều khiển nào đó

Thô ti ó tí h tươ đối ỗi thô ti hỉ ột ự hả á h hư đầ đủ ề

• Thông tin có tính tương đối: mỗi thông tin chỉ một sự phản ánh chưa đầy đủ vềhiện tượng và sự vật được phản ánh, đồng thời nó cũng phụ thuộc vào trình độ

và khả năng của nơi nhận phản ánh

• Mỗi thông tin đều có vật mang tin và lượng tin

• Tính định hướng của vật mang tin: Thông tin phản ánh mối quan hệ giữa đốitượng được phản ánh và nơi nhận phản ánh

1.2 VAI TRÒ THÔNG TIN TRONG QUÁ TRÌNH QUẢN TRỊ KINH DOANH

Vai trò của thông tin trong quản trị kinh doanh là ở chỗ nó làm tiền đề, làm cơ sở và là công cụ của quản trị kinh doanh

Chủ thể quản trị kinh doanh

Thông tin từ ngoài

Thông tin thực hiện Thông tin quyết định

Đối tượng quản trị

Sản phẩm – đầu ra Yếu tố đầu vào

Sản phẩm đầu ra

Sơ đồ 6.1: Vai trò của thông tin trong quá trình quản trị kinh doanh

1.3 YÊU CẦU CỦA THÔNG TIN KINH TẾ

Tính chính xác Tính kịp thời

Yêu cầu của thô ti ki h tế

Tính kịp thời Tính pháp lý

Tí h ó í h thông tin kinh tế Tính có ích

Tính bí mật

Tính có thẩm quyền Tính tối ưu, kinh tế

Tính đầy đủ, hệ thống, tổng hợp

Sơ đồ 6 2: Các yêu cầu của thông tin kinh tế

Sơ đồ 6.2: Các yêu cầu của thông tin kinh tế

1.4 VẤN ĐỀ NHIỄU TRONG HỆ THỐNG KINH TẾ

• Một nguyên nhân quan trọng làm ảnh hưởng tới chất lượng của thông tin trong hệthống là vấn đề nhiễu trong quá trình truyền tin

• Nhiễu thông tin là hiện tượng thông tin từ nguồn tới nơi nhận bị sai lệch, méo mó

Nhiễu vật lý: Do kỹ thuật hoặc do môi trường Nguyên nhân

dẫn đến nhiễu thông tin

Nhiễu ngữ nghĩa: Do khái niệm chưa đồng nhất,

lỗi văn phạm Nhiễu thực dụng: Do tin người phát và người nhận có

mối quan hệ lợi ích

Sơ đồ: 6.3: Nguyên nhân dẫn đến nhiễu thông tin

2 QUYẾT ĐỊNH QUẢN TRỊ KINH DOANH

• Khái niệm;

• Các loại quyết định;Các loại quyết định;

• Các nguyên tắc cơ bản ra quyết định;

• Yêu cầu đối với các quyết định;

• Các bước ra và thực hiện quyết định;

• Trở ngại của giám đốc khi ra quyết định;

• Phương pháp ra quyết định

2.1 KHÁI NIỆM

Quyết định quản trị kinh doanh là phương án hành

động đã được tính toán cân nhắc, mang tính sáng

tạo của chủ doanh nghiệp, nhằm xử lý một vấn đề

trên cơ sở phân tích các thông tin về hiện trạng của

ệdoanh nghiệp

2.2 CÁC LOẠI QUYẾT ĐỊNH

• Theo tốc độ ra quyết định: gồm những quyết

định trực giác và những quyết định có lý giải

• Theo thời gian thực hiện: gồm quyết định dài

hạn, quyết định trung hạn, ngắn hạn và tức thời.ạ , q y ị g ạ , g ạ

2.3 CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN RA QUYẾT ĐỊNH

• Nguyên tắc định nghĩa: Muốn giải quyết có hiệu lực một vấn đề, đầu tiên phải hiểu

rõ vấn đề đó mà thông thường người ta chỉ có thể đạt được một quyết định logic khig g g ạ ợ ộ q y ị gvấn đề đã được định nghĩa rồi

• Nguyên tắc về sự xác minh đầy đủ: Một quyết định logic phải được bảo vệ xác minhđúng đắn Tất cả mọi quyết định logic phải được dựa trên những cơ sở vững chắcđúng đắn Tất cả mọi quyết định logic phải được dựa trên những cơ sở vững chắc

• Nguyên tắc sự đồng nhất: Cần phải xác định một cách rõ ràng những sự khác nhau

có thể có do sự thay đổi về địa điểm hay về thời đại gây ra

2.4 YÊU CẦU ĐỐI VỚI CÁC QUYẾT ĐỊNH

Tính hệ thống

Yêu cầu đối

Tính tối ưu Tính định hướng với các quyết định

Tính cô đọng dễ hiểu Tính pháp lý

Tính có độ đa dạng Tính hợp lý (đảm bảo khách quan và khoa học) Tính cụ thể về thời gian thực hiện

Tính hợp lý (đảm bảo khách quan và khoa học)

2.5 CÁC BƯỚC RA VÀ THỰC HIỆN QUYẾT ĐỊNH

Tổ chức thực hiện quyết định

Sợ bộ đề ra

nhiệm vụ

Thông qua và đề ra quyết định

Chọn tiêu

chuẩn đánh giá

Truyền đạt quyết định

Kế hoạch tổ chức Thu thập

thông tin Dự kiến

các phương

Xây dựng

mã hình toán giải

Kế hoạch tổ chức Kiểm tra việc thực hiện

Chính thức đề

ra nhiệm vụ

các phương

án quyết Định

toán, giải

và chọn phương án

Tổng kết tình hình thực hiện quyết định

Điều chỉnh quyết định tối ưu Tổng kết tình hình thực hiện quyết định

Sơ đồ 6.5: Các bước ra và thực hiện quyết định

2.5.1 SƠ BỘ NHIỆM VỤ ĐẶT RA

• Khi quyết định những nhiệm vụ, nhiệm vụ có nội dung

mới ở bước đầu phải sơ bộ đề ra nhiệm vụ và làm rõ

dầ ó t á t ì h ết đị h hiệ

dần nó trong quá trình quyết định nhiệm vụ

• Muốn đề ra nhiệm vụ, trước hết cần phải xác định:

 Vì sao phải đề ra nhiệm vụ nhiệm vụ đó thuộc loại

 Khối lượng thông tin cần thiết đã có để đề raợ g g

nhiệm vụ, cách thu thập những thông tin còn thiếu

2.5.2 CHỌN TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ CÁC PHƯƠNG ÁN VÀ MÔ HÌNH

XỬ LÝ

• Việc chọn các tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả là quá trình

quan trọng và phức tạp Nếu không chú ý đến điều này

khi đề ra nhiệm vụ dễ nêu những mục đích chung chung

khi đề ra nhiệm vụ dễ nêu những mục đích chung chung,

do đó dẫn tới những khó khăn lớn khi chọn quyết định

• Các phương án của những quyết định phức tạp được

nghiên cứu bằng mô hình toán học Mô hình phản ánh tái

tạo đối tượng, thay thế đối tượng để sau nghiên cứu mô

hình, thu được những thông tin về đối tượng đó

• Nhờ mô hình và máy tính, người ta xác định nhanh chóng

hiệu quả các phương án theo chỉ tiêu đánh giá đã chọn

Trên cơ sở đó có thể chọn phương án quyết định tối ưu

Trên cơ sở đó có thể chọn phương án quyết định tối ưu

2.5.3 THU THẬP THÔNG TIN CÒN THIẾU ĐỂ LÀM RÕ NHIỆM VỤ ĐỀ RA

Chỉ có thể giải quyết đúng đắn một vấn đề nào đó nếu như có thông tin đầy đủ vàchính xác Do vậy, cần phải thu thập mọi thông tin, nếu điều kiện cho phép Nếu thôngtin chưa đủ để quyết định vấn đề một cách chắc chắn, phải có biện pháp bổ sung tin

2.5.4 CHÍNH THỨC ĐỀ RA NHIỆM VỤ

Chỉ có thể chính thức đề ra nhiệm vụ sau khi đã xử lý

các thông tin thu được do kết quả nghiên cứu về tính

chất của nhiệm vụ, tính cấp bách của việc giải quyết

nhiệm vụ đó, tình huống phát sinh, việc xác định mục

đí h à tiê h ẩ đá h iá hiệ ả Bướ à ó ý

đích và tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả Bước này có ý

nghĩa quan trọng để đề ra quyết định đúng đắn

2.5.5 DỰ KIẾN CÁC PHƯƠNG ÁN QUYẾT ĐỊNH

Có thể dùng phương pháp luận logic và trực giác của

ể

người lãnh đạo để lựa chọn phương án Cần xác định

xem xây dựng phương án nào thì có lợi nhất Để lựa chọn

lần cuối chỉ nên để lại những phương án quyết định thiết

thực nhất, bởi vì số lượng phương án càng nhiều thì càng

khó phân tích, đánh giá hiệu quả của chúng

2.5.7 ĐỀ RA QUYẾT ĐỊNH

Sau khi đánh giá những kết quả dự tính của quyết

định và lựa chọn được các phương án tốt nhất chủ

doanh nghiệp phải trực tiếp đề ra quyết định và chịu

trách nhiệm trực tiếp về quyết định đó

2.5.8 TRUYỀN ĐẠT QUYẾT ĐỊNH ĐẾN NGƯỜI THI HÀNH

VÀ LẬP KẾ HOẠCH TỔ CHỨC

• Quyết định cần được nêu thành mệnh lệnh hay chỉ thị

để có hiệu quả của một văn bản hành chính

• Tuyên truyền và giải thích trong doanh nghiệp ý

nghĩa và tầm quan trọng của quyết định đề ra, những

kết quả có thể đạt được của quyết định ấy Sau đóq ạ ợ q y ị y

vạch chương trình thực hiện quyết định này

• Kế hoạch tổ chức cần năng động sao cho vào thời

gian nhất định và tại một thời điểm nhất định có thể

tập trung được lực lượng chủ yếu

2.5.9 KIỂM TRA VIỆC THỰC HIỆN QUYẾT ĐỊNH

Kiểm tra tình hình thực hiện quyết định có vai trò quan

à ó ó ả h h ở ới h iễ ki h ế

trọng và nó có ảnh hưởng tới thực tiễn kinh tế:

• Kiểm tra có tác động tới hành vi của con người, nâng

cao trách nhiệm của họ và động viên họ thực hiện

chính xác những hoạt động đã nằm trong kế hoạch

• Việc tiến hành kiểm tra liên tục thúc đẩy sự thực hiện

kịp thời và có trình tự các nhiệm vụ đặt ra

2.5.10 ĐIỀU CHỈNH QUYẾT ĐỊNH NẾU THẤY CẦN THIẾT

• Chủ doanh nghiệp cần có bản lĩnh, đôi khi phải khắc

phục sự phản đối trực tiếp để điều chỉnh quyết định,

tránh để tình trạng quyết định quá vô lý gây nên trạng

thái chán chường cho những người thi hành

• Mặt khác cần chú ý rằng những sửa đổi nhỏ không

căn bản, sẽ tạo nên các xáo trộn về mặt tổ chức, gây

ra sự tin tưởng ở tính ổn định của nhiệm vụ và dẫn

đế hữ thiệt h i lớ hơ ới iệ khô ử đổi

đến những thiệt hại lớn hơn so với việc không sửa đổi

2.5.11 TỔNG KẾT TÌNH HÌNH THỰC HIỆN QUYẾT ĐỊNH

• Đây là một yếu tố quan trọng trong công tác quản lý

việc thực hiện các quyết định quản trị doanh nghiệp

việc thực hiện các quyết định quản trị doanh nghiệp

• Trong quá trình tổng kết các kết quả cần xem xét chu

đáo tất cả các giai đoạn công tác, phân tích rõ tất cả

những thành công cũng như những sai lầm thiếu sót

những thành công cũng như những sai lầm, thiếu sót,

phát hiện hết các tiềm năng chưa được sử dụng

2.6 TRỞ NGẠI CỦA GIÁM ĐỐC KHI RA QUYẾT ĐỊNH

Trở ngại thường xảy ra là sự thiếu chuẩn xác, thiếu đồng

bộ hoặc bất hợp lý của hệ thống pháp luật Nhà nước,

mâu thuẫn giữa tham vọng và khả năng có hạn, cuối

cùng là sự biến động hàng ngày của thị trường Tất cảg ự ộ g g g y ị g

khó khăn đó đòi hỏi giám đốc phải có nghị lực mới ra

quyết định kịp thời và có hiệu quả

2.7 PHƯƠNG PHÁP RA QUYẾT ĐỊNH

Việc ra quyết định trong thực tế kinh doanh có những

vấn đề đã rõ ràng nhưng cũng có những vấn đề chưa

được rõ ràng, vấn đề là phải xử lý như thế nào Thông

qua việc ra quyết định xảy ra 3 trường hợp:

• Trường hợp có đủ thông tin: Việc ra quyết định

sử dụng các công cụ của toán kinh tế

sử dụng các công cụ của toán kinh tế

• Trường hợp có ít thông tin: Phải sử dụng thêm

các phương pháp chuyên gia

T ườ hợ ó ất ít thô ti h ặ khô ó

• Trường hợp có rất ít thông tin hoặc không có

thông tin: Chủ doanh nghiệp phải sử dụng kết

hợp hai phương pháp: cây đồ thị và phương

pháp tự chịu trách nhiệm cá nhân hoặc sử

dụng dịch học để ra quyết định

TÓM LƯỢC CUỐI BÀI

• Thông tin trong quản trị kinh doanh là những tín hiệu mới, đượcdoanh nghiệp thu nhận được hiểu và được đánh giá là có ích choviệc ra quyết định kinh doanh của chủ doanh nghiệp

• Quyết định quản trị kinh doanh là phương án hành động đã được

tính toán cân nhắc, mang tính sáng tạo của chủ doanh nghiệp,nhằm xử lý một vấn đề trên cơ sở phân tích các thông tin về hiệntrạng doanh nghiệp

• Việc ra các quyết định cũng phải dựa trên các phương pháp xácđịnh, tùy thuộc vào lượng thông tin và quỹ thời gian cho phép củadoanh nghiệp.g ệp

CÂU HỎI THẢO LUẬN

Để đưa ra quyết định đúng đắn trong quản trị kinh doanh thì giám đốc chuỗi

của hàng “cà phê Đất Việt” cần làm những gì?

CÂU HỎI THẢO LUẬN

Q ết đị h t ả t ị ki h d h ủ hủ d h hiệ ó ầ thiết đả

Quyết định trong quản trị kinh doanh của chủ doanh nghiệp có cần thiết đảm

bảo tính định hướng hay không? Tại sao?