ý định chọn học trung cấp của học sinh lớp 12 trung học phổ thông tỉnh tây ninh

Các nhân tố này bao gồm i Quan điểm cá nhân học sinh, ii đặc điểm trường Trung cấp, iii cá nhân có ảnh hưởng đến ý định học sinh, iv nỗ lực giao tiếp với học sinh của trường Trung cấp v,

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC

ĐẶNG THỊ NGỌC HÀ

Ý ĐỊNH CHỌN HỌC TRUNG CẤP CỦA HỌC SINH LỚP 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH

TÂY NINH

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC

ĐẶNG THỊ NGỌC HÀ

Ý ĐỊNH CHỌN HỌC TRUNG CẤP CỦA HỌC SINH LỚP 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH

TÂY NINH

Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh

Mã số chuyên ngành: 60 34 01 02

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS ĐOÀN THỊ MỸ HẠNH

Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan rằng luận văn “Ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 Trung học phổ thông tỉnh Tây Ninh” là bài nghiên cứu của chính tôi

Ngoại trừ những tài liệu tham khảo được trích dẫn trong luận văn này, tôi cam đoan rằng toàn phần hay những phần nhỏ của luận văn này chưa từng được công bố hoặc được sử dụng để nhận bằng cấp ở những nơi khác Không có sản phẩm hay nghiên cứu nào của người khác được sử dụng trong luận văn này mà không được trích dẫn theo đúng quy định

Luận văn này chưa bao giờ được nộp để nhận bất kỳ bằng cấp nào tại các trường đại học hoặc cơ sở đào tạo khác

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2018

Đặng Thị Ngọc Hà

LỜI CÁM ƠN

Lời đầu tiên, tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến PGS TS Đoàn Thị Mỹ Hạnh,

người thầy đã dành rất nhiều thời gian quý báu để tận tình hướng dẫn và hỗ trợ tôi

rất nhiều trong suốt thời gian thực hiện luận văn tốt nghiệp này

Tôi xin chân thành cảm ơn đến các thầy cô thuộc khoa Sau đại học trường Đại học

Mở Tp HCM đã tận tình giảng dạy và truyền đạt rất nhiều kiến thức quý báu cho tôi

để tôi có thể hoàn thành khóa học cũng như luận văn tốt nghiệp này

Tôi xin chân thành cảm ơn đến tất cả các bạn bè, những người đã chia sẻ cùng tôi

những khó khăn, kiến thức và tài liệu học tập trong suốt quá trình tham gia lớp

(MBA15C) Cao học Quản trị Kinh doanh khóa 15

Tôi xin chân thành cảm ơn đến tất cả người thân, đồng nghiệp và những cá nhân khác

đã hỗ trợ tôi rất nhiều trong quá trình thu thập dữ liệu cho luận văn tốt nghiệp này

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn cha, mẹ đã luôn động viên và là chỗ dựa vững

chắc cho tôi để tôi có thể hoàn thành khóa học cũng như luận văn tốt nghiệp này

Một lần nữa, tôi xin được cảm ơn đến tất cả mọi người

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Hiện nay biết được lý do vì sao học sinh ý định chọn học Trung cấp là một vấn đề rất quan trọng đối với các trường trung cấp Vì thế, nghiên cứu này nhằm mục đích khám phá một số nhân tố tác động lên ý định chọn học trung cấp của học sinh lớp 12 THPT tỉnh Tây Ninh Các nhân tố này bao gồm (i) Quan điểm cá nhân học sinh, (ii) đặc điểm trường Trung cấp, (iii) cá nhân có ảnh hưởng đến ý định học sinh, (iv) nỗ lực giao tiếp với học sinh của trường Trung cấp (v), cơ hội việc làm trong tương lai, (vi) cơ hội học tập trong tương lai

Nghiên cứu được thực hiện thông qua hai bước chính đó là nghiên cứu sơ bộ (nghiên cứu định tính) và nghiên cứu chính thức (nghiên cứu định lượng) Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua thảo luận tay đôi với 2 giáo viên chủ nhiệm lớp 12; 3 giáo viên làm công tác tư vấn tuyển sinh cho học sinh lớp 12 THPT, 5 học sinh học lớp 12 THPT có ý định học Trung cấp Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua hình thức phỏng vấn bằng phiếu khảo sát, 234 mẫu được sử dụng để đánh giá và kiểm định mô hình nghiên cứu thông qua các phương pháp phân tích dữ liệu là đánh giá độ tin cậy thang đo, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy Kết quả phân tích mô hình hồi quy cho thấy các giả thuyết trong mô hình nghiên cứu đều được chấp nhận Và tất cả các nhân tố đều có tác động dương lên ý định chọn học trung cấp của học sinh lớp 12 THPT tại tỉnh Tây Ninh, tác động mạnh nhất là đặc điểm cá nhân, tác động yếu nhất là cơ hội học tập trong tương lai Trong điều kiện giới hạn về nguồn lực và thời gian, nghiên cứu này đã không tránh khỏi một số hạn chế nhất định Tuy nhiên, với kết quả đạt được, nghiên cứu này có thể hữu ích cho các trường trung cấp tại tỉnh Tây Ninh nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyển sinh

MỤC LỤC

Trang

Lời cam đoan i

Lời cám ơn ii

Tóm tắt luận văn iii

Mục lục iv

Danh mục hình vii

Danh mục bảng viii

Danh mục chữ viết tắt x

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU 1

1.1 Lý do nghiên cứu đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 5

1.3 Câu hỏi nghiên cứu 5

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

1.5 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu 6

1.6 Kết cấu của đề tài 6

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 8

2.1 Các khái niệm 8

2.1.1 Sự lựa chọn 8

2.1.2 Lý thuyết về ý định 9

2.1.3 Trường Trung cấp 10

2.1.4 Trung học phổ thông 11

2.2 Các nghiên cứu trước có liên quan đến đề tài 11

2.3 Các giả thuyết và mô hình nghiên cứu đề xuất 18

2.3.1 Các giả thuyết 18

2.3.1.1 Quan điểm cá nhân học sinh 18

2.3.1.2 Đặc điểm trường Trung cấp 19

2.3.1.3 Cá nhân có ảnh hưởng đến ý định học sinh 22

2.3.1.4 Nỗ lực giao tiếp với học sinh của trường Trung cấp 23

2.3.1.5 Cơ hội việc làm trong tương lai 25

2.3.1.6 Cơ hội học tập trong tương lai 25

2.3.2 Mô hình nghiên cứu đề xuất 26

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 29

3.1 Quy trình nghiên cứu 29

3.1.1 Nghiên cứu sơ bộ 29

3.1.2 Nghiên cứu chính thức 30

3.1.2.1 Mẫu 30

3.1.2.2 Mô tả cách thức xử lý số liệu 30

3.2 Thang đo các khái niệm nghiên cứu 31

3.2.1 Thang đo Quan điểm cá nhân học sinh 32

3.2.2 Thang đo đặc điểm trường Trung cấp 33

3.2.3 Thang đo cá nhân có ảnh hưởng đến ý định học sinh 34

3.2.4 Thang đo nỗ lực giao tiếp với học sinh của các trường Trung cấp 34

3.2.5 Thang đo cơ hội việc làm trong tương lai 35

3.2.6 Thang đo cơ hội học tập trong tương lai 36

3.2.7 Thang đo ý định chọn học Trung cấp của học sinh THPT lớp 12 tỉnh Tây Ninh 36

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 38

4.1 Thống kê mô tả 38

4.1.1 Tổng quan về mẫu điều tra 38

4.1.2 Thống kê mô tả về các biến số quan sát (các item) 39

4.2 Phân tích độ tin cậy thang đo - Cronbach’s Alpha 45

4.3 Phân tích nhân tố khám phá - EFA 48

4.4 Kết quả phân tích hồi quy 52

4.4.1 Thống kê mô tả các nhân tố trong mô hình hồi quy 52

4.4.2 Phân tích ma trận tương quan các biến số độc lập 52

4.4.3 Phân tích kết quả hồi quy 53

4.5 Thảo luận kết quả nghiên cứu 56

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 61

5.1 Kết luận 61

5.2 Khuyến nghị 62

5.3 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo 66

TÀI LIỆU THAM KHẢO 68

PHỤ LỤC 1 77

PHỤ LỤC 2 81

PHỤ LỤC 3 90

PHỤ LỤC 4 94

DANH MỤC HÌNH

Trang

Hình 2.1 Mô hình lựa chọn trường của D.W Chapman 12

Hình 2.2 Mô hình chọn trường của Freeman 13

Hình 2.3 Mô hình lựa chọn trường của Mário Raposo và Helena Alves 15

Hình 2.4 Mô hình lựa chọn trường của Trần Văn Quí và Cao Hào Thi 16

Hình 2.5 Mô hình lựa chọn trường của Nguyễn Minh Hà và cộng sự 17

Hình 2.6 Mô hình nghiên cứu 27

Hình 4.1 Phân phối chuẩn của phần dư 55

DANH MỤC BẢNG

Trang

Bảng 2.1 Các yếu tố ảnh hưởng ý định chọn trường của Cabrera và La Nasa 13

Bảng 2.2 Tóm tắt các nghiên cứu trước có liên quan 18

Bảng 3.1 Thang đo Likert 5 mức độ 32

Bảng 3.2 Ký hiệu và nội dung các biến quan sát của thang đo Quan điểm cá nhân học sinh trước và sau khi phỏng vấn định tính 32

Bảng 3.3 Ký hiệu và nội dung các biến quan sát của thang đo đặc điểm trường Trung cấp trước và sau khi phỏng vấn định tính 33

Bảng 3.4 Ký hiệu và nội dung các biến quan sát của thang đo cá nhân có ảnh hưởng đến ý định học sinh 34

Bảng 3.5 Ký hiệu và nội dung các biến quan sát của thang đo nỗ lực giao tiếp với học sinh của các trường Trung cấp trước và sau khi phỏng vấn định tính 35

Bảng 3.6 Ký hiệu và nội dung các biến quan sát của thang đo cơ hội việc làm trong tương lai trước và sau khi phỏng vấn định tính 35

Bảng 3.7 Ký hiệu và nội dung các biến quan sát của thang đo cơ hội học tập trong tương lai trước và sau khi phỏng vấn định tính 36

Bảng 3.8 Ký hiệu và nội dung các biến quan sát của thang đo ý định chọn học Trung cấp của học sinh THPT lớp 12 tỉnh Tây Ninh trước và sau khi phỏng vấn định tính 36

Bảng 4.1 Giới tính 38

Bảng 4.2 Thời điểm chọn trường 39

Bảng 4.3 Thang đo Quan điểm cá nhân học sinh 40

Bảng 4.4 Thang đo đặc điểm trường Trung cấp 40

Bảng 4.5 Thang đo cá nhân có ảnh hưởng đến ý định học sinh 42

Bảng 4.6 Thang đo nỗ lực giao tiếp với học sinh của trường Trung cấp 42

Bảng 4.7 Thang đo cơ hội việc làm trong tương lai 43

Bảng 4.8 Thang đo cơ hội học tập tương lai 44

Bảng 4.9 Thang đo ý định chọn học Trung cấp 45

Bảng 4.10 Phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha 47

Bảng 4.11 Ma trận nhân tố xoay 49

Bảng 4.12 Thống kê mô tả các nhân tố trong mô hình hồi quy 52

Bảng 4.13 Ma trận tương quan các biến độc lập 53

Bảng 4.14 Phân tích đa cộng tuyến 54

Bảng 4.15 Kết quả phân tích hồi quy 54

Bảng 4.16 Bảng tổng hợp kết quả kiểm định 56

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU

Chương này trình bày lý do hình thành đề tài nghiên cứu Từ đó, xác định mục tiêu, câu hỏi, phạm vi và đối tượng nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa của đề tài nghiên cứu và bố cục của đề tài nghiên cứu

1.1 Lý do nghiên cứu đề tài

Vào Đại học là ước mơ của hầu hết học sinh lớp 12 trung học phổ thông (THPT) Nhưng hiện nay quan niệm xã hội đang dần thay đổi, qua các kênh truyền thông và tình hình thực tế nhiều người đã thấy được lợi ích thiết thực của việc học Trung cấp và đánh giá đúng vai trò, vị trí của các trường Trung cấp cũng như người học Trung cấp Báo cáo của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (BLĐTB&XH) cho thấy, thị trường lao động Việt Nam là thị trường dư thừa lao động và phát triển không đồng đều, đặc biệt quan hệ cung - cầu lao động giữa các vùng, khu vực, ngành nghề đang diễn ra tình trạng mất cân đối nghiêm trọng Số cử nhân ra trường ngày càng lớn nhưng tỷ lệ thất nghiệp cũng ở mức lớn nhất Theo số liệu của Bản tin thị trường lao động trong quý I/2017, số người có trình độ trung cấp và cao đẳng tìm được việc làm là 51,7%; trong khi đó, chỉ có gần 16% người có trình độ đại học trở lên tìm được việc làm, thấp hơn số lao động phổ thông là 19,1%

Hiện nay có một thực tế đang diễn ra ngày càng phổ biến là hiện tượng liên thông ngược, khác với liên thông bình thường cho phép người tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng có điều kiện học liên thông lên đại học, liên thông ngược lại là tình trạng những người đã tốt nghiệp bậc học trình độ cao hơn quay trở lại học trình độ thấp hơn

- chủ yếu là đào tạo nghề Nguyên nhân phổ biến của tình trạng này là người học đại học, thậm chí cả sau đại học, nhưng tốt nghiệp lại thất nghiệp, nên buộc phải quay về học nghề Hiện nay học sinh cũng nhận thấy được lợi ích thiết thực của việc học trung cấp như: cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp cao, môi trường học thực tế, thời gian đào tạo ngắn nên dần thay đổi quan niệm giáo dục đại học không phải là con đường duy nhất để thành công Theo thống kê từ Bộ Giáo dục và Đào (GD&ĐT) tạo mùa tuyển

sinh năm 2016 đã có 32% thí sinh dự thi THPT không có nguyện vọng xét tuyển vào đại học, tăng hơn 4% so với năm 2015 Điều này cho thấy rõ những thay đổi trong nhận thức về vấn đề bằng cấp, việc làm của học sinh, gia đình và xã hội Nhưng đến năm 2017 theo số liệu thống kê của Bộ GD&ĐT kết quả đăng ký dự thi năm 2017 đã cho thấy bức tranh hoàn toàn khác so với các năm 2016 So với năm 2016, số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển vào các trường đại học (ĐH) năm 2017 tăng khoảng 5% so với năm 2016, do mỗi tỉnh tổ chức 1 cụm thi và thí sinh gần như học tại đâu sẽ thi ở

đó chứ không phải di chuyển tới các cụm thi xa nhà và năm 2017 Bộ GD&ĐT cho phép thí sinh đăng ký không giới hạn nguyện vọng vào các trường đại học Qua đây cho thấy các trường trung cấp đang đứng trước những cơ hội nhưng cũng gặp không

ít thách thức

Tính đến ngày 31/12/2016 cả nước có 279 trường Trung cấp nghề, trong đó:

175 trường công lập, 104 trường tư thục Trường Trung cấp chuyên nghiệp là 303 trường, trong đó 175 trường công lập, 128 trường tư thục Tổng hợp báo cáo của 63

sở Lao động Thương binh và Xã hội kết quả tuyển sinh học nghề năm 2016 đạt 96,5% tăng so với năm 2015 là 4,8%, trong đó trình độ Trung cấp đạt 95,5% (Tài liệu Hội nghị đánh giá công tác tuyển sinh năm 2016 và phương hướng nhiệm vụ năm 2017 của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội) Năm 2017 là mùa tuyển sinh đầu tiên các

cơ sở dạy nghề hoạt động dưới sự quản lý của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội trong khi nhiều văn bản hướng dẫn thực hiện Luật Giáo dục nghề nghiệp chưa được ban hành kịp thời Có thể thấy, mùa tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp 2017 đang đứng giữa muôn trùng khó… Khó khăn cũ còn đó, nay lại thêm áp lực mới, nhiều trường

lo lắng khó có thể giữ được số lượng đầu vào như ở mùa tuyển sinh trước Đây là thách thức lớn, đòi hỏi các trường phải năng động tìm cơ chế vận hành phù hợp Nếu giữ lối tư duy ngồi chờ sinh viên, chắc chắn khó tồn tại

Tại tỉnh Tây Ninh hiện nay có các trường Trung cấp: trường Trung cấp Kinh

tế Kỹ thuật Tây Ninh, trường Trung cấp Tân Bách Khoa, trường Trung cấp Nghề khu vực Nam Tây Ninh, trường Trung cấp Y tế Tình hình tuyển sinh của các trường Trung cấp trong tỉnh Tây Ninh những năm qua như sau: năm học 2015 - 2016 trường

Trung cấp Nghề khu vực Nam Tây Ninh và trường Trung cấp Y tế tuyển sinh đạt trên 90% chỉ tiêu đề ra nhưng trường Trung cấp Kinh tế Kỹ thuật Tây Ninh chỉ đạt 37,1%

và trường Trung cấp Tân Bách Khoa chỉ 17,63% (Báo cáo công tác thi đua khối các trường cao đẳng, trung cấp tỉnh Tây Ninh, 2015) Qua đó cho thấy tình hình tuyển sinh của các trường Trung cấp tại Tây Ninh trong năm học 2015 – 2016 đều không đạt được chỉ tiêu đề ra có trường chỉ tuyển được rất ít học sinh như trường Trung cấp Tân Bách Khoa Sang năm học 2016 - 2017 trường Trung cấp Nghề khu vực Nam Tây Ninh tuyển sinh đạt 111% vượt chỉ tiêu đề ra tăng so với năm 2015 – 2016 khoảng 20% Trường Trung cấp Y tế tuyển được 59,3% giảm so với năm trước gần 30% Trường Trung cấp Kinh tế Kỹ thuật Tây Ninh đạt 37,3% không đổi so với năm học

2015 – 2016 Trường Trung cấp Tân Bách Khoa 5,1% giảm so với năm trước khoảng 12% (Báo cáo công tác thi đua khối các trường cao đẳng, trung cấp tỉnh Tây Ninh, 2016) Đến năm học 2017 – 2018 trường Trung cấp Nghề khu vực Nam Tây Ninh tuyển sinh đạt 99% giảm so với năm 2016 – 2017 12% Trường Trung cấp Y tế tuyển được 83,33% tăng so với năm trước khoảng 24% Trường Trung cấp Kinh tế Kỹ thuật Tây Ninh đạt 33,33% giảm so với năm học 2016 – 2017 4% Trường Trung cấp Tân Bách Khoa 2,43% giảm so với năm trước 2,67% (Báo cáo công tác thi đua khối các trường cao đẳng, trung cấp tỉnh Tây Ninh, 2017) Qua đó cho thấy bức tranh chung

về tình hình tuyển sinh của các trường Trung cấp tại tỉnh Tây Ninh trong những năm qua, có trường đã tận dụng được cơ hội để vươn lên như trường Trung cấp Nghề khu vực Nam Tây Ninh, trường Trung cấp Y tế; Nhưng cũng có trường phải đối mặt với khó khăn rất lớn trước sự thay đổi không ngừng của xã hội về quan điểm giáo dục và những quy định mới về giáo dục như: trường Trung cấp Kinh tế Kỹ thuật Tây Ninh, trường Trung cấp Tân Bách Khoa Đặc biệt trong năm 2017 – 2018 năm học có nhiều thay đổi lớn về quản lý, quy định tuyển sinh liên quan đến các trường trung cấp, cao đẳng, đại học Sự thay đổi đó làm cho các trường Trung cấp tại tỉnh Tây Ninh gặp không ít thách thức cụ thể là quy mô tuyển sinh của các trường Trung cấp năm học

2017 – 2018 đều đồng loạt giảm so với năm 2016 – 2017

Trong bối cảnh đó, đề tài nghiên cứu hình thành dựa trên các nghiên cứu trước

về các yếu tố ảnh hưởng đến việc chọn trường của sinh viên như nghiên cứu của Chapman (1981), Freeman (1999), Cabrera và La Nasa (2000) … Trong mô hình của Chapman nói về bức tranh toàn cảnh của quá trình lựa chọn trường đại học, Freeman đề cập tới chủng tộc ảnh hưởng đến quá trình chọn trường, Cabrera và La Nasa đã đưa ra các yếu tố cụ thể của quá trình lựa chọn trường không trực tiếp được nhắc đến trong hai mô hình đầu tiên Mô hình Cabrera và La Nasa đề cập đến những khát vọng nghề nghiệp của sinh viên là một yếu tố quan trọng đưa sinh viên đến sự lựa chọn cuối cùng của đại học Nghiên cứu của Steven J Rocca và Shannon G Washburn (2002) một lần nữa khẳng định lại các ảnh hưởng bên ngoài được xác định trong mô hình của Chapman (1981) ảnh hưởng đến ý định chọn trường của sinh viên Đặc biệt mô hình Rocca và Shannon G Washburn (2002) kiểm tra các đặc điểm của chương trình và các đặc điểm thể chế rộng lớn hơn cho thấy rằng sinh viên bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi uy tín học thuật của trường đại học, cơ hội nghề nghiệp, uy tín của trường đại học và chuẩn bị cho việc làm Đáng lưu ý nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của các website trong nỗ lực giao tiếp của các trường đại học, cao đẳng với sinh viên Và Joseph Sia Kee Ming (2010) đề xuất khung khái niệm về ý định lựa chọn đại học của sinh viên ở Malaysia, đất nước cùng thuộc khu vực Đông Nam Á với Việt Nam Lược khảo sơ bộ cho thấy có nhiều nghiên cứu được thực hiện trên thế giới về các yếu tố ảnh hưởng đến việc chọn trường đại học, cao đẳng của sinh viên Tuy nhiên các nghiên cứu trên được thực hiện đối với việc chọn trường đại học, cao đẳng và giải thích cho các môi trường giáo dục ở Mỹ, Malaysia … nên các yếu tố và mức độ tác động cũng khác đối với môi trường giáo dục Việt Nam Tại Việt Nam có nghiên cứu của Trần Văn Quí và Cao Hào Thi (2009), Nguyễn Minh Hà và cộng sự (2011) … về các yếu tố ảnh hưởng đến việc chọn trường của học sinh, sinh viên trên

cơ sở các nghiên cứu trước trên thế giới có hiệu chỉnh phù hợp với tình hình Việt Nam Nhưng các nghiên cứu tại Việt Nam chỉ nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến việc chọn trường đại học chưa có nghiên cứu nào được thực hiện để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến ý định chọn học trường Trung cấp của học sinh lớp 12 THPT

Đặc biệt tại Tây Ninh hiện nay tình hình tuyển sinh của các trường Trung cấp bên cạnh những cơ hội cũng gặp không ít thách thức trước những thay đổi trong định hướng giáo dục và quan điểm xã hội về giáo dục nghề nghiệp Nên các trường trung cấp cần phải tìm hiểu, nắm bắt được nhu cầu của học sinh, gia đình học sinh và xã hội trong việc chọn học trường Trung cấp để có kế hoạch tuyển sinh, đổi mới tuyển sinh, giáo dục phù hợp nhằm đạt được kết quả mong đợi Vì vậy đề tài nghiên cứu “Ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 Trung học phổ thông tỉnh Tây Ninh” được thực hiện nhằm xác định các yếu tố nào sẽ tác động đến ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 THPT tại tỉnh Tây Ninh? Mức độ tác động của các nhân tố như thế nào? Từ đó đưa ra khuyến nghị cho các trường Trung cấp tại tỉnh Tây Ninh 1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Đề tài được thực hiện nhằm đạt được những mục tiêu sau:

 Xác định các nhân tố tác động đến ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp

12 Trung học phổ thông tỉnh Tây Ninh

 Xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 Trung học Phổ thông tỉnh Tây Ninh

 Đưa ra các hàm ý quản trị cho các trường Trung cấp tại tỉnh Tây Ninh

1.3 Câu hỏi nghiên cứu

Để giải ý các mục tiêu nghiên cứu trên đề tài nghiên cứu cần trả lời các câu hỏi sau:

 Các nhân tố nào tác động đến ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 Trung học phổ thông tại tỉnh Tây Ninh?

 Mức độ tác động của từng nhân tố đến ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 Trung học Phổ thông tại tỉnh Tây Ninh như thế nào?

 Những khuyến nghị nào để các trường Trung cấp tại tỉnh Tây Ninh tuyển sinh đạt kết quả tốt hơn?

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

 Đối tượng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu các yếu tố tác động đến ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 Trung học phổ thông tỉnh Tây Ninh

 Phạm vi nghiên cứu

⁺ Đối tượng khảo sát: Học sinh đang học lớp 12 THPT tại tỉnh Tây Ninh

⁺ Thời gian nghiên cứu: từ tháng 4/2017 đến ngày 3/2018

⁺ Không gian nghiên cứu: tại cáctrường THPT tỉnh Tây Ninh

1.5 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu

 Đề tài có ý nghĩa trong việc xác định các nhân tố tác động đến ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 Trung học Phổ thông tỉnh Tây Ninh Và đánh giá mức độ tác động của từng nhân tố đến ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 Trung học Phổ thông tỉnh Tây Ninh

 Đối với các trường Trung cấp tại Tây Ninh kết quả nghiên cứu đưa ra hàm ý quản trị góp phần giúp cho các trường Trung cấp có giải pháp cụ thể, riêng biệt nhằm thu hút học sinh đăng ký học tại trường

1.6 Kết cấu của đề tài

Kết cấu của luận văn được chia thành năm chương Chương 1 trình bày lý do hình thành đề tài nghiên cứu; từ đó xác định mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, phạm vi và đối tượng nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa của đề tài nghiên cứu và bố cục của đề tài nghiên cứu Chương 2 trình bày một số khái niệm, cơ sở lý thuyết của các khái niệm nghiên cứu liên quan đến mô hình nghiên cứu, đề xuất mô hình nghiên cứu và các giả thuyết cho mô hình nghiên cứu Chương 3 trình bày phương pháp nghiên cứu để kiểm định thang đo và mô hình lý thuyết cùng các giả thuyết đề ra Chương 4 trình bày thống kê mô tả của mẫu thu thập được và các kết quả phân tích định lượng trong việc kiểm định thang đo, kiểm định mô hình lý thuyết cùng các giả thuyết đề ra Cuối cùng, chương 5 tóm tắt lại những kết quả chính và đóng góp của đề tài nghiên cứu, đưa ra một số kiến nghị cũng như một số hạn chế của nghiên cứu để định hướng cho những nghiên cứu tiếp theo

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU

Chương này trình bày một số khái niệm, đề ra cơ sở lý thuyết của các khái niệm nghiên cứu liên quan đến đề tài nghiên cứu Từ đó, đề xuất mô hình nghiên cứu và các giả thuyết cho mô hình nghiên cứu

2.1 Các khái niệm

2.1.1 Sự lựa chọn

Jackson (1982), Hossler và Gallagher (1987) cho rằng sự lựa chọn chương trình giáo dục là một quá trình gồm ba giai đoạn: đầu tiên là giai đoạn định hướng, giai đoạn thứ hai là giai đoạn tìm kiếm, giai đoạn thứ ba là sự lựa chọn Theo Jisha (2004), lựa chọn trường là thuật ngữ mô tả các yếu tố ảnh hưởng đến ý định của học sinh về việc lựa chọn trường để theo học Định đề cơ bản của thuyết lựa chọn được Homans (1958) diễn đạt theo kiểu định lý toán học như sau: “Khi lựa chọn trong số các hành động có thể có, cá nhân sẽ chọn cách mà họ cho là tích (C) của xác suất thành công của hành động đó (ký hiệu P) với giá trị là phần thưởng của hành động đó (V) là lớn nhất C = (P x V) = Maximum

Theo John Elster (1989) khi đối diện với một số cách hành động, mọi người thường làm cái mà họ tin là có khả năng đạt được kết quả cuối cùng tốt nhất Quá trình lựa chọn một trường đại học là một ý định lớn và phức tạp đối với một sinh viên, không chỉ về mặt tiền tệ, mà còn bởi vì nó đòi hỏi một ý định lâu dài ảnh hưởng đến đời sống sinh viên (Litten, 1982, Yost and Tucker, 1995) Lựa chọn này có thể ảnh hưởng đến sự nghiệp tương lai của sinh viên, tình bạn, nơi cư trú trong tương lai và

sự hài lòng của cá nhân (Kotler và Fox, 1995) Theo Fernandez (2010), các cá nhân được giả định hành động hợp lý theo cách tối đa hóa tiện ích của mình, tùy theo sở thích cá nhân của họ Học sinh chọn một trường đại học cụ thể, nếu lợi ích của việc tham gia lớn hơn lợi ích nhận thức của việc không tham dự (Fard & Wagner, 2009)

2.1.2 Lý thuyết về ý định

 Khái niệm ý định mua

Ý định mua nói đến khả năng sẵn sàng mua của người tiêu dùng để mua một sản phẩm nào đó khi họ nghe hay nhìn thấy sản phẩm một cách trực tiếp hoặc gián tiếp qua các phương tiện truyền thông (Dodds và cộng sự, 1991; Schiffman và Kanuk, 2000) Spears và Singh (2004) khái niệm hóa theo khía cạnh lập và thực hiện kế hoạch cho rằng ý định mua là một kế hoạch có ý thức mang tính cá nhân thực hiện nỗ lực

để mua một sản phẩm nào đó

Whitlark và cộng sự (1993) định nghĩa ý định mua như là một xác suất để mua của các cá nhân mà thực sự sẽ mua sản phẩm Ý định mua là một trong những chủ đề rất được quan tâm bởi các nhà quản trị hiện nay Các nhà quản trị luôn tìm nhiều phương pháp nghiên cứu, khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến ý định mua của người tiêu dùng cũng như xem xét nhân tố nào là quan trọng nhất Vì có càng nhiều các ý định mua thì xác suất sẽ có càng nhiều các quyết định mua hàng của người tiêu dùng trong hiện tại cũng như tương lai

 Các thuyết về ý định

Ý định hành vi hay gọi tắt là ý định là một khái niệm rất quan trọng trong lĩnh vực kinh doanh nói riêng và những lĩnh vực khác nói chung Trong kinh doanh, ý định hành vi giúp các nhà quản trị dự đoán hành vi theo sau của người tiêu dùng, từ

đó đưa ra các chính sách phù hợp và kịp thời Sau đây, chúng ta lần lượt xem qua các

lý thuyết có liên quan đến ý định hành vi

Thuyết hành động hợp lý (TRA – Theory of Reasoned Action) được phát triển bởi Ajzen và Fishbein (1980), bắt nguồn từ một số nghiên cứu có trước liên quan đến thái độ của người tiêu dùng Theo thuyết hành động hợp lý thì ý định hành vi của một người chịu ảnh hưởng hay bị tác động bởi thái độ về phía hành vi (attitude toward the behavior) hay gọi tắt là thái độ (attitude) và chuẩn chủ quan (subjective norms) Và

hệ quả là ý định hành vi sẽ quyết định hành vi theo sau của một người

Thuyết hành vi ý định (TPB – Theory of Planned Behavior) của Ajzen (1991)được xem như là một sự mở rộng của TRA để giải thích cho trường hợp một người

không thể có được sự nhận thức về điều khiển hành vi một cách hoàn toàn Nói cách khác, TPB bổ sung yếu tố về nhận thức điều khiển hành vi (perceived behavioral control) vào tập các yếu tố ảnh hưởng đến ý định hành vi bên cạnh thái độ và chuẩn chủ quan đã đề cập trong TRA

Hành vi cụ thể của một người liên quan đến những kỹ năng, nguồn lực và những điều kiên tiên quyết cần thiết để thực hiện hành vi đó Nó không chỉ liên quan đến ý định thực hiện hành vi mà còn liên quan đến nhận thức về mức độ mà một người có thể thực hiện hành vi đó Nói một cách khác, nhận thức điều khiển hành vi

có thể được xem như là một rào cản để thực hiện hành vi

Kotler và Fox (1976) đã đưa ra mô hình bảy bước tiến hành phức tạp để chọn trường học, học sinh phải trải qua một tiến trình từ lúc có ý muốn học trung cấp sau khi tốt nghiệp THPT Đầu tiên các trường cần nỗ lực thu hút sự quan tâm của các học sinh Học sinh quan tâm sẽ nảy sinh nhu cầu tìm hiểu thông tin về trường về các lựa chọn khác nhau để so sánh Trong quá trình thu thập thông tin học sinh sẽ nhận thấy

rõ ràng hơn về sự lựa chọn Đánh giá ý định sẽ xảy ra thông qua quá trình lựa chọn thu hẹp dần theo thứ tự ưu tiên Ý định của học sinh sẽ phụ thuộc vào nhu cầu, mong muốn, sở thích của họ Sau khi trúng tuyển học sinh sẽ đánh giá liệu trường có phù hợp với mong đợi của mình không Nếu thấy phù hợp mong đợi họ sẽ theo học tại trường và có khả năng sẽ truyền miệng với nhau về trường mà họ đang theo học Tuy nhiên nếu không hài lòng họ có thể bỏ học hoặc sẽ nói những điểm xấu về trường Các trường cần giúp học sinh cảm thấy sự lựa chọn của mình là đúng đắn, thông qua các hoạt động như: tổ chức các buổi giao lưu, trao đổi, giải đáp, mời học sinh đề xuất

ý kiến, quan tâm giải ý khiếu nại từ các học sinh

2.1.3 Trường Trung cấp

Theo Thông tư số 47/2016/TT-BLĐTBXH quy định về điều lệ trường trung cấp của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội Trường trung cấp là cơ sở giáo dục nghề nghiệp, có quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật Trường trung cấp có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng

2.2 Các nghiên cứu trước có liên quan đến đề tài

 Mô hình lựa chọn trường của D.W Chapman

D.W Chapman đã đề xuất mô hình tổng quát của việc lựa chọn trường ĐH của các học sinh Qua quá trình khảo sát nhằm kiểm định mô hình đã phát hiện có 2 nhóm yếu tố ảnh hưởng nhiều đến ý định chọn trường ĐH của học sinh Nhóm thứ nhất là đặc điểm của gia đình và cá nhân học sinh như: tình trạng kinh tế xã hội, năng lực, kết quả học tập ở THPT, mức độ giáo dục mong đợi Nhóm thứ hai là các yếu tố thuộc bên ngoài ảnh hưởng đến cá nhân như: các cá nhân ảnh hưởng, các đặc điểm

cố định của trường ĐH và nỗ lực giao tiếp của trường ĐH với các học sinh

Hình 2.1 Mô hình lựa chọn trường của D.W Chapman

 Mô hình lựa chọn trường của Freeman

Mô hình Freeman được xác định sau khi phỏng vấn một số sinh viên đại học

Mỹ gốc Phi Mô hình Freeman (1999) phân loại có ba thành phần ảnh hưởng đến nhận thức và sự lựa chọn trường của học sinh Ba thành phần được xác định trong mô hình Freeman là gia đình hoặc tự ảnh hưởng, tâm lý hoặc các rào cản xã hội và kiến thức chương trình giảng dạy Thông qua nghiên cứu, Freeman kết luận rằng gia đình

Nhóm các yếu tố bên ngoài

Mức độ giáo dục mong đợi

Tình trạng kinh tế

xã hội

Tài năng Kết quả học tập ở

THPT Nhóm các yếu tố cá nhân

Sự lựa chọn học sinh của các trường đại học

Sự lựa chọn trường đại học của các học

sinh

Mong đợi chung

về đời sống sinh viên

Nỗ lực của trường đại học trong giao

tiếp với học sinh

 Tài liệu sẵn có

 Tham quan trường đại học

 Sự kết nạp, tuyển mộ

 Các chương trình sẵn có

và yếu tố cá nhân, rào cản tâm lý và xã hội, cũng như nâng cao nhận thức văn hóa là

ba ảnh hưởng chính đến sự lựa chọn trường đại học của sinh viên người Mỹ gốc Phi

Hình 2.2 Mô hình chọn trường của Freeman

Nguồn: Freeman, 1999

 Mô hình lựa chọn trường của Cabrera và La Nasa

Mô hình Cabrera và La Nasa (2000) nhấn mạnh ba giai đoạn riêng biệt ảnh hưởng tới việc lựa chọn trường của học sinh Mỗi giai đoạn có kết quả nhận thức và tình cảm đặc biệt đã tích lũy để học sinh trung học đưa ra ý định liên quan đến giáo dục của họ Mô hình Cabrera và La Nasa là sự kết hợp của mô hình Chapman và mô hình Freeman Trong khi mô hình của Chapman cho thấy bức tranh tổng thể của tiến trình lựa chọn trường thì mô hình Freeman cho thấy ảnh hưởng của các yếu tố trong tiến trình lựa chọn trường Cabrera và La Nasa đã chỉ ra yếu tố cụ thể của quá trình lựa chọn trường học không trực tiếp được nói đến trong mô hình D.W Chapman (1981) và mô hình Freeman (1999) đó là nguyện vọng nghề nghiệp của sinh viên là một trong những yếu tố quan trọng dẫn dắt sinh viên để lựa chọn trường học cuối cùng của họ

Bảng 2.1 Các yếu tố ảnh hưởng ý định chọn trường của Cabrera và La Nasa

Quy trình chọn trường đại học

Sự tiết kiệm của bố mẹ cho việc học đại học

Nguyện vọng, định hướng nghề nghiệp

Nhân tố ảnh hưởng chọn lựa trường đại học

Gia đình/ bản thân cá

nhân

Rào cản tâm lý xã hội Nhận thức văn hóa

Kinh nghiệm học đại học của bố

mẹ

Các nguyện vọng giáo dục

Tình trạng kinh tế xã hội Nguyện vọng đăng ký trường

đại học Các tài nguyên học thuật tại

trường cấp 3 Khả năng của học sinh Thông tin về trường đại học

Các nguyện vọng giáo dục Danh sách rút gọn của các

trường tiềm năng Tình trạng kinh tế xã hội Các thông tin tốt về các trường

Sự nổi bật của các trường tiềm năng

Khả năng của học sinh Các tài nguyên học thuật tại trường cấp 3

Giai đoạn lựa

Các nguyên vọng nghề nghiệp Sự hiểu biết các đặc điểm của

trường và các tiêu chuẩn dự thi Khả năng của học sinh Các tính chất và khả năng đạt

được học bổng

Sự động viên của bố mẹ Sự hỗ trợ nhận được từ bạn bè

và bố mẹ Cảm nhận về các đặc điểm của

trường (chất lượng đời sống ký túc xá, sự sẵn có và khoảng cách)

Sự ràng buộc của trường

Nhận thức về khả năng chi trả (các tài nguyên, chi phí)

Nộp đơn dự thi

Tiền đăng kí Tham dự thi Nộp đơn cho các chính sách

hỗ trợ tài chính Nguồn: Cabrera và La Nasa, 2000

 Mô hình chọn trường của Steven J Rocca và Shannon G Washburn Kết quả nguồn gốc cá nhân của sinh viên, nỗ lực của trường trong việc liên lạc với sinh viên, vai trò của những người quan trọng trong quá trình lựa chọn,

chương trình học và các đặc tính của trường ảnh hưởng đến ý định của sinh viên trong việc chọn học cao đẳng Mô hình Rocca và Shannon G Washburn (2005) kiểm tra các đặc điểm của chương trình và các đặc điểm thể chế rộng lớn hơn cho thấy rằng sinh viên bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi uy tín học thuật của trường đại học, cơ hội nghề nghiệp và chuẩn bị cho việc làm Đáng lưu ý, phần lớn các nghiên cứu trước đây tiến hành đã không kiểm tra tầm quan trọng của các website trong nỗ lực giao tiếp của trường với sinh viên vì các nghiên cứu đó phần lớn đã hoàn thành vào giữa những năm 1980

 Mô hình lựa chọn trường của Mário Raposo và Helena Alves

Kết quả cho thấy các yếu ảnh hưởng đến ý định chọn trường của sinh viên bao gồm: đặc điểm cá nhân, ảnh hưởng của người khác, đặc điểm thể chế của trường, nỗ lực giao tiếp của trường với học sinh Kết quả của nghiên cứu này cho thấy rằng các yếu tố cá nhân là các yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến ý định chọn trường của sinh viên Bên cạnh đó sự hiểu biết sẵn có về trường đại học, danh tiếng trường đại học, sự gần nhà, chi phí, bố mẹ hay sự khuyên nhủ của giáo viên cũng góp phần ảnh hưởng đến

ý định chọn trường của học sinh Đặc biệt mô hình nhấn mạnh các học sinh với việc lựa chọn các ngành học khác nhau thì mức độ tác động của các nhân tố trên cũng không giống nhau

Hình 2.3 Mô hình lựa chọn trường của Mário Raposo và Helena Alves

Nguồn: Mario và Helena, 2007

Sự lựa chọn trường đại học

Danh tiếng của trường đại học

 Mô hình lựa chọn trường của Trần Văn Quí và Cao Hào Thi

Nghiên cứu Trần Văn Quí và Cao Hào Thi, Trường ĐH Bách khoa Đại học Quốc gia TP HCM, đã tiến hành nghiên cứu đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định chọn trường ĐH của học sinh trung học phổ thông” Kết quả phân tích 227 bảng trả lời của học sinh lớp 12 năm học 2008 – 2009 của 5 trường THPT tại Quảng Ngãi cho thấy 5 yếu tố bao gồm yếu tố cơ hội việc làm trong tương lai; yếu tố đặc điểm cố định của trường đại học; yếu tố về bản thân cá nhân học sinh; yếu tố về cá nhân có ảnh hưởng đến ý định của học sinh và yếu tố về thông tin có sẵn ảnh hưởng đến ý định chọn trường đại học Tuy nhiên, mô hình này chỉ mới giải thích được vấn đề nghiên cứu ở mức 21,5% khi nhân rộng ra tổng thể

Hình 2.4 Mô hình lựa chọn trường của Trần Văn Quí và Cao Hào Thi

Nguồn: Trần Văn Quí và Cao Hào Thi, 2009

 Mô hình lựa chọn trường của Nguyễn Minh Hà và cộng sự

Nghiên cứu “Các yếu tố ảnh hưởng đến việc sinh viên chọn trường Đại học

Mở TP HCM” do Nguyễn Minh Hà và cộng sự thực hiện, có 7 nhân tố ảnh hưởng đến việc sinh viên chọn trường, chúng đều có mối quan hệ mật thiết với nhau Nghiên cứu được thực hiện với 1.894 sinh viên năm thứ nhất hệ chính quy 7 nhân tố ảnh hưởng đến việc sinh viên chọn trường bao gồm: Nỗ lực của nhà trường đưa thông tin đến học sinh sắp tốt nghiệp THPT; chất lượng dạy và học; đặc điểm của bản thân sinh

Nỗ lực giao tiếp với học sinh của các

trường đại học

Bản thân học sinh

Cá nhân có ảnh hưởng đến ý định học

sinh trong tương lai

Đặc điểm cố định của trường học

Cơ hội việc làm trong tương lai

Ý định lựa chọn trường đại học

viên; công việc trong tương lai; khả năng đậu vào trường; người thân trong gia đình; người thân ngoài gia đình Tuy nhiên nghiên cứu này là sản phẩm đặc thù của riêng Trường Đại học Mở TP HCM

Hình 2.5 Mô hình lựa chọn trường của Nguyễn Minh Hà và cộng sự

Nguồn: Nguyễn Minh Hà và cộng sự, 2011

Ý định lựa chọn trường đại học

Chất lượng dạy và học

Đặc điểm của bản thân sinh viên

Công việc tương lai

Khả năng đậu vào trường

Nỗ lực giao tiếp với học sinh của các

trường đại học

Người thân trong gia đình

Người thân ngoài gia đình

Bảng 2.2 Tóm tắt các nghiên cứu trước có liên quan Yếu tố

Đặc điểm trường

Nỗ lực giao tiếp của trường

Cơ hội việc làm tương lai

Cơ hội học tập trong tương lai

2.3.1 Các giả thuyết

2.3.1.1 Quan điểm cá nhân học sinh

Theo Hossler và cộng sự (1987), phân tích dân số, nguồn gốc địa lý, nguồn gốc kinh tế xã hội, năng khiếu, giới tính, nguồn gốc gia đình và mối quan tâm nghề nghiệp của học sinh đã được phân tích để xây dựng một hồ sơ về đặc điểm của học sinh vào các trường học Mô hình Chapman (1981), Freeman (1999) và Cabrera và

La Nasa (2000) mô tả các khía cạnh của đặc điểm học sinh như một yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn đại học Thành tích học vấn trung học hoặc khả năng học tập và

khát vọng học tập như là đặc trưng của sinh viên mà các nhà nghiên cứu đã kết luận ảnh hưởng đến việc lựa chọn của học sinh

Theo Hossler và cộng sự (1987), năng lực học sinh và thành tích của học sinh

có một tác động đáng kể và trực tiếp đến khuynh hướng của học sinh trung học đối với nền giáo dục sau trung học Trong một nghiên cứu của Hossler (1984), kết quả học tập của học sinh là yếu tố thuộc đặc điểm bản thân học sinh có ảnh hưởng khá lớn đến ý định chọn trường học của học sinh Theo Manski và Wise (1983), điểm trung bình của học sinh trung học là chỉ số rất mạnh mẽ trong việc ghi danh vào giáo dục sau trung học Mô hình của Chapman (1981), Freeman (1999), Astin (1982) cho biết thêm ảnh hưởng của thu nhập gia đình là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến

sự lựa chọn trường của học sinh Astin lập luận rằng thu nhập gia đình càng thấp, cơ hội học tập của học sinh người dân tộc thiểu số càng kém Pimpa (2004) xác định các yếu tố tài chính như hỗ trợ của gia đình cho học phí, chi phí sinh hoạt và các chi phí liên quan có thể hạn chế hoặc mở rộng phạm vi lựa chọn của sinh viên khi chọn trường (Pimpa, 2004) Nghiên cứu của Blau và Duncan (1967) chỉ ra rằng nền tảng kinh tế xã hội của gia đình và khả năng học tập của sinh viên được dự đoán là sẽ có tác động tích cực đối với khát vọng học tập của học sinh sau trung học Nghiên cứu của Jackson (1982), ông đã tìm thấy mối tương quan mạnh mẽ của học sinh trung học

về khát vọng học vấn hoặc nghề nghiệp với thành tích học tập của họ Do đó, giả thuyết H1 được phát biểu như sau:

H1: Có mối quan hệ tích cực giữa Quan điểm cá nhân học sinh với ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 THPT tỉnh Tây Ninh

2.3.1.2 Đặc điểm trường Trung cấp

Chapman (1981) trích dẫn rằng các đặc điểm cố định của trường là một trong những ảnh hưởng bên ngoài ảnh hưởng đến sự lựa chọn trường Các đặc điểm cố định của trường gồm: chi phí (viện trợ tài chính), vị trí quy mô trường đại học, môi trường khuôn viên và sự sẵn có của các chương trình Theo Burns (2006); Ismail (2008) các đặc điểm cố định của trường bao gồm chất lượng giảng viên, sự sẵn có của các chương

trình mong muốn, sự công nhận quốc tế, chất lượng các cơ sở (dịch vụ thư viện, cơ

sở máy tính và các cơ sở giải trí), quy mô lớp học và sự hỗ trợ về tài chính

Về hỗ trợ tài chính: Foskett, Maringe và Roberts (2006) nhận thấy rằng sự trợ giúp tài chánh và chi phí chỗ ở hợp lý ảnh hưởng đáng kể đến sự lựa chọn của học sinh đối với một cơ sở giáo dục Một nghiên cứu do Yusof (2008) tiến hành cho thấy rằng sự trợ giúp tài chính của trường là một trong bốn đặc tính quan trọng của một cơ

sở giáo dục được lựa chọn Do đó, sinh viên nhận được các khoản hỗ trợ tài chính có nhiều khả năng sẽ vào học tại trường (Jackson, 1988, Litten, 1982, Manski & Wise, 1983)

Về vị trí của trường: Vị trí trường có ảnh hưởng đáng kể đến việc lựa chọn trường của học sinh trung học theo Wajeed và Micceri (1997, trích dẫn ở Wajeed và Micceri, 1998) Jackson (1988) tuyên bố rằng hầu hết các sinh viên chỉ xem xét nghiêm túc các trường có vị trí tương đối gần nhà và không có những trở ngại về tài chính hoặc học thuật Payan, Peterson, và Castille, (1984) chỉ ra rằng đối với học sinh dân tộc thiểu số, thu nhập thấp cũng như mối quan hệ gần gũi gia đình và cộng đồng, khiến nhiều học sinh không thể hoặc không muốn đi học xa nhà Sevier (1986) cho biết nghiên cứu đã chỉ ra rằng vị trí trường học có thể là một nhân tố chính cho ý định ghi danh của học sinh tiềm năng Một số học sinh có thể tìm kiếm một trường học gần quê hương hoặc nơi làm việc để thuận tiện và dễ tiếp cận (Absher & Crawford, 1996; Servier, 1994) Hossler & Gallagher (1987) cũng kết luận rằng sự gần gũi với một khuôn viên trường học sẽ ảnh hưởng đến tỷ lệ đi học tại trường

Về danh tiếng của trường: Danh tiếng của một cơ sở giáo dục cũng được xem xét trong lựa chọn của một sinh viên Ming (2010) thừa nhận rằng danh tiếng của một

tổ chức có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sinh viên tiềm năng Với số lượng ngày càng tăng của các cơ sở giáo dục, học sinh đang trở nên quan trọng và phân tích trong việc lựa chọn các cơ sở giáo dục của họ (Binsardi & Ekwulugo, 2003) Do đó, danh tiếng của các trường nên được tập trung vào để đảm bảo tính bền vững và khả năng cạnh tranh của trường Walsh và Beatty (2007); và Hillenbrand and Money (2007) là một số

nghiên cứu đã áp dụng các công cụ đo lường uy tín doanh nghiệp điển hình cho các trường đại học như các tổ chức dịch vụ Những phát hiện của Walsh và Beatty (2007)

về nghiên cứu của trường Đại học Stellenbosch phù hợp với kết quả của Hillenbrand

và Money (2007) vì cả hai nghiên cứu đều đồng ý rằng khả năng tạo ra tiếng tăm của trường đóng một vai trò quan trọng trong việc lựa chọn của học sinh với một trường học Keling (2007) cho biết yếu tố ảnh hưởng nhất mà sinh viên sẽ đánh giá trong việc lựa chọn tổ chức của họ là danh tiếng của tổ chức

Về chương trình đào tạo: Đánh giá chương trình được khái niệm hoá như là thái độ của người tiêu dùng đối với các chương trình mục tiêu (Peng, Lawley và Perry, 2000) Hooley và Lynch (1981) nhận thấy rằng sự phù hợp của chương trình là yếu

tố quan trọng nhất tác động đến ý định chọn trường của học sinh Sinh viên tương lai

sẽ so sánh các chương trình được cung cấp bởi các tổ chức cạnh tranh để kiểm tra sự phù hợp của họ (Krampf và Heinlein, 1981)

Về chất lượng giảng dạy: Nghiên cứu của Baird (1967) và Bowers và Pugh (1972) đã xác định các giảng viên giỏi và tiêu chuẩn học tập cao là những yếu tố ý định quan trọng cho sinh viên trong việc lựa chọn trường của mình Theo Turner (1998), như được trích dẫn trong Cubillo, Sanchez và Cervino (2006), việc công nhận trình độ và chất lượng quốc tế có thể ảnh hưởng đến việc đánh giá chương trình của học sinh

Về cơ sở vật chất: Theo Absher & Crawford (1996), cơ sở vật chất giáo dục như phòng học, phòng thí nghiệm và thư viện…đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình lựa chọn của học sinh đối với một trường học

Về chi phí học tập: Joseph (2000) cho rằng vấn đề chi phí học tập có sức ảnh hưởng rất lớn trong việc đưa ra ý định chọn trường Tillery và Kildergaard (1973) đã tuyên bố rằng chi phí có ảnh hưởng nhiều đến việc liệu một sinh viên theo học tại một trường nào đó Vì vậy, chi phí học tập đóng vai trò hết sức quan trọng và ý định khả năng chọn trường đại học của học sinh Cabrera và La Nasa (2000) chỉ ra những nghiên cứu liên tục cho thấy mối quan hệ tiêu cực đáng kể giữa tăng học phí và tuyển sinh Leslie và Brinkman (1988), trong một cuộc kiểm tra 25 nghiên cứu kiểm tra kết

nối giữa học phí và lựa chọn trường học thấy rằng tất cả các sinh viên đều nhạy cảm với chi phí học phí

Dựa vào nhóm yếu tố đặc điểm trường trung cấp giả thuyết H2 được phát biểu như sau:

H2: Có mối quan hệ tích cực giữa đặc điểm của trường trung cấp với ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 THPT tỉnh Tây Ninh

2.3.1.3 Cá nhân có ảnh hưởng đến ý định học sinh

Nghiên cứu của Hossler và cộng sự (1999) về những người quan trọng đối với

sự lựa chọn trường đại học của sinh viên cho thấy rằng từ năm thứ hai trung học, các hoạt động tìm kiếm của học sinh đã tăng lên đáng kể Nghiên cứu này cho thấy 43% người được hỏi cho biết họ đã nói chuyện với bạn bè, giáo viên, cố vấn, hoặc phụ huynh về trường học sau này 61% khác lấy thông tin từ tư vấn viên và thư viện địa phương Ngoài ra, 55% đã gửi thông tin đi cho một hoặc nhiều trường đại học

Gia đình: Các nhà nghiên cứu như Pimpa (2003); Pimpa (2004); Shanka, Quintal và Taylor (2005) nhận thấy rằng ảnh hưởng của gia đình là một yếu tố chính trong các ý định về trường học sau này của học sinh Ý kiến của các thành viên trong gia đình có thể tạo ra những ảnh hưởng khác nhau đối với hành vi của một người (Pimpa, 2004) Trong gia đình sự khích lệ của phụ huynh là yếu tố mạnh nhất ảnh hưởng đến ý định chọn trường của học sinh (Conklin và Dailey, 1981, Hossler, Schmit và Vesper, 1999; Stage and Hossler, 1989) Sự khích lệ của cha mẹ có hai chiều: Thứ nhất là động lực: cha mẹ duy trì những kỳ vọng giáo dục của con mình; Thứ hai là chủ động: cha mẹ tham gia vào các vấn đề chọn trường học của con, thảo luận các kế hoạch về chọn trường học với con cái của họ (Flint, 1992, 1993; Hender- and Berla, 1994; Hossler, Schmit and Vesper, 1999; Miller, 1997; Perna, 2000; Stage

và Hossler, 1989)

Bạn bè: Một số nhà nghiên cứu (Coleman, 1966, Faslery & Haynes, 1984, Russell, 1980, Tillery, 1973) đã kiểm tra mối quan hệ tương tác giữa học sinh với các sinh viên của trường đại học và sự tham gia của các trường đại học Theo Hayden (2000), ý kiến của bạn bè và cựu sinh viên ảnh hưởng rất nhiều đến cân nhắc của

người Mỹ gốc Phi khi ý định chọn trường cao đẳng, đại học Những nghiên cứu này

và những nghiên cứu khác cho thấy rằng càng có nhiều tương tác giữa các sinh viên trường đại học với học sinh trung học thì có nhiều khả năng họ sẽ chọn trường đó Theo Chapman (1981), những người quan trọng có thể đưa ra lời khuyên trực tiếp về nơi và chương trình học sinh nên ghi danh là bạn bè thân thiết Theo nghiên cứu của Binsardi và Ekwulugo (2003), sinh viên nhận thấy rằng đề xuất từ bạn bè là một nguồn có giá trị trong việc truyền đạt một hình ảnh thể chế và chương trình tốt Theo Fletcher (2010) chọn trường theo sở thích của bạn bè là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến ý định chọn trường của sinh viên

Thầy cô, nhân viên trường trung học: Các nhà nghiên cứu đã nghiên cứu ảnh hưởng của nhân viên trường trung học trong việc lựa chọn đại học cho các sinh viên thiểu số (Ekstrom, 1985, Hossler & Stage, 1987, Lewis & Morrison, 1975) Nghiên cứu chỉ ra rằng học sinh thiểu số có nhiều khả năng tham khảo ý kiến tư vấn viên về

sự lựa chọn trường sau trung học Leslie, Johnson, và Carlson (1977) đã báo cáo số liệu nghiên cứu cho thấy các sinh viên thuộc nhóm thu nhập thấp thường dựa vào thông tin về trường đại học từ cố vấn trung học của họ Kern (2000) cho biết các học sinh trung học người Mỹ gốc Phi tìm kiếm thông tin về trường đại học từ sinh viên đại học hiện tại, đại diện tuyển sinh đại học và giảng viên Sevier (1993) chỉ ra rằng các tổ chức sau trung học cần xây dựng các chiến lược truyền thông đặc biệt cho đối tượng này

Dựa vào nhóm yếu tố cá nhân có ảnh hưởng đến ý định của học sinh giả thuyết H3 được phát biểu như sau:

H3: Có mối quan hệ tích cực giữa cá nhân có ảnh hưởng đến ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 THPT tỉnh Tây Ninh

2.3.1.4 Nỗ lực giao tiếp với học sinh của trường Trung cấp

Cách thức giao tiếp với học sinh của các trường Trung cấp là việc tiếp thị của các trường đến học sinh Tiếp thị là quá trình lập kế hoạch và thực hiện các ý tưởng, giá cả, khuyến mãi và phân phối ý tưởng, hàng hoá, dịch vụ, tổ chức, và các sự kiện

để tạo ra và duy trì các mối quan hệ sẽ đáp ứng các mục tiêu cá nhân và tổ chức

(Boone và Kurtz năm 1998) Các hoạt động tiếp thị của tổ chức bao gồm tất cả mọi thứ mà tổ chức có thể làm để ảnh hưởng đến nhu cầu về sản phẩm của tổ chức Ngày nay, nhiều công ty đang áp dụng khái niệm truyền thông tiếp thị đó là việc tổ chức kết hợp kỹ thuật truyền thông bao gồm quảng cáo, bán hàng cá nhân, xúc tiến bán hàng, quan hệ công chúng và tiếp thị trực tiếp nhằm mang lại sự nhất quán, hấp dẫn, truyền tải rõ ràng thông điệp về tổ chức và sản phẩm (Schultz, Tenenbaum và Lauterborn, 1990) Nhiều nhà nghiên cứu đã chứng minh rằng các kỹ thuật truyền thông như thông tin bằng văn bản, thăm trường, tổ chức ngày hội tư vấn tuyển sinh

có hiệu quả thu hút sinh viên

Quảng cáo: Tiếp thị đại học thông qua các phương tiện truyền thông đã phát triển rất lớn trong mười năm qua Quảng cáo truyền hình và radio đã được chứng minh là có hiệu quả đặc biệt trong việc xây dựng hình ảnh trường (Hossler và cộng

sự, 1989) Tillery và Kildegaard (1973) được trích dẫn trong Chapman (1981) đã báo cáo rằng những sinh viên mong đợi vào học trường nào có xu hướng chủ động tìm kiếm thông tin về trường đó thông qua đọc các tài liệu tuyển sinh như tờ rơi, và tham quan các ngày hội giáo dục Theo Chapman (1981), tài liệu in ấn ảnh hưởng đến ý định của sinh viên, nhưng không hiệu quả bằng các nhân viên tư vấn cao đẳng, đại học hoặc cố vấn viên trường trung học tin tưởng Một nghiên cứu của Joseph và Joseph (2000) chỉ ra rằng một cách khác để nâng cao nhận thức về các trường là thông qua các hội chợ giáo dục và cũng là nơi thích hợp để thảo luận về các cơ hội nghề nghiệp Trong cùng một tài liệu, người ta cũng đề cập rằng Internet đang trở thành nguồn thông tin hữu ích cho sinh viên tìm hiểu thông tin về các trường

Chuyến thăm trường: Các nghiên cứu của Dominick, Johnson, Chapman và Griffith (1980) đã đề cập đến việc các cuộc thăm viếng trong khuôn viên trường của sinh viên tương lai với sự hướng dẫn của các nhân viên tuyển sinh và các cố vấn trường trung học là hoạt động tuyển sinh hiệu quả nhất Chuyến đi thăm trường thường là một công cụ tuyển sinh tốt nhất của trường học Đây là một yếu tố chính trong quá trình ra ý định chọn trường của học sinh (Sevier, 1992) Hossler et al (1989)

phát hiện ra rằng chuyến thăm trường là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến ý định chọn trường của học sinh

Đại diện tuyển sinh: Lay & Maguire (1981) phát hiện ra rằng các đại diện tuyển sinh đại học đến trường trung học được đánh giá là một ảnh hưởng cực kỳ hiệu quả đối với sinh viên tương lai Các đại diện đại học được đánh giá là một yếu tố có ảnh hưởng hàng đầu trong một nghiên cứu của Rowe (1980) Những cuộc thăm viếng này có thể mang lại lợi ích cho cả sinh viên và đại diện tuyển sinh (Hossler et al, 1990)

Dựa trên các yếu tố về nỗ lực giao tiếp với học sinh của trường giả thuyết H4 được phát biểu như sau:

H4: Có mối quan hệ tích cực giữa nỗ lực giao tiếp với học sinh của trường trung cấp với ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 THPT tỉnh Tây Ninh

2.3.1.5 Cơ hội việc làm trong tương lai

Sinh viên thường bị thu hút vào các trường nhờ vào những cơ hội nghề nghiệp

mà họ có thể cung cấp cho sinh viên Sevier (1998) Paulsen (1990) tuyên bố rằng học sinh thường đưa ra các lựa chọn đại học dựa trên cơ hội việc làm hiện tại cho sinh viên tốt nghiệp Sinh viên quan tâm đến kết quả, họ bị ảnh hưởng bởi số lượng sinh viên tốt nghiệp có việc làm sau khi ra trường và những việc mà các trường họ theo học đóng góp cho xã hội (Sevier, 1997) Cabrera và La Nasa (2000) cho rằng học sinh đều có suy nghĩ đến cơ hội việc làm trong tương lai và bằng cấp khi dự định chọn trường học của họ S.G Wash Burn và các cộng sự (2002) còn cho rằng sự sẵn sàng của bản thân cho công việc và cơ hội kiếm được việc làm sau khi tốt nghiệp là những yếu tố ảnh hưởng đến ý định chọn trường của học sinh

Từ yếu tố về cơ hội việc làm trong tương lai giả thuyết H5 được phảt biểu như sau : H5 : Có mối quan hệ tích cực giữa cơ hội việc làm trong tương lai với ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 THPT tỉnh Tây Ninh

2.3.1.6 Cơ hội học tập trong tương lai

Cơ hội học tập là những gì liên quan đến nhận thức của học sinh về cơ hội được học tiếp trong tương lai Theo các nghiên cứu của Rynes (1992), Rynes và

Lawer (1983), Rynes, Schwab và Heneman (1983), Schwab, Rynes và Aldag (1987)

cơ hội học tập ảnh hưởng đến sự lựa chọn trường Judge và Bretz (1992), Jurgensen (1978) cũng cho thấy nhận thức về cơ hội học tập ảnh hưởng đến sự thu hút của tổ chức đối với người học

Từ yếu tố về cơ hội học tập trong tương lai giả thuyết H6 được phảt biểu như sau :

H6 : Có mối quan hệ tích cực giữa cơ hội học tập trong tương lai với ý định chọn học Trung cấp của học sinh lớp 12 THPT tỉnh Tây Ninh

2.3.2 Mô hình nghiên cứu đề xuất

Từ những nghiên cứu liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng đến ý định chọn trường của học sinh, sinh viên trình bày trong bảng tóm tắt các nghiên cứu trước có liên quan mô hình nghiên cứu đề xuất được trình bày trong hình 2.1

Hình 2.6 Mô hình nghiên cứu

Quan điểm cá nhân học sinh

Đặc điểm trường Trung cấp

Cá nhân có ảnh hưởng đến ý

định học sinh

Nỗ lực giao tiếp với học sinh của

trường Trung cấp

Cơ hội việc làm trong tương lai

Cơ hội việc làm trong tương lai

Cơ hội học tập trong tương lai

H6(+)

TÓM TẮT CHƯƠNG 2

Chương này đã giới thiệu một số khái niệm liên quan đến nghiên cứu là sự lựa chọn,

ý định, trường Trung cấp, trường THPT Trình bày các nghiên cứu trước có liên quan đến đề tài, từ đó đề ra các giả thuyết cho mô hình nghiên cứu bao gồm: Quan điểm

cá nhân học sinh; Đặc điểm trường Trung cấp; Cá nhân có ảnh hưởng đến ý định học sinh; Nỗ lực giao tiếp với học sinh của trường Trung cấp; Cơ hội việc làm trong tương lai; Cơ hội học tập trong tương lai và mô hình nghiên cứu Chương tiếp theo sẽ trình bày phương pháp nghiên cứu để kiểm định thang đo của các khái niệm nghiên cứu và kiểm định mô hình nghiên cứu cùng các giả thuyết đề ra